Tại sao quý giá?

1. Phẩm chất nào của Đức Giê-hô-va được nêu bật trong sách Ô-sê, và phẩm chất ấy được minh họa như thế nào?

 Đức Giê-hô-va có phải là Đấng Cai Trị Tối Thượng giàu tình yêu thương không? Ngài có quan tâm đến những người thờ phượng ngài không? Sách Ô-sê cho thấy rõ câu trả lời là có bằng cách nêu bật một phẩm chất của Đức Giê-hô-va: lòng thương xót. Đức Giê-hô-va dùng mối quan hệ giữa Ô-sê với người vợ không chung thủy để minh họa cho việc chính ngài sẵn sàng thể hiện lòng thương xót ngay cả trước khi thấy dấu hiệu ăn năn (3:1). Đây là hình ảnh so sánh rất ấn tượng. Rõ ràng, Đức Giê-hô-va “tự nguyện yêu thương” dân ương ngạnh của ngài.—14:​1-4.

2. Sách Ô-sê tiết lộ điều gì khác về Đức Giê-hô-va?

² Qua sách Ô-sê, Đức Giê-hô-va cũng cho thấy những phẩm chất khác của ngài. Ngài là đấng trung tín và kiên nhẫn (2:​19, 20). Dù dân Y-sơ-ra-ên nhiều lần từ bỏ Đức Giê-hô-va để thờ các thần khác, ngài “cứ kéo [họ] đến… bằng dây của tình thương” (11:​1-4). Tuy nhiên, sự kiên nhẫn của Đức Giê-hô-va có giới hạn. Nếu họ tiếp tục làm điều ác thì ngài sẽ trừng phạt họ (10:​9-12). Đức Giê-hô-va ghê tởm sự đạo đức giả và quý trọng sự thờ phượng của chúng ta khi mình có động cơ đúng, đó là tình yêu thương thành tín.—6:​4, 6; 10:​1, 2.

3. Chúng ta rút ra bài học quan trọng nào từ sách Ô-sê?

³ Qua sách Ô-sê, Đức Giê-hô-va dạy chúng ta một bài học quan trọng: Chúng ta luôn được lợi ích khi bước đi trong “các đường lối Đức Giê-hô-va” (14:9). Dân Y-sơ-ra-ên a đặt lòng tin cậy nơi các nước khác và những thần của chúng vì nghĩ rằng làm thế sẽ tốt hơn là tin cậy Đức Giê-hô-va (7:11; 9:10; 12:1). Nhưng những nước đó sắp phản bội dân Y-sơ-ra-ên, và các thần ấy chẳng giúp được gì (8:​8, 9; 10:5). Trái lại, Đức Giê-hô-va đã luôn chăm sóc cho dân ngài và hứa là sẽ ban phước nếu họ vâng lời ngài.—2:​8, 18.

4. Sách Ô-sê chứa đựng thông tin quý giá nào đối với tín đồ đạo Đấng Ki-tô?

⁴ Sách Ô-sê chứa đựng thông tin quý giá đối với tín đồ đạo Đấng Ki-tô. Chúa Giê-su và một số người khác đã trích dẫn sách Ô-sê trong phần Kinh Thánh tiếng Hy Lạp. Sách này có những lời tiên tri đã được ứng nghiệm. (Xem  Khung 28-A). Chẳng hạn, Đức Giê-hô-va tiên tri như sau về Đấng Mê-si: “Ta đã gọi con trai ta ra khỏi Ai Cập” (11:1). Điều này ứng nghiệm khi con trẻ Giê-su được đem sang Ai Cập và sau đó được mang trở lại Y-sơ-ra-ên sau khi Hê-rốt qua đời (Mat 2:​14, 15). Ngoài ra, sứ đồ Phao-lô giải thích rằng một số lời tiên tri trong sách Ô-sê cho thấy cũng sẽ có những người không thuộc dân Y-sơ-ra-ên phụng sự Đức Chúa Trời và được gọi là “các con trai của Đức Chúa Trời hằng sống” (1:10; 2:23). Họ nằm trong số những người được chọn để đồng cai trị với Đấng Ki-tô.—Rô 9:​25, 26; so sánh 1Ph 2:​9, 10.

Điều cần biết trước khi đọc

5. Chúng ta biết gì về nhà tiên tri Ô-sê?

⁵ Người viết: Tên của Ô-sê là dạng viết tắt của Hô-sa-gia, có nghĩa là “được giải cứu bởi Gia; Gia đã giải cứu” (1:​1, chú thích). Đức Giê-hô-va lập ông làm nhà tiên tri cho vương quốc Y-sơ-ra-ên phía bắc, nhưng một số lời tiên tri của ông liên quan đến vương quốc Giu-đa phía nam. Ô-sê làm nhà tiên tri ít nhất là từ năm 804 TCN cho đến sau năm 745 TCN. Điều này có nghĩa là ông làm nhà tiên tri ít nhất 59 năm. Rất có thể Ô-sê hoàn tất sách mang tên mình vào một thời điểm nào đó giữa năm 745 và năm 740 TCN. b Ông làm nhà tiên tri cùng thời với A-mốt và Ô-đết ở Y-sơ-ra-ên cũng như với Ê-sai và Mi-chê ở Giu-đa.

6. Y-sơ-ra-ên ở trong hoàn cảnh nào vào thời Ô-sê?

⁶ Bối cảnh: Ô-sê trung thành phụng sự nhiều thập kỷ bất kể tình trạng tồi tệ về thiêng liêng và sự bất ổn chính trị ở Y-sơ-ra-ên. Khi Ô-sê bắt đầu công việc tiên tri, vua gian ác là Giê-rô-bô-am II đang cai trị Y-sơ-ra-ên. Dù vậy, đất nước vẫn thịnh vượng và giành được thắng lợi trong các cuộc chiến (2V 14:​24-28). Nhưng Y-sơ-ra-ên hoàn toàn từ bỏ Đức Giê-hô-va. Dân chúng quy sự thịnh vượng mà họ có cho thần Ba-anh. Hình thức thờ thần giả này bao gồm việc uống rượu say sưa và quan hệ với những kẻ mại dâm nơi đền thờ (4:​11-13). Sau khi vua ấy qua đời, Y-sơ-ra-ên trải qua sự bất ổn chính trị với các cuộc mưu phản và ám sát (2V 15:​8-20). Những vua kế nhiệm muốn liên minh với Ai Cập và A-si-ri, nhưng không vua nào tin cậy Đức Giê-hô-va.

7. Đức Giê-hô-va dùng Ô-sê để làm những gì?

⁷ Qua Ô-sê, Đức Giê-hô-va đưa ra vụ kiện của ngài chống lại dân Y-sơ-ra-ên. Ngài cho biết tất cả những tội mà dân này đã phạm và các hậu quả sắp xảy ra (4:​1, 2, 9). Tuy nhiên, Đức Giê-hô-va cũng dùng Ô-sê để nhắc dân Y-sơ-ra-ên nhớ rằng ngài giàu lòng thương xót và sẵn lòng tha thứ. Đây là lời kêu gọi cuối cùng dành cho dân ngài trước khi ngài để cho A-si-ri xâm lược Sa-ma-ri và chinh phục Y-sơ-ra-ên.

8. Sách Ô-sê được viết theo văn phong nào?

⁸ Chi tiết khác: Phần lớn sách Ô-sê được viết theo lối thơ ca. Sách này chứa đựng những lời quở trách mạnh mẽ cũng như những lời kêu gọi ăn năn đầy nhân từ (10:1; 14:​1, 2). Ô-sê sử dụng nhiều phép tu từ ấn tượng.—4:16; 5:​13, 14; 6:​3, 4.

Sơ lược

9. Đức Giê-hô-va dùng Ô-sê để minh họa cho lòng thương xót của ngài như thế nào?

⁹ Đức Giê-hô-va dùng Ô-sê và người vợ không chung thủy của ông để minh họa cho lòng thương xót của ngài đối với dân Y-sơ-ra-ên (1:1–3:5). Đức Giê-hô-va bảo Ô-sê cưới một phụ nữ mà sau này sẽ trở thành “người nữ đàng điếm” (1:2). Ô-sê cưới Gô-me và cô sinh cho ông một con trai. Nhưng hai người con tiếp theo của cô không phải là con của Ô-sê. c Ý nghĩa tên của ba đứa con ấy cho thấy Đức Giê-hô-va sẽ phán xét và từ bỏ Y-sơ-ra-ên. Như được ghi lại trong Ô-sê chương 2, Đức Giê-hô-va báo trước rằng sau khi trừng phạt Y-sơ-ra-ên bất trung, ngài sẽ thương xót và nhận lại dân này. Để minh họa về việc ngài sẵn lòng tha thứ cho Y-sơ-ra-ên, Đức Giê-hô-va bảo Ô-sê nhận lại người vợ ngoại tình của mình.—3:1.

10, 11. Dân Y-sơ-ra-ên đã xúc phạm Đức Giê-hô-va như thế nào?

¹⁰ Sự phán xét mang tính tiên tri (4:1–13:16). Ô-sê đưa ra vụ kiện của Đức Giê-hô-va chống lại dân Y-sơ-ra-ên. Ông cho biết tất cả những tội mà dân này đã phạm (4:​1, 2). Ô-sê cũng nhắc đến các tội của dân Giu-đa (5:5). Ông khuyến giục Y-sơ-ra-ên trở về với Đức Giê-hô-va (6:1). Tuy nhiên, họ tìm kiếm sự giúp đỡ của các nước khác (7:11). Y-sơ-ra-ên sẽ phải gánh chịu hậu quả (8:​7-10). Đức Giê-hô-va sẽ trừng phạt và từ bỏ dân này.—9:17; 10:15.

¹¹ Đức Giê-hô-va nhắc dân Y-sơ-ra-ên về tình yêu thương mà ngài luôn thể hiện với họ (11:​1-3). Nhưng họ lại không yêu thương ngài (11:7; 12:1). Họ phạm tội phản nghịch, và thủ đô của họ là Sa-ma-ri sẽ bị hủy diệt.—13:16.

12. Dân Y-sơ-ra-ên nhận được lợi ích nào nếu trở về với Đức Giê-hô-va?

¹² Sách Ô-sê kết thúc với lời kêu gọi dân Y-sơ-ra-ên trở về với Đức Giê-hô-va (14:​1-9). Đức Giê-hô-va khuyến giục dân Y-sơ-ra-ên trở về với ngài. Nếu họ hưởng ứng, ngài hứa sẽ thể hiện lòng thương xót và tình yêu thương với họ.