Roma 11:1-36

  • Ora kabèh wong Israèl ditolak (1-16)

  • Perumpamaan soal wit zaitun (17-32)

  • Kawicaksanané Gusti Allah luar biasa (33-36)

11  Saiki aku takon: Apa Gusti Allah nolak umaté?+ Ora. Aku iki ya wong Israèl, keturunané* Abraham, saka suku Bènyamin.  Gusti Allah ora nolak umaté, yaiku umat sing pertama digatèkké.+ Apa kowé ora ngerti ayat sing kandha soal Èlia? Èlia sambat marang Gusti Allah soal Israèl,  ”Yéhuwah,* wong-wong kuwi wis matèni nabi-nabi-Mu lan ngrubuhké mézbah-mézbah-Mu. Mung tinggal aku sing isih urip, lan saiki wong-wong kuwi péngin matèni aku.”+  Ning, apa jawabané Gusti Allah marang Èlia? ”Ing antarané umat-Ku, isih ana wong 7.000 sing ora sujud marang Baal.”+  Ing jaman saiki, ya ana wong Yahudi sing jumlahé sithik+ sing wis dipilih Gusti Allah, merga Gusti Allah apikan banget.  Iki artiné wong-wong kuwi dipilih merga Gusti Allah apikan banget,+ dudu merga tumindaké wong-wong kuwi.+ Nèk wong-wong kuwi dipilih merga tumindaké, pilihan kuwi dudu merga Gusti Allah apikan banget.  Dadi, apa kesimpulané? Wong Israèl ora nampa apa sing dipéngini.+ Sing nampa malah wong-wong pilihan sing jumlahé sithik kuwi. Sing liyané ora gelem ngrungokké.+  Iki kaya ayat sing kandha, ”Nganti saiki Gusti Allah nggawé wong-wong kuwi dadi kaya wong sing turu angler,+ mripaté ora isa ndelok, lan kupingé ora isa krungu.”+  Daud ya kandha, ”Muga-muga péstané* wong-wong kuwi njebak wong-wong kuwi dhéwé. Muga-muga kuwi dadi kaya watu sing nggawé kesandhung lan dadi hukuman kanggo wong-wong kuwi. 10  Muga-muga mripaté wong-wong kuwi ora isa ndelok manèh, lan gawénen beban uripé dadi abot.”*+ 11  Mula pertanyaanku: Apa wong Yahudi kesandhung lan tiba nganti ora isa tangi? Ora. Ning, merga wong-wong kuwi nglanggar hukum, wong-wong saka bangsa liya dislametké, lan kuwi nggawé wong Yahudi dadi iri.+ 12  Merga wong-wong kuwi nglanggar hukum, wong-wong ing donya dadi éntuk berkah.+ Merga jumlahé wong-wong kuwi saya sithik, bangsa liya dadi éntuk berkah. Dadi, berkahé mesthi bakal luwih akèh nèk kabèh wong* kuwi dikumpulké. 13  Saiki aku ngomong karo kowé sing asalé saka bangsa liya. Merga aku iki rasul sing diutus marang bangsa-bangsa liya,+ aku nganggep nèk gawéan sing tak tindakké kanggo Gusti Allah kuwi berharga.*+ 14  Aku berharap isa nggawé wong-wong saka bangsaku iri karo apa sing wis mbok tampa bèn ana wong-wong saka bangsaku sing isa tak slametké. 15  Wong-wong kuwi wis ditolak Gusti Allah,+ lan kuwi nggawé wong-wong liyané ing donya iki isa dadi kancané Gusti Allah. Nèk Gusti Allah gelem nampa wong-wong kuwi,* kuwi bakal kaya nguripké manèh wong-wong kuwi saka antarané wong mati. 16  Terus, nèk bagéan adonan sing dianggep dadi hasil panèn pertama kuwi suci, kabèh adonané mesthi ya suci. Nèk akaré wit kuwi suci, cabang-cabangé ya suci. 17  Ning, ana cabang-cabangé wit zaitun sing dikethok. Nèk kowé, sing dadi cabangé wit zaitun liar, dicangkokké ing wit zaitun kuwi lan ana ing antarané cabang-cabang sing isih ana ing wit kuwi, terus kowé ya éntuk manfaat saka akaré wit zaitun kuwi, 18  aja rumangsa nèk kowé luwih apik timbang cabang-cabang kuwi. Nèk kowé rumangsa luwih apik,+ kowé kudu éling nèk dudu kowé sing nyangga akaré wit kuwi, ning akar kuwi sing nyangga kowé. 19  Terus kowé kandha, ”Cabang-cabangé dikethok bèn aku isa dicangkokké.”+ 20  Kuwi pancèn bener. Wong-wong kuwi dikethok merga ora nduwé iman,+ ning kowé tetep ana ing wit kuwi merga imanmu.+ Dadi, aja sombong. Kowé kudu ngati-ati. 21  Nèk cabangé wit zaitun sing asli waé dikethok karo Gusti Allah, mesthiné kowé ya isa dikethok. 22  Kowé ngerti nèk Gusti Allah kuwi apikan,+ ning ya tegas. Gusti Allah tegas marang cabang-cabang sing tiba,+ merga cabang-cabang kuwi ora nduwé iman. Ning, Gusti Allah apikan marang kowé nèk kowé terus nindakké apa waé sing nggawé kowé pantes ngrasakké sipaté Gusti Allah sing apikan. Nèk ora, kowé ya bakal dikethok. 23  Terus, nèk wong-wong kuwi nduwé iman, wong-wong kuwi bakal dicangkok manèh,+ merga Gusti Allah isa nindakké kuwi. 24  Kowé kuwi cabang sing dikethok saka wit zaitun liar. Kowé dicangkokké ing wit zaitun sing ditandur lan diopèni ing kebon senajan cara kuwi ora biasa ditindakké. Dadi, mesthiné cabang-cabangé wit zaitun sing asli luwih gampang dicangkokké ing wit zaitun kuwi. 25  Sedulur-sedulur, aku péngin kowé ngerti rahasia suci iki,+ supaya kowé ora rumangsa wicaksana:* Ana wong-wong Israèl sing bakal tetep ndableg nganti jumlahé wong sing dikumpulké saka bangsa liya lengkap. 26  Dadi, kabèh wong Israèl bakal dislametké.+ Iki cocog karo ayat sing kandha, ”Wong sing mbébaské* kuwi bakal teka saka Zion+ lan bakal nggawé keturunané Yakub* ninggalké tumindaké sing jahat. 27  Iki bakal dadi perjanjianku karo wong-wong kuwi+ wektu Aku nyingkirké dosa-dosané wong-wong kuwi.”+ 28  Pancèn, wong-wong kuwi dadi mungsuhé Gusti Allah merga nolak kabar apik, lan kowé éntuk manfaat saka kuwi. Ning, demi janjiné Gusti Allah marang nènèk moyangé wong-wong kuwi,+ Dhèwèké milih wong-wong saka antarané wong-wong kuwi bèn dadi sahabaté. 29  Gusti Allah ora bakal gela merga wis mènèhi hadiah. Gusti Allah ya ora bakal gela merga wis milih wong-wong sing wis dipilih. 30  Mbiyèn kowé ora manut karo Gusti Allah,+ ning saiki kowé wis ngrasakké sipaté Gusti Allah sing apikan banget,+ merga wong Yahudi ora manut.+ 31  Dadi, kowé ngrasakké sipaté Gusti Allah sing apikan banget merga wong-wong kuwi ora manut. Tapi, saiki wong-wong kuwi ya isa ngrasakké sipaté Gusti Allah sing apikan banget. 32  Gusti Allah nganggep wong-wong kuwi kaya tahanan merga wong-wong kuwi ora manut.+ Gusti Allah isa nduduhké sipaté sing apikan banget marang wong-wong kuwi.+ 33  Berkahé Gusti Allah kuwi akèh banget. Kawicaksanan lan pengetahuané luar biasa. Keputusané Gusti Allah lan kabèh tumindaké ora isa bener-bener dipahami. 34  ”Apa ana sing isa ngerti pikirané Yéhuwah?* Apa ana sing isa mènèhi naséhat marang Dhèwèké?”+ 35  Sakliyané kuwi, ”sapa sing wis tau mènèhi Gusti Allah luwih dhisik nganti Gusti Allah kudu mbales dhèwèké?”+ 36  Kabèh sing ana kuwi asalé saka Gusti Allah, liwat Gusti Allah, lan kanggo Gusti Allah. Muga-muga Gusti Allah diluhurké saklawasé. Amin.

Katrangan Tambahan

Lit.: ”benihé”.
Deloken Lamp. A5.
Lit.: ”méjané”.
Utawa ”gawénen gegeré bungkuk”.
Utawa ”kabèh wong Yahudi lan bangsa-bangsa”.
Utawa ”mulya”.
Utawa ”nampa beberapa wong Yahudi”.
Utawa ”Wong sing nylametké”.
Maksudé, Israèl.
Deloken Lamp. A5.