Kɛ Zoova fɛli i sufuɛ mun Ezipti lɔ fiteli’n, ɔ kpali be nun wie mun naan be yo i ɲrun jranfuɛ naan be su i tannin sua ng’ɔ yi i wun nglo’n nun’n i nun. Ɔ kpali Levifuɛ mun naan be di junman wie mun ekun i tannin sua’n nun. ?Be nga be su Zoova i tannin sua’n nun’n, ɔ nin be nga be tran be mantan tannin sua’n i koko’n, ɔ niannin be lika kpa trali Izraɛlifuɛ onga mun? Cɛcɛ, Zoova kpaman sran nun. Kannzɛ Izraɛlifuɛ kun di junman Zoova i tannin sua’n nun lɔ-o annzɛ ɔ diman junman lɔ-o, sanngɛ ɔ nin Zoova be afiɛn kwla mantan kpa. I wie yɛle kɛ, Zoova yoli maan Izraɛlifuɛ’m be wunmuan’n be kwla wunnin ɲanmiɛn ble’n nin sin mɔ be jran tannin sua’n i ti su nglo’n. (Tul. 40:38) Kɛ ɲanmiɛn ble’n tu i wun bo m’ɔ́ kɔ́’n, be nga be tran tannin sua’n i wun mmua kpa bɔbɔ’n, be kwla wun i sɔ liɛ’n. Kɛ ɔ ko yo sɔ’n, be yiayia be bo ninnge’m be su, be tutu be tannin sua mun, kpɛkun be nin be niaan onga’m be su kɔ likawlɛ. (Kal. 9:​15-23) Andɛ kusu’n, kannzɛ lika nga e tran’n ɔ ti sɛ ti sɛ’n, e kwla lafi su kɛ Zoova klo e, naan ɔ nian e lika, yɛ ɔ sasa e. w24.06 4 § 10-12

Blɛ wie nun’n, Absalɔmun fuali kpa kɛ ɔ́ dé famiɛn bia’n Davidi sa nun. (2 Sam. 15:​12, 13) Ɔ maan ɔ fata kɛ Davidi jaso Zerizalɛmun lɛ ndɛndɛ. Kɛ bé kɔ́’n, Davidi wunnin i wlɛ kɛ sɛ sran kun ka klɔ’n su lɛ’n ɔ ti kpa. I liɛ’n ɔ́ kwlá kán like nga Absalɔmun sunnzun kɛ ɔ́ yó’n i ndɛ klé be. Ɔ maan ɔ seli Zadɔku ɔ nin Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ wie mun ekun kɛ be sa be sin Zerizalɛmun lɔ. (2 Sam. 15:​27-29) I sɔ yolɛ nun’n, ɔ fata kɛ be nian be wun su kpa. Davidi seli Zadɔku nin Usai kɛ be yo like kun be fa ukɛ i. (2 Sam. 15:​32-37) Usai yoli i wun kɛ ɔ o Absalɔmun i sin sa. Ɔ kleli i wafa ng’ɔ kwla yo naan w’a fa alɛ w’a wla Davidi sin’n. Ɔ yoli sɔ naan Davidi ɲan blɛ siesie i wun. I sin’n Usai boli su kleli Zadɔku nin Abiataa. (2 Sam. 17:​8-16) Be kusu be sunmannin sran naan ɔ ko kan kle Davidi.I sɔ’n ti’n, sa w’a ɲanman Davidi.—2 Sam. 17:​21, 22. w24.07 4-5 § 9-10

Zoova i sufuɛ wie’m be liɛ’n, sa tɛ mɔ be yoli be laa’n ti’n, be akunndan’n bu be fɔ sa trilili. Ɔ kwla yo ninnge wie mɔ be yoli be kwlaa naan b’a yo be batɛmun bɔbɔ’n. Sanngɛ nán e wla fi su kɛ klolɛ mɔ Zoova klo e dan’n, i ti yɛ i wa’n wa kpɔli e ti-ɔ. Zoova kunndɛ kɛ e sɔ like sɔ m’ɔ fa cɛli e’n nun. Zoova ta e nda kɛ, kɛ e nin i e ko ‘siesie e afiɛn’n’ ɔ yaci sa kwlaa nga e yoli’n cɛ e mlɔnmlɔn. Nanwlɛ, kɛ e wun kɛ Zoova i wla fi sa tɛ nga e yoli be laa’n be su’n, ɔ yo e fɛ dan. Sanngɛ sa kpakpa nga e yoli be’n, i wla fiman su le. (Jue. 103:​9, 12; Ebr. 6:10) Sɛ sa nga a yoli be laa’n be te sanngan ɔ akunndan’n, fa ɔ ɲin sie i ninnge nga a yo be dɔ nga su’n, ɔ nin nga ɔ ɲrun lɔ’n á kwlá yó be’n, be su. Sa nga a yoli be laa’n a kwlá kaciman be kun. Sanngɛ a kwla yo ninnge wie mun dɔ nga su fa manman Zoova yɛ a kwla yo naan i klun jɔ ɔ wun. Asa’n, a kwla bu ninnge kpakpa nga i waan ɔ́ yó mán e cɛn wie lele’n be su akunndan. w24.10 8 § 8-9

Kɛ á kánngan Biblu’n nun’n, a kwla sie i nzɔliɛ kɛ ninnge ng’ɔ fata kɛ a kaci ɔ sa be nun’n be sɔnnin dan. Ɔ maan i sɔ’n kwla bubu ɔ sa sin. Wienun-ɔn, andɛ’n ndɛ nga a kanngannin’n ɔ kle kɛ fataman kɛ e kpa sran nun. (Zak. 2:​1-8) Kɛ a bu i akunndan’n, a wun i wlɛ kɛ ɔ fata kɛ a kaci ɔ sa ninnge wie’m be nun naan a nin ɔ wiengu’m b’a tran klanman. Kɛ i aliɛ cɛn’n, ndɛ nga a kanngan ɔ kle ɔ kɛ ɔ ti cinnjin kɛ e nian ndɛ nga e kan’n su. (Zak. 3:​1-12) Yɛ a sie i nzɔliɛ kɛ blɛ wie nun’n a kannin ndɛ wie m’ɔ timan kpa’n. Ɔ maan w’a fa ajalɛ kɛ siɛn’n á nían ɔ wun su kpa naan ndɛ nga á kán’n, ɔ wla ɔ wiengu’m be fanngan. Kɛ aliɛ cɛn ekun’n, ndɛ nga a kanngan’n, ɔ kle kɛ ɔ fataman kɛ e klo mɛn’n nun ninnge mun. (Zak. 4:​4-12) I lɛ nun’n, a sie i nzɔliɛ kɛ ɔ fata kɛ a kpa ninnge nga a fa yiyi ɔ ɲin su’n be nun. I aliɛ m’ɔ́ cɛ́n’n, ɔ yo wɔ kɛ ninnge ng’ɔ fata kɛ a kaci ɔ sa be nun’n be sɔnnin dan, naan a su kwlá yoman be le sa. Nán maan ɔ sa si bubu wɔ. Maan ɔ wla kpɛn su kɛ “nzuɛn uflɛ’n” i falɛ’n fa blɛ. w24.09 5-6 § 11-12

Zezi si kɛ wafa nga Zoova bu sa ng’ɔ o i su’n yɛ ɔ ti cinnjin-ɔn. Ɔ si kɛ, kɛ i blɛ’n wá jú’n Zoova wá yó maan be su yoman sran’m be tɛtɛ kun. Kɛ e wiengu’m be yo e sa wie m’ɔ timan su’n, wafa nga e kwla nian Zezi i ajalɛ’n su’n, i kun yɛle kɛ maan e nian ndɛ nga e kan’n su. Sa nga sran’m be yo e’n, wie’m be timan tɛ dan. Ɔ maan ɔ nunman nun kɛ e fa yo ndɛ. Wie liɛ kusu’n, sɛ e wun kɛ, sɛ e kan ndɛ’n ɔ cɛman naan w’a yo ndɛ dan’n, ɔ flunman kɛ e muan e nuan. (Aku. 3:7; Zak. 1:​19, 20) Sanngɛ kusu’n, sɛ ɔ fata kɛ e kpli sran wie mɔ be su yo i tɛtɛ’n i ti’n, annzɛ e kan Ɲanmiɛn ndɛ mɔ e lafi su’n i ndɛ’n, wie liɛ’n ɔ fata kɛ e ijɔ. (Yol. 6:​1, 2) Sɛ é íjɔ kusu’n, ɔ fata kɛ e yo sɔ amanniɛn su. Like kun ekun mɔ e kwla yo naan y’a nian Zezi i ajalɛ’n su’n, yɛle kɛ maan e fa e wun wla “Sran ng’ɔ di jɔlɛ nanwlɛ su’n i sa nun.”—1 Piɛ. 2:23. w24.11 5-6 § 10-12

Kɛ sa tɛ yofuɛ kun kaci i akunndan’n, aklunjɔɛ’n kun e kpo! (Lik. 15:7) ?Kannzɛ asɔnun kpɛnngbɛn’m be miannin be ɲin be ukɛli i’n, sanngɛ wan yɛ ɔ yoli maan ɔ kacili-ɔ? Maan e wla kpɛn sa tɛ yofuɛ’m be su ndɛ kun akoto Pɔlu kannin’n su. Ɔ seli kɛ: “Atrɛkpa’n, Ɲanmiɛn yó maan bé káci be akunndan’n.” (2 Tim. 2:25) Ɔ maan Zoova yɛ ɔ uka Klisifuɛ kun naan w’a kaci i akunndan’n nin i ayeliɛ’n niɔn, nán klɔ sran-ɔn. Kɛ sran kun kaci i akunndan’n wafa nga i bo’n gua klanman’n, Pɔlu kɛnnin i ndɛ. I waan sran sɔ’n kwla wun ndɛ nanwlɛ’n i wlɛ kpa tra laa’n, ɔ wun sa wlɛ, yɛ ɔ kwla flo Satan i aya’n nun. (2 Tim. 2:26) Kɛ sa tɛ yofuɛ kun kaci i akunndan’n, asɔnun kpɛnngbɛn’m be ko niɛn i osu titi. Kpɛkun be ukɛ i naan ɔ lafi Ɲanmiɛn su kpa. Asa’n be ukɛ i naan w’a kwla niɛn i wun su titi naan w’a tɔman Satan i aya’m be nun, naan w’a kwla yo sa ng’ɔ ti kpa’n.—Ebr. 12:​12, 13. w24.08 23 § 14-15

Sran kpanngban kpa nga Zezi mannin be kpanwun’n, be kleli kɛ aliɛ nin ninnge nga be konvi sɔ be’n, be ti be cinnjin tra like kwlaa. ?Ngue ti yɛ e se sɔ-ɔ? Kɛ aliɛ cɛnnin mɔ be wunnin kɛ Zezi nin i akoto’m b’a wɔ lika uflɛ’n, be fuli alie nga be fin Tiberia’n be nun, kpɛkun be toli be ti Kapɛɛnaɔmun naan bé kó kúnndɛ i. (Zan 6:​22-24) Nán kɛ be kunndɛ kɛ bé tíe Ɲanmiɛn Sielɛ’n i su ndɛ’n i kpa ekun ti-ɔ. Sanngɛ kɛ ɔ ko yo naan b’a ɲan aliɛ b’a di’n, i ti yɛ be ɔli-ɔ. ?Ngue yɛ ɔ kle sɔ-ɔ? Kapɛɛnaɔmun i wun koko lɛ yɛ sran sɔ’m be ko wunnin Zezi-ɔ. Zezi bɔbɔ dili be nanwlɛ kɛ, aliɛ ti yɛ be su i su-ɔ. Ɔ seli be kɛ, ‘kɛ mɔ be dili kpanwun mɔ be ku yili’n ti-ɔ,’ naan “aliɛ m’ɔ saci’n” yɛ be dili-ɔ. I sɔ’n ti’n ɔ seli be kɛ: “Amun di junman aliɛ m’ɔ saciman m’ɔ man nguan m’ɔ leman awieliɛ’n, i ti.” (Zan 6:​26, 27) Zezi seli be kɛ Ɲanmiɛn yɛ ɔ man aliɛ wafa sɔ’n niɔn. Kɛ sran’m be tili i kɛ aliɛ kun o lɛ’n ɔ kwla man be nguan m’ɔ leman awieliɛ’n, kɔlɛ’n i sɔ’n boli be nuan dan. w24.12 5 § 8-9

Aniaan yasua, sɛ ɔ waan á sí like kle kpa’n, ɔ fata kɛ ijɔlɛ nga a ijɔ nzra nun’n, ɔ nin afɔtuɛ nga a man sran mun’n, be taka Ɲanmiɛn ndɛ’n su. I sɔ’n ti’n, suan Biblu’n nin e fluwa’m be nun like kpa. (Ɲan. 15:28) Kɛ á súan like’n, fa ɔ ɲin sie i wafa nga e fluwa’m be yiyi Biblu’n nun ndɛ’m be nun’n be su kpa. I liɛ’n, á kwlá wún wafa nga a kwla kle asɔnun’n nunfuɛ’m be like naan b’a ɲan su ye’n. Asa’n kɛ á klé like’n, mian ɔ ɲin naan ndɛ nga a kan’n, ɔ wluwlu ɔ ndɛ tiefuɛ’m be wun naan be fa ajalɛ. Sɛ a usa asɔnun kpɛnngbɛn nga be sa w’a tɔ be junman dilɛ nun’n be ngwlɛlɛ afɛ’n, i sɔ’n úka ɔ kpa naan w’a si like kle. (1 Tim. 5:17) Ɔ fata kɛ asɔnun kpɛnngbɛn’m be wla be niaan Klisifuɛ’m be fanngan. Sanngɛ ɔ ju wie’n, ɔ fata kɛ ‘be tu be fɔ.’ I kwlaa yoli-o, ɔ fata kɛ be yo sɔ amanniɛn su. Sɛ a ti wɛtɛɛfuɛ, a klo ɔ wiengu mun, yɛ a jran Ɲanmiɛn ndɛ’n su yɛ a kle like’n, á yó sran m’ɔ si like kle-ɔ. Afin sɛ a yo sɔ’n, á klé kɛ Zezi m’ɔ si like kle dan’n, i ajalɛ’n su yɛ a nian-ɔn.—Mat. 11:​28-30; 2 Tim. 2:24. w24.11 24 § 16

Kɛ e kan Zoova i ndɛ e kle e wiengu mun’n, i sɔ’n ti i manmanlɛ. Be wla Zoova i sufuɛ’m be fanngan kɛ be “to jue be manman Zoova,” be “kan delɛ m’ɔ de sran’n i jasin fɛ’n i ndɛ,” yɛ be “kɛn i aɲrunɲan’n i ndɛ nvlenvle’m be nun.” (Jue. 96:​1-3) Ninnge nga e kwla yo be e fa manman e Si Ɲanmiɛn’n, i wie yɛ ɔ o lɛ-ɔ. (Yol. 4:29) E kwla fa e sa nun ninnge kpakpa mun e manman Zoova. Zoova i sufuɛ’m be yo sɔ titi be fa mɛnmɛn i. (Ɲan. 3:9) Izraɛlifuɛ’m be blɛ su’n, be fali be sika nin be sa nun ninnge kpakpa wie mun ekun be mannin naan be fa kplan Ɲanmiɛn sua’n, naan kusu be fa niɛn i lika. (2 Fam. 12:​4, 5; 1 Ɲol. 29:​3-9) Zezi i sɔnnzɔnfuɛ wie’m be fali “be sa nun ninnge mun” niannin Zezi nin i akoto’m be lika. (Lik. 8:​1-3) Asa’n Klisifuɛ klikli’m be mannin like be fa suannin be niaan nga afɛ o be su’n be bo. (Yol. 11:​27-29) Andɛ kusu’n, wafa nga e kwla manman Zoova wie’n, i wie yɛle kɛ e kwla man e klunklo like. w25.01 4 § 8; 5 § 11

?Ngue yɛ ɔ ukali Kɔɔnɛyi naan b’a kwla yo i batɛmun-ɔn? Biblu’n se kɛ “ɔ nin i awlo’n nunfuɛ’m be kwlaa be sro Ɲanmiɛn.” Kpɛkun ɔ srɛ Ɲanmiɛn tankaan kpa tititi. (Yol. 10:2) Kɛ Piɛli boli jasin fɛ’n kleli Kɔɔnɛyi’n, ɔ nin i awlofuɛ’m be lafili Zezi su yɛ b’a sisiman be bo naan b’a yo be batɛmun. (Yol. 10:​47, 48) Kɔɔnɛyi i klun klo su ɔ fali ajalɛ kwlaa ng’ɔ ko fa naan ɔ nin i awlofuɛ’m b’a kwla su Zoova likawlɛ’n. (Zoz. 24:15; Yol. 10:​24, 33) Kɔɔnɛyi kwla se kɛ ɔ le ɲrun ti’n, ɔ kaciman Klisifuɛ. Sanngɛ kɛ Sɔlu sa’n, w’a yoman sɔ. ?Ɔ kusu, ɔ fata kɛ a kpɔci ninnge wie mɔ be ti ɔ cinnjin’n naan b’a kwla yo ɔ batɛmun? Sɛ ɔ ti sɔ’n, lafi su kɛ Zoova wá úka wɔ. Sɛ a fua kpa kɛ á nánti Biblu’n nun mmla’m be su naan á sú i’n, ɔ́ yrá ɔ su. w25.03 5 § 12-13

Sɛ a ti anuannzɛ’n annzɛ aniaan nga be dun e ɲrun mmua’n be su ndɛ tɛtɛ wie mun’n, maan ɔ wla kpɛn like nga Ɲanmiɛn i kpɔfuɛ’m be yoli Zezi nin Klisifuɛ klikli mun’n su. Andɛ’n, sran’m be kle Zoova i sufuɛ’m be yalɛ, yɛ be bua be su ato kɛ nga Biblu’n fa kannin’n sa. (Mat. 5:​11, 12) Sɛ e wun i wlɛ kɛ Satan yɛ ɔ bua Zoova i anuannzɛ’n i su ato’n yɛ sɛ e sasa e wun’n, ɔ su kwlá lakaman e. ?Ngue yɛ e kwla yo naan y’a sasa e wun-ɔn? Maan e kpalo ato ndɛ mun. Kɛ e ti ato ndɛ wie mun’n, like ng’ɔ fata kɛ e yo’n Pɔlu kɛnnin i ndɛ weiin. Ɔ seli Timote kɛ ɔ se aniaan mun kɛ “nán be fa be ɲin sie ato ndɛ mun” be su, yɛ nán be fa ‘ato ndɛ mɔ be timan Ɲanmiɛn liɛ’n’ be su. (1 Tim. 1:​3, 4) Kɛ mɔ e si kɛ Satan yɛ ɔ o ato ndɛ sɔ’m be sin’n ti’n, e tieman ndɛ sɔ mun. “Ndɛ kpakpa” nga be kan kle e’n, i su yɛ e fa e ɲin e sie-ɔ.—2 Tim. 1:13. w24.04 11 § 16; 13 § 17

Maan e nin be nga be nin Zoova be nanti klanman’n e bo yo kun titi. Ɲanmiɛn kunndɛ kɛ e bo yo kun i sulɛ’n nun. Sɛ sran kun fa ato ndɛ wie tru asɔnun’n nun’n, i sɔ’n kwla yo maan aniaan’m be bubu be wun nun. I sɔ’n ti’n, Ɲanmiɛn se kɛ nán maan e fa e “wun mantan” i sɔfuɛ mun. Sɛ e fa e wun e mantan be’n, ɔ cɛman naan y’a yaci ndɛ nanwlɛ’n i su falɛ. (Rɔm. 16:17) Sɛ e wun ndɛ ng’ɔ ti nanwlɛ’n i wlɛ naan e fa su’n, e nin Ɲanmiɛn e afiɛn mántan kpa yɛ é láfi i su titi. (Efɛ. 4:​15, 16) Asa’n e su faman ato ndɛ nga Satan fa tru’n be su. Yɛ ɲrɛnnɛn dan’n nun’n, Zoova yó maan é fíte nun. I sɔ’n ti’n, nán maan e yaci ndɛ nanwlɛ’n i su falɛ le. I liɛ’n, ‘Ɲanmiɛn m’ɔ man fɔundi’n, ɔ nin é trán.’—Fip. 4:​8, 9. w24.07 13 § 16-17

Zezi kleli kɛ be nga be sa tɛ’n ti’n be wla w’a bo be wun’n, be ndɛ lo i. Ɔ yiali be kɛ be kaci i sɔnnzɔnfuɛ. Zezi si kɛ sa tɛ’n ti yɛ klɔ sran’m be wun be ɲrun-ɔn. Ɔ maan be ng’ɔ ukali be kpa’n yɛle be nga be sa tɛ’n ti’n be wun be ɲrun’n. Ɔ seli kɛ: “Be nga be ti juejue’n be mianman ayre yofuɛ wun, sanngɛ be nga be kpinndinman’n, be yɛ be miɛn i wun-ɔn.” Yɛ ɔ kan guali su kɛ: “M’an baman sran kpa’m be flɛlɛ. Sanngɛ sa tɛ yofuɛ mun yɛ n bali be flɛlɛ-ɔ.” (Mat. 9:​12, 13) Zezi niannin ndɛ sɔ m’ɔ kannin’n su nantili. I wie yɛle kɛ, kɛ bla kun fɛli i ɲinmuɛn’n luɛluɛli i ja mun’n, ɔ kannin ndɛ kleli i amanniɛn su yɛ ɔ yacili i sa tɛ mun cɛli i. (Lik. 7:​37-50) I wie ekun yɛle Samari bla’n i liɛ’n. Bla sɔ’n i bian ng’ɔ nin i be o nun’n ɔ timɛn i wun. Ɔ nin i sɔ ngba’n, Zezi kannin ndɛ cinnjin wie mun kleli i. (Zan 4:​7, 17-19, 25, 26) I kpa bɔbɔ’n Ɲanmiɛn mɛnnin i kwlalɛ naan ɔ kwla wie’n. Ɔ maan ɔ cɛnnin bla nin yasua nin kpɛnngbɛn nin ba kanngan wie mɔ be wuli’n.—Mat. 11:5. w24.08 4 § 9-10

?Ɔ cɛ kan’n, ngue yɛ Zoova wá yó naan i dunman’n w’a fu-ɔ? Ɔ́ wá dí i jɔlɛ mun. Yɛle kɛ ɔ́ wá núnnún Babilɔnin Klɔ Dan m’ɔ sacili i dunman’n. (Ngl. 17:​5, 16; 19:​1, 2) Atrɛkpa’n kɛ blɛ sɔ’n nun’n, sran wie’m bé wá wún kɛ b’a nunnun Babilɔnin Klɔ Dan’n, bé bá Zoova i sulɛ wie. I agualiɛ su’n, Zoova wá núnnún Satan i mɛn’n Aamagedɔn alɛ’n nun. Ɔ́ núnnún be kwlaa nga be tɛnndɛn i ɲrun mɔ be buɛ i su ato’n. Sanngɛ ɔ́ dé be nga be klo i mɔ be fɛ i ndɛ’n su mɔ be mɛnmɛn i’n. (Mar. 8:38; 2 Tes. 1:​6-10) I sin’n, Klisi dí famiɛn afuɛ akpi, kpɛkun bé sá sran’m bé nían. Kɛ ɔ ko yo sɔ’n, Zoova yó i dunman’n i sanwun mlɔnmlɔnmlɔn. (Ngl. 20:​7-10) Blɛ sɔ’n nun’n, “asiɛ’n sufuɛ’m be kwlaa bé wá sí Zoova i aɲrunɲan’n kɛ nzue’n fa kata jenvie’n i bo lɔ’n su sa.” (Aba. 2:14) Kɛ sran’m bé wá mánmán Zoova kɛ ng’ɔ nin i fata’n sa’n, nanwlɛ, i sɔ’n wá yó ɲɛnmɛn dan. w25.01 7 § 15-16

?Ngue yɛ ɔ́ úka Klisifuɛ nga be ti Ebre’n naan b’a jran yalɛ klelɛ’n i ɲrun kekle-ɔ? Akoto Pɔlu waan ɔ su uka Klisifuɛ sɔ mun naan be wun i wlɛ kɛ yalɛ nga be su kle be’n be kwla ɲan su ye. Ɔ yiyili nun kleli be kɛ, kɛ Ɲanmiɛn kplin su kɛ sa tɔ Klisifuɛ’m be su’n, ɔ kwla sin sa sɔ’n i lika kle be like. Sa sɔ’m be ti’n e kwla fa nzuɛn wie mun annzɛ e yi nzuɛn uflɛ wie’m be nglo i kpa e tra laa’n. Ɔ maan sɛ Klisifuɛ sɔ’m be fa be ɲin be sie i be yalɛ klelɛ’n i su ye nga bé ɲɛ́n i’n su’n, be awlɛn tralɛ’n yó pɔpɔ mán be. (Ebr. 12:11)Pɔlu wlali Ebre nga be ti Klisifuɛ’n be fanngan kɛ kɛ be kle be yalɛ’n maan be yo yakpafuɛ yɛ nán be sa sin bubu be. Sɛ Pɔlu kɛn i sɔ’n ndɛ’n kle be’n ɔ ti su. Afin i bɔbɔ’n kleli Klisifuɛ’m be yalɛ laa. Yɛ ɔ si like nga be kwla fa yo be’n. Asa’n ɔ si wafa nga be kwla jran ninnge sɔ’m be ɲrun kekle’n. Kɛ i bɔbɔ’n kacili Klisifuɛ’n ninnge fanunfanun be kleli i yalɛ.—2 Kor. 11:​23-25. w24.09 12-13 § 16-17

Kɛ cɛn’m bé sín’n nn jasin fɛ bolɛ junman’n ɔ́ yó cinnjin kpa ekun trá laa’n. Afin blɛ ng’ɔ ka’n w’a sɔnman kun. Marki 13:10 nun’n, Zezi kannin jasin fɛ nga é wá bó i mɛn’n i awieliɛ blɛ’n nun’n i ndɛ. Matie fluwa’n nun’n, Zezi seli kɛ bé bó jasin fɛ’n asiɛ’n wunmuan’n su kwlaa naan ‘mɛn’n w’a wie.’ (Mat. 24:14) Mɛn’n i awieliɛ sɔ’n yɛle Satan i mɛn’n i nunnunlɛ. Zoova w’a dun mmua w’a sie cɛn nin dɔ nga sa sɔ’m bé jú’n. (Mat. 24:36; Yol. 1:7) Kɛ blɛ’n sín’n nn cɛn sɔ’n mántan koko. (Rɔm. 13:11) Kwlaa naan cɛn sɔ’n w’a ju’n, ɔ fata kɛ e bo jasin fɛ’n titi. ?Ngue ti yɛ e bo jasin fɛ’n niɔn? I sɔ’n ti kosan cinnjin kpa kun m’ɔ fata kɛ e bu i akunndan-ɔn. Sɛ e waan é kpɛ́ i kpe’n é sé kɛ, klolɛ’n ti yɛ e bo jasin fɛ’n niɔn. Kɛ e bo jasin fɛ’n e kle kɛ e klo jasin fɛ’n bɔbɔ, e klo e wiengu mun, yɛ ng’ɔ ti cinnjin trɛ i ngba’n e klo Zoova nin i dunman’n. w24.05 14-15 § 2-3

Siɛ nin niɛn mun, amun uka amun wa’n naan ɔ bu ninnge nga Zoova yili be’n be su akunndan. Kɛ amun nin ba’n bé kɔ́ lika’n, amun fɛ i ɲin sie i wafa nga ninnge nga Zoova yili be’n be fa ti’n be su. Amun ukɛ i naan ɔ wun i wlɛ kɛ, saan sran kun m’ɔ si ngwlɛlɛ kpa’n yɛ ɔ yili ninnge sɔ mun-ɔn. I wie yɛle kɛ ninnge wie’m be o lɛ’n, wafa nga be ti’n ɔ fa be wun. I wie yɛle nzraama kwle wie mun, ɔ nin nzue nun buke’n i kongloman’n, ɔ nin waka nɲa mun, ɔ nin ijre wafa kun mɔ be flɛ i kɛ Tuunesɔlu’n. Siansifuɛ’m be suannin ninnge sɔ’m be su like lele. Be flɛ be nun kun kɛ Nikola Fameli. Ɔ seli kɛ, kɛ a suan ninnge kɛ ngalɛ’n sa’m be su like’n, a wun kɛ be wafa’n ti kun. Siansifuɛ’m be flɛ i sɔ liɛ’n kɛ Fibonaci. w24.12 16 § 7

Moizi nin Davidi nin Zan be blɛ liɛ’n, ɔ nin e liɛ’n timan kun. Yɛ wafa nga be yo ninnge mun be blɛ su’n, ɔ nin e liɛ’n timan kun. Sanngɛ sa sunman nun’n e ti kɛ be sa. Yɛle kɛ e su Ɲanmiɛn kɛ be sa wie. E srɛ Ɲanmiɛn, e fa e wla’n e guɛ i su, yɛ e lo e wun e mɛn i naan ɔ kle e atin kɛ be fa yoli’n sa. Yɛ kɛ be sa’n, e lafi su kɛ Zoova yra be nga be fa ndɛ ng’ɔ kan’n su’n be su. Maan e fa afɔtuɛ nga Ɲanmiɛn i sufuɛ nsan sɔ’m be mannin’n su, yɛ e nian Zoova i mmla’m be su e nanti. Sɛ e yo sɔ’n, e liɛ yó ye sa kwlaa nun, yɛ ‘é cɛ́.’ Yɛle kɛ é ɲán nguan m’ɔ leman awieliɛ’n. Asa’n é wún kɛ e Si Ɲanmiɛn i klun jɔ e wun. Ɔ maan e klun jɔ́ wie. Nda kwlaa ng’ɔ tali be’n, ɔ́ yía be nuan trá nga e sunnzun’n su.—Efɛ. 3:20. w24.11 13 § 20-21

Klisifuɛ klikli’m be blɛ su’n, be sieli aniaan yasua wie mun asɔnunfuɛ’m be ukafuɛ. (1 Tim. 3:8) Atrɛkpa’n be yɛ akoto Pɔlu flɛli be kɛ “be nga be uka be wiengu’n” niɔn. Kɔlɛ’n aniaan sɔ’m be dili junman cinnjin wie mun naan asɔnun kpɛnngbɛn mun b’a kwla fa be ɲin b’a sie i aniaan’m be like klelɛ’n ɔ nin be lika nianlɛ’n su. I wie yɛle kɛ atrɛkpa’n be ukali aniaan mun naan b’a kwla klɛ Ɲanmiɛn ndɛ’n fluwa wie’m be su. Annzɛ kusu be to ninnge wie mun naan b’a kwla klɛ Ɲanmiɛn ndɛ’n su. Bu junman wie mɔ asɔnunfuɛ’m be ukafuɛ’m be di i amun asɔnun’n nun’n i akunndan. (1 Piɛ. 4:10) Atrɛkpa’n be yɛ be ka sika nga aniaan’m be mɛn i be klun klo su’n niɔn. Annzɛ be yɛ be nian jasin bolɛ lika’n i wun fluwa’m be su-ɔ. Annzɛ kusu be yɛ be wla fluwa’m be bo, kpɛkun be yo maan aniaan’m be kwla ɲan wie-ɔ. Annzɛ be cisan mannzin’m be nun, be bo video mun, be sɔ be nga be ba aɲia’m be bo’n be nun, kpɛkun be uka aniaan nga be siesie Ɲanmiɛn Sielɛ sua’m be ye’n. Junman kwlaa sɔ’m be ti cinnjin asɔnun’n nun.—1 Kor. 14:40. w24.10 19 § 4-5

Kɛ e wla fiman su kɛ Zoova lafiman naan ɔ kwla uka e titi’n, kannzɛ sa nga be o e su’n be ti sɛ ti sɛ’n, e jran kekle. Afin ɔ kwla sa kwlaa yo, yɛ ɔ kwla man e wunmiɛn naan y’a jran kekle. I sɔ’n ti’n, kɛ sa’m be tɔ e su’n, srɛ kunman e. Kɛ e wun kɛ Zoova uka e sa kanngan nga be tɔ e su’n be nun’n, e lafi su kɛ sɛ sa kekle’m be tɔ e su’n, ɔ́ úka e ekun. Maan e kan sa nɲɔn mɔ be ti’n, famiɛn Davidi wa lafili Zoova su kpa trali laa’n be ndɛ. I nun mɔ Davidi ti gbanflɛn kan m’ɔ níɛn i si i bua’m be su’n, ursu kun wa trali bua kun. Sanngɛ Davidi kunnin i, kpɛkun ɔ deli bua’n. Cɛn kun ekun’n asɔmɔli kun wa trali bua kun. Davidi kunnin i wie naan w’a de bua’n. Sanngɛ Davidi w’a simɛn i wue’n nun w’a seman kɛ i bɔbɔ i fanngan nun yɛ ɔ kwla yoli sɔ-ɔ. Ɔ si kɛ Zoova yɛ ɔ ukɛli i-ɔ. (1 Sam. 17:​34-37) Davidi buli sa sɔ’n i su akunndan kpa. Ɔ maan ɔ lafili su kɛ sɛ i ɲrun lɔ’n sa wie’m be tɔ i su’n, Ɲanmiɛn m’ɔ lafiman’n ɔ́ úkɛ i ekun. w24.06 21 § 5-6

Wienun-ɔn b’a yia wɔ kɛ amun ko yiyi amun ɲin su. ?Ɔ fata kɛ a wɔ? Sɛ a siman sran ng’ɔ yia amun’n, annzɛ a siman like nga amún yó i lɔ’n, ɔ fata kɛ a usa ɔ wun kɛ mun: “?Nin yɛ é yía-ɔ? ?Blɛ benin nun yɛ é yía-ɔ? ?Sran nɲɛ yɛ bé bá-ɔ? ?Wan yɛ ɔ́ nían like kwlaa nga é yó i lɔ’n su-ɔ? ?Wan mun yɛ bé yía lɔ wie-ɔ? ?Like trele benin yɛ bé yó i lɔ-ɔ? ?Bé nɔ́n nzan lɔ?” Sɛ a kwla tɛ kosan sɔ’m be su’n, i sɔ’n úka ɔ naan w’a fa ajalɛ ng’ɔ ti kpa’n. Kɛ a ko si sa kun nun kpa’n, bu i ngbɛsungbɛsu’n i su akunndan kpa. Wienun-ɔn, w’a ti i kɛ be nga bé yía lɔ’n be buman Biblu’n nun mmla’m be wie. Annzɛ w’a ti i kɛ bé nɔ́n nzan lɔ naan sran fi su nianman amun su. ?Kɛ a niɛn i sa’n, amun ɲin su nga amún wá kó yíyí i lɛ’n i bo’n su guaman tɛ? (1 Piɛ. 4:3) Sɛ a bu sa’n i ngbɛsungbɛsu’n i su akunndan kɛ ngalɛ’n sa’n, i sɔ’n úka ɔ naan w’a fa ajalɛ ng’ɔ ti kpa’n. w25.01 15 § 4-5

E ti kpɔlɛ tɛ’n ti’n, be nga be sa tɛ’n yo be nsisɔ mɔ be kaci be ayeliɛ’n Zoova yaci be sa tɛ mun cɛ be. Kɛ like ɔkwlɛ kankan wie gua e tralɛ’n nun’n, kɛ ɔ ko yo naan w’a tu e tralɛ’n nun’n ɔ ti kekle. Sanngɛ Zoova liɛ’n ɔ se e kɛ kannzɛ bɔbɔ sa tɛ nga e yoli’n ɔ ti sɛ ti sɛ’n, ɔ kwla yo maan b’a wunmɛn i osu kun. E sa tɛ’m be ti kɛ kalɛ wie yɛ ɔ o e su sa-ɔ. (Mat. 6:12; Lik. 11:4) Ɔ maan blɛ kwlaa nga e fɔn Ɲanmiɛn wun’n, ɔ ti kɛ e kalɛ’n uka su sa. Kalɛ ng’ɔ fata kɛ e tannin’n timan aɔwi. Ɔ maan kɛ Zoova yaci e sa tɛ mun cɛ e’n, ɔ ti kɛ kalɛ ng’ɔ fata kɛ e tannin’n, ɔ se e kɛ nán e tannin i kun sa. Kɛ ɔ ko yaci e wun sa kun ko cɛ e’n, ɔ boman su diman jɔlɛ kun. Nanwlɛ, kɛ e si kɛ Zoova yaci e sa tɛ mun cɛ e kɛ ngalɛ’n sa’n e wla gua ase dan. w25.02 9-10 § 9-10

Kɛ siɛ nin niɛn’m be yo oke’n, be kwla mian sika nin ninnge uflɛ wie’m be wun. Kɛ ɔ ko yo sɔ’n, ba’m be fa ajalɛ naan b’a uka be. (1 Tim. 5:4) Siɛ nin niɛn nga be lafi Zoova su’n, be taman be mma mun naan be kunndɛ sika man be. Sanngɛ be wun i wlɛ kɛ like ng’ɔ kwla man be aklunjɔɛ dan’n, yɛle kɛ be mma sɔ’m be su Zoova. (3 Zan 4) Kɛ é úka e mma mun naan b’a si like nga bé yó naan cɛn wie lele’n b’a kwla nian be wun lika’n, maan e bɔbɔ e kle kɛ e lafi Zoova su. Kɛ be te yo gbanflɛn annzɛ talua’n, maan e kle be kɛ be di junman kekle. (Ɲan. 29:21; Efɛ. 4:28 nun) Sɛ be kɔ suklu’n, maan e uka be naan be di junman kpa suklu lɔ. Siɛ nin niɛn nga be ti Klisifuɛ’n, be kwla kunndɛ Biblu’n nun ndɛ wie mun. Kpɛkun be kwla jran su be uka be mma mun naan be suklu dilɛ’n nun’n, b’a wun like trele kun mɔ be kwla suan naan cɛn wie lele b’a kwla nian be wun lika’n, naan kusu b’a kwla tu be klun b’a bo jasin fɛ’n. w25.03 30-31 § 15-16

Wafa nga lika klanman sɔ’n i nun tranlɛ’n wá yó’n, Zoova sinnin i nuan ijɔfuɛ Ezai i lika kɛnnin i ndɛ. Ndɛ sɔ m’ɔ kannin’n ɔ o Ezai ndɛ tre 65 nun, yɛ kpɛ klikli ng’ɔ́ kpɛ́n su’n yɛle afuɛ 537 ka naan Klisifuɛ’m be blɛ’n w’a ju’n nun. Blɛ sɔ nun’n be yacili Zifu nga be trali be lomuɛn ɔli Babilɔnin’n be nun, kpɛkun be sali be sin be klɔ. Zoova yrɛli i sufuɛ’m be su. Kpɛkun ɔ ukali be maan be kplannin Zerizalɛmun klɔ m’ɔ bubuli’n i uflɛ naan ɔ yo klanman kpa kɛ laa’n sa. Asa’n ɔ ukali be maan be siesieli Ɲanmiɛn sua mɔ i nun yɛ sran’m be ba be wa su Zoova Izraɛli lɛ’n i ye. (Eza. 51:11; Zkr. 8:3) I kpɛ nɲɔn su nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Ezai i ndɛ’n kpɛ́n su’n, yɛle afuɛ 1919 nun. Afuɛ sɔ’n nun’n, Zoova i sufuɛ’m be fin Babilɔnin Klɔ Dan’n nun be fiteli. Blɛ sɔ’n nun yɛ lika klanman nga e su kɛn i ndɛ’n, i trɛlɛ’n boli i bo-ɔ. Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin bofuɛ’m be takali asɔnun bo kpanngban. Yɛ be kleli kɛ Ɲanmiɛn wawɛ’n sie be sakpa. Yasua nin bla nga laa be ti wlɛfuɛ yɛ be kunndɛ bla annzɛ bian sukusuku’n, be fali ‘nzuɛn uflɛ mɔ Ɲanmiɛn yili i kɛ i bɔbɔ fa klo’n sa’n.’ w24.04 20-21 § 3-4

Lika wie’m be nun’n, siɛ nin niɛn mun annzɛ sran kaklaka uflɛ yɛ be kunndɛ bla annzɛ bian be man be osufuɛ mun-ɔn. Lika uflɛ wie’m be nun’n, sran kun i osufuɛ mun annzɛ i janvuɛ mun yɛ be kunndɛ bla annzɛ bian be mɛn i-ɔ. Yɛ kɛ be ko wun sran kun mɔ be klo i sa’n, be fa ajalɛ wie mun naan be nɲɔn’n b’a kwla yia naan b’a nian sɛ be kwla san nun-o. I lɛ nun’n, sɛ be se ɔ kɛ a kunndɛ bian annzɛ bla man sran kun’n, kɛ á yó sɔ’n, nán like nga ɔ osufuɛ’n annzɛ ɔ janvuɛ’n ɔ klo i’n annzɛ ɔ ti i cinnjin’n, i ngunmin i akunndan yɛ ɔ fata kɛ a bu-ɔ. Sanngɛ bu like ng’ɔ kwla yo bla’n annzɛ yasua nga á wá fá ɔ ɲin á síe i su’n i ye’n, i akunndan wie. Kɛ a ko wun sran kun mɔ a bu i kɛ ɔ kwla yo bla kpa annzɛ bian kpa mɛn i’n, ɔ fata kɛ a si i kpa. Yɛle kɛ a si sran sɔ’n i nzuɛn’n, yɛ a nian sɛ ɔ su Zoova kpa-o. Sɛ sran kun nin Zoova be afiɛn mantan kpa’n, ɔ flunman tra kɛ ɔ le sika annzɛ ɔ dili suklu dan annzɛ ɔ le ɲrun’n. Sanngɛ nán ɔ wla fi su kɛ, sɛ bé já sakpa annzɛ be su yoman sɔ’n, aniaan sɔ’m be bɔbɔ yɛ ɔ fata kɛ be fɛ i sɔ ajalɛ’n niɔn. w24.05 23 § 11

Sɛ e waan é úka aniaan nga be su nian be wiengu nzuɛn’n, ɔ fata kɛ e nian ndɛ nga e kan’n su. Ɔ ju wie’n, sɛ e muan e nuan’n ɔ flunman. (Ɲan. 12:18) Wie liɛ’n, e kwla kunndɛ kɛ é bó su é klé sran uflɛ kɛ aniaan nga nin nga be su nian be wiengu nzuɛn’n. Kusu nn atrɛkpa’n aniaan sɔ’m be kunndɛ kɛ be bɔbɔ yɛ bé bó su klé be-ɔ. Nán maan e fa be wun ndɛ e tru. Yɛ nán maan ajalɛ wie mɔ be fali’n ti’n, e kan be wun ndɛ. (Ɲan. 20:19; Rɔm. 14:10; 1 Tes. 4:11) Asa ekun’n, nán maan e kan ndɛ wie annzɛ e usa kosan wie m’ɔ́ yó be kɛ e su mian be kɛ be ja sa-ɔ. ?Yɛ sɛ aniaan nga be su nian be wiengu nzuɛn’n, be waan bé títí nun’n nin? Nán maan e fa e nuan e wla be ndɛ’n nun, yɛ nán maan e jran kun sin. (1 Piɛ. 4:15) Sɛ aniaan nɲɔn be fali ajalɛ kɛ bé nían be wiengu nzuɛn naan kasiɛn su’n be titi nun’n, i sɔ’n kleman kɛ ajalɛ sɔ mɔ be fali’n i bo’n w’a guaman kpa. Blɛ sunman’n, i sɔ’n kle kɛ be wiengu nzuɛn mɔ be niannin’n, ɔ ukali be naan b’a fa ajalɛ ng’ɔ ti kpa’n. Sanngɛ kɛ be ko titi nun’n, be wla kwla bo be wun. I sɔ’n ti’n, ɔ fata kɛ e bu like nga e kwla yo fa uka be’n i akunndan. w24.05 31 § 15-16

Kɛ e osufuɛ kun annzɛ e janvuɛ kpa kun yaci Zoova sulɛ’n, i sɔ’n kwla bubu e sa sin kpa. (Jue. 78:40) I li kɛ e nin sran sɔ’n e afiɛn mantan kpa’n, yɛ ɔ kwla yo kekle man e dan-ɔn. Sɛ sa kɛ ngalɛ’n sa wie o ɔ su’n, Zadɔku i su ndɛ’n kwla wla ɔ fanngan. Ɔ nin Zoova be nantili klanman titi. Sanngɛ i janvuɛ Abiataa w’a yoman sɔ. I nun mɔ Davidi la wie bɛ su’n, i wa Adonia kunndɛli kɛ ɔ́ sín i osu dí famiɛn. Kusu nn Salomɔn yɛ Zoova seli kɛ ɔ́ dí famiɛn-ɔn. (1 Ɲol. 22:​9, 10) Abiataa jrannin Adonia sin. (1 Fam. 1:​5-8) I lɛ nun’n nán Davidi nin Zadɔku kunngba yɛ Abiataa nin i b’a nantiman klanman-ɔn. Ɔ nin Zoova b’a nantiman klanman wie. Zadɔku nin Abiataa be dili Ɲanmiɛn ɲrun jranlɛ junman’n likawlɛ laa afuɛ kpanngban.—2 Sam. 8:​17; 15:29; 19:​11-14. w24.07 6 §14-15

E kwla lafi su kpa kɛ, sɛ e nian e wun su naan y’a tɔman sa tɛ wie yolɛ’n nun’n, é ɲán su ye dan. Kannzɛ sa tɛ yolɛ’n ɔ kwla yo maan e “di mɛn le nɲɔn kun’n,” sanngɛ Zoova i mmla’m be su nantilɛ’n yɛ maan e kwla di aklunjɔɛ i kpafuɛ’n niɔn. (Ebr. 11:25; Jue. 19:8) Ɔ ti sɔ afin Zoova yili e kɛ e nanti i mmla’m be su. (Bob. 1:27) Sɛ e yo sɔ’n e akunndan su buman e fɔ, yɛ e kwla lafi su kɛ cɛn wie lele’n é ɲán nguan m’ɔ leman awieliɛ’n. (1 Tim. 6:12; 2 Tim. 1:3; Zid. 20, 21) Ɔ ti su kɛ kannzɛ bɔbɔ e kunndɛ kɛ ‘é yó sa kpa’n, sanngɛ e lemɛn i wun fanngan.’ (Mat. 26:41) Sanngɛ i sɔ’n kleman kɛ e lemɛn i yowlɛ. Zoova kunndɛ kpa kɛ ɔ́ mán e wunmiɛn. (2 Kor. 4:7) Sanngɛ wunmiɛn ng’ɔ tra klɔ sran liɛ’n yɛ Ɲanmiɛn man-ɔn. Sɛ e srɛ Zoova kɛ ɔ man e wunmiɛn m’ɔ tra klɔ sran liɛ’n ɔ́ tɛ́ e su. (1 Kor. 10:13) Nanwlɛ, e kwla lafi su kpa kɛ Zoova fanngan nun’n, e kwla mian e ɲin naan y’a tɔman sa tɛ yolɛ’n nun! w24.07 19 § 19-21

Akoto Pɔlu klɛli ndɛ ng’ɔ andɛ ndɛ mma liɛ’n nun’n ko mannin Timote m’ɔ ti asɔnun kpɛnngbɛn wie’n. Ɔ seli i kɛ ɔ tu sa tɛ yofuɛ’m be fɔ “sran’m be kwlaa be ɲrun.” ?I ndɛ sɔ’n i bo’n yɛle benin? Pɔlu i ndɛ sɔ’n kleman kɛ, saan fii ɔ fata kɛ be tu sa tɛ yofuɛ’n i fɔ nzrafuɛ’m be kwlaa be ɲrun. Sanngɛ sran kɔe nɲɔn kun mɔ be si ndɛ’n nun’n, be ndɛ yɛ ɔ kan-ɔn. Ɔ kwla yo be nga be wunnin nun’n, annzɛ be nga sa tɛ yofuɛ’n bɔbɔ kan ndɛ’n kleli be’n. Sɛ ɔ ti sɔ’n, sran sɔ’m be ngunmin yɛ asɔnun kpɛnngbɛn’m bé bó su klé be kɛ be tuli sa tɛ yofuɛ’n i fɔ-ɔ. Wie liɛ’n, asɔnun’n nun sran sunman be si kɛ aniaan kun yoli sa tɛ, annzɛ kusu saan bé tí nun. Sɛ ɔ ti sɔ’n, kɛ Pɔlu se kɛ be bo su kle ‘sran’m be kwlaa’n,’ asɔnun’n nunfuɛ’m be kwlaa yɛ ɔ fata kɛ be bo su kle be-ɔ. Ɔ maan asɔnun kpɛnngbɛn kun wá bó su klé nzrafuɛ’m be kɛ be tuli aniaan’n i fɔ. ?Ngue ti yɛ be yo sɔ-ɔ? Pɔlu seli kɛ be yo sɔ naan “be onga’m be fa tu be wun fɔ” naan be kusu b’a yoman sa tɛ. w24.08 23-24 § 16-17

Ɔ fata kɛ e tu e klun e di Zoova i junman’n lele mɛn’n i awieliɛ. Ɔ fata kɛ be nga be kpali be’n, be ɲin tran su naan b’a kwla ‘fa’ be kɛ be nin Zezi be ko di famiɛn ɲanmiɛn su lɔ. (Mat. 24:40) Be sɔfuɛ’m be ɲin o blɛ mɔ be nin Zezi ‘bé yía ɲanmiɛn su lɔ’n’ i sin kpa. Yɛ kɛ Aamagedɔn alɛ’n ko sin’n, sɛ é kwlá sé’n bé káci Zezi m’ɔ ti Bua Ba’n i yi. (2 Tes. 2:1) Blɛ mɔ Zezi wá dí sran’m be jɔlɛ’n ɔ su mantan koko kpa, sanngɛ ɔ fataman kɛ i sɔ liɛ’n kun e srɛ. Sɛ e nin Ɲanmiɛn e nanti klanman’n, ɔ́ mán e ‘wunmiɛn m’ɔ tra klɔ sran liɛ’n,’ naan ‘y’a kwla jran sran Wa’n i ɲrun.’ (2 Kor. 4:7; Lik. 21:36) Kannzɛ é kɔ́ ɲanmiɛn su-o, annzɛ é trán asiɛ’n su-o, sɛ e fa e ɲin sie i ndɛ nga Zezi kɛnnin i ɲanndra sɔ’m be nun’n su’n, Zoova i klun jɔ́ e wun. Zoova i klun ufue dan’n ti’n, bé ‘klɛ́ e dunman nguan fluwa’n nun.’—Dan. 12:1; Ngl. 3:5. w24.09 24-25 § 19-20

Sɛ ɔ kusu ɔ akunndan sanngan’n, Ɲanmiɛn Ndɛ’n kwla uka ɔ naan ɔ wla w’a gua ase. Fa ɔ ɲin sie i ninnge kpakpa nga a le be’n be su. I wie yɛle kɛ Zoova i klun jɔ ɔ wun. Maan ɔ wla kpɛn su kɛ be nga be suman Zoova’n be ɲɛnmɛn i sɔ like liɛ’n. Sran sɔ’m be dan lika be liɛ’n, like ng’ɔ ti be cinnjin’n yɛle junman dan dilɛ, nin pɔɔ nun tranlɛ’n. Afin be leman like fi be ɲrun lɔ naan b’a fa be wla b’a gua su-ɔ. Sanngɛ ɔ liɛ’n like nga Zoova seli kɛ ɔ́ fá mán wɔ’n, ɔ leman wunsu. Ɔ ti dan tra like kwlaa nga klɔ sran kun kwla sunnzun kɛ ɔ́ ɲɛ́n i’n. (Jue. 145:16) Asa’n bu sa nga i akunndan nian: ?Sɛ ɔ ti kɛ y’a faman ajalɛ wie mun bɔbɔ naan y’a kwla tu e klun y’a su Zoova kpa’n, nn kɛ é sé yɛ’n e liɛ w’a yo sɛ? E nun wie fi e kwlá wunmɛn i wlɛ. Sanngɛ nga e si i’n yɛle kɛ, sɛ Ɲanmiɛn nin sran klolɛ ti’n sran kun fa ajalɛ wie mun’n, ɔ kwla lafi su kɛ like kpa fi su miɛnmɛn i sa. w24.10 27 § 12-13