“LỜI CHA LÀ CHÂN LÝ”​—SÁCH THAM KHẢO VỀ KINH THÁNH

Sách thứ 26​—Ê-xê-chi-ên

Việt
Sách thứ 26​—Ê-xê-chi-ên
https://cms-imgp.jw-cdn.org/img/p/1102026526/univ/art/1102026526_univ_sqr_xl.jpg
gwt sách thứ 26

SÁCH THỨ 26

Ê-xê-chi-ên

Ê-xê-chi-ên

TRỌNG TÂM: Những khải tượng và các lời tiên tri liên quan đến sự sụp đổ của Giê-ru-sa-lem cũng như sự trở về của những người Do Thái bị lưu đày

LIÊN QUAN ĐẾN CHỦ ĐỀ CỦA KINH THÁNH: Nhấn mạnh rằng việc tẩy sạch sự sỉ nhục khỏi danh, tức danh tiếng, của Đức Giê-hô-va là điều tối quan trọng

NGƯỜI VIẾT: Ê-xê-chi-ên

NƠI VIẾT: Ba-by-lôn

HOÀN TẤT: Khoảng 591 TCN

GIAI ĐOẠN LỊCH SỬ: 613–khoảng 591 TCN (khoảng 22 năm)

Tại sao quý giá?

1, 2. (a) Chúng ta học được gì về danh của Đức Giê-hô-va qua sách Ê-xê-chi-ên? (b) Ý của Đức Giê-hô-va là gì khi nói: “Các ngươi sẽ phải biết ta là Đức Giê-hô-va”?

 “Các ngươi sẽ phải biết ta là Đức Giê-hô-va” (36:11). Đức Giê-hô-va soi dẫn Ê-xê-chi-ên để nhắc đến ý tưởng này hơn 60 lần trong sách mang tên ông. Và cụm từ “Chúa Tối Thượng Giê-hô-va” xuất hiện hơn 200 lần trong sách ấy. Đức Giê-hô-va dùng sách Ê-xê-chi-ên để nhấn mạnh tầm quan trọng của danh, tức danh tiếng của ngài. Ngài cũng tiết lộ ý định là tẩy sạch danh ngài khỏi sự sỉ nhục (36:22; 39:7). Khi Đức Giê-hô-va làm thánh danh ngài, những người thờ phượng trung thành sẽ nhận được nhiều ân phước tuyệt vời.—34:​25-28; 39:25.

2 Ý của Đức Giê-hô-va là gì khi nói: “Các ngươi sẽ phải biết ta là Đức Giê-hô-va”? Đó là mọi người sẽ phải nhận biết quyền tối thượng của ngài và hiểu danh ngài có nghĩa gì. Những người Do Thái không vâng lời vào thời Ê-xê-chi-ên đã phải nhận biết rằng Đức Giê-hô-va không để cho kẻ bất tuân thoát khỏi sự trừng phạt, đúng như lời cảnh báo của ngài (6:​9, 10). Trong tương lai, các nước “sẽ phải biết” Đức Giê-hô-va là Đấng Phán Xét khi ngài thi hành sự báo thù trên họ (25:17). Tuy nhiên, những người thờ phượng chân chính sẽ nhận biết Đức Giê-hô-va là đấng thực hiện mọi lời hứa khi ngài ban cho họ sự bình an và hạnh phúc vĩnh cửu.—28:26.

Cụm từ “Chúa Tối Thượng Giê-hô-va” xuất hiện hơn 200 lần trong sách Ê-xê-chi-ên

3. Những chi tiết nào về Đấng Mê-si được đề cập trong sách Ê-xê-chi-ên?

3 Sách Ê-xê-chi-ên chứa đựng các chi tiết về Đấng Mê-si được hứa trước, là đấng sẽ ra từ dòng dõi của vua Đa-vít. Chẳng hạn, dù ngai của Đa-vít sẽ bị bỏ trống trong thời gian dài, Đức Giê-hô-va báo trước rằng Nước Trời sẽ được trao cho đấng có quyền hợp pháp là Đấng Mê-si (21:27). Đức Giê-hô-va cũng phán rằng ngài sẽ “dấy lên một người chăn, là Đa-vít tôi tớ ta” (34:​23, 24). Chúa Giê-su, hậu duệ của Đa-vít, đã làm ứng nghiệm những lời tiên tri ấy (Lu 1:​32, 33; Gi 10:11). Ngoài ra, sách Ê-xê-chi-ên cũng chứa đựng nhiều lời tiên tri khác giúp củng cố đức tin của chúng ta.—Xem  Khung 26-A.

4. Các khải tượng của Ê-xê-chi-ên tiết lộ điều gì về phần trên trời của tổ chức Đức Giê-hô-va?

4 Qua các khải tượng của Ê-xê-chi-ên, Đức Giê-hô-va cho chúng ta cơ hội hiếm hoi được nhìn thoáng qua những điều xảy ra trên trời. Chẳng hạn, ngài cho Ê-xê-chi-ên thấy một cỗ xe trên trời đầy ấn tượng, là hình ảnh minh họa cho thấy phần trên trời của tổ chức Đức Giê-hô-va đáng kinh ngạc và trật tự đến mức nào (1:​15-28). Ngài cũng tiết lộ những chi tiết về vai trò của các thiên sứ, đặc biệt là các chê-rúp.—1:​4-14; 10:​3-22; 11:22.

5. Sách Ê-xê-chi-ên dạy chúng ta điều gì về Đức Giê-hô-va?

5 Trong sách Ê-xê-chi-ên, chúng ta thấy sự nhân từ và thương xót của Đức Giê-hô-va. Ngài có lý do chính đáng để tức giận với dân Y-sơ-ra-ên vì họ không sống theo tiêu chuẩn thanh sạch của ngài (22:​26, 31). Dù vậy, ngài đã nhân từ cảnh báo những người Y-sơ-ra-ên ương ngạnh về hậu quả do hành động của họ gây ra và hứa là sẽ tha thứ nếu họ ăn năn (3:17; 33:​14-16). Ngay cả khi để cho dân ngài bị lưu đày, Đức Giê-hô-va vẫn quan tâm đến họ. Ngài hứa là sẽ trừng phạt những nước ngược đãi dân Y-sơ-ra-ên (25:​6, 7). Đức Giê-hô-va cũng hứa là sẽ cho dân ngài được trở về Giê-ru-sa-lem và ban phước cho họ.—36:​37, 38.

6. Chúng ta rút ra những bài học quý giá nào từ sách Ê-xê-chi-ên?

6 Trong sách Ê-xê-chi-ên, Đức Giê-hô-va nhấn mạnh các bài học quan trọng cho tất cả những người thờ phượng ngài. Mỗi cá nhân chúng ta chịu trách nhiệm với Đức Giê-hô-va về hành động của mình a (18:30). Hành động của chúng ta ảnh hưởng đến cảm xúc và thanh danh của ngài (6:9; 20:39). Và sự sống của chúng ta phụ thuộc vào việc mình tôn vinh danh Đức Giê-hô-va và dâng cho ngài sự thờ phượng thanh sạch mà ngài xứng đáng nhận.—18:​5-9.

Điều cần biết trước khi đọc

7. Chúng ta biết điều gì về nhà tiên tri Ê-xê-chi-ên?

7 Người viết: Nhà tiên tri Ê-xê-chi-ên viết sách mang tên mình. Tên của ông có nghĩa là “Đức Chúa Trời làm vững mạnh”. Rất có thể Ê-xê-chi-ên sinh ra vào khoảng năm 643 TCN. Cha của ông làm thầy tế lễ ở Giê-ru-sa-lem (1:3). Vào năm 617 TCN, lúc khoảng 26 tuổi, Ê-xê-chi-ên bị lưu đày sang Ba-by-lôn khi vua Giê-hô-gia-kin đầu hàng Nê-bu-cát-nết-xa (2V 24:​11-15). Vào năm 613 TCN, khi Ê-xê-chi-ên khoảng 30 tuổi, Đức Giê-hô-va giao cho ông nhiệm vụ làm nhà tiên tri (1:​1, 2; 2:3). Ê-xê-chi-ên làm công việc tiên tri cùng thời với Áp-đia, Giê-rê-mi (người phụng sự ở Giu-đa) và Đa-ni-ên (người phụng sự ở Ba-by-lôn).

8. Những lời tiên tri của Ê-xê-chi-ên dành cho ai?

8 Bối cảnh: Những lời tiên tri của Ê-xê-chi-ên bổ sung cho các lời tiên tri của Giê-rê-mi và Đa-ni-ên. Các lời tiên tri ấy dành cho những người Do Thái bị lưu đày ở Ba-by-lôn. (3:​4, 5; xem  Khung 26-B). Một số người trong số ấy, kể cả Ê-xê-chi-ên, đã bị lưu đày sang Ba-by-lôn trước khi Giê-ru-sa-lem sụp đổ, còn những người khác thì bị lưu đày sau đó.

9. Các thông điệp của Ê-xê-chi-ên mang lại lợi ích nào cho những người Do Thái bị lưu đày?

9 Đức Giê-hô-va giao cho Ê-xê-chi-ên nhiệm vụ giúp những người bị lưu đày chấp nhận sự sửa dạy của ngài. Qua Ê-xê-chi-ên, Đức Giê-hô-va cho biết lý do dân Do Thái bị lưu đày là vì đã làm ô danh ngài qua việc thờ thần giả. Họ cần hiểu rằng ngài xứng đáng để họ vâng lời và thờ phượng theo cách ngài chấp nhận. Khi Ê-xê-chi-ên mới bắt đầu làm nhà tiên tri, những thông điệp của Đức Giê-hô-va tập trung vào việc lên án sự gian ác ở Giê-ru-sa-lem. Nhưng ngay sau khi Giê-ru-sa-lem sụp đổ, Đức Giê-hô-va chuyển trọng tâm sang những thông điệp mang lại hy vọng. Một số người Do Thái đã xem thường các thông điệp ấy, còn số khác thì lắng nghe.

10. Sách Ê-xê-chi-ên được sắp xếp như thế nào?

10 Các chi tiết khác: Sách Ê-xê-chi-ên được sắp xếp theo chủ đề và phần lớn được viết theo trình tự thời gian. Sau khi miêu tả việc Ê-xê-chi-ên được bổ nhiệm làm nhà tiên tri, sách nói về các lời tiên tri và khải tượng. Những lời tiên tri và khải tượng ấy được phân loại thành ba nhóm: (1) sự hủy diệt của Giê-ru-sa-lem, (2) sự phán xét dành cho các nước xung quanh, và (3) sự khôi phục của Y-sơ-ra-ên. Ê-xê-chi-ên cũng cho biết năm, tháng và ngày mà mình nhận các lời tiên tri, dường như được tính từ khi vua Giê-hô-gia-kin bị lưu đày vào năm 617 TCN.—2Sử 36:​9, 10, chú thích; Êxê 1:2; xem  Khung 26-C.

11. Ê-xê-chi-ên được bảo diễn những hành động mang tính tượng trưng nào, và tại sao?

11 Đức Giê-hô-va thường bảo Ê-xê-chi-ên diễn những thông điệp mang tính tiên tri của ngài. Chẳng hạn, vào những lần khác nhau, Ê-xê-chi-ên phải nằm nghiêng một bên trước một viên gạch, cạo râu và tóc, chuẩn bị và mang theo hành trang cũng như ráp hai thanh gỗ với nhau (4:​1-4; 5:​1-4; 12:​3-7; 37:​15-17). Hẳn các hành động khác thường của Ê-xê-chi-ên đã khiến những người bị lưu đày chú ý đến thông điệp của ông.—2:5.

Sơ lược

12. Ê-xê-chi-ên nhìn thấy gì trước khi được giao nhiệm vụ làm nhà tiên tri?

12 Đức Giê-hô-va giao nhiệm vụ cho Ê-xê-chi-ên làm nhà tiên tri (1:1–3:27). Vào năm 613 TCN, các tầng trời mở ra và Ê-xê-chi-ên bắt đầu “thấy các khải tượng của Đức Chúa Trời” (1:1). Ông thấy “các sinh vật” đầy ấn tượng mà sau đó ông biết chính là các chê-rúp (10:20). Ê-xê-chi-ên thấy một cỗ xe trên trời và ánh sáng rực rỡ giống như “vinh quang của Đức Giê-hô-va” (1:28). Sau đó, ngài giao cho Ê-xê-chi-ên nhiệm vụ làm người canh và nhà tiên tri. Dù người khác có nghe hay không, Ê-xê-chi-ên phải tiếp tục cảnh báo, nếu không ông sẽ chết vì chịu trách nhiệm về máu của họ.—2:3; 3:​17-19.

13. Ê-xê-chi-ên diễn những thông điệp mang tính tiên tri nào?

13 Ê-xê-chi-ên báo trước về sự phán xét đối với Giê-ru-sa-lem và cư dân phản nghịch trong thành (4:1–24:27). Đức Giê-hô-va lệnh cho ông diễn cảnh Giê-ru-sa-lem bị vây hãm và nạn đói mà cư dân trong thành phải gánh chịu (4:​1-3, 10). Ngài bảo Ê-xê-chi-ên cạo râu và tóc, đồng thời cho ông biết phải làm gì với chúng. Những hành động ấy cho thấy điều sẽ xảy ra với cư dân của Giê-ru-sa-lem khi thành này bị hủy diệt (5:​1, 2). Sau đó, Đức Giê-hô-va bảo nhà tiên tri lên án dân Y-sơ-ra-ên về việc họ thờ thần tượng.—6:​1-4.

14, 15. Đức Giê-hô-va báo trước điều gì về Giê-ru-sa-lem và cư dân trong thành?

14 Vào năm 612 TCN, qua một khải tượng, Ê-xê-chi-ên được đem đến Giê-ru-sa-lem và thấy sự thờ phượng ghê tởm đang diễn ra ở đó (8:​1-3). Một người nam đi khắp thành, đánh dấu trên trán những người than thở và rên xiết vì những điều đang xảy ra. Sau đó, những người hành quyết giết những ai không được đánh dấu (9:​1-6). Khải tượng đó cho thấy Đức Giê-hô-va sẽ trừng phạt dân Y-sơ-ra-ên (11:​9, 10). Tuy nhiên, một số người bị lưu đày sẽ được trở về Giê-ru-sa-lem.—11:17.

15 Đức Giê-hô-va bảo Ê-xê-chi-ên diễn cảnh người Do Thái bị lưu đày (12:​3-7). Sau đó, ngài lệnh cho ông nói tiên tri nghịch lại những kẻ tiên tri giả của Y-sơ-ra-ên (13:2). Khi các trưởng lão người Do Thái ở Ba-by-lôn đến nói chuyện với Ê-xê-chi-ên, họ được ông cho biết là không điều gì có thể ngăn cản Đức Giê-hô-va hủy diệt Giê-ru-sa-lem.—14:​1, 14.

16-18. Đức Giê-hô-va dùng những hình ảnh so sánh nào?

16 Đức Giê-hô-va dùng những hình ảnh sống động để giải thích lý do Giê-ru-sa-lem bị hủy diệt. Ngài so sánh Giê-ru-sa-lem với gỗ của cây nho chỉ phù hợp để làm củi, và ví thành này với người vợ được yêu thương nhưng lại trở thành kỹ nữ trơ trẽn (15:6; 16:​3, 8, 28). Trong một câu đố, Đức Giê-hô-va ví vua Xê-đê-kia với cây nho sẽ bị khô héo (17:​7, 9, 12). Nhưng ngài đảm bảo với Y-sơ-ra-ên rằng mỗi người sẽ được xét đoán tùy theo hành động của chính mình và người công chính sẽ được sống (18:​20-22). Sau đó, Ê-xê-chi-ên được bảo hát một bài bi ca về các vua của Y-sơ-ra-ên.—19:1.

17 Vào năm 611 TCN, các trưởng lão một lần nữa nói chuyện với Ê-xê-chi-ên (20:1). Qua Ê-xê-chi-ên, Đức Giê-hô-va nhắc họ rằng Y-sơ-ra-ên đã phản nghịch ngài hết lần này đến lần khác. Ngài sẽ hủy diệt dân gian ác ấy. Nhưng vẫn còn hy vọng. Khi “đấng có quyền hợp pháp đến”, Đức Giê-hô-va sẽ trao cho đấng ấy vương quyền (21:27). Sau khi kể tội của Giê-ru-sa-lem, ngài ví Sa-ma-ri và Giê-ru-sa-lem với Ô-hô-la và Ô-hô-li-ba, là hai chị em đã trở thành kỹ nữ. Sa-ma-ri, thủ đô của vương quốc Y-sơ-ra-ên gồm mười chi phái, đã bị hủy diệt; còn Giê-ru-sa-lem sẽ có cùng kết cuộc.—Êxê 23:4; so sánh Giê 3:​6-8.

18 Vào năm 609 TCN, Đức Giê-hô-va nói với Ê-xê-chi-ên rằng Giê-ru-sa-lem đã bắt đầu bị vây hãm (24:​1, 2). Thành ấy giống như chiếc nồi rỉ sét phải được quăng vào lửa (24:​6, 12). Vào ngày Giê-ru-sa-lem bắt đầu bị vây hãm, vợ của Ê-xê-chi-ên qua đời và Đức Giê-hô-va bảo ông đừng biểu lộ lòng thương tiếc về cái chết của bà.—24:​16, 18.

19, 20. Đức Giê-hô-va sẽ trừng phạt các nước nào, và tại sao?

19 Sự phán xét nghịch lại các nước đã vui mừng vì Giê-ru-sa-lem bị sụp đổ (25:1–32:32). Đức Giê-hô-va hứa là sẽ báo thù Am-môn, Mô-áp, Ê-đôm và Phi-li-tia. Sau đó, vào một thời điểm giữa hai năm 607 và 606 TCN, Đức Giê-hô-va báo trước về sự sụp đổ của Ty-rơ và Si-đôn. Ngài cũng bảo Ê-xê-chi-ên hát một bài bi ca về Ty-rơ.—26:3; 27:​1, 2; 28:22.

20 Chương 29-32 chứa đựng những lời tiên tri nghịch lại Ai Cập. Những lời tiên tri ấy được đưa ra vào khoảng thời gian từ năm 607 đến 591 TCN. Đức Giê-hô-va báo trước rằng Ba-by-lôn sẽ xâm lược Ai Cập.

21, 22. Ê-xê-chi-ên nói những lời tiên tri đầy khích lệ nào?

21 Giê-ru-sa-lem bị hủy diệt, nhưng Ê-xê-chi-ên tiên tri về sự khôi phục (33:1–48:35). Đức Giê-hô-va nhắc Ê-xê-chi-ên về các trách nhiệm khi ông làm người canh (33:7). Có thể vào năm 607 TCN, một người chạy thoát khỏi Giê-ru-sa-lem đến báo với Ê-xê-chi-ên là thành đã bị sụp đổ b (33:21). Ê-xê-chi-ên nói với những người bị lưu đày rằng họ không nên nghĩ Giu-đa có thể được giải cứu. Sau đó, Đức Giê-hô-va quở trách những người chăn giả của Y-sơ-ra-ên. Đức Giê-hô-va hứa là sẽ chăm sóc chiên ngài và “dấy lên một người chăn, là Đa-vít tôi tớ [ngài]”.—34:23.

22 Ê-xê-chi-ên tiên tri rằng Ê-đôm sẽ trở nên hoang vu vì đã thù địch với Y-sơ-ra-ên (35:​5, 15). Đức Giê-hô-va hứa là Y-sơ-ra-ên sẽ được khôi phục (36:8). Ê-xê-chi-ên thấy khải tượng về một đồng bằng đầy xương được sống lại (37:​2, 10). Sau đó, Đức Giê-hô-va bảo ông ráp hai thanh gỗ với nhau để minh họa cho việc vương quốc gồm hai chi phái là Giu-đa và Bên-gia-min cùng với vương quốc Y-sơ-ra-ên gồm mười chi phái (còn gọi là Ép-ra-im) sẽ được khôi phục và trở thành một nước.—37:19.

23, 24. Đức Giê-hô-va sẽ phản ứng thế nào trước cuộc tấn công của Gót, và Ê-xê-chi-ên thấy khải tượng nào?

23 Ê-xê-chi-ên tiên tri rằng Gót sẽ tấn công dân Đức Chúa Trời (38:​14-16). Tuy nhiên, Đức Giê-hô-va sẽ bảo vệ dân ngài và hủy diệt Gót cùng đạo quân của hắn. Qua việc khôi phục Y-sơ-ra-ên, Đức Giê-hô-va sẽ làm thánh danh ngài.—39:25.

24 Vào năm 593 TCN, Đức Giê-hô-va đưa Ê-xê-chi-ên đến Y-sơ-ra-ên qua một khải tượng (40:1). Ông được cho xem một đền thờ nguy nga cùng với nhiều chi tiết và kích thước của đền thờ ấy. Đền thờ tràn ngập vinh quang của Đức Giê-hô-va. Ê-xê-chi-ên nhận các chỉ dẫn về vật tế lễ, nhiệm vụ của thầy tế lễ và việc phân chia đất. Ông thấy một dòng nước chảy ra từ đền thờ. Sau đó, 12 chi phái của Y-sơ-ra-ên nhận được phần thừa kế, và Ê-xê-chi-ên được biết thành trong khải tượng có tên là “Đức Giê-hô-va ở đó” (48:35). Qua khải tượng này, Đức Giê-hô-va nhấn mạnh tiêu chuẩn công chính của ngài và đảm bảo với những người bị lưu đày rằng sự thờ phượng thanh sạch sẽ được khôi phục.—Xem  Khung 26-D.

Nhận lợi ích từ sách Ê-xê-chi-ên

  1. 1. ĐẾN GẦN ĐỨC GIÊ-HÔ-VA HƠN

    1. a. Ê-xê-chi-ên 18:​19-22 dạy anh chị điều gì về sự phán xét của Đức Giê-hô-va?

    2. b. Đức Giê-hô-va sẽ làm gì khi Gót tấn công dân ngài? (38:​18, 19, 22). Anh chị cảm thấy thế nào khi biết điều ấy?

    3. c. Đức Giê-hô-va hứa với dân ngài: “Các ân phước sẽ đổ xuống như mưa” (34:26). Vậy anh chị đã nhận được những ân phước nào từ ngài trong đời sống?

  2. 2. ĐÀO SÂU

    1. a. Tại sao Ê-xê-chi-ên được gọi là “con người”? (3:17; nwt Bảng chú giải thuật ngữ). Ai khác cũng được gọi như thế? (Mat 20:28)

    2. b. Ê-xê-chi-ên 17:16 được ứng nghiệm như thế nào? (Giê 52:11)

    3. c. Làm thế nào gia phả nơi Ma-thi-ơ chương 1 chứng tỏ Chúa Giê-su có “quyền hợp pháp” để nhận “vương miện”? (21:​26, 27)

  3. 3. ÁP DỤNG TRONG ĐỜI SỐNG

    1. a. Nếu anh chị cảm thấy mặc cảm tội lỗi vì những sai lầm trong quá khứ, Ê-xê-chi-ên 18:​21, 22 có thể an ủi anh chị như thế nào?

    2. b. Anh chị có thể áp dụng Ê-xê-chi-ên 3:​18, 19 trong thánh chức như thế nào?

    3. c. Các trưởng lão có thể học được gì từ Ê-xê-chi-ên 34:​11-16? (1Ph 5:2)

  4. 4. ANH CHỊ NHẬN ĐƯỢC LỢI ÍCH NÀO KHÁC TỪ SÁCH Ê-XÊ-CHI-ÊN?

a Đây không phải là lần đầu tiên Kinh Thánh nói đến bài học này (Phu 24:16; 30:19). Tuy nhiên, điểm này đặc biệt được nhấn mạnh trong sách Ê-xê-chi-ên.—18:​14-18.

b Nơi Ê-xê-chi-ên 33:​21, một số bản chép tay cổ xưa ghi là “năm thứ mười một” thay vì “năm thứ mười hai”. Điều này cho thấy một khả năng là người chạy thoát ấy đến Ba-by-lôn vào tháng 12 năm 607 TCN. Thời điểm này cũng hợp lý vì thông thường một người sẽ mất vài tháng để đi từ Giê-ru-sa-lem đến Ba-by-lôn.