Ne seki lotoma‵lie a nisi tino i aso o Iesu ki ana akoakoga fakaofoofogia. Ne ma‵nako latou ki mea e uke atu. Kae i te taimi ne seki talia ne ia ke fakaasi atu se fakailoga telā e ‵sala latou ki ei, ne ‵siga latou. (Mata. 16:4) Ne a pati a te Tusi Tapu? E uiga ki te Mesia, ne tusi mai te pelofeta ko Isaia: “Ka se tagi a ia io me fakamaluga tena leo, kae ka se fai ne ia ke lagona tena leo i te auala.” (Isa. 42:1, 2) Ne fai ne Iesu tena galuega talai i se auala agamalu. Ne seki faite ne ia a faletapu ‵lasi kae ‵gali, kae ne seki pei a ia ki gatu fakapito e fakaaoga i tapuakiga io me manako ke fakaaoga ne tino a tofiga fakalotu mā ka‵laga atu ki a ia. I te taimi ne fakamasino ei a ia, ne seki talia ne Iesu ke fakafiafia ne ia te tupu ko Helota mai te fakaasi atu o se fakailoga ki a ia. (Luka 23:8-11) Ne fai ne Iesu a nisi vavega, kae ko te talaiatuga o te tala ‵lei, ko te ‵toe galuega tāua ki a ia. “Tenā te pogai ne vau ei au,” ne fai atu a ia ki ana soko.—Male. 1:38. w21.05 4 ¶9-10

E ‵sala tatou ki tino “loto ‵lei kolā e ‵tau o maua ne latou a te ola se-gata-mai.” (Galu. 13:48) Ke fesoasoani ki tino taki tokotasi ke fai mo soko, e ‵tau mo tatou o fesoasoani atu ki a latou ke (1) malamalama, (2) talia, kae ko te (3) fakagalue a mea e tauloto ne latou mai te Tusi Tapu. (Kolose 2:6, 7; 1 Tesa. 2:13) E mafai ne tino katoa i te fakapotopotoga o fesoasoani ki tino a‵koga ki te Tusi Tapu, mai te fakaasi atu te alofa ki tino ‵fou kae tali fiafia latou māfai ko ‵kau atu ki fakatasiga. (Ioa. 13:35) Kāti e ‵tau foki mo te faiakoga o fakamāumāu a taimi e uke mo tena malosi o fesoasoani ki se tino akoga ke ‵fuli mai talitonuga mo faifaiga kolā “ne ‵mau [i ei] olotou aka.” (2 Koli. 10:4, 5) E mafai o lau i masina ke fesoasoani atu ki se tino ke fai ne ia a ‵fuliga i tena olaga, ke mafai o fetaui ‵lei a ia ke papatiso. Kae e manakogina a taumafaiga e uke. w21.07 3 ¶6

E mata, e tali‵tonu katoatoa tatou i ‵tou mafaufau me i mea e akoako atu ne tatou ko te munatonu, kae e fai eiloa ne Molimau a Ieova i aso nei a te tapuakiga tonu telā e talia ne Ieova. Ne talitonu katoatoa a te apositolo ko Paulo ki te munatonu. (1 Tesa. 1:5) Ne seki fakavae a te loto talitonu tenā ki lagonaga. A Paulo se tino telā ne sukesuke malosi ki te Muna a te Atua. Ne talitonu a ia me i “Tusitusiga Tapu katoa ne māfua mai i te Atua.” (2 Timo. 3:16) Ne a mea ne maua ne ia i ana sukesukega? Ne maua ne Paulo i te Tusi Tapu, a fakamaoniga mautinoa me i a Iesu ko te Mesia telā ne folafola mai—ko fakamaoniga kolā ne fakaseaoga ne takitaki lotu Iutaia. E fai mai a tino ‵lotu ‵loi konā me e sui ne latou te Atua kae fakafiti ne latou a ia e auala i olotou faifaiga. (Tito 1:16) E ‵kese mo latou, ne seki filifili ne Paulo a vaega o te Tusi Tapu e manako a ia o talitonu ki ei. Ne toka a ia o fakagalue kae akoako atu e uiga ki “fuafuaga a te Atua.”—Galu. 20:27. w21.10 18 ¶1-2

I te taimi e ‵toki kae fakasiusiu ei ne tatou, e ‵tau o iloa ‵lei ne tatou te tusaga o te Atua telā e fai. (1 Koli. 3:6, 7) E tāua ki a Ieova a ola o tino katoa. E tuku mai ne ia te tauliaga ke ga‵lue fakatasi tatou mo tena Tama i te aumaiga o tino mai fenua katoa mai mua o oko mai te gataga o te olaga tenei. (Haka. 2:7) A te ‵tou galuega talai e mafai o fakatusa ki se galuega faka‵sao tino. Kae ko tatou ko tino o te potukau faka‵sao tenā kolā ne uga atu ke olo o faka‵sao a tino ga‵lue i lalo i te laukele kolā ko ‵lave i lalo. E tiga eiloa e tokofia fua a tino ga‵lue ne mafai o faka‵sao aka, kae ko te galuega ne fai ne tino faka‵sao tino e tāua ‵ki. E penā foki te galuega talai e fai ne tatou. E se iloa ne tatou me tokofia a tino koi ‵tau o faka‵sao mai te lalolagi a Satani. Kae e mafai ne Ieova o fakaaoga so se tino mai i a tatou ke fesoasoani atu ki a latou. Ne fai mai a Andreas, telā e nofo i Bolivia, “E kilo atu au ki tino taki tokotasi kolā ne tauloto ki muna‵tonu i te Tusi Tapu kae papatiso, e pelā me ko ikuga o galuega ‵lei ne fai ne se potukau.” Ke na fakatumau foki ne tatou se kilokiloga tonu penā ki te ‵tou galuega talai. Kafai e fai tatou penā, ka fakamanuia tatou ne Ieova, kae ka fai te ‵tou galuega talai e pelā me se mea fakafiafia. w21.05 19 ¶19-20

E tasi loa te fakamoemoega o te tino tuli manu—ke ‵po ne ia se manu io me ke tamate ne ia. E mafai o fakaaoga ne ia a malei kese‵kese, telā ne fakamatala mai foki ne se tokotasi o tino fakamafanafana a Iopu. (Iopu 18:8-10) Ka malei pefea ne se tino tuli manu se manu ki tena matasele? Mai te kilokilo atu ki te manu tenā. Tefea te koga e fano ki ei? Se a te mea e fiafia ki ei? Se a te ‵toe auala ‵lei ke ‵po aka? A Satani e pelā loa mo te tino tuli manu. E kilokilo mai a ia ki a tatou. E iloa ne ia te koga e olo tatou ki ei mo mea e fia‵fia tatou ki ei. Ko fakaaoga ei ne ia se malei telā e mafai o ‵po aka ei tatou e aunoa mo te iloa ne tatou. Kae e fakatalitonu mai te Tusi Tapu me kafai e ‵po aka tatou, e mafai eiloa tatou o ‵sao. E akoako mai foki ki a tatou a te auala ke ‵kalo kea‵tea mai malei konā. A toe malei ma‵goi e lua kolā e fakaaoga ne Satani, ko te fakamatamata mo te kaimanako. I se fia afe tausaga, ne manuia eiloa a Satani i te fakaaogaga ne ia a uiga ma‵sei konei. E fai eiloa a ia pelā me se tino ‵po manu telā e malei ne ia se manu ki se matasele io me ‵po aka ne ia ki se tili. (Sala. 91:3) Kae e se ‵tau o ‵po aka tatou ne Satani. Kaia? Me ko oti ne fakaasi mai ne Ieova ki a tatou a togafiti e fakaaoga ne Satani.—2 Koli. 2:11. w21.06 14 ¶1-2

A ‵tou tino ma‵tua fakamaoni e pelā mo koloa tāua. E faka‵pau ne te Muna a te Atua a ulu sinā o tino ma‵tua ki se kalauna. (Faata. 20:29) Kae e mafai fua o se laveagofie atu a koloa tāua konei. A talavou kolā e lavea ne latou a te tāua o tino ma‵tua e mafai o maua ne latou a mea kolā e aoga atu i lō koloa ‵tonu. A tino ma‵tua fakamaoni e tāua eiloa ki a Ieova te Atua. E iloa ne ia me ko latou ne vaegā tino pefea kae fakatāua ne ia olotou uiga ‵gali. E fiafia a ia māfai e akoako ne tino ma‵tua a talavou ki te poto ne maua ne latou mai te lotou taviniga mo te fakamaoni i olotou olaga kātoa. (Iopu 12:12; Faata. 1:1-4) E fakatāua foki ne Ieova a te lotou kufaki. (Mala. 3:16) Ne fe‵paki latou mo fakalavelave i olotou olaga; kae ne ‵mautakitaki te malosi o te lotou fakatuanaki ki a Ieova. Ko malosi atu nei te lotou fakamoemoega mō aso mai mua i lō te taimi muamua ne tauloto ei latou ki te munatonu. Kae e alofa a Ieova ki a latou me e tumau latou i te folafola atu o tena igoa i te taimi “foki loa ko ma‵tua” latou.—Sala. 92:12-15. w21.09 2 ¶2-3

I te gasologa o taimi, se manatu gali ke iloilo ne tatou a ‵tou mea e fai. E mafai o ‵sili ifo tatou, penei: ‘E mata, se mea ‵lei ke mafaufau me e ‵lei fakafia atu au i nisi tino? E mata, e galue malosi au i te fakapotopotoga me e manako au ke ‵lei fakafia atu i nisi taina mo tuagane? Io me e manako fua au o fai te ‵toe mea e mafai o fai ke fakafiafia a Ieova?’ E fakamalosi mai te Tusi Tapu ke ‵kalo kea‵tea mai te fakatautau tatou ki nisi tino. Kaia? I te suā feitu, kafai e mafau‵fau tatou me e ‵lei fakafia tatou i ‵tou taina, kāti ka fakamata‵mata tatou. Kae i te suā feitu, kafai e fakatau tatou ki nisi tino, ka mafai eiloa o loto vāi‵vai tatou. (Loma 12:3) E ‵tau o masaua ne tatou me e ‵taki atu ne Ieova tatou ki a ia, e se ona ko tatou e mata‵gali, e apo i te fai‵pati, io me takutakua, kae ona ko te ‵tou a‵lofa ki a ia mo te loto kātoa kae faka‵logo ki tena Tama.—Ioa. 6:44; 1 Koli. 1:26-31. w21.07 14-15 ¶3-4

Ke fakaiku aka ‵tou mafaufau, e ‵tau o ‵talo tatou, sukesuke ki te Muna a te Atua kae mafaufau ‵loto. Ke fai faeloa a mea konei, kae akai atu ki a Ieova ke tuku atu te malosi. Ka fesoasoani atu tena agaga tapu ke ‵teke atu koe ki lagonaga fia fakatautau ki nisi tino. Ka fesoasoani atu foki a Ieova ke iloa kae tapale fakavave so se lagonaga loto masei io me fakamatamata telā ko kamata o sae aka i tou loto. (2 Nofo. 6:29, 30) E iloa ne Ieova ‵tou loto. E iloa foki ne ia a mea faiga‵ta ki a tatou—ko te taua atu ki te agaga masei o te lalolagi mo ‵tou tulaga sē ‵lei katoatoa. E lavea ne Ieova a te faigata ke taua atu tatou ki tulaga faiga‵ta konei, kae ko tena alofa mō tatou e gasolo aka foki ki luga. Ke fakatusa te alofa o Ieova ki a tatou, ne fakaaoga ne ia te alofa o te mātua ki tena pepe. (Isa. 49:15) Ko oko loa i te fakamafanafana loto ke iloa atu me penā foki te lasi o te alofa o Ieova ki a tatou māfai e kilo mai ki a tatou e taumafai malosi o tavini atu ki a ia mo ‵tou loto kātoa! w21.07 24-25 ¶17-19

E mafai o momea aka ‵tou fia‵fia mai te talia so se mea e tuku mai ke fai ne tatou i te taviniga a Ieova. Ke “saga malosi” ki te galuega talai, kae aofia katoatoa i galuega ki te fakapotopotoga. (Galu. 18:5; Epe. 10:24, 25) Ke fakatoka faka‵lei mō fakatasiga ko te mea ke fai au tali fakamalosi loto i te mataupu telā e suke‵suke ki ei. Ke fakatāua so se tofiga e maua ne koe i te fakatasiga i loto i te vaiaso. Kafai ne fakamolemole atu ki a koe ke fai se galuega i te fakapotopotoga, ke fakamaoni kae fakatuagagina. Sa mafaufau me e se aoga te galuega telā e tuku atu ke fai ne koe, tela la e se ‵tau o fakamāumāu ou taimi ki ei. Taumafai ke momea aka tou atamai. (Faata. 22:29) Ko tou galue malosi mō Ieova, ko te vave gasolo foki o koe ki mua kae ka maua ne koe te fiafia sili. (Kala. 6:4) Ka faigofie foki ki a koe ke fia‵fia fakatasi mo nisi tino māfai ko maua ne latou se tauliaga telā ne manako koe ki ei.— Kala. 5:26. w21.08 22 ¶11

E ‵tau o ‵kalo keatea tatou mai i te fakamatamata, kae ke akoakogofie faeloa. E pelā loa mo se masaki telā e fakafaigata ne ia te galue ‵lei o te fatu o se tino, e mafai ne te fakamatamata o fakamakeke ne ia te loto o se tino ke se fakalogo ki te takitakiga a Ieova. Ona ko te lasi o te lotou fakamata‵mata, ne ita fitifiti a te kau Falesaio ma tali‵tonu ki fakamaoniga mautinoa e auala i te agaga o te Atua. (Ioa. 12:37-40) Ne fakamataku ‵ki te mea tenā me e pokotia i ei te lotou ola ki te se-gata-mai i aso mai mua. (Mata. 23:13, 33) Se mea tāua eiloa ke talia ne tatou te Muna a te Atua mo tena agaga ke fulifuli ne ia ‵tou uiga kae ke takitaki ki ei ‵tou mafaufauga mo ‵tou fakaikuga! Ona ko te loto maulalo o Iakopo, ne talia ne ia ke akoako a ia ne Ieova. Kae ne fai a ia mo fai se faiakoga apo ona ko tena loto maulalo. w22.01 10 ¶7

Kafai e tumau tatou i te “‵talo malosi,” e loto tali‵tonu tatou me ka lagona ne te ‵tou Tamana faka-te-lagi kae ka tali mai ne ia a ‵tou ‵talo. (Kol 4:2) E tiga eiloa e mafai o se tali fakavave, e tauto mai a Ieova me ka tali mai ne ia “i te taimi tonu.” (Epe. 4:16) Tenā te pogai e se ‵tau o mafau‵fau tatou me e fai ne Ieova se mea ‵se māfai e se tali fakavave ne ia a ‵tou ‵talo. E pelā me se fakaakoakoga, e tokouke a tino ne ‵talo atu mō se fia tausaga ke na fakaseai ne te Malo o te Atua a te olaga tenei. Ne fai mai foki a Iesu me e ‵tau o ‵talo atu tatou mō te mea tenā. (Mata. 6:10) Kae se mea valea māfai ko se fakatuanaki tatou ki te Atua ona ko te mea e fui oko mai te gataga e pelā mo te mea ne fakamoe‵moe ki ei a tino! (Sapa. 2:3; Mata. 24:44) Se faiga poto ke tumau tatou i te ‵nofo fakatalitali ki a Ieova kae ‵talo ki a ia i te fakatuanaki. Ka oko mai eiloa te gataga i tena taimi tonu, me ko oti eiloa ne filifili ne Ieova te “aso mo te itula” e oko mai i ei. Kae ka fai eiloa te aso tenā e pelā me ko te ‵toe taimi ‵lei eiloa ki tino katoa.—Mata. 24:36; 2 Pe. 3:15. w21.08 10 ¶10-11

E iloa ne tino loto maulalo me i te taimi e olo aka ei latou o ma‵tua, ko se uke olotou mea e mafai o fai e pelā mo aso mua. Ke mafau‵fau ki ‵tou ovasia o te seketi. Kafai ko kātoa olotou 70 tausaga, ko ‵kami ei latou ke fai se isi galuega. E mafai o faigata te mea tenā. Ne fakatāua ne latou a te tauliaga ke tavini atu ki olotou taina. Kae malamalama latou me ko manakogina a talavou ke fai ne latou te galuega tenā. Tela la, ko fakaasi atu ne latou se kilokiloga tai ‵pau mo tino Levi i Isalaelu mua kolā ne ‵tau o taofi te lotou taviniga i te faleie tapu māfai ko kātoa olotou 50 tausaga. A te fia‵fia o tino Levi ma‵tua konā e se fakavae ki se tauliaga fakapito. Ne fakaaoga faka‵lei ne latou a tauliaga ne maua ne latou kae fai so se mea ke fesoasoani atu ki talavou. (Nume. 8:25, 26) I aso nei, a latou kolā ne tavini atu muamua e pelā me ne ovasia o te seketi, faitalia me ko se tavini atu ki fakapotopotoga e uke, kae ko fai mo fai se fakamanuiaga ki olotou fakapotopotoga. w21.09 8-9 ¶3-4

Ne fakamatala mai ne Iesu se tala fakamalosi loto e uiga ki se tama fakamāumāu mea i te Luka 15:11-32. Ne ‵teke atu se tamataene ki tena tamana, tiaki ne ia te fale, kae faimalaga atu “ki se fenua ‵mao.” I konā, ne ola a ia i se olaga masei kae fai valevale. I te taimi ne fepaki ei a ia mo tulaga faiga‵ta, ne toe kamata o mafaufau ‵mafa a ia ki ana mea ne fai. Ne iloa aka ne ia me e sili atu te ‵lei o tena olaga i tena nofoga i te fale. E pelā mo pati a Iesu, ne “ala aka ei [te] mafaufau” o te tamataene. Ne fakaiku aka ne ia ke toe foki ki te fale kae fakamolemole atu ki tena tamana ke fakamagalo a ia. A te taimi ne kamata o iloa ne te tama tagata a te uke o ana mea ma‵sei ne fai se mea tāua ‵ki. Ne ‵tau o ‵fuli ana amioga! Ne fakaasi mai ne te tama tagata ne galo a tena loto salamō tonu ki tena mea ne fai. A te tala fakatusa tenei e sē se tala fakamalosi loto fua. A te akoakoga fakavae telā e maua mai i ei e aoga ki toeaina i te fakapotopotoga māfai e taumafai latou ke iloa aka me ko salamō tonu se tino ki tena agasala matagā io me ikai. w21.10 5 ¶14-15

Se a te mea telā ka se mafai o lūlūgina, io me fakaseai atu? Ne tusi mai te apositolo ko Paulo: “I te lavea atu me ka maua ne tatou te Malo telā e se mafai o lūlūgina, ke na . . . ofo atu . . . ne tatou a te taviniga tapu telā e talia ne te Atua mo te mataku mo te fakaaloalo lasi.” (Epe. 12:28) Ao, kafai ko oti te lūlūga fakaoti tenei, ko te Malo fua o te Atua ka se mafai o lūlūgina. (Sala. 110:5, 6; Tani. 2:44) Ko lava te fakamāumāu taimi! E ‵tau mo tino o filifili aka: E mata, ka tumau latou i te ‵lago atu ki te vaegā olaga telā e fakamalosi aka ne te lalolagi tenei, telā ka iku atu ki te fakaseaiga, io me ka ga‵lue latou o fakafetaui olotou olaga ki te loto o te Atua, telā ka iku atu ki te ola se-gata-mai? (Epe. 12:25) E auala i te ‵tou galuega talai, e mafai o fesoasoani atu tatou ki tino ke fai ne latou se fakaikuga tāua. Kae ke masaua faeloa ne tatou a pati a te ‵tou Aliki ko Iesu: “Te tala ‵lei tenei o te Malo ka talai atu ki te lalolagi nofoaki kātoa mo fai se molimau ki atufenua katoa, ko oko mai ei te gataga.”—Mata. 24:14. w21.09 19 ¶18-20

Toeaina, fakaaoga so se avanoaga ke fakamalosi atu ki kāiga fakamaoni. E maua ne koutou se tiute fakapito ke fakamafanafana a taina tapuaki kolā ne tiaki ne olotou tino pele a Ieova. (1 Tesa. 5:14) Ke gasue mua o fakamalosi atu ki a latou mai mua kae mai tua foki o fakatasiga Kelisiano. Asi atu kae ‵talo foki fakatasi mo latou. Ga‵lue fakatasi mo latou i te galuega talai, io me e ‵kami mai latou ke ‵kau atu ki te otou tapuakiga a kāiga. E ‵tau mo tausi mamoe faka-te-agaga o fakaasi atu ki mamoe loto fanoa‵noa a Ieova a te alofa atafai, te alofa, kae ‵saga tonu atu ki olotou manakoga. (1 Tesa. 2:7, 8) E se manako a Ieova “ke fakaseai se tino e tokotasi kae e manako ke sala‵mo a tino katoa.” (2 Pe. 3:9) E tiga eiloa e mafai o fai ne se tino se agasala matagā, kae koi tāua eiloa tena ola ki te Atua. Mafaufau ki te ‵mafa o te ‵togi ne ‵togi ne Ieova—ko te taulaga togiola a tena Tama pele e tokotasi—ke ‵togi ki ei a ola o tino agasala. E taumafai eiloa a Ieova mo te atafai ke fesoasoani ki vaegā tino penā ke ‵foki atu ki a ia. E fakamoemoe a ia ke filifili latou ke fai penā, e pelā mo te mea e lavea ne tatou i te tala fakatusa a Iesu e uiga ki te tamaliki ne galo.—Luka 15:11-32. w21.09 30-31 ¶17-19

Kae e a māfai e se uke au mea e mafai o fai i te galuega talai mo te akoakoatuga o te tala ‵lei ona ko koe e masaki? Koi mafai eiloa o fiafia koe ki ou tusaga e mafai o fai. Mafaufau ki te tala o te tupu ko Tavita i te taimi ne olo atu ei a ia mo ana tāgata o faka‵sao olotou kāiga mai te kau Amaleka. E toko luaselau a tāgata ko tō fi‵ta telā ne ‵nofo ei o tausi olotou kope. I te taimi ne manumalo latou i te taua, ne fai te fakatonuga a Tavita ke vaevae a mea katoa ne maua mai te taua i a latou katoa. (1 Samu. 30:21-25) E tai ‵pau eiloa mo te ‵tou galuega ko te faiga o soko i te lalolagi kātoa. A tino katoa kolā e fai te ‵toe mea e mafai o fai, e mafai o fia‵fia fakatasi māfai ko oti ne fakasao aka se tino fou kae fesoasoani atu ki a ia ke sasale i te auala ki te ola. E iloa ne Ieova me e se mafai o pule atu tatou ki ikuga o ‵tou taumafaiga totino. Kae e lavea eiloa ne ia a te ‵tou ga‵lue malosi mo ‵tou manakoga tonu kae e taui mai eiloa ne ia. E akoako foki ne ia tatou ke maua te fiafia i ‵tou tusaga e fai i te ‵tauga o fuataga. (Ioa. 14:12) E mafai eiloa o mautinoa i a tatou a te taliaga a te Atua māfai e se ‵fiu tatou! w21.10 28 ¶15-17

I te taimi e olo aka ei o ma‵tua, e mafai o manava‵se tatou me ko se aoga malosi tatou ki a Ieova e pelā mo aso mua. E tiga eiloa se mea tonu me ko se lasi te malosi e maua ne tatou e pelā mo aso mua, kae e mafai o fakaaoga ne tatou te poto mo te atamai ko maua ne tatou, ke akoako atu a talavou ke momea aka te aoga o latou ki te fakapotopotoga a Ieova kae talia a nisi tiute ‵fou. E ‵tau mo tino ma‵tua o loto maulalo māfai e ma‵nako latou ke fesoasoani ki talavou. A te tino loto maulalo e kilo atu ki nisi tino me e tāua atu ki a ia. (Fili. 2:3, 4) A tino ma‵tua kolā e fakaasi atu ne latou a te uiga tenei, e iloa ne latou me e uke a nisi auala faka-te-Tusi Tapu kae ma‵goi atu e mafai ei o fai so se mea. Tela la, e se puke ‵mau fua latou ki te auala ne fai ei ne latou a mea i aso mua. (Fai. 7:10) E tiga eiloa e uke atu olotou ata‵mai tāua ke fakaasi atu ki te kau talavou, e iloa ne latou “me e mafuli‵fuli a mea kolā e ‵tupu i te lalolagi tenei” kae kāti e manakogina ke tauloto latou ki auala ‵fou.—1 Koli. 7:31. w21.09 8 ¶1, 3

E ‵kese mai i ei, e se mafai o fai atu a Ieova ki ana tino tapuaki ke fai a mea kolā e fakalai‵lai ei latou. E maua ne ia te tulaga ‵malu katoatoa. E manino ‵lei te mea tenei i te tugapati ne faka‵piki ki se mea malipolipo aulo i luga i te pulou laugatu o te faitaulaga sili. Konei a pati ne tā ki luga i te mea malipolipo “A Ieova e ‵malu.” (Eso. 28:36-38) A te fekau i luga i te mea malipolipo tenā e fakatalitonu atu ki so se tino e lavea ne ia me i a Ieova e tapu eiloa. Kae e pefea la te tino Isalaelu telā e se mafai o lavea ne ia a te mea malipolipo ona ko te mea e se mafai ne ia o fanatu ki te faitaulaga sili? E mata, ka se maua ne ia te fekau tāua tenei? Ikai! Ne lagona ne tino Isalaelu katoa a te fekau tenei i te taimi ne faitau ei te Tulafono ki tāgata, fāfine mo tama‵liki. (Teu. 31:9-12) Moi ne nofo atu koe i konā, ko lagona foki ne koe a pati konei: “Au ko Ieova te otou Atua, . . . kae e ‵tau mo koutou o tapu, me i a au e tapu.” “E ‵tau mo koutou o tapu i oku mua, me i a au, Ieova, e tapu.”—Levi. 11:44, 45; 20:7, 26. w21.12 3 ¶6-7

E mafai o manava‵se a nisi tino ki te lotou tausiga faka-te-foitino. Kāti e ‵nofo latou i se fenua mativa. Io me kāti e faigata ke maua a tupe e lava ke tausi a tino o te lotou kāiga. Io me kāti ko mate te tino e fakalago‵lago latou ki ei ke maua a tupe kae ko seai se tino e mafai o fesoasoani atu ki a latou. Ka maua ne tatou a mea aoga māfai e sui ne tatou a te manavase ki te loto talitonu. Ke masaua la me ne tauto mai te ‵tou Tamana alofa ko Ieova, me ka tausi mai a ia i te feitu faka-te-foitino māfai e fakamuamua ne tatou a mea faka-te-agaga. (Mata. 6:32, 33) Ne fakataunu faeloa ne ia te folafolaga tenā. (Teu. 8:4, 15, 16; Sala. 37:25) Kafai e tausi ne Ieova a manu eva mo pulalakau, e mautinoa me e se ‵tau o manava‵se tatou ki ‵tou mea‵kai io me ko gatu! (Mata. 6:26-30; Fili. 4:6, 7) Ona ko te alofa e tausi atu a mātua atafai ki olotou tama‵liki i te feitu faka-te-foitino, kae e penā foki a te ‵tou Tamana faka-te-lagi e fakamalosi aka ne te alofa ke tausi atu ki ana tino i te feitu faka-te-foitino. w21.12 17 ¶4-5; 18 ¶8

E mata, kai fakalogo‵mae aka eiloa koe ne se tino, kāti se taina io me se tuagane? Mafaufau la ki a Iosefa, telā ne logo‵mae a ia i faifaiga sē fakamaoni i lima o ana taina ‵tonu, kae ne seki talia ne ia olotou mea ‵se ke fai ei ke kaitaua a ia. Ne saga tonu a ia ki tena taviniga ki a Ieova, telā ne fakamanuia ne ia tou tagata ona ko tena kufaki. Fakamuli ifo, ne fakapuli ne Iosefa a mea fakalogo‵mae kolā ne fe‵paki mo ia kae ne kilo atu a ia ki te auala ne fakamanuia ne Ieova a ia. (Kene. 45:5) E pelā mo Iosefa, e fakamafanafanagina tatou māfai e fakapili‵pili malosi atu ki a Ieova kae fakatali‵tali ki te taimi ka faka‵tonu ei ne ia a faifaiga sē fakamaoni katoa. (Sala. 7:17; 73:28) Kafai koe e kufaki i se faifaiga sē fakamaoni io me se isi mea, masaua me i a Ieova e pili malosi atu ki a “latou kolā e mafatia.” (Sala. 34:18) E alofa a ia ki a koe ona ko tou kufaki kae ‵pei atu tau amoga ki a ia. (Sala. 55:22) A ia ko te Famasino o te lalolagi kātoa. E lavea ne ia a mea katoa. (1 Pe. 3:12) Kafai e fepaki koe mo fakalavelave kolā e se mafai o faka‵lei aka ne koe, e mata, ka loto fiafia koe o faka‵tali ki a ia? w21.08 11 ¶14; 12 ¶16

Se mea poto eiloa ke fakaaoga ne tatou a ‵tou olaga i se auala telā e fai ei ke fiafia mai a Ieova ki a tatou. Fakaiku aka a mea kolā e ‵tau o fakamuamua. I nisi taimi, a te fakaaogaga o ‵tou taimi ki toe mea aoga, e aofia i ei te filifiliga o se mea mai i mea e lua kolā e se ma‵sei. A te tala lauiloa e uiga ki te asiatuga a Iesu ki te fale o Malia mo Maleta, e fakamatala mai i ei a te manatu tenei. Ona ko tena fiafia ke talimalo faka‵lei ne ia a Iesu, ne fakatoka faka‵lei ne Maleta a mea‵kai ‵gali. I te taimi tenā, ne fakaaoga faka‵lei ne tena taina ko Malia, a te avanoaga ke sagasaga i tafa o tena Aliki, kae fakalogologo atu ki ana akoakoga. E tiga eiloa ne fai ne Maleta a mea konā mo te loto fiafia, kae ne filifili ne Malia a “te ‵toe vaega ‵lei.” (Luka 10:38-42, fml.) Fakamuli ifo, kāti ne puli i a Malia a meakai ne fakatoka i te taimi tenā, kae mautinoa i a tatou me ne seki mafai o puli i a ia ana mea ne tauloto mai i a Iesu. E pelā eiloa mo te fakatāua ne Malia te taimi tenā mo Iesu, e ‵tau foki o fakatāua ne tatou a ‵tou taimi mo Ieova. w22.01 27 ¶5-6

E tiga eiloa ne loto maulalo a Aapo i te taimi tenā, ne fakaasi fakamuli mai i ana faifaiga me ne seki salamō tonu a ia. Ne seki taumafai a ia o fakaseai atu te tapuakiga a Paala mai tena malo. Kae ne seki fakamalosi foki ne ia te tapuakiga ki a Ieova. Ne lavea atu foki a te sē salamō o Aapo i ana nisi faifaiga. Mai tua o te matega a Aapo, ne fakaasi atu ne Ieova tena kilokiloga ki te tagata tenā. Ne fai atu te pelofeta a te Atua ko Ieu me i tou tagata se tino masei. (2 Nofo. 19:1, 2) Mafaufau ki te mea tenei: Moi fai ne salamō tonu a Aapo, e mautinoa me e se taku ne te pelofeta a tou tagata pelā me se tino masei telā e takalialia ki a Ieova. E tiga eiloa te feitu tenā, e manino ‵lei me ne salamō malie a Aapo kae ne seki salamō katoatoa a ia. Ne a mea e tauloto ne tatou mai te tala o Aapo? I te taimi ne logo ei a ia i te fekau fakamalaia a Elia e uiga ki tena gafa, ne loto maulalo muamua a Aapo. Se mea ‵lei te mea ne fai ne ia. Kae ne fakaasi mai i ana faifaiga fakamuli ifo me ne seki salamō a ia i tena loto. A te salamō e se ko te fakaasi atu fua o foliga fanoanoa mō se vaitaimi. w21.10 3 ¶4-5, 7-8

A Isaia se pelofeta, kae kāti ne isi foki ne galuega fakapelofeta a tena avaga me ne taku a ia ko “te pelofeta fafine.” (Isa. 8:1-4) E pelā me se tauavaga, e mautinoa me ne ‵saga tonu a Isaia mo tena avaga ki te lā tapuakiga ki a Ieova. E mafai foki ne tauavaga i aso nei o fakavae olotou olaga ki te tavini atu ki a Ieova i te faiga o te ‵toe mea e mafai i tena taviniga. E mafai o fakamalosi aka te lotou tali‵tonu ki a Ieova mai te suke‵suke fakatasi ki valoaga i te Tusi Tapu mo auala ne fakataunu aka ei. (Tito 1:2) E mafai o mafau‵fau latou ki te lotou tusaga i te fakataunuga o nisi valoaga i te Tusi Tapu. E pelā mo te lotou tusaga i te fakataunuga o te valoaga a Iesu e uiga ki te talaiatuga o te tala ‵lei ki te lalolagi kātoa, a koi tuai o oko mai te gataga. Kafai e mautinoa tonu i se tauavaga me ka taunu eiloa se valoaga i te Tusi Tapu, ko te momea aka foki o te lā manakoga ke fai a te ‵toe mea e mafai mō Ieova. w21.11 16 ¶9-10

Ne manavase a Iesu ki tena mātua, telā ko mate tena avaga. Ona ko tena alofa mo te manavase ki a Malia, ne fakamolemole a ia ki a Ioane ke tausi ne ia tena mātua, me ne iloa ne ia me ka tausi atu eiloa a Ioane ki a ia i te feitu faka-te-agaga. Mai te aso loa tenā, ne fai a Ioane pelā me ko te tama a Malia kae ne tausi atu ki tou fafine e pelā loa me ko tena mātua tonu. Ne alofa malosi a Iesu ki te fafine tāua telā ne tausi ne ia tou tagata mo te atafai i tena fanaumaiga, kae ne tu pili atu ki a ia i te taimi ko pili a ia o mate! Ne a mea e tauloto ne tatou mai i pati a Iesu? E mafai eiloa o malosi fakafia atu ‵tou fesokotakiga mo ‵tou taina Kelisiano i lō ‵tou kāiga ‵tonu. E mafai o ‵teke mai ‵tou kāiga kae tiakina mai tatou, kae pelā mo te tautoga a Iesu, kafai e ‵piki tatou ki a Ieova mo tena fakapotopotoga, ka “uke faka-100 atu ana mea e maua” i lō mea ne tiakina ne ia. Ka tokouke au tama, mātua io me ko tamana faka-te-agaga. (Male. 10:29, 30) Pefea ou lagonaga ki te fai mo vaega o se kāiga faka-te-agaga kolā e ‵kau fakatasi i te fakatuanaki mo te alofa​—telā ko te alofa ki a Ieova mo nisi tino?—Kolose 3:14; 1 Pe. 2:17. w21.04 9-11 ¶7-8

E sili atu a mea e fai ne te alofa fakamaoni. E pelā mo aso mua, e tokouke ‵tou taina mo tuagane i aso nei, ne fakaiku aka ke fakaasi atu te alofa fakamaoni ki taina tali‵tonu, ke oko foki loa ki taina kolā e se iloa ne latou. Kafai ko iloa ne latou me ne tupu se fakalavelave o te natula, e fia iloa fakavave ne latou a te auala ke fesoasoani atu. Kafai e fepaki se tino i te fakapotopotoga mo fakalavelave i mea tau tupe, e taumafai latou o fesoasoani fakavave atu i so se auala. E pelā mo te kau Maketonia i te senitenali muamua, e sili atu olotou mea ne fai i lō te mea e ‵tau o fai. Ne “sili atu olotou mea ne fai i lō olotou mea ne ‵tau o fai” ko te mea ke mafai o fesoasoani atu ki olotou taina fakaa‵lofa. (2 Koli. 8:3) E fakaasi atu foki ne toeaina i aso nei me fakatāua ne latou a te fesoasoani o taina mo tuagane a‵lofa. A pati fakamālō penā i te taimi tonu, ka fai ei a taina mo tuagane ke mo a ma ‵fiu vave.—Isa. 32:1, 2. w21.11 11 ¶14; 12 ¶21

E manakogina ne tatou i nisi taimi a polopolokiga. I nisi taimi, kāti e fesili atu tatou ki se tino telā e āva tatou ki ei mō ne manatu fakatonutonu. I nisi taimi, kāti e fakaasi mai ne se taina telā e manavase ki a koe me ko “seke te auala” o koe—se mea telā ka mafai o salamō fakamuli koe i ei. (Kala. 6:1) A te ‵toe auala, e mafai foki o polopoloki tatou māfai ko fakatonu aka ne se tino se mea ‵se mai tua o te faiga ne tatou o se agasala matagā. Faitalia me ne a auala e maua ei ne tatou a polopolokiga, e ‵tau eiloa o faka‵logo tatou ki ei. A te faiga penā e ‵lei mō tatou kae mafai o faka‵sao i ei ‵tou ola! (Faata. 6:23) E fakamalosi mai te ‵tou tusi siki fakavae ki a tatou ke “faka‵logo ki pati a tino ‵poto.” E seai se tino e iloa ne ia a mea katoa; e isi faeloa se tino telā e sili atu tena mea e iloa mo tena atamai i lō tatou. (Faata. 12:15) Tela la, a te fakalogo ki polopolokiga se fakailoga o te loto maulalo. E fakaasi mai i ei me e iloa ne tatou a ‵tou vāivāiga; e manakogina ne tatou a te fesoasoani ke mafai o fakataunu ‵tou fakamoemoega. Ne tusi mai te Tupu poto ko Solomona, penei: “Ka taunu eiloa a palani e auala i tino fakatonutonu e tokouke.”—Faata. 15:22. w22.02 8 ¶1-2

A te salamō tonu, e aofia i ei a mea e uke atu i lō te fakatoese atu fua mō te agasala ne fai ne tatou. E aofia foki i ei a te ‵fuliga tonu o te mafaufau mo te loto. E aofia i te mea tenei a te fulitua atu ki se auala sē tonu kae ‵fuli atu o toe sasale i auala o Ieova. (Eseki. 33:14-16) A te ‵toe mea tāua ki te tino agasala ko te taumafai ke faka‵lei aka tena fesokotakiga mo Ieova. Ne a ‵tou mea e ‵tau o fai māfai ko iloa ne koe me ne fai ne se taugasoa pili se agasala matagā? Ka fakalogo‵mae fua ne tatou te ‵tou taugasoa māfai e taumafai o ‵funa aka tena agasala. E se mafai o manuia a taumafaiga konā me e kilokilo mai a Ieova ki ‵tou mea e fai. (Faata. 5:21, 22) E mafai o fesoasoani koe ki tou taugasoa mai te fakamasaua atu ki a ia me e ma‵nako a toeaina o fesoasoani. Kafai e ita tou taugasoa ma taku atu tena agasala ki toeaina, e ‵tau o fakaasi atu ne koe ki toeaina, e fakaasi atu ei me e manako tonu koe o fesoasoani ki a ia. w21.10 7 ¶19-21

E mafai ne tatou katoa o fakaakoako ki te loto fia fesoasoani o Iesu. E fai mai te Tusi Tapu me i a ia ne “fai mo fai se pologa.” (Fili. 2:7) A te tavini, io me ko te pologa tāua, ka ‵sala ki so se avanoaga ke fakafiafia tena matai. E pelā me ko te tavini a Ieova mo te pologa a ou taina, e mautinoa me e manako koe ke aoga malosi koe ki a Ieova mo ou taina tali‵tonu. Ke fesili ifo penei: ‘E pefea te lasi o toku loto fiafia o fesoasoani atu ki nisi tino? E mata, e toka au o fesoasoani fakavave atu māfai e manakogina ke ‵fulu te koga ne fai ei te fono io me ke faite a koga ma‵sei o te Fale Tapuaki?’ Kāti ko iloa ne koe a nisi feitu e manakogina ke momea aka tou ‵lei i ei, kae e se manako koe ke fai a ‵fuliga. Kafai e penā loa, ke ‵talo malosi atu ki a Ieova. Fai atu ki a Ieova ou lagonaga, kae akai atu ke maua “te fiafia mo te ‵mana ke galue” koe.—Fili. 2:13. w22.02 22-23 ¶9-11

Ne uiga atafai a Iesu mai te fakaasi atu o uiga agamalu mo uiga faigofie faitalia te faiga‵ta o ana fakanofonofoga. (Mata. 11:29, 30) E pelā mo te taimi ne fakamolemole atu se fafine Foinikia ke faka‵lei aka tena tama, ne seki talia muamua ne ia tena fakamolemole, kae i te fakaasiatuga ne tou fafine a te lasi o tena fakatuanaki, ne faka‵lei eiloa ne Iesu mo te atafai a tena tama. (Mata. 15:22-28) E tiga eiloa ne uiga atafai a ia, kae ne seki fakaasi atu ne Iesu a te alofa valea. I nisi taimi, ne fakaasi atu ne ia a te atafai mai te faipati ‵tonu atu ki tino kolā ne alofa a ia ki ei. E pelā mo te taimi ne taumafai a Petelu o faka‵tuka a Iesu mai te faiga o te loto o Ieova, ne ‵liko ne Iesu a ia i mua o nisi soko. (Male. 8:32, 33) Ne seki fai ne ia te mea tenei ke fakamasiasi ei a Petelu kae ke akoako a ia kae fakailoa atu foki ki nisi soko ke mo a ma uiga fakamata‵mata latou. Kāti ne mavale a Petelu, kae ne aoga eiloa ki a ia a te polopolokiga tenā. Ke fakaasi atu te atafai tonu ki a latou kolā e alofa koe ki ei, kāti e ‵tau o faipati ‵tonu atu koe ki a latou i nisi taimi. Kafai e fai koe penā, fakaakoako ki a Iesu mai te fakavae o au pati fakatonutonu ki akoakoga fakavae e maua i te Muna a te Atua. w22.03 11 ¶12-13

E tapuaki tatou ki a Ieova māfai e ‵viki atu tatou ki a ia. (Sala. 34:1) E ‵viki tatou ki a Ieova māfai e fai‵pati atu tatou mo te loto fakafetai e uiga ki ana uiga mo ana galuega fakaofoofogia. A vikiga e māfua mai i se loto fiafia. A te fakamāumāu o taimi ke mafaufau ‵loto ki te aga‵lei o Ieova—mea katoa ne fai ne ia mō tatou—ka maua eiloa ne tatou a pogai e uke ke ‵viki atu ki a ia. A te galuega talai se avanoaga gali eiloa “ke ofo atu faeloa ne tatou se taulaga o vikiga ki te Atua, telā ko fuataga o ‵tou laugutu.” E pelā eiloa mo te tāua ke mafaufau faka‵lei ki ‵tou pati ka fai atu mai mua o ‵talo ki a Ieova, se mea ‵lei ke mafaufau faka‵lei ki pati kolā ka fai atu ne tatou ki tino e fetaui mo tatou i te ‵tou galuega talai. E ma‵nako tatou ke tuku atu te ‵toe “taulaga [‵lei] o vikiga.” E fai‵pati atu tatou mai ‵tou loto māfai ko fakaasi atu ne tatou te munatonu ki nisi tino. w22.03 21 ¶8