Desanblu
Jɔlɛ, Desanblu 1
Ɔ tikeli be ɲin naan be wun Ɲanmiɛn Ndɛ’n i wlɛ kpa.—Lik. 24:45.
Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’m be lafi Ɲanmiɛn ndɛ’n su. Yɛ be miannin be ɲin be nantili su. (Zan 17:6) Sanngɛ sa nga ti yɛ be kunnin Zezi kɛ sa tɛ yofuɛ wie sa’n, b’a wunmɛn i wlɛ. Zezi si kɛ i sɔnnzɔnfuɛ’m be lafi Zoova su yɛ be klo i, sanngɛ be nin-a wunman ndɛ wie’m be wlɛ kpa. (Lik. 9:44, 45; Zan 20:9) I sɔ’n ti’n, ɔ ukali be naan b’a wun Ɲanmiɛn ndɛ’n i wlɛ kpa. Kɛ ɔ fiteli i sɔnnzɔnfuɛ nɲɔn be ɲrun Emaisi atin’n su lɔ’n, wafa ng’ɔ yoli sɔ’n, maan e fa e ɲin e sie su. Zezi w’a kaman lɛ w’a semɛn i sɔnnzɔnfuɛ’m be kɛ Zezi yɛle i. Sanngɛ ɔ usali be kosan wie mun. Atrɛkpa’n, ɔ kunndɛli kɛ be kan be klun ndɛ ti yɛ ɔ yoli sɔ-ɔ. I sɔ kusu yɛ be yoli-ɔ. Be seli i kɛ be buli i kɛ Zezi wá dé be naan Rɔmunfuɛ’m b’a kleman be yalɛ kun. (Lik. 24:18-27) Zezi fali Ɲanmiɛn Ndɛ’n ukali be naan b’a wun Mesi’n i su ndɛ nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be kannin’n i wlɛ. I sin’n, nnɔsua kunngba sɔ’n nun’n, Zezi ko wunnin i sɔnnzɔnfuɛ onga’m be wun. Kpɛkun ɔ yiyili ndɛ nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be kannin’n i nun kleli be wie.—Lik. 24:33-48. w24.10 14 § 9-10
N kpɛman min ti nun n yoman like fi. Like nga Siɛ’n kleli min’n, i ndɛ yɛ n kan-ɔn.—Zan 8:28.
Like ng’ɔ fata kɛ Zezi yo’n, ɔ nin ndɛ ng’ɔ fata kɛ ɔ kan’n, i Si kleli i. I wafa kunngba’n, Zoova i anuannzɛ’n nian Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun uka e naan y’a wun sa kpa nin sa tɛ’n be ngbaciɛ’n. Asa’n ɔ nian Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun naan w’a kle e atin. (2 Tim. 3:16, 17) Be se e titi kɛ e kanngan Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun naan e nanti i nun ndɛ’n su. Kɛ e fa fluwa nga anuannzɛ’n yi be’n e fa suan Biblu’n nun like’n, e ɲan su ye dan. I wie yɛle kɛ e kwla nian, sɛ ajalɛ nga anuannzɛ’n kle e’n, ɔ taka ndɛ nga Biblu’n kan’n su-o. Kɛ e wun kɛ ajalɛ nga be kle e’n ɔ taka Biblu’n su’n, e lafi Zoova i anuannzɛ’n i su kpa e tra laa’n. (Rɔm. 12:2) Zezi boli “Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ’n.” (Lik. 4:43, 44) Yɛ ɔ seli i sɔnnzɔnfuɛ’m be kɛ be yo sɔ wie. (Lik. 9:1, 2; 10:8, 9) Kannzɛ Zoova i sufuɛ’m be tranwlɛ’n timan kun sanngɛ be kwlaa be bo jasin fɛ’n. w24.04 9 § 5-7
É wá yó like kwlaa nga a seli kɛ e yo’n, yɛ lika kwlaa nga a se e kɛ e wɔ’n, é kɔ́.—Zoz. 1:16.
Maan e lafi atin nga Anuannzɛ’n kle e’n su titi. Izraɛlifuɛ’m be blɛ su’n, Zoova sinnin Moizi i lika naan w’a kle i sufuɛ’m be like. I sin’n ɔ sinnin Zozie i lika yoli sɔ ekun. (Zoz. 1:17) Kɛ Izraɛlifuɛ’m be wunnin i wlɛ kɛ sran sɔ’m be ti Ɲanmiɛn Zoova i janunfuɛ’n, be liɛ yoli ye kpa. Klisifuɛ klikli’m be blɛ su’n, kɛ bé táka asɔnun’n i klikli’n nun’n, akoto 12 mun yɛ be kle Klisifuɛ’m be atin-ɔn. (Yol. 8:14, 15) I sin’n, asɔnun kpɛnngbɛn onga nga be o Zerizalɛmun lɔ’n, be ukali be su naan b’a di junman sɔ’n. Kɛ asɔnun’m be nunfuɛ’m be fali atin nga sran sɔ’m be kleli be’n su’n, “be lafili Ɲanmiɛn su kpa trali laa’n, kpɛkun cɛn kwlakwla sran’m be sɔn uka su.” (Yol. 16:4, 5) Andɛ kusu’n, kɛ e fa atin nga Zoova i anuannzɛ’n kle e’n su’n, e ɲan su ye dan. w24.07 10 § 10
N wunnin Zese i wa yasua Davidi. Ɔ ti min awlɛn su sran.—Yol. 13:22.
Zoova kloli famiɛn Davidi kpa. I kpa bɔbɔ’n ɔ seli kɛ ‘ɔ ti i awlɛn su sran.’ Sanngɛ Davidi yoli sa wie mɔ be ti tɛ dan-ɔn. I wie yɛle kɛ ɔ kunndɛli sran yi, kpɛkun ɔ kunnin sran. Sɛ be waan bé nían Moizi mmla’n su’n, ɔ fata kɛ be kun Davidi. (San. 20:10; Kal. 35:31) Sanngɛ Zoova ukali Davidi naan ɔ kaci i akunndan’n. Ɔ sunmɛnnin i nuan ijɔfuɛ Natan kɛ ɔ ko wun Davidi wun. Kusu nn kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Davidi nin-a kleman kaan sa kɛ sa ng’ɔ yoli’n ɔ yo i nsisɔ. Natan fali sunnzun ase kun naan Davidi wun i wlɛ kɛ sa ng’ɔ yoli’n ɔ ti tɛ dan. Kɛ Davidi wunnin i wlɛ sɔ’n, ɔ kacili i akunndan’n. (2 Sam. 12:1-14) Ɔ klɛli jue kun. Jue sɔ’n nun’n, ɔ kleli kɛ sa ng’ɔ yoli’n ɔ yo i nsisɔ. (Jue. 51, i su fitilɛ) Jue sɔ’n i nun ndɛ’n fɔnvɔli sa tɛ yofuɛ sunman, yɛ ɔ ukali be naan b’a kaci be akunndan’n wie. Kɛ e wun wafa nga Zoova kleli kɛ ɔ klo Davidi m’ɔ ukɛli i naan w’a kaci i akunndan’n, i sɔ’n yo e fɛ dan. w24.08 10 § 9
Amún wún Ɲanmiɛn i klun sa m’ɔ ti kpa’n, m’ɔ jɔ i klun’n, mɔ fiɛn kaan sa nunmɛn i sin’n, i wlɛ.—Rɔm. 12:2.
Sran kpanngban be wun kɛ ba talɛ’n leman ba. I sɔ’n ti’n, siɛ nin niɛn mun, é yó amun mo nin amun ɲin mɔ amun mian be uka ba mun naan b’a lafi Ɲanmiɛn su’n. (Mml. 6:6, 7) Kɛ ba’m bé ɲín’n, be kwla usa Biblu’n nun like mɔ be kleli be’n i su ndɛ wie mun. I wie yɛle kɛ, be kwla usa sa nga ti yɛ Biblu’n se e kɛ nán e yo ninnge wie mun’n. I bo bolɛ nun’n kosan nga ba’m be usa’n ti’n, srɛ kwla kun amun. Amun kwla se amun wun kɛ ɔ lafiman ndɛ nga Biblu’n kan’n su kpa kun. Sanngɛ kɛ ba’m bé ɲín’n, ɔ fata kɛ be usa kosan naan b’a wun ninnge wie’m be wlɛ. Yɛ i sɔ’n úka be naan b’a lafi Biblu’n nun ndɛ’n su kpa. (1 Kor. 13:11) Ɔ maan nán srɛ kun amun. Kɛ be usa kosan’n, amun uka be naan be bu akunndan wɔ mmua. I liɛ’n bé kwlá láfi Ɲanmiɛn nin Biblu’n nun ndɛ’n su kpa. w24.12 14 § 1-2
E ti kɛ be nga be lafi Ɲanmiɛn su mɔ i sɔ’n ti’n bé ká nguan nun’n be sa.—Ebr. 10:39.
Sɛ Klisifuɛ nga be ti Ebre’n be kunndɛ kɛ bé ɲán be ti sa nga bé wá tɔ́ be su’n be nun’n, ɔ fata kɛ be lafi Ɲanmiɛn su. (Ebr. 10:37, 38) Zezi seli i sɔnnzɔnfuɛ’m be kɛ, kɛ bé wá wún kɛ sonja’m b’a bo sin b’a yia Zerizalɛmun klɔ’n, ɔ fata kɛ be wanndi wɔ oka’m be su. Maan ɔ yo Klisifuɛ nga be tran Zerizalɛmun’n nin-o, annzɛ Klisifuɛ nga be tran Zerizalɛmun klɔ’n i nvɛnwunnvɛnwun mun-o, ndɛ sɔ’n ti be kwlaa be liɛ. (Lik. 21:20-24) Laa’n, kɛ sonja’m be bo sin be yia klɔ kun’n, be kwlaa nga be tran klɔ sɔ’n i nvɛnwunnvɛnwun’n be wanndi be wlu klɔ’n nun, afin klɔ’n i talɛ’n kwla sasa be. Ɔ maan kɛ Zezi seli be kɛ be wanndi wɔ oka’m be su lɔ’n, ɔ kwla yo be kɛ nán ajalɛ kpa sa. I lɛ nun’n ɔ fata kɛ be lafi Ɲanmiɛn su kpa naan b’a kwla di ndɛ nga Zezi kannin’n su. Ɔ fata kɛ Klisifuɛ nga be ti Ebre’n be lafi aniaan nga Zezi kpali be naan be dun asɔnun’n i ɲrun mmua’n be su. Aniaan sɔ mun yɛ atrɛkpa’n be kleli be wiengu Klisifuɛ mun wafa nga be kwla nanti ndɛ nga Zezi kannin’n su’n niɔn.—Ebr. 13:17. w24.09 10 § 9-10
Ɔ fali yasua wie mun mannin kɛ cɛlɛ like sa.—Efɛ. 4:8.
I nun mɔ Zezi o asiɛ’n su’n, like nga i Si seli i kɛ ɔ yo’n, ɔ niannin su sɛsɛ yoli. (Zan 17:4) Sanngɛ Zezi w’a semɛn i wun kɛ i ngunmin yɛ ɔ kwla di Ɲanmiɛn i junman’n i kpa-ɔ. Ɔ kleli sran uflɛ wie’m be like naan b’a kwla di junman sɔ’n wie. Ɔ seli i sɔnnzɔnfuɛ’m be kɛ be bo jasin fɛ’n yɛ be nian Zoova i bua fa’n i lika. Zezi mɛnnin i sɔnnzɔnfuɛ’m be afɔtuɛ wie m’ɔ kwla uka be-ɔ. Ɔ yoli sɔ amanniɛn su. I sɔnnzɔnfuɛ wie’m be lafiman su kpa kɛ w’a cɛn nguan. I sɔ’n ti’n, ɔ mannin be afɔtuɛ. (Lik. 24:25-27; Zan 20:27) Asa’n ɔ seli be kɛ maan Zoova i sufuɛ’m be lika nianlɛ’n yo be cinnjin tra sika kunndɛlɛ’n. (Zan 21:15) Ɔ kpɛnnin be wla kɛ nán be fa be ɲin blo junman nga be wiengu’m be kwla di’n su. (Zan 21:20-22) Asa ekun’n, i sɔnnzɔnfuɛ’m be buli Ɲanmiɛn Sielɛ’n i wun akunndan wie mɔ be timan su-ɔ. Yɛ ɔ ukali be naan b’a bumɛn i sɔ akunndan’n kun. Kpɛkun ɔ fali be ɲin sieli i jasin fɛ’n i bolɛ’n su.—Yol. 1:6-8. w24.10 15-16 § 13-14
Asiɛ’n yó sran kpa’m be liɛ, yɛ bé trán su tititi.—Jue. 37:29.
Sɛ e fa ndɛ nga Zoova kan’n su’n, é ɲán nguan. Kɛ laa Izraɛlifuɛ’m be liɛ’n sa’n, ɔ ka kan’n é wlú mɛn uflɛ mɔ Ɲanmiɛn seli kɛ ɔ́ fá mán e’n nun. Yɛ asiɛ’n káci lika klanman. (Eza. 35:1; Lik. 23:43) Satan nin i mmusu’m be su tranman lɛ kun. (Ngl. 20:2, 3) Ɲanmiɛn sulɛ wafa nga be timan su mɔ be bua Zoova i su ato’n, be su tranman lɛ kun. (Ngl. 17:16) Klɔ sran’m be awa’m be su tranman lɛ kun naan se kɛ bé míanmían sran mun. (Ngl. 19:19, 20) Ɲin keklefuɛ wie fi su kwlá tranman mɛn klanman’n nun lɔ. (Jue. 37:10, 11) Lika kwlaa’n nun’n, sran’m bé nían Zoova i mmla’m be su bé nánti. Ɔ maan be bo yó kun, bé trán fɔun, bé kló be wiengu, yɛ bé láfi be wiengu su. (Eza. 11:9) Nanwlɛ, e ɲin o blɛ sɔ’n i sin kpa. Sɛ e fa ndɛ nga Zoova kan’n su’n, é trán mɛn klanman’n nun lɔ tititi.—Zan 3:16. w24.11 9 § 7
Bé wá bó Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ nga asiɛ wunmuan’n su, naan be ti i nvlenvle’m be kwlaa be nun. I sin yɛ mɛn’n wíe-ɔ.—Mat. 24:14.
Wafa nga ndɛ sɔ’n kpɛn su andɛ’n, ɔ leman wunsu. E bo Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ’n aniɛn 1000 tra su nun. Yɛ e ɛntɛnɛti adrɛsi’n ti’n, asiɛ’n sufuɛ’m be nun sunman be kwla ti jasin fɛ’n sɔ’n. Sanngɛ Zezi seli i sɔnnzɔnfuɛ’m be kɛ be ‘su wieman klɔ’m be su sinsin mlɔnmlɔn,’ yɛle kɛ be su kwlá boman jasin fɛ’n be kleman sran’m be tinuntinun, ka naan w’a ba. (Mat. 10:23; 25:31-33) Ndɛ sɔ mɔ Zezi kannin’n, ɔ kpɛn su e blɛ su wie. Sran miliɔn kpanngban be tran lika nga be manman e atin kɛ e bo jasin fɛ’n be nun. Asa’n sran’m be te wu ba mun. E mian e ɲin naan y’a bo jasin fɛ’n y’a kle “be nga be o mɛnmɛn kwlaa nun’n, ɔ nin be nga be fin akpasuaakpasua kwlaa su’n nin be nga be kan aniɛn wafawafa kwlaa’n.” (Ngl. 14:6) Ɔ nin i sɔ ngba’n, e si kɛ e su kwlá boman jasin fɛ’n e kleman asiɛ’n sufuɛ’m be tinuntinun kwlaa naan mɛn’n w’a wie. w24.05 10 § 6-7
Be timan sran nɲɔn kun, sanngɛ be ti sran wunmuan.—Mat. 19:6.
Ndɛ nga Zezi kannin’n, ɔ wlɛli i wiengu’m be fanngan yɛ ɔ cicili be wla. W’a kanman ndɛ ya su w’a klemɛn i sɔnnzɔnfuɛ mun le. (Lik. 8:47, 48) Ajalɛ kpa yɛ ɔ kle Klisifuɛ nga b’a ja bla’n mun-ɔn. Zezi kleli yasua’m be kɛ ɔ fata kɛ be nin i be yi’m be nanti klanman. Ɔ kannin ndɛ kunngba nga i Si kannin’n wie. Ɔ seli kɛ ɔ fata kɛ yasua’n ‘fɛ i wun mɛntɛn i yi’n.’ (Mat. 19:4-6) Glɛki nun ndɛ nga be kacili i Wawle’n nun kɛ “fɛ i wun mɛntɛn i’n” be fa kan “kɔlu” mɔ yo maan like nɲɔn be kwla mantan su’n i ndɛ. I sɔ’n ti’n, ɔ fata kɛ klolɛ ng’ɔ o yasua kun nin yi be afiɛn’n, ɔ jran cinnjin kɛ b’a fa be b’a mantan su sa. Ɔ maan sɛ be nun kun yo like kun m’ɔ kwla saci be aja’n, be bue nɲɔn’n bé fɛ́. Yasua ng’ɔ nin i yi be afiɛn mantan kpa’n, ɔ kpalo bian nin bla nna nga be fa fite nzra nun’n i wafa kwlaa. Ɔ miɛn i ɲin naan i “ɲin w’a tranman ninnge ngbɛnngbɛn’m be su.” (Jue. 119:37) I kpa bɔbɔ’n, ɔ nin i ɲinma’n be tra aenguɛ. Yɛle kɛ i yi’n i kunngba su yɛ ɔ fɛ i ɲin sie-ɔ.—Zɔb. 31:1. w25.01 10 § 12-13
E Ɲanmiɛn’n, […] ɔ́ wá yáci i wun sa’n ɔ́ cɛ́ i klun ufue su.—Eza. 55:7.
Nanwlɛ, kɛ sran kun se kɛ w’a yaci sa nga i wiengu kun yoli i’n w’a cɛ i’n, i ndɛ sɔ’n i wlɛ wunlɛ kwla yo kekle kan. Wafa nga Zoova yaci e klɔ sran mɔ fɔ o e nun’n e sa tɛ mun cɛ e’n, ɔ nin e liɛ’n timan kun. Wafa nga Zoova yaci e sa tɛ mun cɛ e’n, ɔ leman wunsu. Jue tofuɛ kun kannin Zoova i ndɛ seli kɛ: “Ɔ wun lɔ yɛ sa yaci cɛlɛ kpafuɛ’n wo-ɔ, kɛ ɔ ko yo naan be ɲin w’a yi wɔ dan’n ti.” (Jue. 130:4) Nanwlɛ, kɛ be kan sa yaci cɛlɛ kpafuɛ’n i ndɛ’n yɛle Zoova liɛ’n. I yɛ ɔ kle e wafa nga e kwla yaci sa nga e wiengu’m be yo e’n e cɛ be sakpa-ɔ. Biblu’n i bue nga be klɛli i Ebre aniɛn’n nun’n i nun’n, wie liɛ’n ndɛ mma nga be fa kan wafa nga Zoova yaci klɔ sran’m be sa tɛ mun cɛ be’n i ndɛ’n, be fa kanman klɔ sran’m be liɛ’n i ndɛ. Kɛ Zoova ko yaci sran kun i sa tɛ’n ko cɛ i’n, ɔ nunnun sa sɔ’n mlɔnmlɔn. Ɔ nin i be afiɛn mantan kpa kɛ laa’n sa. Kɛ Zoova ko yaci sran kun i sa tɛ’n ko cɛ i’n, nn w’a yaci w’a cɛ i mlɔnmlɔn, yɛ ɔ yo sɔ klun ufue su. w25.02 8 § 1-3
Ɔ seli e kɛ e bo jasin e kle sran mun, naan e yiyi nun kpa e kle sran mun.—Yol. 10:42.
Kannzɛ e boli jasin fɛ’n naan sran’m b’a sɔman nun’n, sanngɛ e dili e junman liɛ’n. Yɛle kɛ e yoli like nga Zoova nin Zezi be kunndɛ kɛ e yo’n. Kannzɛ bɔbɔ e ɲanman sran naan y’a bo jasin fɛ’n y’a kle i’n, annzɛ kusu be sɔman e ndɛ’n nun’n, sanngɛ e klun jɔ. Afin e si kɛ junman mɔ e dili’n ɔ jɔ e Si Ɲanmiɛn i klun. (Ɲan. 27:11) Sɛ aniaan kun ɲannin sran kun mɔ Ɲanmiɛn ndɛ’n lo i kpa’n jasin fɛ’n i bolɛ nun’n, i sɔ’n yo e fɛ wie. Sasafuɛ Tranwlɛ’n kun fali junman nga e di’n sunnzunnin ba kun mɔ w’a mlin’n i kunndɛlɛ. Kɛ bakan kun mlin’n, sran kpanngban be kunndɛ i lika fanunfanun nun. Yɛ kɛ be ko wun i’n, sran kwlaa klun jɔ. Nán sran ng’ɔ wunnin i’n i kunngba yɛ i kun jɔ-ɔ. I wafa kunngba’n asɔnun’n nunfuɛ’m be kwlaa be di junman likawlɛ naan b’a kwla ɲan sran kun naan w’a kaci Zezi i sɔnnzɔnfuɛ. Kɛ mɔ asɔnun’n nunfuɛ’m be kwlaa yɛ be bo jasin fɛ’n, i ti yɛ e kwla bo jasin’n e jasin bowlɛ’n wunmuan’n nun-ɔn. Yɛ kɛ sran kun bo aɲia’m be bo tranlɛ bo’n, e kwlaa e klun jɔ. w24.04 18 § 13-14
Be kwlaa nga be nin nguan m’ɔ leman awieliɛ’n fata’n, be lafili Zezi su.—Yol. 13:48.
E wun blibli e kpa kɛ é wún sa nga bé wá jú e ɲrun lɔ’n be nun. Yɛle kɛ, e lafi su kɛ Zoova fanngan nun’n, sran kpanngban be kwla bɛ i sulɛ ka naan ɲrɛnnɛn dan’n w’a bo i bo. Asa’n, ɲrɛnnɛn dan’n nun bɔbɔ’n, atrɛkpa’n sran wie’m bé jáso Satan i mɛn’n nun yɛ bé bá Zoova i sulɛ wie. Kwlaa naan sa sɔ’m b’a ju’n, e le junman e di. Yɛle kɛ ɔ fata kɛ e bo Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ’n asiɛ wunmuan’n su. Junman sɔ’n e su dimɛn i kun le. Kɛ é yó sɔ kusu’n, maan e kan mɛn’n i awieliɛ mɔ w’a mantan koko’n, i ndɛ e kle e wiengu mun. E klo jasin fɛ’n, e klo e wiengu mun. Yɛ ng’ɔ ti cinnjin trɛ i ngba’n, e klo Zoova ɔ nin i dunman’n. I sɔ’n ti’n, y’a fua kpa kɛ é tú e klun é bó jasin fɛ’n, lele naan Zoova w’a se kɛ: “W’a yo kpa sɔ!” w24.05 19 § 14-16
Amun lo amun wun man amun wiengu. Afin Ɲanmiɛn nin be nga be tu be wun’n be lɛ i. Sanngɛ ɔ yo wun ase kanfuɛ’m be ye.—1 Piɛ. 5:5.
Kɔnguɛ kasiɛn ka naan b’a kun Zezi’n, ɔ kleli Piɛli nin akoto onga’m be like cinnjin kpa kun naan be yo wun ase kanfuɛ. Zezi yili i tralɛ dan’n, ɔ fali wunnzinnun kun cili i afiɛn, kpɛkun ɔ guali kpongbo kun nun nzue, yɛ ɔ boli be ja’m be wun wunnzinlɛ bo-ɔ. (Zan 13:4, 5) Ɔ wunnzinnin i akoto 12 be kwlaa be ja wun. I sɔ liɛ’n fali blɛ lɔun kpa. Ɔ wunnzinnin Zida bɔbɔ m’ɔ su wa fɛ i mɛn i kpɔfuɛ mun’n i ja wun wie. Zezi kɛnnin i wun ase dili junman kwlaa sɔ’n. I sin’n, Zezi yiyili like ng’ɔ yoli’n nun kleli be. Ɔ seli be kɛ: “?Amun wun like nga n yoli amun lɛ’n i wlɛ? Amun flɛ min kɛ ‘Like Klefuɛ,’ yɛ amun flɛ min ekun kɛ ‘E Min.’ Kɛ amun flɛ min sɔ’n, ɔ ti su, afin n ti i sɔfuɛ sakpa. Ɔ maan sɛ min mɔ n ti amun Min nin amun Like Klefuɛ’n, n wunnzinnin amun ja wun’n, amun kusu ɔ fata kɛ amun wunnzin amun wiengu ja wun wie.”—Zan 13:12-14. w25.03 10 § 9-11
A man min afɔtuɛ fa kle min atin, Kpɛkun i sin’n, á wá yó maan ń ɲán ɲrun.—Jue. 73:24.
Mɛn tɛ nga ti’n, kɛ ɔ yo naan e fa e wun mantan Zoova’n ɔ ti kekle. Sran kpanngban be lafiman su kɛ Ɲanmiɛn o lɛ. Blɛ sunman’n, ɔ yo e kɛ be nga be ndɛ nunman Ɲanmiɛn i ndɛ nun’n, be liɛ yo ye sa. Kɛ e wun i sɔ’n, Ɲanmiɛn i sulafilɛ’n kwla yo kekle. Yɛ kannzɛ bɔbɔ e lafi su kɛ Ɲanmiɛn o lɛ’n, sanngɛ e kwla usa e wun sɛ ɔ́ úka e-o. I sɔ sa’n juli Ɲanmiɛn i sufuɛ ng’ɔ klɛli Jue Mun 73 su’n i su wie. Ɔ wunnin kɛ i mantanfuɛ nga be nantiman Ɲanmiɛn i mmla’m be su’n, be tran pɔɔ nun. I sɔ’n ti’n, ɔ wa usɛli i wun sɛ ɔ fata kɛ ɔ su Ɲanmiɛn titi-o. (Jue. 73:11-13) ?Ngue yɛ ɔ ukali Ɲanmiɛn i sufuɛ sɔ’n naan w’a kaci akunndan ng’ɔ bu’n niɔn? Ɔ buli sa ng’ɔ́ wá jú be nga be lafiman Zoova su kun’n be su’n, i su akunndan kpa. (Jue. 73:18, 19, 27) Asa’n ɔ fɛli i ɲin sieli i Ɲanmiɛn i sulɛ’n i su ye nga be ɲɛn i’n su. E kusu maan e bu ninnge kpakpa kwlaa nga Zoova yo mannin e’n be su akunndan. w24.06 25 § 16-17
Nán amun klo sika.—Ebr. 13:5.
Izraɛlifuɛ’m be blɛ su’n, sran wie’m be dili be niaan’m be lufle kɛ ngalɛ’n sa. Yɛle kɛ, kɛ be man be niaan nga be ti yalɛfuɛ’n be sika’n, be se be kɛ be su i bo. Asa’n, be wla jɔlɛ difuɛ wie’m be sa bo kpɛkun be bu ndɛ’n be yi i sran ng’ɔ w’a yoman sa’n i su. Zoova i ɲin ci ayeliɛ sɔ mun. (Eze. 22:12) Ɔ ti cinnjin kɛ e tinuntinun e bu wafa nga e bu sika’n i akunndan. I lɛ nun’n e kwla usa e wun kɛ: ?Blɛ sunman’n sika annzɛ ninnge nga n kwla to be’n be akunndan yɛ n bu-ɔ? ?Kɛ n usa sran bosia’n, n se min wun kɛ i sa mianman sika wun ti’n, n sisi min bo naan m’an yi? ?Kɛ n ɲan sika’n n bu i kɛ min kpa tra min wiengu mun? ?Kɛ n ɲan sika’n, kɛ ɔ yo naan n uka min wiengu mun’n ɔ ti kekle man min? ?Kɛ n wun aniaan nga be le sika’n, n ka lɛ n se kɛ be klo aɲanbeun ninnge mun? ?Be nga be le sika’n be ngunmin yɛ n klo kɛ ń trá be janvuɛ-ɔ? ?N kunndɛman kɛ ń trá be nga be leman wie’n be janvuɛ? Ɔ ti cinnjin kɛ e fa kosan sɔ mun e usa e wun. Kɛ ɔ ko yo naan y’a ka Zoova i janvuɛ titi’n, ɔ fataman kɛ e yo sika klofuɛ. Sɛ e timan sika klofuɛ’n, Zoova su kpɔciman e le. w24.06 12-13 § 17-18
N kplinman su kɛ ń sín atin tɛ wie fi su, kɛ ɔ ko yo naan m’an nian ɔ ndɛ’n su m’an nanti’n ti.—Jue. 119:101.
Kɛ ɔ ko yo naan y’a tɔman sa tɛ wie nun’n, ɔ fata kɛ e mian e ɲin naan e akunndan’n tran ninnge nga be ti kpa’n be su. I lɛ nun’n, maan e mian e ɲin naan ‘e kpɔ sa tɛ’n yɛ e klo sa kpa’n.’ I liɛ’n, é fúa kpa kɛ é yó sa ng’ɔ ti kpa’n. (Amɔ. 5:15) Ɔ ju wie’n sa wie mɔ y’a buman be akunndan laa’n mɔ be kwla fa e yi i sa tɛ wie yolɛ nun’n be kwla fu e nun. Ɔ fata kɛ e tu e klun e yo ninnge nga e kwla yo be naan y’a klo Zoova kpa’n. Kɛ e kɔ aɲia’m be bo’n yɛ kɛ e bo jasin fɛ’n, i sɔ’n yo maan e kunndɛ kpa kɛ Zoova i klun jɔ e wun. (Mat. 28:19, 20; Ebr. 10:24, 25) Kɛ e kanngan Ɲanmiɛn ndɛ’n nun, mɔ e suan nun like yɛ e bu su akunndan’n, i sɔ’n yo maan e klo sa ng’ɔ ti kpa’n yɛ e kpɔ sa ng’ɔ ti tɛ’n tra laa’n. (Zoz. 1:8; Jue. 1:2, 3; 119:97) Nán maan e wla fi ndɛ nga Zezi kan kleli i sɔnnzɔnfuɛ mun’n su. Ɔ seli kɛ: “Amun srɛ Ɲanmiɛn titi. I liɛ’n, amun su tɔman sa tɛ yolɛ’n nun.” (Mat. 26:41) E man Zoova i atin kɛ ɔ uka e. Kpɛkun e fua kpa kɛ é yó sa ng’ɔ jɔ i klun’n.—Zak. 4:8. w24.07 17-18 § 14-16
Ń má mán wɔ ngwlɛlɛ, yɛ ń klé wɔ atin ng’ɔ fata kɛ a fa su’n. Ń má mán ɔ afɔtuɛ, ń nían wɔ su.—Jue. 32:8.
Ɔ fata kɛ be nga be kle be wiengu’m be like’n be nian Zoova i ajalɛ’n su. E wunnin kɛ Zoova yomɛn i ngwlɛlɛ’n i su awɛn. I wafa kunngba’n ɔ fataman kɛ e sisi e bo naan y’a kle e wiengu’m be like. Nán e se e wun kɛ sɛ e tu e klun e kle sran kun like’n, ɔ́ sín e osu ti’n, é klé i wie kpɛkun é yáci wie lɛ. Asa’n nán e su e wun kɛ e liɛ su’n sran fi w’a kleman e. Ɔ maan ɔ fata kɛ aniaan’n i ngunmin kpli naan w’a si junman’n i di. Ɔ fataman kɛ Zoova i sufuɛ’m be bu akunndan kɛ ngalɛ’n sa. Sanngɛ kɛ é klé sran’m be like’n, maan e fa ‘e wun e nannan su.’ Sɛ e yo sɔ’n é dí aklunjɔɛ. (1 Tes. 2:8) Kɛ é klé sran’m be like’n e kunndɛ kɛ be kusu “be sa tɔ i klelɛ’n nun naan be kwla fa kle sran uflɛ.” (2 Tim. 2:1, 2) Sɛ e tinuntinun e fa like nga e si i’n e kle e wiengu mun’n, e kwlakwla é sí like, yɛ é dí aklunjɔɛ kpa é trá laa’n. w24.09 29 § 12-13
E tinuntinun e ti kɛ sran kun i wunnɛn’n i wun ninnge mɔ be sasa su’n sa.—Rɔm. 12:5.
Sɛ ɔ yo ɔ kɛ a siman like fi yo naan w’a kwla uka sran mun’n, nán maan ɔ sa sin bubu ɔ. Ɔ nzuɛn kpa wie’m be o lɛ mɔ asɔnun nunfuɛ’m be kwla ɲan su ye-ɔ. Bu ndɛ nga Pɔlu kannin m’ɔ o 1 Korɛntifuɛ Mun 12:12-30 nun’n i su akunndan. Kpɛkun srɛ Zoova kɛ ɔ uka ɔ naan a wun wafa nga a kwla fa ndɛ sɔ’n su’n. Pɔlu i ndɛ sɔ’n kle kɛ ɔ bɔbɔ nin aniaan onga mun amun ti cinnjin asɔnun’n nun. Yo ɔ liɛ nga a kwla yo naan w’a su Zoova naan w’a uka ɔ niaan mun’n. Nán srɛ kun wɔ. Kɛ asɔnun kpɛnngbɛn’m bé mán ɔ junman’n, bé nían like nga a kwlɛ i yo’n su naan b’a man-ɔn. (Rɔm. 12:4-8) Ɔ fata kɛ Klisifuɛ’m be kwlaa be fa be wun mantan Zoova, be cɛ sran like yɛ be nzuɛn’n yo kpa. w24.11 17 § 12-13
Ɔ srɛli Zoova. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn ɔ́ sún kpa liɛ su.—1 Sam. 1:10.
Sa sunman be tɔli Anin su. Ɔ maan i wla boli i wun yɛ ɔ sunnin. Sa sɔ’m be nun kun yɛle kɛ i wun’n le bla nɲɔn. Yɛ i wla m’ɔ suan Penina’n ɔ kpɔ i. Ng’ɔ ti tɛ dan’n yɛle kɛ Anin wunman ba. Kusu nn Penina liɛ’n, ɔ le ba kpanngban. (1 Sam. 1:1, 2) Ba mɔ Anin kwlá wunmɛn i’n ti’n, Penina yoli i finfin. Sa sɔ’n ti’n Anin “i wla boli i wun dan,” yɛ ‘ɔ sunnin lele, ɔ diman like.’ (1 Sam. 1:6, 7, 10) ?Ngue yɛ Anin yoli naan i wla w’a gua ase-ɔ? Like kun m’ɔ yoli’n yɛle kɛ ɔ ɔli Zoova i tannin sua’n nun lɔ. Kɛ ɔ juli lɔ’n, ɔ srɛli Zoova kɛ ɔ nian afɛ ng’ɔ o i su’n naan i wla kpɛn i su. (1 Sam. 1:11) Zoova kusu wunnin i su afɛ’n, yɛ ɔ tili i sunlɛ’n. I sin’n ɔ yoli maan Anin wuli ba.—1 Sam. 1:19, 20; 2:21. w24.12 21 § 5-7
I li klɔ sran mun yɛ n kloli be sa kpa-ɔ.—Ɲan. 8:31.
E ti kpɔlɛ tɛ’n kle e kɛ sran’m be ndɛ lo Zezi kpa. I li i sɔnnzɔnfuɛ mun yɛ be ndɛ lo i dan-ɔn. (Zan 13:1) Zezi si kɛ junman ng’ɔ fata kɛ ɔ di be asiɛ’n su wa’n, wie’m be dilɛ’n wá yó kekle kpa. I wie yɛle kɛ ɔ́ wún ɲrɛnnɛn lele ɔ́ fá wú. Sanngɛ Zezi yoli ninnge kwlaa sɔ mun. Nán kɛ Zoova yɛ ɔ mɛnnin i junman sɔ’n i ngunmin ti yɛ ɔ dili-ɔ. Sanngɛ klolɛ m’ɔ klo sran mun’n, i wie ti yɛ ɔ dili junman sɔ’n niɔn. Ɔ tuli i klun boli jasin fɛ’n, ɔ kleli sran’m be like yɛ ɔ yoli be ye. Cɛn bɔbɔ ba nga bé wá kún i’n nun’n, ɔ wunnzin i akoto’m be ja wun, ɔ wlali be fanngan yɛ ɔ kleli be ajalɛ wie mun. (Zan 13:12-15) Kɛ be boboli i waka’n su bɔbɔ m’ɔ́ wún ɲrɛnnɛn’n, ɔ kannin ndɛ wie mun fa guali sa tɛ yofuɛ kun m’ɔ su wa wu’n i awlɛn su nzue. Kpɛkun ɔ fali ajalɛ wie mun naan b’a kwla niɛn i nin’n i lika. (Lik. 23:42, 43; Zan 19:26, 27) Nán Zezi i wie’n i ngunmin yɛ ɔ kle kɛ ɔ klo sran mun dan-ɔn. Sanngɛ wafa ng’ɔ nin be trannin’n kle sɔ wie. w25.01 23 § 11
Ɔ suali fɔ ng’ɔ fata kɛ be fa tu e’n naan e di alaje, kpɛkun i wun kannin mun be ti’n, e yoli juejue.—Eza. 53:5.
Kɛ Zoova ko yaci e sa tɛ’n ko cɛ e’n, nn y’a ɲan e ti. Kɛ mɔ fɔ o e nun’n ti’n, Biblu’n se kɛ e ti ‘sa tɛ’n i kanga.’ Sanngɛ kɛ mɔ Zoova yaci e sa tɛ mun cɛ e’n ti’n, ‘e ɲan e ti sa tɛ’m be sa nun.’ (Rɔm. 6:17, 18; Ngl. 1:5) Kɛ Zoova ko yaci e sa tɛ mun ko cɛ e’n, e ti kɛ kanga kun mɔ i min’n w’a yaci i nun’n sa. E di aklunjɔɛ dan. Tɛ mɔ Zoova maan Zezi fɛli i wun yili’n ti’n, sɛ é kwlá sé’n, y’a yo juejue. (1 Piɛ. 2:24) Kɛ e yo sa tɛ’n, e nin Zoova e afiɛn saci. Sanngɛ tɛ mɔ Zezi fɛli i wun yili’n ti’n, Zoova kwla yaci e sa tɛ mun cɛ e, yɛ e nin i e afiɛn kwla mantan ekun. Kɛ sran kun mɔ tukpacɛ tɛ wie o i wun’n ɔ yo juejue’n, ɔ di aklunjɔɛ. I wafa kunngba’n, kɛ Zoova yaci e sa tɛ mun cɛ e, mɔ e nin i e afiɛn mantan kpa’n, mɔ kusu i klun jɔ e wun’n, i sɔ’n yo e fɛ dan. w25.02 11 § 16; 13 § 17
Sɛ amun yo ninnge sɔ mun titi’n, amun su yaciman Ɲanmiɛn su lafilɛ le.—2 Piɛ. 1:10.
Talan’m be su ndɛ’n nun’n, Zezi kannin junman difuɛ nɲɔn mɔ be yoli like nga be min’n seli be kɛ be yo’n, ɔ nin kun mɔ w’a yoman sɔ wie’n be ndɛ. (Mat 25:14-30) Junman difuɛ nɲɔn nga be dili junman kpa’n, be ti Klisifuɛ nga be kpali be sieli be ngunmin mɔ be nin Ɲanmiɛn be nanti klanman’n be nzɔliɛ. Zezi m’ɔ ti be min’n, ɔ yia be kɛ ‘be nin i be wa di aklunjɔɛ.’ Yɛle kɛ be ko tran ɲanmiɛn su lɔ. I sɔ liɛ’n yɛ ɔ ti sran cɛnlɛ klikli’n niɔn. (Mat. 25:21, 23; Ngl. 20:5b) Sanngɛ junman difuɛ ng’ɔ ti fuɛnfuɛ’n i su ndɛ’n man Klisifuɛ nga be kpali be sieli be ngunmin’n be afɔtuɛ cinnjin kun. ?Ngue ti yɛ e kwla se sɔ-ɔ? Maan e tu e klun e di junman. Ɲanndra nga Zezi buli’n nun’n, nán kɛ ɔ su se kɛ Klisifuɛ nga be kpali be sieli be ngunmin’n bé wá yó fuɛnfuɛ ti-ɔ. Sanngɛ ɔ su se kɛ, sɛ be tuman be klun be diman be junman’n, sa kunngba’n kwla ju be su wie. Ɔ maan be su ‘tranman be nga Ɲanmiɛn flɛli be’n, m’ɔ fɛli i sa sieli be su’n be nun’ kun. Yɛ be su kwlá kɔman ɲanmiɛn su naan b’a ko di famiɛn lɔ. w24.09 22 § 10; 23 § 12-13
Amun wun ninnge nga be ti cinnjin kpa’n be wlɛ.—Fip. 1:10.
E kwlaa e kunndɛ kɛ é nían e bɔbɔ nin e awlofuɛ’m be lika. (Aku. 7:12; 1 Tim. 5:8) Kwlaa naan y’a sɔ junman kun nun’n, e dun mmua bu sika nga é ɲɛ́n i’n i akunndan. Sanngɛ sɛ i sɔ’n i ngunmin su yɛ e fa e ɲin e sie’n, nn like nga be ɲinma wun i’n i su yɛ e nian e nanti-ɔ. Sɛ like nga be ɲinma wunmɛn i’n i su yɛ e nian e nanti’n, é nían sɛ junman sɔ’n su yoman naan e nin Zoova e afiɛn w’a saci-o. I lɛ nun’n e kwla usa e wun kɛ: ‘?Junman sɔ’n i dilɛ nun’n, ń yó like wie mɔ Zoova kpɔ i-ɔ?’ (Ɲan. 6:16-19) ‘?Ń ɲán min ti ń sú Ɲanmiɛn? ?Yɛ ń yáci min awlofuɛ mun ń kó cɛ́ lika wie nun?’ Sɛ e tɛ kosan sɔ’m be su kɛ ɛɛn-ɛn’n, kannzɛ bɔbɔ junman ɲanlɛ ti kekle’n, nán maan e se kɛ san fii é sɔ́ junman sɔ’n nun. Afin sɛ like nga be ɲinma wunmɛn i’n i su yɛ e nian e nanti’n, é klé kɛ e lafi su kɛ kannzɛ lika’n ti sɛ ti sɛ’n, Zoova nían e lika.—Mat. 6:33; Ebr. 13:5. w25.03 21 § 5-6
An yo amun wiengu ye, an si aunnvɔɛ, yɛ an yaci amun wiengu i wun sa cɛ i klun ufue su.—Efɛ. 4:32.
E niaan Klisifuɛ’m be wun akunndan nga Zoova bu’n, maan e bu akunndan sɔ’n wie titi. I sɔ yolɛ’n nun’n, nán e fa e ɲin e sie i fɔ m’ɔ o be nun mɔ cɛn wie lele ɔ́ wíe’n i su. Sanngɛ maan e fa e ɲin e sie i be nzuɛn kpa’n su. Kɛ e yo sɔ mɔ sran’m be wun i’n, be kwla kunndɛ kɛ bé bá lika klanman’n nun wie. Lika klanman sɔ mɔ Zoova kpɛli i ba mannin e’n ti’n, maan e kle titi kɛ e si ye. Sran kwlaa ng’ɔ kunndɛ kɛ i wun kpɛjɛ i’n, naan i klun jɔ’n, naan i wla gua ase’n, naan ɔ di fɔundi’n, maan ɔ bla lika klanman’n nun. Yɛ kɛ ɔ ko ba kusu’n, nán maan ɔ jaso nun le. Sanngɛ maan e nian e wun su. Afin Satan wá yó like kwlaa ng’ɔ kwla yo naan w’a laka e naan y’a jaso lika sɔ’n nun’n. (1 Piɛ. 5:8; Ngl. 12:9) Nán e man Satan i atin naan ɔ ɲan e. Maan e yo like kwlaa nga e kwla yo naan e lika klanman w’a yo klanman titi’n, naan kusu be nga be o nun’n b’a yo sanwun Ɲanmiɛn ɲrun titi’n, naan b’a di alaje titi’n. w24.04 24-25 § 18-19
Amun dun mmua kunndɛ Ɲanmiɛn Sielɛ’n.—Mat. 6:33.
Siɛ nin niɛn mun, amun kwla wla amun mma’m be fanngan naan b’a su Zoova kpa. Maan amun ayeliɛ’n nin ndɛ nga amun kan’n be kle ba’m be kɛ ninnge nga e yo be Zoova i sulɛ’n nun’n be ti cinnjin tra like kwlakwla. Be wie yɛle Biblu’n nun like suanlɛ’n nin aɲia’m be bo tranlɛ’n, ɔ nin jasin fɛ bolɛ’n. Sɛ amun a yoman sɔ’n ba’m be kwla bu i kɛ, kɛ mɔ be si annzɛ be nin ti Zoova i Lalofuɛ’n, i ti yɛ ɔ fata kɛ be su Zoova wie-ɔ. I sɔ’n kwla yo maan Zoova i sulɛ’n su yoman be cinnjin kpa. I kpa bɔbɔ’n be kwla yaci i sulɛ. ?Sɛ sran kun yacili Zoova sulɛ’n i sɔ’n kle kɛ ɔ su kwlá suman Zoova kun mlɔnmlɔn? Cɛcɛ. Afin ɔ kwla kaci i akunndan kpɛkun ɔ ba Zoova sulɛ ekun. Kɛ ɔ ko yo naan i sɔ’n w’a yo ye’n, ɔ fata kɛ ɔ kɛn i wun ase, yɛ ɔ lo i wun man asɔnun kpɛnngbɛn mun naan be ukɛ i. (Zak. 5:14) Sɛ ɔ miɛn i ɲin yo ninnge sɔ mun’n, ɔ́ kwlá sɛ́ i sin sú Zoova ekun. w24.07 24-25 § 18-19
Maan amun kpalo bla nin bian kunndɛlɛ sukusuku’n nin i wunsu ɲannzuɛn sa mun!—1 Kor. 6:18.
?Ngue yɛ amun kwla yo naan amun a yoman sa tɛ-ɔ? Kɛ amún nían amun wiengu nzuɛn’n kɔ́’n, klolɛ’n kwla yo dan. ?Ɔ maan amún yó sɛ naan amun a yoman sa tɛ? Nán maan yalɛ nga amun koko’n, ɔ yo maan amun ɲin tran bian nin bla kunndɛlɛ sukusuku’n nin i wunsu ɲannzuɛn sa’m be su. Nán amun ngunmin be tran lika nga sran fi kwlá wunman amun’n, yɛ nán amun nɔn nzan dan. (Efɛ. 5:3) Afin ninnge sɔ’m be ti’n, amun konvi kwla sɔ bla annzɛ bian kunndɛlɛ. Yɛ kɛ ɔ ko yo naan amun a tra amun awlɛn’n, ɔ kwla yo kekle. Sɛ cɛn kunngun’n, amun koko like nga amun kwla yo naan amun a nanti Zoova i mmla’n su’n, naan kusu amun a kle kɛ amun bu amun wiengu sran’n i su yalɛ’n, ɔ ti kpa. (Ɲan. 22:3) ?Aniaan nga be su nian be wiengu nzuɛn’n, be kwla tra ndalie? Kɛ klolɛ’n yó dan’n, be kwla se kɛ bé yó ninnge wie mun fá klé kɛ be klo be wiengu. Sanngɛ sɛ amun wun yrayra amun dan’n, kɛ ɔ ko yo naan amun a fa blɛ b’a si amun wiengu kun’n i kpa naan amun a fa ajalɛ kpa’n, ɔ kwla yo kekle man amun. (Fɛf. 1:2; 2:6) Asa’n, sɛ amun wun yrayra amun dan naan amun tra ndalie’n, ɔ cɛman naan amun a yo sa wie m’ɔ jɔman Zoova klun’n. (Ɲan. 6:27) I sɔ’n ti’n, kɛ amun bo amun wiengu nzuɛn nianlɛ bo’n, ndalie tralɛ’n nun’n, like nga amun kwla yo’n, nin like ng’ɔ fataman kɛ amun yo’n, amun jran Biblu’n nun ndɛ’n su be koko su yalɛ.—1 Tes. 4:3-7. w24.05 29 § 10-11
Sɛ amun se kɛ ‘Ɛɛn-ɛn’n,’ maan ɔ ka su. Sɛ kusu amun se kɛ ‘Cɛcɛ’n,’ maan ɔ ka su.—Mat. 5:37.
Maan e kle kɛ be kwla lafi e su. E kunndɛ kɛ e niaan’m be wun i wlɛ kɛ blɛ kekle nun bɔbɔ’n be kwla lafi e su. (Ɲan. 17:17) ?Ngue yɛ e kwla yo naan aniaan’m b’a lafi e su-ɔ? Maan e mian e ɲin e nian Zoova i nzuɛn’n su cɛn kwlakwla. I wie yɛle kɛ maan e di ndɛ nga e kan’n su. Yɛ e mian e ɲin e yo ninnge mun dɔ su.?Kɛ asɔnun kpɛnngbɛn’m be kle kɛ be kwla lafi be su’n, wafa sɛ yɛ asɔnun’n ɲan su ye-ɔ? Kɛ asɔnun’n nunfuɛ’m be wun i wlɛ kɛ, kɛ be sa mian’n be kwla flɛ be jasin bowlɛ akpasua’n i sunianfuɛ’n, annzɛ asɔnun kpɛnngbɛn uflɛ’n, i sɔ’n yo maan be wla gua ase. Asa’n kɛ be wun i wlɛ kɛ asɔnun kpɛnngbɛn’m be kunndɛ kɛ bé úka be’n, i sɔ’n gua be awlɛn su nzue wie. Kɛ asɔnun kpɛnngbɛn’m be jranman akunndan nga be bɔbɔ be bu’n su mɔ be jran Biblu’n, annzɛ fluwa nga anuannzɛ’n yi be’n be su naan b’a man aniaan’m be afɔtuɛ’n, i sɔ’n yo maan aniaan’m be lafi be su kpa. Kɛ aniaan’m be wun kɛ asɔnun kpɛnngbɛn kun faman be wun ndɛ’n truman yɛ ɔ di ndɛ ng’ɔ kan’n su’n, be lafi i su kpa. w24.06 30 § 14-15
Á mán be fɔundi titi, afin ɔ su yɛ be fa be wla gua-ɔ.—Eza. 26:3.
Andɛ’n Zoova su yiman e su sa’m be kwlakwla. Sanngɛ e kwla lafi su kɛ ɔ́ súan e bo. (Jue. 41:3 nun) Zoova fɛ i wawɛ’n suan e bo, ɔ man e ngwlɛlɛ, yɛ ɔ yo maan e wla gua ase. (Ɲan. 18:14; Fip. 4:13) Asa’n ɔ kannin ndɛ kun m’ɔ fɔnvɔ e kpa-ɔ. Ɔ seli kɛ cɛn wie lele’n sran fi su tɔman tukpacɛ kun. (Eza. 33:24) Kɛ e wla bo e wun’n, Biblu’n nun ndɛ’n kwla yo maan e wla gua ase. (Rɔm. 15:4) Aniaan bla kun m’ɔ tran Sran ble mɛn’n i wia atɔliɛ lɔ lika’n nun’n, ɔ tili i kɛ ɔ le kansɛli. I sɔ’n ti’n blɛ sunman’n ɔ sun. Ɔ seli kɛ: “Ndɛ ng’ɔ o Ezai 26:3 nun’n ɔ uka min kpa. Biblu’n nun ndɛ mma sɔ’n kle kɛ Zoova kwla yo maan e wla gua ase naan y’a jran kekle.” ?Yɛ ɔ li? ?Kɛ a se ɔ wun kɛ ɔ liɛ w’a wie mlɔnmlɔn’n, Biblu’n nun ndɛ mma wie o lɛ m’ɔ wla ɔ fanngan-ɔn? w24.12 24 § 17-18
Kɛ ɔ́ bá mmua lɔ’n, i si wunnin i. Ɔ yoli i annvɔ naan w’a wanndi w’a ko tɔ i nun.—Lik. 15:20.
Asɔnun kpɛnngbɛn’m be mian be ɲin be yaci be nga be tu be asɔnun’n nun’n be sa tɛ’n cɛ be. Be kunndɛ kɛ sran sɔ mɔ b’a mlin’n, be sa be sin Zoova wun. (Lik. 15:22-24, 32) Kɛ sa tɛ yofuɛ kun sɛ i sin’n, ɲanmiɛn su lɔfuɛ’m be di aklunjɔɛ. Yɛ asiɛ’n su wafuɛ’m be di aklunjɔɛ wie. (Lik. 15:7) Ɔ ti weiin kɛ Zoova kunndɛman kɛ sa tɛ yofuɛ nga be kaciman be akunndan’n, be ka asɔnun’n nun. Sanngɛ nán kɛ ɔ kaci i sin si be mlɔnmlɔn-ɔn. Ɔ kunndɛ kɛ be sa be sin i wun. Sa tɛ yofuɛ nga be kaci be akunndan’n be wun akunndan nga Zoova bu’n, i ɲin fite Oze 14:4 nun. Ɔ se kɛ: “Ń má yó be juejue, yɛ be su yaciman min kun. Ń kló be min klun klo su, afin be wun ya nga n fali’n w’a kan ase.” Kɛ mɔ asɔnun kpɛnngbɛn’m be wun i sɔ liɛ’n i wlɛ’n ti’n, be fa be ɲin sie i like kwlaa nga sa tɛ yofuɛ kun yo m’ɔ kle kɛ w’a bo i akunndan kacilɛ bo’n su. Asa’n ndɛ sɔ’n kwla gua be nga be yacili Zoova’n be awlɛn su nzue. Afin ɔ kle be kɛ ɔ klo be naan ɔ kunndɛ kɛ be sa be sin. w24.08 28 § 8-9
Maan amun kle kɛ amun si ye.—Kol. 3:15.
Nán blɛ kwlaa nun yɛ be nga e yo like e man be’n be yo e mo-ɔ. Wie liɛ kusu’n, ɔ yo e kɛ be nga e tuli e klun e ukali be’n, be ɲin yiman like nga e yo mannin be’n sa. Annzɛ kusu be wunmɛn i wlɛ kɛ like nga e yo mannin be lɛ’n, e miannin e ɲin kpa naan y’a kwla yo. ?Sɛ i sɔ sa’n ju’n é yó sɛ naan e sa sin w’a bubuman e? Nán wafa nga sran’m bé sɔ́ like nga e fa cɛ be’n annzɛ e yo man be’n i nun’n, i ti yɛ é dí aklunjɔɛ-ɔ. (Yol. 20:35) Kannzɛ bɔbɔ be nga e ukali be’n be kleman kɛ be si ye’n, e kwla di aklunjɔɛ. ?Ngue yɛ ɔ kwla uka e naan y’a yo sɔ-ɔ? Nán e wla fi su kɛ, kɛ e yo e wiengu’m be ye’n e nian Zoova i ajalɛ’n su. Kannzɛ sran’m be si ye-o annzɛ be siman ye-o sanngɛ Zoova man be ninnge kpakpa wie mun. (Mat. 5:43-48) Zoova ta e nda kɛ sɛ e yo like e man e wiengu mun naan e sunnzunman kɛ be yi be man e’n, ‘like ng’ɔ́ fá yó e mo’n ɔ́ yó dan.’ (Lik. 6:35) Ɔ maan sɛ e yo sran’m be ye naan be siman like nga e yo mannin be’n i su ye’n, nán maan e sa sin bubu e. Nán e wla fi su kɛ sɛ e uka e wiengu mun “aklunjɔɛ su’n,” Zoova yó e mo.—Ɲan. 19:17; 2 Kor. 9:7. w24.09 29 § 14-16

