Ne fakaasi mai ne Iesu a te lasi o tena alofa e auala i tena loto fiafia o tuku mai tena ola mō tatou. (Ioa. 15:13) E seai se mea e mafai o ‵togi ne tatou ki ei a te alofa ne fakaasi mai ne Ieova mo Iesu mō tatou. Kae e mafai o fakaasi atu ne tatou a te ‵tou loto fakafetai e auala i ‵tou olaga i aso takitasi. (Kolose 3:15) E tāua ‵ki a te togiola ki te kau fakaekegina me ko te auala e fakataunu ei te lotou fakamoemoega gali. (Mata. 20:28) Ona ko te lotou fakatuanaki ki te taulaga a Keliso, ne taku ne Ieova a latou me e amio‵tonu kae ko oti ne puke ne ia latou mo fai ana tama‵liki. (Loma 5:1; 8:15-17, 23) E loto fakafetai foki a nisi mamoe ki te togiola. Ona ko te lotou fakatuanaki ki te toto maligi o Keliso, ko maua ne latou se tulaga ‵ma i mua o te Atua kae maua te fakamoemoega ke “‵sao i te fakalavelave lasi.” (Faka. 7:13-15) E fakaasi atu ne te avā potukau konā a te lotou loto fakafetai ki te togiola ko te ‵kau atu ki te Fakamanatuga i tausaga takitasi. w22.01 23 ¶14-15

Ne lasi atu te loto mafatia o Iesu i te ‵losiga telā ne fakavae ki ei tena fakasalaga. Ne fai a ‵losiga ‵se me i a ia se tino pati masei—se tino telā e se āva ki te Atua io me ko tena igoa. (Mata. 26:64-66) Ne mafatia malosi a Iesu ona ko te ‵losiga ‵se tenā, telā ne fakamoemoe a ia me ka se talia ne tena Tamana ke fakamasiasi a ia i te auala tenei. (Mata. 26:38, 39, 42) Ne ‵tau mo Iesu o ‵tuki ki te pou fakasaua ke fakasaoloto ei a tino Iutaia mai te malaia. (Kala. 3:10) Ne ‵lago latou ke faka‵logo ki Tulafono a te Atua, kae ne seki mafai o tausi te lotou tautoga ne fai. Ona ko te mea tenā, ne fakaopoopo atu te malaia tenā ki te lotou fakasalaga e pelā me ko fanau a Atamu kolā e agasala. (Loma 5:12) Ne fai mai te Tulafono a te Atua, me i te tagata telā e agasala e ‵tau mo ia o tamate. Ka oti, ko fakatautau ei tena foitino mate i se pou. (Teu. 21:22, 23; 27:26) Tela la, mai te fakatautau o Iesu i se pou, ko mafai ei o saoloto te fenua o Isalaelu telā ne ‵teke atu ki a ia mai te malaia tenā kae maua ne latou a mea aoga mai tena taulaga. w21.04 16 ¶5-6

Mafaufau la ki mea ne ‵tupu i te ‵toe aso o Iesu i te lalolagi nei. Ne ‵kini fakamasei a ia ne sotia Loma. (Mata. 26:52-54; Ioa. 18:3; 19:1) Ne fakaaoga ne latou se ‵kini telā e mafai o saelua ne ia ‵kano o tena foitino. Oti aka, tuku atu ne latou se pou ‵mafa ke amo i tena tua. Ne kamata o toso ne Iesu te pou ki te koga e tamate ei a ia, kae se leva kae ne fakatonu atu se sotia Loma ki se tagata e tu atu i konā ke amo ne ia. (Mata. 27:32) I te okoatuga a Iesu ki te koga ka mate ei a ia, ne ‵tuki ne sotia ana lima mo ana vae ki te pou. Ne ‵sali a toto i tena foitino mai koga kolā ne ‵tuki ei a fao. Ne fanoa‵noa ana taugasoa kae tagi tena mātua, kae ko takitaki Iutaia ne fakatauemu atu ki a Iesu. (Luka 23:32-38; Ioa. 19:25) Ne logo‵mae a Iesu mō se fia itula. Ne ‵mae tena fatu mo ana māmā, kae ko se mānava faka‵lei. I tena toe mānavaga koi tuai o mate, ne fai atu ne Iesu tena toe ‵talo manumalo. Ne punou ifo tena ulu kae ne mate a ia. (Male. 15:37; Luka 23:46; Ioa. 10:18; 19:30) Ne mate eiloa a ia i se auala fakalogo‵mae kae masiasi! w21.04 16 ¶4

Ne faipati a Iesu ki a latou e uiga ki feagaiga e lua—te feagaiga fou mo te feagaiga o te Malo. (Luka 22:20, 28-30) Ne ‵tala mai ne feagaiga konei a te auala mō te kau apositolo mo se aofaki foliki o nisi tino ke fai pelā me ne tupu mo faitaulaga i te lagi. (Faka. 5:10; 14:1) Ko te ‵toega fua o te kau fakaekegina, kolā e aofia i feagaiga e lua konei, e mafai o ‵kai kae inu ki te falaoa mo te uaina i te Fakamanatuga. Ne tuku atu ne Ieova ki a latou se fakamoemoega fakaofoofogia—ke maua ne latou a te ola telā e se mafai o toe tamate i te lagi, ke tavini fakatasi mo Iesu Keliso telā ko oti ne fakamaluga aka mo te ‵toega o te toko 144,000 kae sili atu i ei, ko te ‵tu atu o latou i mua eiloa o Ieova te Atua! (1 Koli. 15:51-53; 1 Ioa. 3:2) E iloa ne te kau fakaekegina me e ‵tau mo latou o tumau i te fakamaoni ke oko ki te lotou ‵mate.—2 Timo. 4:7, 8. w22.01 21 ¶4-5

E tokolua a pagota ne ‵tuki ki pou i tafa o Iesu. (Luka 23:40, 41) E tokotasi ne ‵fuli atu ki a Iesu kae fai atu: “Masaua mai au māfai e oko koe ki tou Malo.” (Luka 23:42) Ona ko te mea e iloa ne ia i tena Tamana e alofa fakamagalo, ne faipati atu a Iesu ki te pagota telā ko pili o mate e uiga ki te fakamoemoega. (Sala. 103:8; Epe. 1:3) A Ieova e manako o fakamagalo tatou kae fakaasi mai tena alofa fakamagalo māfai e sala‵mo tonu tatou ki ‵tou mea sē ‵lei ne fai, kae fakatuanaki ki te toto maligi o Iesu Keliso telā ne tuku mai ke fakamagalo i ei ‵tou agasala. (1 Ioa. 1:7) Nisi tino e faigata o tali‵tonu me e mafai o fakamagalo latou. Kafai e penā ou lagonaga i nisi taimi, mafaufau ki te mea tenei: Mai mua malie o mate a ia, ne fakaasi atu ne Iesu te alofa fakamagalo ki se pagota amio masei telā ne kamata o fakaasi atu ki a ia tena fakatuanaki. Tela la, e sili fakafia atu te alofa fakamagalo o Ieova ki ana tino tapuaki fakamaoni!—Sala. 51:1; 1 Ioa. 2:1, 2. w21.04 9 ¶5-6

Mai te tumau i te fakamaoni ke oko ki tena mate, ne fakataunu ei ne Iesu a nisi mea. Muamua la, ne fakamaoni atu ne ia i a Satani se tino loi. Ne fakaasi mai ne Iesu me e mafai ne se tino ‵lei katoatoa o fakamaoni faitalia me ne a mea e mafai ne Satani o fai. Te lua, ne tuku mai ne Iesu tena ola e pelā me se togiola. Ne fai ne tena mate e pelā me se taulaga, ke mafai ne tino sē ‵lei katoatoa o maua se tulaga amiotonu i mua o te Atua, kae maua te fakamoemoega ke ola ki te se-gata-mai. Te tolu, ne ‵lago atu a Iesu ki te pulega amiotonu a Ieova kae faka‵ma te igoa o tena Tamana mai fakamaseiga. Ke fakatumau te ‵tou fakamaoni i aso takitasi e ola ei tatou! Kafai foki loa e ‵tau mo tatou o ‵mate, ka mafai o fai atu tatou, “Ieova, ko oti ne fai ne au te ‵toe mea e mafai ke tumau i te fakamaoni, ke fakamaoni atu i a Satani se tino loi, kae ke faka‵malu tou igoa mo tau pulega sili!” w21.04 12 ¶13-14

Mai tua o ‵losiga ‵se ne fai kae fakaiku aka ke fakasala faitalia me seai sena mea ‵se ne fai, ne fakatauemu atu a tino ki a Iesu, fai fakamasei, kae ‵tuki atu ki luga i te pou fakasaua. Ne ‵tuki ana lima mo ana vae ki fao. Ne mānava kae faipati fi‵ta a ia ona ko tena logo‵mae. Kae e ‵tau mo ia o faipati atu—me isi ne mea tāua e ‵tau o faipati atu ne ia. Ko tafaga la te aoga o akoakoga e tauloto ne tatou mai toe pati a Iesu ne fai! E fakamasaua mai i ei ki tatou a te tāua ke fakamagalo a nisi tino kae ke tali‵tonu me ka fakamagalo ne Ieova tatou. Se tauliaga ke maua ne tatou se kāiga faka-te-agaga gali kolā e toka o fesoasoani mai. Kae kafai e ma‵nako tatou ki se fesoasoani, e ‵tau o fakamolemole atu tatou ki a latou. E iloa ne tatou me ka fesoasoani mai a Ieova ke kufaki tatou i so se tofotofoga telā e fepaki mo tatou. Kae e lavea ne tatou a te tāua ke tumau i te fakamaoni i aso takitasi e ola ei tatou, kae tali‵tonu me ka toe faka‵tu tatou ne Ieova māfai e ‵mate. w21.04 8 ¶1; 13 ¶17

A te tautali i kalafaga o Iesu e iku atu ki te ola se-gata-mai. I te taimi ne fakamolemole atu se tamataene maumea ki a Iesu e uiga ki mea e ‵tau o fai ne ia ke maua te ola se-gata-mai, ne tali atu a Iesu: “Vau . . . fai mo oku soko.” (Mata. 19:16-21) Ne fai atu a Iesu ki nisi tino Iutaia kolā ne seki tali‵tonu i a ia ko te Keliso: “Aku mamoe . . . e tau‵tali mai latou i a au. E tuku atu ne au ki a latou a te ola se-gata-mai.” (Ioa. 10:24-29) E fakaasi atu ne tatou te fakatuanaki ki a Iesu mai te fakagalue ana akoakoga e auala i pati mo fakaakoakoga. Kafai e fai tatou penā, ka tumau eiloa tatou i te auala ki te ola se-gata-mai. (Mata. 7:14) Koi tuai o tau‵tali fakapili‵pili atu tatou i kalafaga o Iesu, e ‵tau o iloa tonu ne tatou a ia. A te “iloa tonu” ne tatou a Iesu se faifaiga tumau. E ‵tau o fai ke iloa faka‵lei ne tatou a ia—mai te tauloto ki ana uiga, ana mafaufauga mo ana tulaga. Faitalia te leva o tatou i te munatonu, e ‵tau eiloa mo tatou o tumau i te taumafai ke “iloa tonu” ne tatou a Ieova mo tena Tama. w21.04 4 ¶9-10

E mautinoa eiloa me isi ne taimi ne tigaina a te apositolo ko Paulo ona ko ana mea ne fai i aso mua. Se tioa eiloa o taku ne ia a ia ko te tino agasala “tafasili” i te masei! (1 Timo. 1:15) Mai mua o iloa ne ia te munatonu, ne seki gata eiloa a Paulo i te ‵sala ki Kelisiano i fakai takitasi, ke ‵pei ki te fale puipui kae ‵lago atu ke fakasaua a nisi tino. (Galu. 26:10, 11) E mata, e mafai o fakaataata ne koe a lagonaga o Paulo māfai ko fetaui mo se Kelisiano talavou telā ne tamate ana mātua ona ko tena fakatonuga? Ne salamō a Paulo i tena mea ‵se, kae ne iloa ne ia me sē mafai o ‵fuli ne ia ana mea ko oti ne fai. Ne talia ne ia i a Iesu ne mate mō ia, kae ne tusi mai a ia mo te loto talitonu: “Ko te alofa tauanoa o te Atua tenei e maua i a au.” (1 Koli. 15:3, 10) Se a te akoakoga mō tatou? Ke talia ne tatou i a Iesu ne mate mō koe kae ne fakatoka ne ia te auala ke ulu atu koe ki loto, kae ke maua tou fesokotakiga totino mō Ieova. (Galu. 3:19) Te mea telā e tāua ki te Atua ko ‵tou mea e fai i te taimi nei mo mea e fai i aso mai mua, e se ko ‵tou mea ‵se ne fai i aso ko ‵teka.—Isa. 1:18. w21.04 23 ¶11

E tiga eiloa ne seki fakamoe‵moe a te tokoukega o tino Iutaia i aso o Iesu i te Mesia e ‵tau o mate, onoono la ki te mea ne ‵valo mai i te Tusi Tapu: “Ne ‵ligi ifo ne ia tena ola ke oko eiloa ki te mate; kae ne aofia a ia i tino solitulafono, ne tauave ne ia a te agasala a tino e tokouke, kae ne fai a ia mo sokoga o tino solitulafono.” (Isa. 53:12) Tela la, e seai loa se pogai ne ‵tau ei mo tino Iutaia o ‵siga i te taimi ne fakasala ei a Iesu e pelā me se tino agasala. I aso nei, e mafai o se ‵siga tatou mai te tauloto ki fakamatalaga ‵tonu. I tena Lāuga i luga i te Mauga, ne fakailoa atu ne Iesu ki ana tino fakalogo‵logo me isi ne tino ka “‵losi atu a vaegā mea ma‵se katoa” ki a latou. (Mata. 5:11) A loi konei ne māfua mai i a Satani. E fakamalosi ne ia a tino ‵teke ke fakasalalau atu a tala ‵loi e uiga ki a latou kolā e fia‵fia ki te munatonu. (Faka. 12:9, 10) E ‵tau o ‵teke atu tatou ki loi kolā e fakasalalau atu ne ‵tou fili. E se ‵tau o talia ne tatou a loi konei ke fakamatakutaku mai ki a tatou io me fai ei ke vāi‵vai ‵tou fakatuanaki. w21.05 11 ¶14; 12 ¶16

Fesoasoani ki tau tino akoga ke talitonu ki a Ieova. Ne fakatalitonu atu a Iesu ki ana soko me ka fesoasoani atu a Ieova ki a latou, me i a Ia e alofa ki a latou. (Mata. 10:19, 20, 29, 30) Fakamasaua atu ki tau tino akoga me ka fesoasoani atu foki a Ieova ki a ia. E mafai o fesoasoani atu koe ki a ia ke fakalagolago ki a Ieova mai te ‵talo fakatasi mo ia e uiga ki ana fakamoemoega. “Ne aofia faeloa ne toku faiakoga i ana ‵talo a oku fakamoemoega,” ne fai mai a Franciszek, telā e nofo i Polani. “I te laveaga ne au te auala ne tali ne Ieova a ‵talo a toku faiakoga, ne kamata fakavave eiloa au o ‵talo. Ne lagona ne au te fesoasoani o Ieova i te taimi ne manako au ke puke oku aso malō‵lo mai taku galuega ‵togi ko te mea ke kau au ki fakatasiga mo te fono o te atufenua.” A Ieova e atafai malosi ki ‵tou tino a‵koga ki te Tusi Tapu. E iloa ne ia te faigata ki faiakoga Kelisiano ke ga‵lue o fesoasoani atu ki tino ke fakapili‵pili atu ki a ia, kae e alofa a ia ki a latou. (Isa. 52:7) Kafai e seai sau akoga faka-te-Tusi Tapu i te taimi nei, koi mafai eiloa o fesoasoani atu koe ki tino a‵koga ki te Tusi Tapu ke ga‵solo ki mua kae papatiso, mai te kau atu ki akoga faka-te-Tusi Tapu a nisi tino talai. w21.06 7 ¶17-18

E mafai o fakaasi atu ne tatou te loto fakafetai ki te tauliaga ke maua te Muna a te Atua mai te faitau ki ei i aso katoa. E ‵tau o fakaavanoa ne tatou se taimi ke faitau kae sukesuke ki te Tusi Tapu, ke e se ko tena uiga ke fai‵tau fua māfai ko maua se avanoaga. Mai te ‵piki ‵mau ki se polokalame i aso takitasi, e mafai eiloa o fakatumau ne tatou te malosi o ‵tou fakatuanaki. E se pelā mo “tino ‵poto mo tino ne a‵koga ma‵luga” i te lalolagi tenei, e fakavae ‵tou fakatuanaki ki te Muna a te Atua. (Mata. 11:25, 26) Mai ‵tou sukesukega ki te Tusi Tapu, ko iloa ne tatou te pogai e matagā ‵ki ei a tulaga o te lalolagi nei mo mea ka fai ne Ieova e uiga ki ei. Tela la, ke na fakaiku aka ke fakamalosi ‵tou fakatuanaki kae ke fesoasoani atu ki tino e tokouke ke maua te fakatuanaki ki te ‵tou Mafuaga. (1 Timo. 2:3, 4) Kae ke na tumau tatou i te olioli ki te taimi ka fai atu ei ne tino katoa e ola i te lalolagi a pati i te Fakaasiga 4:11: “E ‵tau eiloa o maua ne koe e Ieova, te motou Atua, te vikiga mo te ‵malu . . . me ne faite ne koe a mea katoa.” w21.08 19 ¶18-20

E pelā me ne tausi mamoe, e maua ne toeaina te tiute ke tuku atu a polopolokiga māfai e manakogina. E ‵tau mo latou o tuku atu a polopolokiga kolā e aoga, e fakamalosi loto, kae “fai i ei te loto ke fiafia.” (Faata. 27:9) E a‵lofa a toeaina ki olotou taina mo tuagane. I nisi taimi, e fakaasi atu te lotou a‵lofa mai te tuku atu o polopolokiga ki se tino telā ko kamata o seke tena auala. (Kala. 6:1) A koi tuai o faipati atu ki se tino, e mafai ne se toeaina o mafaufau ki vaega o te alofa telā ne taku mai ne te apositolo ko Paulo. “A te alofa e kufaki kae atafai. . . . E onosai i mea katoa, e talitonu ki mea katoa, e fakamoemoe ki mea katoa, e kufaki i mea katoa.” (1 Koli. 13:4, 7) A te mafaufau ‵loto ki fuaiupu konā mai te Tusi Tapu ka fesoasoani atu ki te toeaina ke iloilo a te pogai tonu e tuku atu ne ia a te polopolokiga mo te auala ‵lei ke fai atu i ei. Kafai e lavea ne te tino ne polopoloki a te atafai o te toeaina ki a ia, ka faigofie ke talia ne ia te polopolokiga tenā. w22.02 14 ¶3; 15 ¶5

Ne faite ne Ieova a tino faka-te-agaga mo ana tamaliki ‵lei katoatoa, e aunoa mo se agasala. Kae ne fai ne sena tama faka-te-agaga ‵teke ko Satani (fakauiga ki se “Tino ‵Teke”) ke fulitua atu a tino ‵lei katoatoa, ko Atamu mo Eva, ki a Ieova. Ne ‵kau atu foki a nisi agelu ki te ‵tekeatuga tenā. (Iuta 6) Ne fakaloiloigina eiloa a Ieova i te taimi tenei. Kae ne kufaki a ia, kae ka kufaki eiloa a ia ke oko ki te taimi tonu ke fakaseai atu ne ia a tino ‵teke katoa. Kae ka maua eiloa ne ia fakatasi mo ana tavini fakamaoni a te fiafia, me ko se toe manakogina ke kufaki latou i mea ma‵sei o te olaga tenei! Ne ‵losi atu a Satani ki a Ieova me i tena tavini fai mea tonu ko Iopu mo ana nisi tino tapuaki katoa e tavini atu ki a ia ona ko manakoga kaima‵nako. (Iopu 1:8-11; 2:3-5) Ne tumau loa te Tiapolo i te faiga o te ‵losiga tenā ke oko mai ki ‵tou aso nei. (Faka. 12:10) E mafai o fai ‵tou tusaga ke fakamaoni atu me i a Satani se tino loi, mai te kufaki i ‵tou fakalavelave kae tumau i te fakamaoni ki a Ieova ona ko te a‵lofa ki a Ia. w21.07 9 ¶7-8

Ne fakaaoga ne te apositolo ko Paulo se fakatusaga aoga ke akoako mai ei ki a tatou a te tāua ke ‵fuli ‵tou olaga. Ne tusi mai a ia me e ‵tau mo tatou o “‵tuki a uiga mua ki luga i te pou.” (Loma 6:6) I nisi tugapati, e ma‵nako tatou ke fakaakoako ki te Keliso. E ‵tau mo tatou o tapale keatea a kilokiloga mo faifaiga kolā e takalialia ki ei a Ieova. Kafai e fai fua ne tatou a mea konei, ka maua ei ne tatou se loto lagona ‵ma mo te fakamoemoega ke ola ki te se-gata-mai. (Ioa. 17:3; 1 Pe. 3:21) Ka se ‵fuli ne Ieova ana tulaga ke fetaui mo ‵tou manakoga. I lō te fai penā, e ‵tau o ‵fuli tatou kae fakafetaui aka ‵tou olaga ki ana tulaga. (Isa. 1:17, 18; 55:9) Kafai foki loa ko oti koe ne papatiso, e ‵tau o tumau koe i te ‵teke atu ki manakoga ma‵sei. ‵Talo mō te fesoasoani o Ieova, kae fakalagolago ki tena agaga, e se ki tou malosi. (Kala. 5:22; Fili. 4:6) E ‵tau o ga‵lue malosi tatou māfai e ma‵nako ke ‵pei katoatoa keatea a uiga mua. w22.03 6 ¶15-17

E tauto mai a Ieova me ka tuku mai ne ia a mea‵kai, gatu mo se koga ‵nofo māfai e fakamuamua ne tatou a tena Malo kae ola e ‵tusa mo ana tulaga amio‵tonu. (Mata. 6:33) Mai te tali‵tonu ki te tautoga tenā, ka ‵kalo keatea tatou mai te mafau‵fau me ka maua ne tatou a te tokagamalie mo te fiafia mai kope faka-te-foitino kolā e ofo mai ne te lalolagi nei. E iloa ne tatou, me i te auala fua e tasi ke maua te filemu tonu o te mafaufau, ko te faiga o te loto o Ieova. (Fili. 4:6, 7) Kafai foki loa e se mafai o ‵togi ne tatou a kope e uke, e ‵tau o mafau‵fau tatou me e mata, e maua ne tatou te taimi mo te malosi ke fakaaoga kae tausi ki ei. E mata, ko tō fakatāua ne tatou a ‵tou koloa faka-te-foitino? Masaua me isi se galuega ne tuku mai ne te Atua kae manako a ia ke ga‵lue malosi tatou i te galuega tenā. Ko tena uiga, e se ‵tau o talia ne tatou so se mea ke fakalavelave mai. E mautinoa eiloa me e se ma‵nako tatou o fai pelā mo te tagata telā ne seki talia ne ia te tauliaga ke tavini atu ki a Ieova mo te manakoga ke fai fakamuli mo se tokotasi o ana tama puke—ona fua ko te mea ko tō fakatāua ne ia a koloa o te lalolagi!—Male. 10:17-22. w21.08 6 ¶17

I te taimi e sukesuke ei koe ki te Tusi Tapu, ka lavea ne koe a uiga tu ‵kese o Ieova—kae e isi se sokoga o ana uiga konā ki ana mea ne faite. A te tauloto ki uiga konā o Ieova, se fakamaoniga me i a ia e ola. (Eso. 34:6, 7; Sala. 145:8, 9) I te taimi ko iloa ‵lei ei ne koe a Ieova, ka gasolo aka ki luga tou fakatuanaki, ka gasolo o ‵poko tou alofa mō ia, kae ka ‵pili malosi a te lua va fakataugasoa. Fakaasi atu au mea ne tauloto e uiga ki te Atua ki nisi tino. Kae e a māfai e fakasae aka ne se tino se fesili me e mata e isi se Atua kae e se iloa ne koe o tali? Taumafai o ‵sala se tali faka-te-Tusi Tapu ki te fesili i ‵tou tusi, ko fakaasi atu ei ne koe ki te tino tenā. E mafai foki o fakamolemole atu koe ki te fesoasoani o se Molimau. Faitalia me e talia io me e se talia ne te tino tenā a tali mai te Tusi Tapu, ka maua eiloa ne koe a mea aoga mai au sukesukega ne fai. Ka gasolo aka o malosi tou fakatuanaki. w21.08 18 ¶14-15

E se manakogina ke tiakina ne tatou a mea katoa ko te mea fua ke fakafiafia ne tatou a Ieova. (Fai. 5:19, 20) Kae kafai e se fakauke ‵tou taimi i te taviniga ki a Ieova ona ko te mea e se ma‵nako tatou o tiaki a nisi mea kolā e fia‵fia tatou ki ei, e mafai loa o fai ne tatou a te mea ‵se telā ne fai ne te tagata i te tala fakatusa a Iesu, telā ne galue malosi ke maua a mea ‵lei i tena olaga kae se fia saga ki te Atua. (Luka 12:16-21) Kafai e fe‵paki tatou mo fakalavelave, e ‵talo atu mō se fesoasoani kae mafaufau faka‵lei ki se palani ‵lei. (Faata. 3:21) E puipui ne Ieova tatou i auala e uke. E mafai o fakaasi atu te lasi o ‵tou loto fakafetai ki fakamanuiaga konā mai te faiga o mea katoa ke avatu ei a vikiga ki a ia. (Epe. 13:15) E mafai o fai ne tatou o fakalauefa atu ‵tou taviniga a Ieova, kae ka maua ne tatou a fakamanuiaga e uke. I aso takitasi, ke na ‵sala atu tatou ki auala ke “‵tofo aka kae ke lavea te ‵lei o Ieova.” (Sala. 34:8) Ka fai tatou pelā mo Iesu telā ne fai mai: “A taku meakai ko te faiga o te loto o ia telā ne uga mai ne ia au kae ke fakaoti foki tena galuega.”—Ioa. 4:34. w21.08 30-31 ¶16-19

E manako a Satani ke ati aka ne tatou te uiga fakamatamata. E iloa ne ia me kafai e talia ne tatou a te fakamatamata sē ‵tau ke pule ne ia tatou, ka fai eiloa tatou pelā mo ia kae ka galo atu i a tatou te ola se-gata-mai. Tela la, ne fakailoa mai te apositolo ko Paulo me i te tino e mafai o “‵fete i te fakamatamata kae tō atu ki te fakamasinoga telā ko oti ne fai ki luga i te Tiapolo.” (1 Timo. 3:6, 7) E mafai o tupu te mea tenā ki so se tino i a tatou, faitalia i a tatou koi ‵fou ki te munatonu io me ko leva ne tavini atu ki a Ieova i se fia tausaga. A te fakamatamata se vaega o te kaimanako. E taumafai eiloa a Satani o fai tatou ke kaima‵nako, ke mafau‵fau ki a tatou eiloa i lō a Ieova, maise loa māfai e fe‵paki tatou mo fakalavelave. E pelā me se fakaakoakoga, e mata kai isi aka loa ne ‵losiga ‵se ne fai atu ki a koe? Io me kai fai fakamasei aka eiloa koe ne se tino? Ka fiafia eiloa Satani māfai e ‵losi atu ne koe ki a Ieova io me ko ou taina. Kae e manako te Tiapolo ke mafaufau koe me i te faka‵leiga fua ki ei ko te faiga o mea i ou auala eiloa, i lō te tautali ki te takitakiga e tuku mai ne Ieova i tena Muna.—Fai. 7:16, 20. w21.06 15 ¶4-5

Ne maua ne te pelofeta ko Hakai se fakatonuga tāua mai i a Ieova. Kāti ne aofia eiloa a Hakai i tino kolā ne toe ‵foki atu ki Ielusalema i te 537 T.L.M. mai tua o te ‵nofo fakapagotaga i Papelonia. I te lotou okoatuga ki te lotou fenua, ne kamata o toe fakatu fakavave aka ne tino tapuaki fakamaoni a te fakavae o te fale io me ko te faletapu o Ieova. (Esela 3:8, 10) E seki leva, kae ne sae aka se mea fakafanoanoa. Ne kamata o loto vāi‵vai latou kae taofi aka te lotou galuega ona ko ‵tekemaiga. (Esela 4:4; Haka. 1:1, 2) Tela la, i te 520 T.L.M., ne fakatonu atu a Ieova ki a Hakai ke toe fakamalosi aka te loto finafinau o te kau Iutaia ke toe fakaoti te faitega o te faletapu. (Esela 6:14, 15) Ne fakatoka a te fekau a Hakai ke fakamalosi aka te fakatuanaki o tino ki a Ieova. A te tugapati “Ieova o kautau” se mea telā ne fakamalosi atu ki a latou. E isi se kautau lasi o agelu a Ieova kolā e ‵nofo mai lalo i tena pulega, tela la, ne ‵tau o fakalago‵lago a te kau Iutaia ki a ia ko te mea ke manumalo latou. w21.09 15 ¶4-5

I aso nei, e lagona ne Molimau a Ieova a te alofa tonu i te lalolagi kātoa. E ‵kese mo nisi fakapotopotoga, e fai eiloa ‵tou kautaina e pelā me se kāiga faitalia ‵tou fenua, ‵tou matakāiga, mo ‵tou tulaga i te olaga. E lavea ne tatou a fakamaoniga o te alofa tonu i ‵tou fakatasiga, tamā fono, mo fono ‵lasi. E fakamalosi aka ne te fakamaoniga tenā a te ‵tou loto tali‵tonu me e talia ne Ieova ‵tou tapuakiga. (Ioa. 13:34) E fakamalosi mai te Tusi Tapu “ke fakatau a‵lofa” tatou. (1 Pe. 4:8) A te auala e tasi e fakaasi atu ne tatou a te alofa, ko te fakatau fakamagalo mo te fakatau fa‵ki a mea ‵se a nisi tino. E ‵sala foki tatou ki avanoaga ke fakaasi atu te kaimalie mo te talimālō ki tino katoa i te fakapotopotoga, ke oko foki ki tino kolā kāti ne fai ne latou se mea ke ita tatou. (Kol. 3:12-14) A te vaegā alofa penā ko te ‵toe fakailoga tāua o Kelisiano ‵tonu. w21.10 22 ¶13-14

E mata, e mafai o fesoasoani atu a te fakatea ki se tino sē salamō ke ‵fuli ana amioga? E mafai. A tino e tokouke kolā ne ‵to atu ki te agasala, ne iloa aka ne latou me i te faifaiga tonu telā ne fai ne toeaina, ko te mea loa ne manakogina ne latou, ke toe ala olotou mafaufau, ‵fuli olotou amioga kae toe ‵foki atu ki a Ieova. (Epe. 12:5, 6) Mafaufau ki se tala fakatusa. E lavea ne se tausi mamoe me ko masaki se mamoe e tasi. E iloa ne ia me i te auala ke faka‵lei aka te masaki tenei, ko te ‵vae keatea o te mamoe masaki mai te lafu mamoe. Kae ko mamoe e fia‵fia o ‵nofo fakatasi mo nisi mamoe. Kae e mafai o se fia‵fia māfai ko ‵vae keatea latou. E mata, e fakauiga i ei me i te tausi mamoe e masei māfai ko ‵vae keatea ne ia te mamoe? Ikai. E iloa ne ia me kafai e ‵milo fakatasi a te mamoe masaki mo te lafu mamoe ka mafai o ‵pisi atu tena masaki. Mai te ‵vae keatea o te mamoe masaki, e puipui ei ne ia te lafu mamoe. w21.10 10 ¶9-10

Se tauliaga sili ke aofia tatou i se kaukāiga i te lalolagi kātoa. E ma‵nako tatou ke ‵kau mai a tino e tokouke ke tapuaki fakatasi tatou ki te ‵tou Atua. E ‵tusa mo te mea tenā, e ‵tau o fakaeteete tatou ke mo a ma fai so se mea telā e fakaata atu ei i se auala sē ‵lei a tino o Ieova io me ko te ‵tou Tamana faka-te-lagi. E ‵tau mo tatou o taumafai faeloa ke ‵lei ‵tou amioga ko te mea ke tosina mai a tino ki te tala ‵lei. I nisi taimi, kāti ko fakatauemu io me fakasaua mai a nisi tino ona ko tatou e faka‵logo ki te ‵tou Tamana faka-te-lagi. E a māfai e ‵mā tatou ke fai‵pati atu ki nisi tino e uiga ki ‵tou talitonuga? E tali‵tonu tatou me ka fesoasoani mai a Ieova mo tena Tama ki a tatou. Ne fakatalitonu atu a Iesu ki ana soko me e se ‵tau mo latou o manava‵se ki te auala e fai‵pati atu ei latou io me ki olotou pati e fai. Kaia? “Me ka tuku atu eiloa ki a koutou a pati kolā ka fai ne koutou i te itula tenā,” ne fai mai a Iesu, “me i tino kolā ka fai‵pati e se ko koutou fua, kae ko te agaga o te otou Tamana telā e faipati atu e auala i a koutou.”—Mata. 10:19, 20. w21.09 24 ¶17-18

Ne fakaaoga foki ne Mose se fakamatalaga tai ‵pau e uiga ki se lafiga. (Sala. 90:1) E se gata i ei, i te taimi ko pili ei o mate, ne fakasino atu a Mose ki se fakamatalaga fakamafanafana loto. Ne tusi mai a ia: “A te Atua ko te lafiga mai taimi mua eiloa, ana lima ka ‵lago atu ki a koe ki te se-gata-mai.” (Teu. 33:27) Se a te mea e fakaasi mai ne te tugapati tenei “ana lima ka ‵lago atu ki a koe ki te se-gata-mai” e uiga ki a Ieova? Kafai e fai a Ieova mo ‵tou lafiga, ka tokagamalie tatou. Kae e isi ne aso e mafai o loto vāi‵vai tatou kae faigata ke toe ‵tu aka ki luga. Ne a mea ka fai ne Ieova mō tatou i taimi penā? (Sala. 136:23) Ka ‵lago mai ana lima ki a tatou, sau aka tatou ki luga, kae fesoasoani mai ke toe ‵tu aka tatou. (Sala. 28:9; 94:18) A te iloa atu me e mafai o fakalago‵lago tatou ki te Atua, e fesoasoani mai ke masaua ne tatou a fakamanuiaga ko maua ne tatou i auala e lua. Muamua la, e maua ne tatou se lafiga tokagamalie i so se koga e ‵nofo ei tatou. A te lua, a te ‵tou Tamana i te lagi e atafai malosi mai ki a tatou. w21.11 6 ¶15-16

Ne iloa ne Iesu me ka tofotofogina te fakatuanaki o ana soko ne faifaiga sē fakamaoni. Ne fai atu ne ia se tala fakatusa i te tusi ko Luka ko te mea ke mafai ne latou o fa‵ki i ei. Ne fai atu ne Iesu se tala o se fafine ko mate tena avaga telā ne fakatagi atu faeloa ke maua se fakamasinoga tonu mai i te famasino. Ne talitonu a ia me ka maua ne ia se fesoasoani māfai e tumau a ia i te fakamolemole atu. Fakamuli loa, ne saga atu te famasino ki a ia. Se a te akoakoga? A Ieova e fakamaoni. Tenā ne fai atu a Iesu: “E tonu la, e mata, ka se fai eiloa ne te Atua se fakamasinoga tonu mō ana tino filifilia kolā e ka‵laga atu ki a ia i te ao mo te po?” (Luka 18:1-8) Ne toe fai atu a Iesu: “Kafai e oko mai te Tama a te tagata, e mata, ka maua eiloa ne ia te fakatuanaki tenei i te lalolagi?” Kafai ko fe‵paki tatou mo faifaiga sē fakamaoni, e ‵tau o fakatalitonu atu i ‵tou kufaki mo te ‵tou tumau i ei me e malosi te ‵tou fakatuanaki e pelā mo te fafine ko mate tena avaga. Ko te vaegā fakatuanaki tenā, e mafai ei o tali‵tonu tatou me ka fesoasoani mai eiloa a Ieova i se taimi pili mai mua nei. E ‵tau foki mo tatou o tali‵tonu ki te ma‵losi o ‵talo. I nisi taimi, e mafai o tali aka ‵tou ‵talo i auala kolā e seki fakamoe‵moe tatou ki ei. w21.11 23 ¶12; 24 ¶14

Talavou, e mata, e mafaufau koe i nisi taimi me ko tō faiga‵ta a tulaga o Ieova? Tenā loa te mea e manako a Satani ke mafaufau koe ki ei. E manako a ia ke saga atu koe ki mea e fai ne tino kolā e faima‵laga atu i te auala saosao, ki te lotou olaga telā e foliga gali mai. Kāti e mafai o fakaaoga ne ia a mea e fai ne ou taugasoa i te akoga io me ko mea e lavea ne koe i te itaneti ke mafaufau koe me se gali tou olaga pelā mo latou. E manako Satani ke mafaufau koe me e se mafai o fiafia koe i tou olaga ona ko tulaga o Ieova. Kae ke masaua te mea tenei: E se manako a Satani ke iloa ne tino kolā e faima‵laga atu i tena auala a te lotou ikuga. (Mata. 7:13, 14) Kae i te suā feitu, ko oti ne fakaasi faka‵lei atu ne Ieova ki a koe a mea ‵gali ka maua ne tino kolā e tumau i te auala ki te ola.—Sala. 37:29; Isa. 35:5, 6; 65:21-23. w21.12 23 ¶6-7

E iloa ne tatou me ‵tau mo tatou o fakamagalo atu, kae tenā loa te mea e ‵tau o fai. Kae mafai loa o faigata ki a tatou. Kāti konā foki a lagonaga o te apositolo ko Petelu i nisi taimi. (Mata. 18:21, 22) Ne a mea e mafai o fesoasoani mai? Te mea muamua, mafaufau ki te lasi o te alofa o Ieova ne fakamagalo ne ia koe. (Mata. 18:32, 33) E seai se pogai e ‵tau ei o fakamagalo ‵tou agasala, kae ui ei, ne tuku mai eiloa ne ia e aunoa mo se ‵togi. (Sala. 103:8-10) E se gata i ei, “e ‵tau foki o fakatau a‵lofa tatou te suā tino ki te suā tino.” Tela la, te fakamagalo atu e seai se filifiliga e ‵tau o fai ki ei. E ‵nofo kaitalafu tatou ki ‵tou taina mo tuagane māfai e se fakamagalo ne tatou a latou. (1 Ioa. 4:11) Te lua, mafaufau ‵loto ki mea ka iku mai māfai e fakamagalo ne tatou a nisi tino. Ka fesoasoani tatou ki te tino telā ne ‵se mai ki a tatou, fakatumau ne tatou te ‵kau fakatasi o te fakapotopotoga, puipui ‵tou fesokotakiga mo Ieova, kae tapale kea‵tea te amoga ‵mafa i luga i a tatou. (2 Koli. 2:7; Kolose 3:14) Kae ko te ‵toe mea, ‵talo ki te Tino telā ne fai mai ke fakamagalo ne tatou a nisi tino. Sa talia ne koe Satani ke fakamakosu ne ia te va filemu o koe mo ou taina tali‵tonu. (Efe. 4:26, 27) E ma‵nako eiloa tatou ki te fesoasoani o Ieova māfai e se ma‵nako tatou ke ‵to ki loto i te malei a Satani. w21.06 22 ¶11; 23 ¶14

Ne ‵muni faeloa a Tavita ke sao a ia. Ko oti ne fakaiku aka ne Saulo, te tupu malosi o Isalaelu, ke tamate tou tagata. I te taimi ne manako a Tavita ki meakai, ne fanatu a ia ki te fa‵kai o Nopa, kae fakamolemole atu ke maua ne falaoa e lima. (1 Samu. 21:1, 3) Fakamuli ifo, ne ‵muni a ia mo ana tāgata i loto i se ana. (1 Samu. 22:1) Ne oko atu pefea a Tavita ki te tulaga tenei? Ne loto masei a Saulo ki te takutakua mo manumaloga a Tavita i taua. Ne iloa foki ne Saulo me ko tena sē fakalogo telā ne iku atu ki te ‵tekeatuga o Ieova ki a ia e pelā me ko te tupu o Isalaelu kae filifili ei ne Ieova a Tavita ke fai mo tupu. (1 Samu. 23:16, 17) Ona ko te mea koi fai a ia mo tupu o Isalaelu, ne mafai eiloa o fakaaoga ne Saulo se kautau lasi mo tino e tokouke kolā e ‵lago atu ki a ia, tela la, ne ‵tau o tele keatea a Tavita ke sao a ia. E mata, ne mafaufau eiloa a Saulo me e mafai ne ia o ‵teke atu ki te fuafuaga a te Atua mō Tavita? (Isa. 55:11) E se fai mai i te Tusi Tapu, kae e mautinoa i a tatou se mea e tasi: Ko fai ne Saulo a ia ke tu atu i se tulaga fakamataku. So se tino e taua atu ki te Atua e takavale faeloa! w22.01 2 ¶1-2

Ne galue malosi a Iesu i te galuega talai. Ne fakaasi atu tena alofa ki tino mai te tumau i te akoako atu ki a latou i so se avanoaga. (Luka 19:47, 48) Se a te mea ne fakamalosi atu ke fai a ia penā? Ne alofa atafai a Iesu ki a latou. I nisi taimi ne ma‵nako a tino e tokouke o fakalogo‵logo ki a Iesu, tenā ne “seki mafai ei ne latou [mo ana soko] o ‵kai.” (Male. 3:20) Ne toka foki a ia o talai atu i te po—se taimi ‵lei ki se tokotasi o ana tino fakalogo‵logo. A te tokoukega o tino kolā ne aofia muamua i tino fakalogo‵logo ki a Iesu, ne seki fai mo fai ana soko. Kae ne maua ne tino katoa kolā ne fakalogo‵logo ki a ia se molimau maea. I aso nei, e ma‵nako tatou ke maua ne tino katoa te avanoaga ke fakalogo‵logo ki te tala ‵lei. (Galu. 10:42) Ke fakataunu te mea tenei, kāti e manakogina ke ‵fuli te auala ke talai atu tatou. I lō te talai atu fua i taimi kolā e ‵lei ki a tatou, e ‵tau o loto fia‵fia tatou ke talai atu i taimi kolā e tokouke a tino e fetaui mo tatou. Kafai e fai tatou penā, e mautinoa me ka fiafia eiloa a Ieova. w22.01 17 ¶13-14

I aso nei, e faigata ki tino e tokouke ke tali‵tonu ki tino pule‵pule. Ne lavea ne latou a te fapito o tino fai tulafono mo faifaiga fakapolitiki ki tino mau‵mea mo tino ma‵luga kae e se fai ne latou te fakamasinoga tonu ki tino ma‵tiva. E se gata i ei, e fai foki ne nisi takitaki lotu a amioga ma‵sei kolā ne fai ei ke se toe tali‵tonu a nisi tino ki te Atua. Tela la, kafai ko fiafia se tino ke sukesuke ki te Tusi Tapu fakatasi mo tatou, e ‵tau o fesoasoani tatou ki a ia ke ati aka tena talitonu ki a Ieova mo Ana sui i te lalolagi nei. E tonu, e se ko tino a‵koga ki te Tusi Tapu fua e ‵tau o tauloto ke tali‵tonu ki a Ieova mo tena fakapotopotoga. Ke oko foki loa ki a tatou kolā ko leva i te munatonu, e se ‵tau eiloa o puli i a tatou a te manatu me i auala o Ieova ko te ‵toe auala ‵lei eiloa. I nisi taimi, e ‵sae aka a fakalavelave kolā e mafai o tofotofo aka ei te ‵tou loto tali‵tonu. w22.02 2 ¶1-2