É srɛ́ kɛ sran kpanngban be ti ndɛ nga e kan’n, naan be wa su Zoova wie dɔ nga su. ?Yɛ be nga dɔ nga su’n, be tieman ndɛ nga e kan kle be’n be li? ?Be liɛ’n yó sɛ? Kɛ bé wá núnnún Babilɔnin Klɔ Dan’n, sran wie’m be akunndan’n kwla kaci. Yɛ atrɛkpa’n, Zoova dé be. Sɛ ɔ́ yó sɔ sakpa’n, i sɔ’n kle kɛ ɔ ti cinnjin kpa kɛ e kan Babilɔnin Klɔ Dan’n i nunnunlɛ’n i ndɛ e kle be dɔ nga su. Sɛ e kɛn i sɔ ndɛ e kle be dɔ nga su’n, kɛ i sɔ sa’n wá jú’n, be wla kwla kpɛn su. Nán e wla fi i sɔ’n su. (An nian Ezekiɛli 33:33.) Atrɛkpa’n, be wla kpɛ́n ndɛ sɔ mɔ e kan kleli be’n su. Kpɛkun blɛ mɔ te yo ye’n, bé bá Zoova i sulɛ. Akoto’m be blɛ su’n, kɛ Filipu lɔ bisua sunianfuɛ kun wunnin kɛ asiɛ’n kejeli dan kpa’n, i akunndan’n kacili. I wafa kunngba’n, atrɛkpa’n kɛ sran wie’m bé wún kɛ b’a nunnun Babilɔnin Klɔ Dan’n, mɔ lika’n kéje’n, bé káci akunndan.—Yol. 16:25-34. w24.05 17 § 9-10

Ndɛ nga akoto Pɔlu kan kleli Klisifuɛ nga be ti Ebre’n, ɔ kle e like cinnjin kpa kun. Klisifuɛ sɔ’m be nun wie’m b’a wɔman be ɲrun Ɲanmiɛn sulɛ’n nun. Ɔ maan ɔ ti kɛ be “te nɔn wunflɛn sa.” Be “diman sran nga b’a tin’n be aliɛ liɛ’n.” (Ebr. 5:12) Ninnge uflɛ nga Zoova sin asɔnun’n i lika kle be’n be faman be ɲin be sieman su naan b’a nanti su. (Ɲan. 4:18) I wie yɛle kɛ Klisifuɛ nga be ti Zifu’n be nun kpanngban be te se sran’m be kɛ ɔ fata kɛ be di Moizi Mmla’n su. Kusu nn be diman mmla sɔ’n su kun w’a di afuɛ 30. Afin Zezi fɛli i wun yili klɔ sran’m be ti tɛ. (Tit. 1:10) Sran kwlaa ng’ɔ kanngan fluwa nga Pɔlu klɛli ko mannin Ebre mun’n i nun’n ɔ wun i wlɛ kɛ i nun ndɛ’m be bo ti kploun kpa. Ɔ ukali be naan b’a wun i wlɛ kɛ ajalɛ nga Zoova fali naan b’a kwla sin Zezi i lika b’a su i’n ɔ ti kpa tra wafa nga be su Ɲanmiɛn laa’n.—Ebr. 10:19-23. w24.04 6 § 15

Kɛ ɔ fin cɛn mɔ Adan nin Ɛvu be suli Satan su lele m’ɔ́ fá jú andɛ’n, sran miliaa kpanngban be wuli. Sran sɔ’m be liɛ yó sɛ? Klisi i sɔnnzɔnfuɛ’m be nun 144.000 be liɛ’n bé cɛ́n nguan kpɛkun bé kɔ́ ɲanmiɛn su, yɛ be su kwlá wuman kun. (Ngl. 14:1) Asa ekun’n, Zoova wá cɛ́n sran kpanngban kpa mɔ be nin i nantili klanman’n. I sɔ liɛ’n yɛ ɔ ti ‘be nga be yoli sa kpa’n’ be cɛnlɛ’n niɔn. Klisi i Afuɛ Akpi Famiɛn Dilɛ Blɛ’n nun’n, ɔ nin blɛ mɔ bé wá sá sran mun nían’n, sɛ be nin Ɲanmiɛn be nanti klanman’n, bé ɲán nguan m’ɔ leman awieliɛ’n asiɛ’n su. (Dan. 12:13; Ebr. 12:1) Klisi i Afuɛ Akpi Famiɛn Dilɛ Blɛ’n nun’n, bé cɛ́n ‘be nga b’a yoman sa kpa’n’ be wie. Sran sɔ’m be nun wie’m b’a suman Zoova. Yɛ wie mun bɔbɔ’n be yoli sa tɛtɛ mun. Kɛ be ko cɛn be’n, bé mán be blɛ naan be kaci be ayeliɛ’n naan be su Zoova wie. (Zan 5:29; Lik. 23:42, 43) Sanngɛ sran wie’m be klun yoli wi dan. I sɔ’n ti’n, ɔ fali ajalɛ kɛ ɔ su cɛnman be wie.—Lik. 12:4, 5. w24.05 2 § 3; 5 § 15; 6 § 17

Sran ng’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ trán Zoova i tannin sua’n nun’n, ɔ fata kɛ ɔ ‘di nanwlɛ i awlɛn’n nun lɔ.’ (Jue. 15:2) Ndɛ sɔ’n i bo’n nɛ́n i ngunmin yɛle kɛ ɔ fataman kɛ e bua ato. Zoova kunndɛ kɛ e di nanwlɛ ndɛ kwlaa nga e kan’n ɔ nin ninnge kwlaa nga e yo’n nun. (Ebr. 13:18) I sɔ’n ti cinnjin afin “Zoova i ɲin ci sran ng’ɔ fa gblɛ nanti’n, sanngɛ ɔ tra sran ng’ɔ nanti ndɛnman su’n i janvuɛ.” (Ɲan. 3:32) Be nga be ‘di nanwlɛ be awlɛn’n’ nun’n, be yoman be wun kɛ be nanti Zoova i mmla’m be su sran’m be ɲrun, kpɛkun kɛ be ngunmin be o’n, be fɔn Ɲanmiɛn i mmla’n. Ɔ maan sran sɔ’m be yoman ninnge mun gblɛ nun. Sran ng’ɔ yo ninnge mun gblɛ nun’n, wie liɛ’n kɛ ɔ́ bó i bo’n, ɔ se i wun kɛ nán blɛ kwlaa nun yɛ Zoova i mmla’m be ti kpa-ɔ. (Zak. 1:5-8) Ɔ kwla se i wun kɛ sa nga be timan cinnjin sɔ liɛ’n be nun’n, ɔ kwla fɔn Zoova i mmla’n. Kpɛkun kɛ ɔ fɔn Ɲanmiɛn i mmla m’ɔ yo i kɛ ɔ wunmɛn i su afɛ sa’n, kpɛkun ɔ su yo sa tɛtɛ kpa trá laa’n. Kannzɛ bɔbɔ ɔ bu i kɛ Ɲanmiɛn yɛ ɔ su i’n, sanngɛ Zoova i klun jɔman sulɛ m’ɔ su i’n su. (Aku. 8:11) E liɛ’n e kunndɛ kɛ é yó nanwlɛfuɛ sa’n kwlaa nun. w24.06 10 § 7-8

Zoova i sufuɛ’m be klo Biblu’n nun ndɛ’n. Be si kɛ ɔ ti ndɛ nanwlɛ. Yɛ be Ɲanmiɛn sulɛ’n taka ndɛ nanwlɛ sɔ’n su. (Rɔm. 10:17) Be wun i wlɛ kɛ Zoova yɛ ɔ takali asɔnun’n niɔn, naan sɛ ndɛ nanwlɛ’n ti sua’n, nn é sé kɛ asɔnun’n ti “i ja mlomlo, yɛ ɔ suɛn i bo.” (1 Tim. 3:15) Satan kunndɛ kɛ ɔ́ yó naan e yaci Biblu’n nun ndɛ’n i su lafilɛ, annzɛ kusu e yaci atin nga Ɲanmiɛn i anuannzɛ’n kle e’n i su falɛ. (Efɛ. 4:14) Ɔ cɛ kan’n, Satan wá yó ninnge wie mun fá láka nvlenvle mun naan be tanndan Zoova i ɲrun. (Ngl. 16:13, 14) Asa’n e si kɛ Satan wá wlɛ́ i wun ase kpa naan ɔ́ láka Zoova i sufuɛ mun wie. (Ngl. 12:9) I sɔ’n ti’n, ɔ ti cinnjin kɛ e wun ngbaciɛ ng’ɔ o ndɛ nanwlɛ’n nin ato ndɛ’n be afiɛn’n, naan e fa ndɛ nanwlɛ’n su. (Rɔm. 6:17; 1 Piɛ. 1:22) I sɔ’n yɛ ɔ́ úka e naan y’a fin ɲrɛnnɛn dan’n nun y’a fite-ɔ. w24.07 8 § 1-3

Kɛ Zoova yoli maan Izraɛlifuɛ’m be kacili nvle’n, ɔ nin be trali aenguɛ. Ɔ seli be kɛ sɛ be fɛ i mmla’n su’n, ɔ́ sásá be yɛ ɔ́ yrá be su. Sanngɛ sɛ b’a fɛmɛn i mmla’n su naan be ko su like uflɛ’n, ɔ su sasaman be kun. Yɛ bé wún be ɲrun. Sanngɛ i sɔ’n kleman kɛ Zoova w’a yi be blo mlɔnmlɔn. Be kwla ‘sa be sin Zoova m’ɔ ti be Ɲanmiɛn’n i wun,’ kpɛkun be kwla ‘fa ndɛ ng’ɔ kan kle be’n su.’ (Mml. 30:1-3, 17-20) I sɔ’n kle kɛ be kwla kaci be akunndan’n. Sɛ be yo sɔ kusu’n, Zoova fɛ́ i wun mántan be, kpɛkun ɔ́ yrá be su kɛ laa’n sa. Zoova i nvle’n nunfuɛ’m be yoli ɲin kekle i su kpɛ sunman. I sɔ’n ti’n, be wunnin be ɲrun. Sanngɛ Zoova w’a yiman be blo. Ɔ sunmɛnnin i nuan ijɔfuɛ’m be sin lelele naan be uka be naan be kaci be akunndan’n naan be sa be sin i wun.—2 Fam. 17:13, 14. w24.08 9 § 4-5

Afuɛ 33 nun’n, kɛ Zezi wuli’n, sa sunman be tɔli Klisifuɛ nga be tran Zerizalɛmun nin Zide lɔ’n be su. Kɛ be kpɛli asɔnun ng’ɔ o Zerizalɛmun lɔ’n i ba’n, sran’m be kleli i nunfuɛ’m be ɲrɛnnɛn dan kpa. I sin’n kɛ afuɛ 20 sinnin’n, awe’n nin yalɛ’n ti’n be wunnin be ɲrun ekun. (Yol. 11:27-30) Afuɛ 61 nun’n be ɲannin be ti kan, afin b’a kleman be yalɛ dan kun. Sanngɛ yalɛ nga bé wá klé be be ɲrun lɔ’n ɔ su yoman blɛblɛ. I nun mɔ be ɲannin be ti kan’n, Zoova maan akoto Pɔlu klɛli lɛtri ko mannin be. Lɛtri sɔ’n i nun ndɛ’n wá úka be naan b’a jran sa nga bé wá tɔ́ be su be ɲrun lɔ’n be ɲrun kekle. Ndɛ nga Pɔlu klɛli ko mannin Ebre mun’n wá úka be kpa blɛ sɔ’n nun. Afin fɔundi nga be di’n ɔ su cɛman. Pɔlu mannin be afɔtuɛ wie mun mɔ bé wá úka be naan b’a jran sa nga bé wá tɔ́ be su’n be ɲrun kekle. w24.09 8 § 1-2

Kɛ sa kekle wie o e su’n, e niaan’m be kwla wla e fanngan kpa. Like kun mɔ Zoova yo fa kle kɛ ɔ klo e’n, yɛ ɔ o lɛ-ɔ. Kɛ sa wie o e su mɔ aniaan’m be ba e osu nianlɛ annzɛ be sie be su e nuan bo’n, i sɔ’n kwla fɔnvɔ e. Wie liɛ’n, be fa Biblu’n nun ndɛ kun fa wla e fanngan. Annzɛ kusu be nin e srɛ Ɲanmiɛn. (Rɔm. 15:4) Ɔ ju wie’n, aniaan kun kwla uka e naan e wla kpɛn sa ng’ɔ o e su’n i su akunndan nga Zoova bu’n su. I sɔ’n kwla yo maan e wla gua ase. Asa’n, e niaan’m be kwla yo ninnge trele wie mun fa uka e. I wie yɛle kɛ be kwla tɔn like kan be blɛ e. Ɔ ju wie’n, ɔ fata kɛ e bɔbɔ e srɛ e niaan’m be kɛ be uka e. (Ɲan. 17:17) Atrɛkpa’n be siman wafa nga e wun yo e’n, ɔ nin like nga e sa miɛn i wun’n. (Ɲan. 14:10) I sɔ’n ti’n kan wafa nga ɔ wun yo wɔ’n i ndɛ kle ɔ janvuɛ kpa kun. Like ng’ɔ kwla uka wɔ’n bo su kle i. A kwla bo su kle asɔnun kpɛnngbɛn kun annzɛ nɲɔn mɔ a nin be amun afiɛn mantan’n. Aniaan bla wie’m be sieli i nzɔliɛ kɛ, kɛ be kan be klun ndɛ be kle aniaan bla kun mɔ w’a tin Ɲanmiɛn sulɛ’n nun’n, i sɔ’n uka be kpa. w24.10 10 § 15-16

Sran kpanngban be di aliɛ wie mun, yɛ be kpinngbin be wun naan b’a kwla yo juejue titi. Sanngɛ be si kɛ ninnge sɔ’m be kwlá yoman naan b’a yoman oke, annzɛ b’a wuman. I kpa bɔbɔ’n be lafiman su kɛ klɔ sran kwla tran nguan nun tititi. Sanngɛ Zan 3:16 ɔ nin 5:24 be nun’n, Zezi kleli kɛ sran’m be kwla ɲan “nguan m’ɔ leman awieliɛ’n.” Cɛn kun’n, Zezi yoli abonuan sa maan sran kpanngban kpa be ɲannin kpanwun nin jue be dili. I sɔ’n boli be nuan dan. Sanngɛ kɛ lika cɛnnin’n, ndɛ ng’ɔ kannin’n ɔ boli sran’m be nuan trali laa liɛ’n. Yɛle kɛ, kɛ sran kpanngban kpa be suli i su Kapɛɛnaɔmun lɔ’n, Galile jenvie’n i nuan lɛ’n, ɔ seli be kɛ be nga be wuli’n be kwla cɛn nguan, kpɛkun be kwla ɲan nguan m’ɔ leman awieliɛ’n. (Zan 6:39, 40) Ndɛ nga Zezi kannin’n ɔ kle kɛ sran kpanngban kpa nga be wuli’n, be kwla cɛn nguan. Kpɛkun e nin e awlɛn su sran mun e kwla ɲan nguan m’ɔ leman awieliɛ’n. w24.12 8 § 1-2

Koko nun wa’n, fluwa sifuɛ wie’m be seli kɛ yasua kpanngban be bo be yi mun, be kan be ndɛ tɛtɛ, annzɛ be yo be finfin. Yasua ng’ɔ yo sɔ’n, wie liɛ’n sran’m be ɲrun’n ɔ yo kɛ ɔ bu i yi’n i sran sa, kusu nn awlo lɔ’n ɔ yo i tɛtɛ. ?Ngue ti yɛ yasua wie’m be yo be yi’m be tɛtɛ-ɔ? Yasua wie’m be si’m be yoli be nin’m be tɛtɛ. Ɔ maan be bu i kɛ i sɔ yolɛ’n timan tɛ. Wie’m be liɛ’n, akunndan nga be asa’n su lɔ yasua’m be bu’n i wie yɛ bu-ɔ. Yɛle kɛ be se kɛ ɔ fata kɛ yasua kun sa’n, ɔ kle kɛ i yɛ ɔ le kwlalɛ awlo’n nun-ɔn. Yasua wie’m be liɛ’n, be siman be wun su nian kaan sa. Wie’m be kusu’n, bian nin bla nna nga be fa fite nzra nun’n i nianlɛ’n w’a kaci be nzuɛn. Ɔ maan be buman bla’m be wie, yɛ sua silɛ’n i su akunndan nga be bu’n ɔ timan kpa mlɔnmlɔn. Asa’n fluwa sifuɛ’m be sieli i nzɔliɛ kɛ Koronavirisi blɛ nun’n, yasua’m be ayeliɛ sɔ’m be wa yoli tɛtɛ kpa. Sanngɛ i kwlaa yoli-o, yasua kun leman atin yomɛn i yi’n i tɛtɛ. w25.01 8 § 2-3

Zezi seli kɛ Moizi Mmla’n i nun mmla cinnjin kpafuɛ’n yɛ: “Fa ɔ awlɛn’n kwlaa, ɔ nin ɔ nguan’n kwlaa, ɔ nin ɔ wunmiɛn’n kwlaa, ɔ nin ɔ akunndan’n kwlaa fa klo Zoova m’ɔ ti ɔ Ɲanmiɛn’n.” (Lik. 10:27) Ɔ fata kɛ e fa e awlɛn’n kwlaa e klo Zoova. I wie yɛle kɛ maan ninnge nga e konvi sɔ be’n, nin wafa nga e wun yo e’n, be kle kɛ e klo Zoova. Asa’n ɔ fata kɛ e fa e nguan’n kwlaa, ɔ nin e wunmiɛn’n e klo Zoova. Yɛ ɔ fata kɛ e fa e akunndan’n e klo i wie. I wie yɛle kɛ sa kwlaa nun’n, ɔ fata kɛ akunndan nga e bu’n, ɔ kle kɛ e klo Zoova. I yo, nán akunndan kwlaa nga Zoova bu’n, yɛ e kwla wun i wlɛ kpa sa-ɔ. Sanngɛ sɛ e suan “akunndan nga Klisi bu’n” i su like’n, e kwla wun akunndan nga Ɲanmiɛn bu’n i wlɛ. Afin Zezi bu akunndan kɛ i Si sa sɛsɛsɛ.—1 Kor. 2:16. w25.03 8 § 1

I nun mɔ Adan nin-a yoman sa tɛ’n fɔ nunmɛn i nun. Zezi kusu kɛ mɔ fɔ nunmɛn i nun’n ti’n, ɔ nin Adan be sɛ. (1 Kor. 15:45) Kɛ Zezi wuli’n, ɔ kwla tanninnin kalɛ ng’ɔ o e su’n i wunmuan’n naan y’a kwla ɲan like ng’ɔ fili Adan i sa’n. (Rɔm. 5:19) I sɔ mɔ Zezi yoli’n ti’n, ɔ kacili “Adan kasiɛn’n.” Ɔ nunman nun kɛ sran uflɛ mɔ fɔ nunmɛn i nun’n, ɔ bla naan ɔ wa tannin like ng’ɔ fili Adan i sa’n, i ti kalɛ. Afin Zezi “yili tɛ kpɛ kunngba cɛ,” yɛ ɔ su yomɛn i sɔ kun. (Ebr. 7:27; 10:12) ?Ngbaciɛ benin yɛ ɔ o e ti kpatalɛ’n nin e ti kpɔlɛ’n be afiɛn-ɔn? E ti kpatalɛ’n ɔ ti ajalɛ kun mɔ Zoova fali naan ɔ nin klɔ sran’m be afiɛn w’a kwla sɛ ekun’n. E ti kpɔlɛ’n yɛle kalɛ ng’ɔ tanninnin naan w’a kwla yaci klɔ sran mɔ be ti sa tɛ yofuɛ’n be sa tɛ mun w’a cɛ be’n. Kalɛ sɔ’n i tanninlɛ’n yɛle Zezi i mmoja mɔ e dunman nun ti’n ɔ guɛli i ase’n.—Ebr. 9:14. w25.02 5 § 12-13

Kɛ e wun i wlɛ kɛ Zoova ti Ɲanmiɛn kun m’ɔ lafiman’n, sɛ sa’m be tɔ e su’n, é bú akunndan kɛ ɔ nin i fata’n sa. Kɛ sa’m be o e su’n, ɔ fata kɛ e fa e ɲin e sie i ndɛ cinnjin kpafuɛ’n su. Yɛle kɛ Satan seli kɛ sɛ sa kekle’m be tɔ e su’n, é yáci Zoova sulɛ. I sɔ’n ti’n, kɛ sa’m be o e su’n, like nga e yo’n ɔ kwla yo maan Zoova i klun jɔ e wun, annzɛ i klun su jɔman e wun. (Zɔb. 1:10, 11; Ɲan. 27:11) Kɛ sa’m be o e su mɔ e jran kekle’n, e kle kɛ e klo Zoova naan Satan ti gblɛfuɛ. ?Kɛ é sé yɛ’n, awa tanndan ɔ ɲrun? ?Annzɛ sika ndɛ’n w’a yo kekle ɔ su? ?Kɛ a bo jasin fɛ’n sran’m be sɔman nun klanman? ?Annzɛ kusu sa kekle uflɛ o ɔ su? Sɛ sa kɛ ngalɛ sa’m be o ɔ su’n, maan ɔ wla kpɛn su kɛ a kwla yo naan Zoova i klun jɔ ɔ wun. Asa’n maan ɔ wla kpɛn su kɛ sa ng’ɔ tɔ ɔ su’n, ɔ su kplinman su kɛ sa sɔ’n tra ɔ kpɛn. Ɔ́ wlá ɔ fanngan naan w’a kwla jran kekle. w24.06 22 § 9

?Ninnge benin’m be nun yɛ kɛ ɔ bɔbɔ a niɛn i sa’n a kwla fɔn ndɛndɛ-ɔ? Sɛ e diman e bɔbɔ e wun nanwlɛ’n, annzɛ sɛ e se e wun kɛ e liɛ’n e su yoman sa tɛ’n, ɔ su yoman e wun sa ye. (1 Zan 1:8) I kpa bɔbɔ’n akoto Pɔlu seli kɛ ‘be nga Ɲanmiɛn wawɛ’n sie be’n’ bɔbɔ’n, sɛ b’a nianman be wun su’n be kwla tɔ sa tɛ yolɛ’n nun. (Gal. 6:1) I sɔ’n ti’n, maan e di e wun nanwlɛ, yɛ e sie ninnge nga be nun’n e kwla fɔn ndɛndɛ’n be nzɔliɛ. (2 Kor. 13:5) ?Kɛ e ko sie ninnge nga be nun’n e kwla fɔn ndɛndɛ’n be nzɔliɛ’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ e yo-ɔ? Maan e mian e ɲin kpa naan y’a jran ninnge sɔ’m be ɲrun kekle. Laa’n kɛ sonja’m be waan bé fá klɔ kun mɔ be sisili i wun’n, blɛ sunman’n i anuan’m be nun yɛ be sin-ɔn. I sɔ’n ti’n, klɔ’n i anuan mun yɛ klɔ’n su sonja’m be sasa be kpa-ɔ. I wafa kunngba’n, sɛ e sie i nzɔliɛ kɛ ninnge wie’m be nun’n e kwla fɔn ndɛndɛ’n, ɔ fata kɛ e nian e wun su kpa ninnge sɔ’m be lika.—1 Kor. 9:27. w24.07 15 § 5-7

Sa kpakpa nga be kan be ndɛ andɛ Biblu’n nun ndɛ mma’n nun’n, be nun kun yɛle jasin fɛ’n i bolɛ. Kɛ e kanngan Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun mɔ e bu su akunndan’n e lafi Ɲanmiɛn su kpa. Yɛ e wun sa nga ti yɛ ɔ ti cinnjin kɛ e bo Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ’n. Sɛ e kunndɛ kɛ é ɲán Ɲanmiɛn Ndɛ’n i su ye kpa’n, kɛ é kánngan nun’n, annzɛ kɛ é súan nun like’n yɛ kɛ é bú i nun ndɛ’n i su akunndan’n, ɔ fataman kɛ e kpli. Sɛ a tɔ ndɛ wie su naan a wunmɛn i wlɛ’n nán se kɛ á tú trɛ́ i. Fa Zoova i Lalofuɛ’m be like kunndɛlɛ fluwa’n, annzɛ e fluwa uflɛ mɔ e fa kunndɛ like’n (Index des publications Watch Tower) naan nian wafa nga be yiyili ndɛ sɔ’n nun’n. Kɛ á súan Biblu’n nun like’n, sɛ a kpliman’n á wún i wlɛ kɛ i nun ndɛ’n ti nanwlɛ. (1 Tes. 5:21) Yɛ i sɔ’n yó maan á kúnndɛ kpa kɛ á kɛ́n i nun ndɛ’n klé sran uflɛ. w24.04 15 § 4-5

Ɔ ‘ti kpa, yɛ ɔ klo kpa kɛ ɔ́ yáci sa cɛ́.’ (Jue. 86:5) Mise seli kɛ: “?Wan yɛ ɔ ti Ɲanmiɛn kɛ wɔ sa m’ɔ yaci i nvlefuɛ’m be onga’n i sa tɛ’n cɛ, m’ɔ blu i fɔnlɛ’n su’n niɔn?” (Mis. 7:18) Ezai kusu seli kɛ: “Maan klunwifuɛ’n ɔ kaci i ayeliɛ’n, yɛ maan sa tɛ yofuɛ’n ɔ kaci i akunndan’n. Maan ɔ sɛ i sin Zoova wun, ɔ́ wá sí i aunnvɔɛ, maan ɔ sɛ i sin e Ɲanmiɛn’n i wun, afin ɔ́ wá yáci i wun sa’n ɔ́ cɛ́ i klun ufue su.” (Eza. 55:7) Kɛ ɔ ko yo naan aniaan nga be o Korɛnti lɔ’n b’a kle kɛ be nian Zoova i ajalɛ’n su’n, ɔ fata kɛ be sɔ bian m’ɔ kacili i akunndan’n i nun klanman, yɛ be kle i kɛ be klo i. Sɛ be fa afɔtuɛ sɔ’n su’n, bé klé kɛ be nanti ndɛ ng’ɔ kan kleli be’n su “sa’n kwlaa nun.” Kɛ be tuli bian’n i asɔnun’n nun’n, w’a cɛman sɔ liɛ naan w’a kaci i akunndan’n. I sɔ’n ti’n, ɔ fataman kɛ asɔnun kpɛnngbɛn’m be cuɛncuɛn be ja ase naan b’a mɛn i atin kɛ ɔ sɛ i sin asɔnun’n nun ekun. w24.08 17-18 § 12-13

Sa sunman bé wá jú blɛ nga e o nun yɛ’n nun. Ɔ cɛ kan’n, Zezi wá dí asiɛ’n sufuɛ’m be kwlaa be jɔlɛ. Zezi kannin sa nga bé wá jú ka naan w’a di sran’m be jɔlɛ’n i ndɛ. Ɔ kannin nzɔliɛ ng’ɔ́ klé kɛ ‘ɔ o lɛ naan mɛn’n i awieliɛ blɛ’n w’a ju’n’ i ndɛ. (Mat. 24:3) Sa sɔ mɔ Zezi kannin be ndɛ’n, be o Matie ndɛ tre 24 nin Marki ndɛ tre 13 ɔ nin Liki ndɛ tre 21 be nun. Zezi buli ɲanndra nsan naan ɔ́ klé e wafa nga e kwla buabua e wun naan y’a minndɛ blɛ sɔ’n. Be yɛle bua nin boli mun, nin talua ngwlɛlɛfuɛ nin talua sinnglinfuɛ mun, ɔ nin talan nga Zezi kannin be ndɛ i ɲanndra’m be nun’n. Ɲanndra sɔ’m be kle kɛ like nga sran kun yo’n i su yɛ bé jrán bé dí i jɔlɛ-ɔ. w24.09 20 § 1-2

Bu Zezi Klisi m’ɔ ti e ajalɛ klefuɛ’n i akunndan. Like kwlaa ng’ɔ yoli’n, ɔ yoli i Ɲanmiɛn nin sran’m be klolɛ’n ti. Klolɛ sɔ’n ti’n, ɔ dili junman kekle kpa. Yɛ ɔ yoli ninnge wie mɔ sran sunman be su kplinman su kɛ bé yó-ɔ. (Mat. 20:28; Zan 13:5, 14, 15) Aniaan yasua mun, sɛ klolɛ mɔ amun klo Ɲanmiɛn nin sran’n i ti yɛ amun klo kɛ amún yó asɔnunfuɛ’m be ukafuɛ’n, Zoova yrá amun su. Yɛ ɔ́ úka amun naan amun a kwla yi nzuɛn wie’m be nglo naan b’a kwla sie amun asɔnunfuɛ’m be ukafuɛ. (1 Piɛ. 5:5) Mɛn’n nun’n, be nga be fa be wun kle’n, be yɛ sran’m be klo be-ɔ. Zoova i anuannzɛ’n nun liɛ’n, ɔ timan sɔ. Aniaan ng’ɔ klo i wiengu mun kɛ Zezi sa’n, ɔ yomɛn i wun dandan be su yɛ ɔ mianmianman be. Sɛ asɔnun’n nun’n, aniaan kun yo i wun dandan naan be sie i asɔnunfuɛ’m be ukafuɛ’n, atrɛkpa’n ɔ su kplinman su kɛ ɔ́ dí junman kanngan wie m’ɔ fata kɛ ɔ di be naan b’a kwla nian Zoova i sran’m be lika’n. Afin ɔ kwla se i wun kɛ junman sɔ’m be nin i fataman.—Zan 10:12. w24.11 15 § 6-7

Mɛn wunmuan’n nun’n e mian aniaan yasua mɔ be kwla di junman asɔnun’n nun’n be wun kpa. (Efɛ. 4:8) Sɛ a ti yasua naan b’a yo ɔ batɛmun’n, nian sɛ a “kwla uka” asɔnun’n i kpa-o. (Ɲan. 3:27) I wie yɛle kɛ a kwla mian ɔ ɲin naan b’a kwla sie ɔ asɔnunfuɛ’m be ukafuɛ. Sɛ a ti asɔnunfuɛ’m be ukafuɛ kusu’n, a kwla mian ɔ ɲin naan b’a kwla sie wɔ asɔnun kpɛnngbɛn. Annzɛ kusu’n a kwla fa ajalɛ wie mun naan w’a kwla di Ɲanmiɛn Sielɛ’n i Jasin Bofuɛ’m be Suklu’n wie. Suklu sɔ’n i dilɛ’n kwla yo maan Zezi sín ɔ lika dí junman dan ekun. Sɛ ɔ yo wɔ kɛ a kwlá yoman ninnge sɔ mun’n, srɛ Zoova. Srɛ i kɛ ɔ fɛ i wawɛ’n man wɔ naan w’a kwla di junman kwlaa nga be fa man wɔ’n. (Lik. 11:13; Yol. 20:28) Junman nga be nga Zezi ‘fali be mannin’n’ be di’n ɔ kle weiin kɛ mɛn i awieliɛ blɛ nga nun’n, i yɛ ɔ dun e ɲrun mmua-ɔ. (Mat. 28:20) Nanwlɛ, kɛ e si kɛ e le famiɛn kun m’ɔ klo e, mɔ i klun ti ufue, yɛ ɔ sin aniaan wie’m be lika uka e’n, i sɔ’n yo e fɛ kpa. w24.10 23 § 16-17

?Yɛ ninnge nga be yo maan Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be wun ɲrɛnnɛn’n nin? Cɛn wie lele’n “be wla wá fí laa ɲrɛnnɛn mun” yɛ ‘Ɲanmiɛn i ɲinma su wunman ɲrɛnnɛn sɔ’m be kun.’ (Eza. 65:16) Ɲanmiɛn wá yí e su sa mun. Yɛ sa sɔ’m be su afɛ nga e wunnin be’n, e wla su kpɛnman be su kun. Dɔ nga su bɔbɔ’n, kɛ e kɔ e aɲia’m be bo’n e wla gua ase. Yɛ kɛ e o lɔ’n, e faman e ɲin e siemɛn i mɛn’n nun sa nga be kwla sanngan e akunndan’n be su. Kɛ e klo e wiengu mun’n, mɔ e klun jɔ’n, mɔ e di fɔundi’n, mɔ e klun ti ufue’n, mɔ e yo sran ye’n, e yo maan e niaan’m be wla gua ase. Nzuɛn sɔ’m be fin Ɲanmiɛn wawɛ’n. (Gal. 5:22, 23) Nanwlɛ, kɛ e o Ɲanmiɛn i anuannzɛ sɔ’n nun’n ɔ yo e fɛ. Be nga bé ká lika klanman’n nun’n, kɛ Ɲanmiɛn wá yó ‘ɲanmiɛn su uflɛuflɛ kun ɔ nin asiɛ uflɛuflɛ kun’n,’ bé wún nun. w24.04 22 § 9-10

Blɛ mɔ yasua kun nin bla kun bé nían be wiengu nzuɛn’n, ɔ ti aklunjɔɛ blɛ. Sanngɛ ɔ ti blɛ cinnjin kpa. Afin blɛ sɔ’n nun yɛ bé nían sɛ be kwla ja-o. Cɛn nga aniaan bian kun nin aniaan bla kun be ja’n, be ta nda Zoova ɲrun kɛ bé kló be wiengu yɛ be ɲin yí be wiengu lele saan wie’n w’a titi be nun. Kwlaa naan y’a ta nda kun’n, ɔ fata kɛ e bu i sin kpa. I wie yɛle nda nga kɛ yasua kun nin bla kun bé já’n, be ta be wiengu’n. Kɛ yasua kun nin bla kun be nian be wiengu nzuɛn’n, i sɔ’n kwla uka be kpa naan b’a fa ajalɛ ng’ɔ ti kpa’n. Wie liɛ’n, be kwla fa ajalɛ kɛ bé já. Wie liɛ kusu’n, be kwla se kɛ sɛ be titi nun’n, ɔ flunman. Sɛ be titi nun kusu’n, i sɔ’n kleman kɛ ajalɛ nga be fɛli i kɛ bé nían be wiengu nzuɛn’n, i bo’n w’a guaman kpa. Afin be nzuɛn mɔ be niannin’n ti’n, sɛ be kwla ja annzɛ be kwlá jaman’n, be wunnin i wlɛ. Ɔ fata kɛ be nga be leman bla annzɛ bian’n, be wun sa nga ti yɛ yasua kun nin bla kun be nian be wiengu nzuɛn’n i wlɛ kpa. Yɛle kɛ be waan bé nían sɛ be kwla ja annzɛ be kwlá jaman-o. Sɛ be wun i sɔ liɛ’n i wlɛ’n, be su seman kɛ be nin aniaan bla kun annzɛ aniaan bian kun mɔ be sunnzunman kɛ bé jɛ́ i’n, bé sán nun. w24.05 26-27 § 3-4

Ɔ ju wie’n, kɛ ɔ ko yo naan gbanflɛn annzɛ talua nga be ti Klisifuɛ’n b’a kan like nga be suan’n i ndɛ b’a kle sran uflɛ’n, ɔ ti kekle man be. I wie yɛle kɛ, sɛ suklu lɔ’n be su kle be kɛ klɔ sran fin ndo’n, kɛ ɔ yo naan be kle kɛ be bumɛn i sɔ wie’n, srɛ kwla kun be. Afin be like klefuɛ’n kwla se be kɛ ɔ ti sa kun m’ɔ juli sakpasakpa-ɔ, naan be kwlá siman su akplowa. ?I lɛ nun’n, siɛ nin niɛn mun, wafa sɛ yɛ amun kwla uka amun wa’n naan w’a lafi su kpa kɛ like nga amun kle i’n, yɛ ɔ ti nanwlɛ-ɔ? Nán amun wa’n se kɛ, kɛ m’ɔ lafi su kɛ Ɲanmiɛn yɛ ɔ yili like kwlaa ti’n, ɲannzuɛn kún i. Afin siansifuɛ sunman bɔbɔ be lafi su kɛ ninnge’m b’a boman nun sa ngbɛn. Siansifuɛ sɔ’m be lafi su kɛ sran kun m’ɔ si ngwlɛlɛ kpa’n yɛ ɔ yili ninnge tɛkɛtɛkɛ kwlaa nga be o mɛn nun’n niɔn. Be lafiman su kɛ klɔ sran fi ndo, kɛ nga be fa kle i suklu lɔ’n sa. Like kun ekun m’ɔ kwla uka ba’n naan w’a lafi Ɲanmiɛn ndɛ’n su kpa’n, yɛle kɛ maan ɔ wun sa nga ti yɛ i wiengu Klisifuɛ’m be lafi su kɛ Ɲanmiɛn yɛ ɔ yili ninnge mun’n i wlɛ. w24.12 18 § 14-15

Zezi seli i wun titi kɛ sran wie’m bé síe be su bé tíe jasin fɛ’n. I sɔ’n ukɛli i maan ɔ tuli i klun boli jasin’n aklunjɔɛ su titi. I wie yɛle kɛ, kɛ ɔ boli jasin fɛ’n i bolɛ bo’n i afuɛ kun m’ɔ́ jú’n, ɔ wunnin kɛ sran kpanngban be kunndɛ kɛ bé tíe i ndɛ’n. Ɔ seli kɛ sran sɔ’m be ti kɛ fie su ninnge mɔ b’a blo mɔ be kpɛlɛ blɛ’n w’a ju’n sa. (Zan 4:35) Kɛ afuɛ kun sinnin’n, ɔ seli i sɔnnzɔnfuɛ’m be kɛ: “Fie’n i su ninnge’m be kpɛlɛ junman’n ti dan.” (Mat. 9:37, 38) I sin’n ɔ seli ekun kɛ: “Fie’n i su ninnge’m be kpɛlɛ junman’n ti dan. […] Amun srɛ junman’n i su Kpɛn’n naan ɔ kunndɛ sran naan be ko di junman’n.” (Lik. 10:2) Zezi w’a semɛn i wun le kɛ sran’m be su faman jasin fɛ’n su. Kɛ be fali su kusu’n, ɔ yoli i fɛ dan. Zezi kleli i sɔnnzɔnfuɛ’m be kɛ maan be lafi su titi kɛ jasin fɛ mɔ be bo’n ɔ́ bá nvlɛ. Yɛ i sɔ’n wlali be fanngan naan b’a kwla bo jasin fɛ’n i juejue su titi. w25.03 18-19 § 15-16

Zoova ti e fiawlɛ. Sɛ nzue su tɔ naan aunmuan fita dan kpa’n, sran kun kwla ko fia yɔbuɛ buɛ kun nun. I wafa kunngba’n kɛ sa’m be o e su’n e kwla ko fia Zoova sin naan w’a sasa e. Zoova sasa e naan e nin i e afiɛn w’a mantan kpa. Yɛ ɔ kle e kɛ sa nga be tɔ e su’n, be ti le nɲɔn kun like. Asa ekun’n, ɔ ta e nda kɛ e ɲrun lɔ’n, ninnge kwlaa nga ti yɛ e fɛ yɛ e koko’n, ɔ́ núnnún be. (Eze. 34:25, 26) Like kun mɔ e kwla yo naan Zoova w’a yo e fiawlɛ’n yɛle kɛ maan e srɛ i. Kɛ e srɛ Zoova’n ɔ man e “aunjɔɛ.” Yɛ aunjɔɛ sɔ’n ti’n e wla gua ase yɛ e akunndan sannganman. (Fip. 4:6, 7) Zoova kunndɛ kpa kɛ ɔ́ úka e. E kwla lafi i su afin ɔ ti “Yɔbuɛ m’ɔ o lɛ tititi-ɔ.” (Eza. 26:3, 4) Kɛ mɔ Zoova o lɛ tititi ti’n, ɔ́ yía nda ng’ɔ tali e’n i nuan titi, ɔ́ tíe e srɛlɛ mun titi, yɛ ɔ́ súan e bo titi. E kwla fa e wla e guɛ i su afin ɔ nin i sufuɛ’m be nanti klanman titi. (2 Sam. 22:26) I wla su fiman like nga e yo mɛnnin i’n su le. Yɛ ɔ́ yó e ye titi.—Ebr. 6:10; 11:6. w24.06 27 § 4-6

Sɛ e fa ninnge nga be timan kpa’n e yiyi e ɲin su’n, e su kwlá faman e awlɛn’n kwlaa e suman Zoova. Asa’n sɛ e nin sran tɛ mun e san nun annzɛ aɲanbeun ninnge’m be kunndɛlɛ’n yo e cinnjin tra like kwlaa’n, i sɔ’n yó maan e su faman e awlɛn’n kwlaa e suman Zoova. Sɛ like wie ti’n e kloman Zoova kpa kɛ laa’n sa’n, maan e fa ajalɛ naan e kpalo i ndɛndɛ. (Mat. 5:29, 30) Maan e nian e wun su naan e awlɛn’n w’a yoman nɲɔnnɲɔn. E kwla se e wun kɛ sɛ e kɔ aɲia’m be bo titi, annzɛ e bo jasin fɛ’n titi annzɛ kusu e yo ninnge uflɛ wie mun’n, ɔ timan cinnjin kɛ e nian e wun su ninnge nga be kwla yo maan e nin Zoova e afiɛn saci’n be lika. Sɛ e yo sɔ kusu’n e su laka e wun. Maan e fa sunnzun ase kun e yiyi nun. Maan e se kɛ e su kuankuan e sua’n nun. Kpɛkun aunmuan’n kusu su fita kekle kpa gua su lɔ. Sɛ y’a ɲinman anuan nin fenɛtri mun’n, aunmuan’n fá wla’n sɛ́ i sin sua’n nun lɔ ekun. I wafa kunngba’n, ɔ fata kɛ e yo ninnge nga be kwla uka e naan e nin Zoova e afiɛn w’a mantan kpa’n. Sanngɛ kɛ é yó sɔ’n, ɔ fata kɛ e nian e wun su naan y’a manman like wie atin naan w’a yoman naan y’a tuman e klun y’a suman Zoova.—Efɛ. 2:2. w24.07 21 § 6-7

Wafa nga Zezi wunnin i ɲrun lele juli’n, e kwlá wunmɛn i wlɛ kpa sa e guɛmɛn i ti nin i bo. Kannzɛ Zezi wunnin i ɲrun dan sɔ’n, sanngɛ w’a yaciman sa sɔ’m be lɛ naan be kwlɛ i. W’a boman sonja nga be boboli i waka’n su’n be sannzan, sanngɛ ɔ seli Ɲanmiɛn kɛ: “Min Si, yaci cɛ be, afin be siman like nga be su yo’n.” (Lik. 23:34) Kɛ e srɛ Ɲanmiɛn e man be nga be yo e tɛtɛ’n, i sɔ’n kwla uka e naan e wla w’a gua ase, naan y’a faman ya dan ngboko. Asa’n i sɔ’n kwla uka e naan y’a kaci be nga be yo e sa’n be wun akunndan nga e bu’n. Kɛ e te o mɛn tɛ nga nun’n, be kwla yo e sa wie m’ɔ timan su-ɔ. Kannzɛ sa nga bé fá yó e’n ɔ ti sɛ ti sɛ’n, maan e srɛ Zoova titi kɛ ɔ uka e. Asa’n kɛ be yoli Zezi i tɛtɛ’n like ng’ɔ yoli’n maan e nian su. Yɛ maan e nanti Biblu’n nun afɔtuɛ’m be su titi. Sɛ e yo sɔ’n, e kwla lafi su kɛ Zoova yrá e su.—1 Piɛ. 3:8, 9. w24.11 6 § 16; 7 § 17, 19

Zoova timan kɛ siɛ kun m’ɔ yaci i mma’m be lɛ mɔ be yo sa tɛtɛ kwlaa nga be klo’n sa. Ɔ kpɔ sa tɛ’n. (Jue. 5:4-6) Yɛ ɔ kunndɛ kɛ e niɛn i mmla mɔ be o Biblu’n nun’n be su e nanti. I yo, Zoova seman e kɛ e yo ninnge mun kɛ fɔ nunman e nun sa. (Jue. 130:3, 4) Sanngɛ ɔ kloman be nga ‘be sroman Ɲanmiɛn, yɛ be fa ye nga e Ɲanmiɛn’n yo e’n be fa kata be ɲin be yo ɲin kekle ayeliɛ mun’n.’ (Zid. 4) Biblu’n se kɛ Armagedɔn alɛ’n nun’n, Ɲanmiɛn wá núnnún be mɔ ‘be ɲin yimɛn i’n.’ (2 Piɛ. 3:7; Ngl. 16:16) Sanngɛ Zoova kunndɛman kɛ sran kun sa nunnun. Biblu’n kle weiin kɛ ɔ “kunndɛ kɛ sran kwlaa kaci i akunndan’n.” (2 Piɛ. 3:9) Kɛ asɔnun kpɛnngbɛn’m bé trá be awlɛn bé úka sa tɛ yofuɛ mun naan be kaci be akunndan’n naan be nin Zoova be afiɛn sɛ ekun’n, be nian Zoova i ajalɛ’n su. Sanngɛ ɔ ju wie’n, sa tɛ yofuɛ’n kacimɛn i akunndan’n. w24.08 26 § 1-2

Kɛ Zoova sa’n, e kusu e kwla man e wiengu’m be ninnge nga be sa miɛn i wun’n, klolɛ mɔ e klo be’n ti. ?A si aniaan kun mɔ i sa mian aliɛ annzɛ tralɛ wun-ɔn? Sɛ ɔ ti sɔ’n Zoova kwla sin ɔ lika man aniaan sɔ’n like nga i sa miɛn i wun’n. Kɛ sa kekle tɔ’n, Zoova i Lalofuɛ’m be uka be wiengu. I wie yɛle kɛ Koronavirisi blɛ’n nun’n, Zoova i Lalofuɛ’m be mannin be wiengu’m be aliɛ nin tralɛ ɔ nin ninnge uflɛ wie mɔ be sa miɛn i wun’n. Wie mun ekun be mannin be sa ti like naan bé fá súan junman nga be di i mɛn wunmuan’n nun’n i bo. Be sa ti like nga be mannin’n ti’n, be kwla ukali aniaan nga be o mɛn wunmuan’n nun’n. Aniaan sɔ’m be nantili ndɛ ng’ɔ o Ebre Mun 13:16 nun’n su. Ɔ se kɛ: “Nán an wla fi sa kpa yolɛ’n su. Kpɛkun like nga an le i’n, an man amun wiengu wie. Afin ayeliɛ sɔ mun yɛ Ɲanmiɛn klo be-ɔ. Ɔ ti kɛ tɛ yɛ e su yi e mɛn i sa.” w24.09 27 § 6-7

Maan e se kɛ a su kunndɛ junman. Kpɛkun w’a ti junman nɲɔn ngan. Kɛ a usausa nun’n, be kan like trele nga bé sé ɔ kɛ a yo’n, nin blɛ nga á fá dí junman’n, nin blɛ nga á dí naan w’a ju junman su lɔ’n, ɔ nin ninnge wie mun ekun be ndɛ kle wɔ. Asa’n, junman sɔ’m be nun wie fi fɔnman Ɲanmiɛn mmla’n. Atrɛkpa’n, sika nga bé túa wɔ’n annzɛ junman bɔbɔ ba’n ti’n, a klo junman sɔ’m be nun kun tra kun. Sanngɛ ɔ fata kɛ a bu sa wie mun ekun be akunndan ka naan w’a fa ajalɛ kun. I wie yɛle kɛ a kwla usa ɔ wun kɛ: ‘?Sɛ n di junman sɔ’n, ń kwlá trán aɲia’m be kwlaa be bo? ?Ń kwlá nían min awlofuɛ’m be lika naan be wla w’a gua ase, naan be nin Zoova be afiɛn w’a mantan kpa?’ Sɛ a usa ɔ wun kosan sɔ mun’n, i sɔ’n úka wɔ naan w’a wun “ninnge nga be ti cinnjin kpa’n” be wlɛ. Yɛle kɛ á klé kɛ Zoova i sulɛ’n nin ɔ awlobo’n i lika nianlɛ’n, be ti ɔ cinnjin tra sika kunndɛlɛ’n. Yɛ ajalɛ nga á fá’n Zoova yrá su. w25.01 17 § 11-13

Kannzɛ bɔbɔ sran’m be yoli ɔ tɛtɛ’n, a kwla lafi su kɛ Zoova klo wɔ naan ɔ bu ɔ sran. Sɛ ɔ “akunndan’n w’a sanngan’n” nán ɔ wla fi su kɛ Zoova niannin ɔ awlɛn’n nun, yɛ ɔ wunnin kɛ like kpa o nun, yɛ i bɔbɔ yɛ ɔ flɛli ɔ kɛ a wa su i-ɔ. (Zan 6:44) Ɔ klo wɔ dan, yɛ ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ úka wɔ. Sɛ e waan é sí wafa nga Zoova bu e’n, e kwla fa e ɲin e sie i ninnge nga Zezi yoli be’n be su. I nun m’ɔ o asiɛ su wa’n, ɔ fɛli i ɲin sieli i be nga sran’m be buman be wie’n be su. Kpɛkun ɔ sili be aunnvɔɛ. (Mat. 9:9-12) I wie yɛle kɛ, kɛ bla kun mɔ tukpacɛ kekle wie wo i su’n, ɔ wa kɛnnin i tralɛ’n naan ɔ́ yó juejue’n, Zezi sili i aunnvɔɛ yɛ ɔ yoli i mo Ɲanmiɛn su m’ɔ lafi’n ti. (Mar. 5:25-34) Like nga Zoova yo’n yɛ Zezi nian su sɛsɛ-ɔ. (Zan 14:9) I sɔ’n ti’n a kwla lafi su kpa kɛ Zoova i ɲin o ɔ su. Ɔ sie ɔ nzuɛn kpa’n i nzɔliɛ, ɔ si kɛ a lafi i su, yɛ a klo i. w24.10 7 § 4-5

Sa kekle sunman be tɔli Davidi su. Sa sɔ’m be ti’n i ɲinmuɛn nzue guali. Sran kpanngban be fali be ɲin cili i. Sran ng’ɔ lafili be su bɔbɔ’n, be nun wie’m be kacili be sin sili i, yɛ be kunndɛli kɛ bé yó i like yaya. (1 Sam. 19:10, 11; 2 Sam. 15:10-14, 30) Cɛn kun’n ɔ seli kɛ: “M’an kplin lele m’an fɛ. Kɔnguɛ wunmuan’n nun’n, min ɲinmuɛn nzue’n lua min bɛ’n. M’an sun lele min bɛ’n w’a lua sa pɔtɔɔ.” (Jue. 6:6) Kɛ sran’m be yoli Davidi i tɛtɛ’n, i wla m’ɔ boli i wun dan’n ti’n ɔ sunnin lele. Kannzɛ sa kekleekle’m be tɔli Davidi su’n, sanngɛ ɔ lafili su kɛ Zoova klo i. Ɔ seli kɛ: “Zoova tí min sunlɛ’n.” (Jue. 6:8) Andɛ’n Biblu’n nun ndɛ mma’n kle kɛ Zoova klo e dan naan wafa nga e wun yo e’n ɔ ti i cinnjin. Davidi seli kɛ ɔ ti kɛ Zoova su sɔ i ɲinmuɛn nzue’n nzue kplo kun nun sa, annzɛ ɔ su klɛ i ɲinmuɛn nzue’n i su ndɛ fluwa kun nun sa. Davidi si kɛ Zoova wun ɲrɛnnɛn ng’ɔ o nun’n naan i wla fiman su. Ɔ lafili su kɛ Zoova si sa ng’ɔ o i su’n, naan ɔ wun wafa nga i wun yo i’n i wlɛ. w24.12 22 § 11-12