Sventa xichʼ tabel sbalil li sbekʼtal xchiʼuk li xchʼichʼel Jesuse, skʼan xkakʼ ta ilel xchʼunel koʼontontik li ta pojelale (Efes.  1:7). Li Jesuse laj yalbe skʼoplal ti oy yan xchijtake. Li buchʼutik te skʼoplalike mu stakʼ sveʼik li pan xchiʼuk xuchʼik li vino kʼalal chichʼ pasel jujun jabil li Veʼlil ta bat kʼakʼal yuʼun Kajvaltike (Juan 10:16). Pe ta onoʼox me stabeik sbalil li sbekʼtal xchiʼuk li xchʼichʼel laj yakʼ Jesuse, jaʼ noʼox mi laj yakʼ ta ilel xchʼunel yoʼontonik ti laj yakʼ ta matanal xkuxlejal li Jesuse (Juan 6:53). Pe li buchʼutik stakʼ sveʼik li pan xchiʼuk ti xuchʼik li vinoe, chakʼik ta ilel ti te skʼoplalik li ta achʼ tratoe xchiʼuk ti koʼol ch-ajvalilajik li ta Ajvalilal yuʼun Dios te ta vinajele. Jaʼ yuʼun, li buchʼutik chbatik ta vinajele xchiʼuk li yan chijetike toj tsots skʼoplal ti xakʼik ta ilel xchʼunel yoʼontonik sventa staik li kuxlejal sbatel osile. w24.12 13 par. 14, 16

Kʼalal laj yichʼ pasel li Veʼlil ta bat kʼakʼal yuʼun Kajvaltike, li Jesuse laj yakʼbe yajtakboltak li pan ti muʼyuk slevaduraile xchiʼuk laj yalanbe ti jaʼ skʼelobil li sbekʼtale. Ta tsʼakale, la sjelubtas li vinoe xchiʼuk laj yal ti jaʼ skʼelobil li xchʼichʼel chichʼ malel ta sventa li tratoe (Mar. 14:22-25; Luk. 22:20; 1 Kor. 11:24). Li ta achʼ tratoe jaʼ noʼox te skʼoplalik «li jteklum Israele», jaʼ xkaltik, li j-israeletik ta mantal ti koʼol ch-ajvalilajik xchiʼuk Kristo «li ta Ajvalilal yuʼun Diose» (Ebr. 8:6, 10; 9:15). Kʼalal la slikes li Veʼlil ta bat kʼakʼal yuʼun Kajvaltik li Jesuse, jaʼ mas laj yalbe skʼoplal li uni jtsop chije. Taje jaʼ te skʼoplalik li jtakboletik ti jaʼo te oyik kʼalal laj yichʼ pasel li Veʼlil ta bat kʼakʼale. Li krixchanoetik taje chmuyik batel ta vinajel sventa xbat xchiʼinik li Jesuse. w24.12 11 par. 9, 10

Laj yichʼ valopatinel li Jesuse, la xchukik, la xchopol kʼoptaik, la sjutbeik smul, laj yalik ti sta-o xichʼ milele, laj yutilanik xchiʼuk la smajik. Pe maʼuk noʼox, yuʼun oy jayvoʼuk soltaroetike la sjokʼanik ta jtel teʼ sventa smilik. Li Jesuse kuch yuʼun skotol li vokoliletik taje. Pe li Jeovae kʼux tajek laj yaʼi ti laj yil kʼu yelan chil svokol li Xnichʼone. Akʼo mi skʼanoj tajek xchiʼuk mu albajuk sjuʼel, muʼyuk kʼusi la spas sventa skolta. ¿Kʼu yuʼun? Ta skoj ti kʼanvaneme. Ti jech laj yakʼ sba ta matanal li Jesuse jaʼ me svinajeb ti yuʼun skʼanojot tajek li Jeovae. ¿Mi mu labaluk sba chavil skotol li kʼusi lokʼ ta yoʼonton spasel Dios xchiʼuk ti laj yil svokol sventa spojot lokʼel li ta mulil xchiʼuk li ta lajelale? (1 Juan 4:9, 10). Li Diose oy ta yoʼonton tskʼan tskoltautik ta jujuntal sventa xijtun ta stojolal akʼo mi jpasmulilutik to xchiʼuk ta jelavele tskʼan tstupʼbe-o skʼoplal li mulile. w24.08 6 par. 13, 14

Xuʼ xkaʼibetik smelolal kʼu to yepal skʼanojutik Jeova mi la jnopbetik skʼoplal ti kʼu to yepal laj yil svokol Xnichʼon sventa spojutike. Li Satanase jamal laj yal ti mi junuk yajtunel Dios xuʼ tukʼ xakʼ sba kʼalal oy kʼusitik tsots tsnuptane. Sventa xakʼ ta ilel Jeova ti mu meleluk taje, laj yakʼ permiso ti xil svokol Jesus kʼalal mu to chichʼ milele (Job 2:1-5). Kʼalal la slabanik Jesus li krixchanoetike, ti tsitsvanik li soltaroetik xchiʼuk ti la sjokʼanik ta jtel teʼe, li Jeovae yiloj talel ta vinajel skotol. Jech xtok, laj yil kʼu to yelan laj yil svokol skʼanbil Nichʼon kʼalal laj yichʼ milele (Mat. 27:28-31, 39). Li Jeovae xuʼ ox la smak ta be ti jechuke (Mat. 27:42, 43). Pe ti jechuk la spase, li Jesuse muʼyuk bu vuʼ yuʼun spojutik lokʼel ta lajelal xchiʼuk ta mulil ti jechuke xchiʼuk chʼabal-o spatobil koʼontontik avi jechuke. Jech oxal, li Jeovae laj yakʼ permiso ti xil svokol Xnichʼon jaʼ to ti kʼuxi cham-oe. w25.01 22 par. 7

Li ta 16 yuʼun nisan ta sjabilal 33, li yajchankʼoptak Jesuse chibajemik xchiʼuk xiʼemik tajek. Oy chaʼvoʼ yajchankʼoptak ti lokʼik batel ta Jerusalen sventa xbatik ta Emause. Vaʼun, oy jun vinik ti mu xojtikinike te nopaj talel ta stojolalik xchiʼuk jmoj xa xanavik batel. Li jchankʼopetike laj yalbeik ti solel tsvul tajek yoʼontonike xchiʼuk ti chopol tajek chaʼi sbaik ta skoj li kʼusitik kʼot ta stojolal Jesuse. Jaʼ yuʼun, oy kʼusi lik sloʼilta ti muʼyuk chchʼay-o ta sjol li jchankʼopetike. Li vinike xcholet lik yalbe skʼoplal li kʼusitik la stsʼiba Moises xchiʼuk li kʼusi yaloj j-alkʼopetike. Laj yalbe skʼoplal ti kʼu yuʼun la yil svokol xchiʼuk cham li Mesiase. Kʼalal kʼotik ta Emaus yoxvoʼalike, li jchankʼopetike laj yakʼik venta ti jaʼ Jesus ti yakal chchiʼinik ta loʼile, ti chaʼkuxiem xae (Luk. 24:13-35). Li 40 kʼakʼal liʼ to kom ta balumil Jesus kʼalal chaʼkuxiem xa oxe, ep ta velta laj yakʼ sba ta ilel ta stojolal li yajchankʼoptake. Li Jesuse la stsatsubtasbe yoʼonton li yajchankʼoptake. Jaʼ yuʼun, muʼyuk xa la svul yoʼontonik xchiʼuk muʼyuk xa bu xiʼik, yuʼun xmuyubajik tajek, jun xa noʼox yoʼontonik xchiʼuk tsots xa yoʼontonik sventa xcholik-o batel mantal xchiʼuk ti xakʼik ta chanel ta sventa li Ajvalilal yuʼun Diose. w24.10 12 par. 1-3

Li jun olole stalel onoʼox ti kʼunkʼun chchʼi batel stuke. Pe li jun yajtsʼaklom Kristoe mu ta jechuk noʼox chchʼi batel ta mantal. Jech kʼuchaʼal li ermanoetik ta Korintoe la xchʼamik li lekil aʼyejetike, laj yichʼik voʼ, akʼbatik chʼul espiritu xchiʼuk ep kʼusitik la xchanik ta stojolal li jtakbol Pabloe (Ech. 18:8-11). Pe kʼalal oy xa ox jayibuk jabil yichʼojik voʼe, ep buchʼutik ti muʼyuk yijubemik ta mantale (1 Kor. 3:2). Sventa xijyijub ta mantale, tsots skʼoplal ti jechuk oy ta koʼontontike. Li buchʼutik lek noʼox chaʼi stalelalik kʼuchaʼal jun olol ti mu epuk kʼusi xojtikine muʼyuk me chchʼi-o ta mantal (Prov. 1:22). Mu jkʼantik ti jechutik kʼuchaʼal junantik  vinik antsetik ti mu kʼusi skʼan sbainike xchiʼuk ti jaʼ noʼox tskʼanik ti jechuk-o x-albatik yuʼun stot smeʼik li kʼusi skʼan spasike. Moʼoj, yuʼun ta jkʼan chkakʼ kipaltik sventa lekuk xkil jbatik xchiʼuk li Jeovae. Mi muʼyuk to yijot ta mantal chavaʼie, kʼanbo Jeova ti oyuk ta avoʼonton spasel xchiʼuk ti xuʼuk avuʼun spasele (Filip. 2:13). w24.04 4 par. 9, 10

Li Jeovae chalbutik kʼu yelan chaʼi sba kʼalal oy buchʼu tsmile (Esek. 33:11). Xuʼ jchʼuntik ta melel ti muʼyuk tslajes ta sbatel osil mi muʼyuk srasonal chile. Toj echʼ xa noʼox xkʼuxul yoʼonton li Jeovae xchiʼuk jech chakʼ ta ilel kʼalal sta-o chile. Jnaʼojtik ti oy buchʼutik muʼyuk ta xchaʼkuxiike. Li Vivliae chalbe skʼoplal junantik. Li Jesuse laj yal ti muʼyuk chchaʼkuxi li Judas Iskariotee (Mar. 14:21; Juan 17:12). Li Judase snaʼoj ti muʼyuk lek chil Jeova xchiʼuk Xnichʼon li kʼusi la spase (Mar. 3:29). Li Jesus xtoke laj yal ti oy junantik jnitvanejetik ta relijione muʼyuk ta xchaʼkuxiik ta skoj ti kontrainate (Mat. 23:33). Li jtakbol Pablo xtoke laj yalbe jvalopatinej mantaletik ti muʼyuk chchaʼkuxiik ta skoj ti muʼyuk tsutes yoʼontonike (Ebr. 6:4-8; 10:29). w24.05 4 par. 10, 11

Kʼalal nopol oyutik ta stojolal Jeovae, mu kʼusi chopol xuʼ spasbutik Satanas ti mu xa xchapaj jsetʼuke (1 Juan 3:8). Li ta achʼ balumile jech-o me chchabi ta mantal li yamigotak Jeovae xchiʼuk chchabiatik sventa mu xchamik (Apok. 21:4). ¡Jaʼ jun mukʼta matanal ti xuʼ xij-och li ta skarpana Jeovae xchiʼuk ti xuʼ xkamigointike! (Esek. 37:27). Pe ¿kʼu yelan skʼan xkakʼ ta ilel jtalelaltik mi ta jkʼantik te oyutik-o li ta skarpana Jeovae? Kʼalal oy buchʼu chalbutik ti xijbat ta snae, oy ta koʼontontik ti xalbutik kʼusi skʼan jpastike. Jaʼ jech li buchʼutik te oyutik li ta skarpana Jeovae. Ta jkʼan ta jnaʼtik kʼusi skʼan jpastik sventa teuk oyutik-oe. Ta skoj ti jkʼanojtik tajeke, chkakʼ kipaltik sventa jaʼuk jpastik li kʼusi lek chile (Kol. 1:10). Li xiʼtael Jeovae jaʼ tskoltautik sventa mu jpastik li kʼusi xuʼ chopol-o xaʼi sba kuʼuntike xchiʼuk ti bikʼituk xkakʼ jbatik ta stojolal li Jdiostike (Mik. 6:8). w24.06 4 par. 8, 9

Li Abraane oy kʼusi kʼanbat yuʼun Jeova akʼo spas: ti xakʼ ta chikʼbil matanal li Isaake. Kʼux van tajek laj yaʼi Abraan kʼalal jech kʼanbate. Akʼo mi jech, jpʼel ta yoʼonton la xchʼunbe smantal. Kʼalal jutuk xa ox skʼan smil li skereme, pajtsanat yuʼun li Jeovae. Li kʼusi kʼot ta pasele chakʼ jchantik li kʼusi tspas ta jelavel li Jeovae: ti jpʼel ta yoʼonton chakʼ ta matanal li skʼanbil Nichʼon ta skoj ti skʼanoj tajek li krixchanoetike (Jen. 22:1-18). Kʼalal echʼem xa ox jayibuk sien jabile, li Jeovae laj yakʼbe Mantaletik li j-israeletike. Laj yalanbe ti skʼan xakʼik ta milbil matanal chonbolometik sventa xuʼ spasbat ta perton li smulike (Lev. 4:27-29; 17:11). Li matanaletike jaʼ skʼelobil ti chakʼ jun matanal li Jeova ti xuʼ spoj lokʼel ta j-echʼel ta mulil li krixchanoetike. Li Diose laj yakʼ ti akʼo xchapbeik smelolal li j-alkʼopetik ti chil svokol xchiʼuk ti ta xcham li albil Nitilulale, jaʼ xkaltik, li Xnichʼon Dios sventa spoj lokʼel ta mulil xchiʼuk ta lajelal skotol li krixchanoetike, taje te me akʼoplal ek (Is. 53:1-12). w24.08 4 par. 7, 8

K’alal chakʼel li Avivliae, li kʼusi mas tsots skʼoplale jaʼ ti xavakʼ ta akuxlejal li kʼusi chakʼele. Kʼalal chakʼel batel li Skʼop Diose, xiuk xanope: «¿Kʼuxi xuʼ xkakʼ ta jkuxlejal avi o ta tsʼakal li kʼusi la jchane?». Kalbetik junuk skʼelobil: jnoptik noʼox ti laj xa akʼel 1 Tesalonisenses 5:17 xchiʼuk 18. Laje nopbo skʼoplal jlikeluk xchiʼuk nopbo skʼoplal ti kʼu yelan nopem xavaʼi chapas a-orasione. ¿Mi ta sjunul avoʼonton chapas xchiʼuk mi nopajtik noʼox? ¿Kʼusitik ti oy ta avoʼonton chakʼan chatoj ta vokole? Xuʼ van xtal ta ajol oxtosuk ti kʼusi chakʼan chatojbe ta vokol li Jeovae. Mi chachʼakbe yorail jlikeluk sventa xanopbe skʼoplal taje, maʼuk xa noʼox me yakal chachikinta li Skʼop Diose, yuʼun yakal xa me chavakʼ ta akuxlejal. Mi jaʼ jech chapas jujun kʼakʼal kʼalal chachan li Avivliae, mas me chlekub batel atalelal kʼuchaʼal yajtunelot Jeova. w24.09 4, 5 par. 9, 10

Li Jeovae toj labal sba ti kʼu yelan spasojutike. Yuʼun jaʼ mas xijmuyubaj kʼalal chkakʼtike, jaʼ mu sta kʼalal chkichʼtike. Xijmuyubaj tajek kʼalal ta jkoltatik li kermanotaktike. Jech xtok, lek tajek chkaʼitik kʼalal chkichʼtik tojbel ta vokole. Pe mi muʼyuk bu tstojik ta vokole, xuʼ onoʼox me xijmuyubaj, yuʼun jnaʼojtik ti lek li kʼusi ta jpastike. Mu ventauk li kʼusi chkakʼtike, teuk-o ta joltik li kʼusi chal 2 Kronikas 25:9: «Li Jeovae xuʼ yuʼun mas to ep chakʼbot». ¡Jaʼ noʼox stuk Jeova ti ep kʼusi chakʼbutike! Xijmuyubaj tajek ti jaʼ tstojbutik sutel li kʼusi ta jpastike. Ta melel, ep tajek sbalil ta jtabetik mi jech-o chkakʼ kipaltik ta xchanbel slekil yoʼonton li Jtotik ta vinajele. w24.09 31 par. 20, 21

Li Jeovae toj lek stalelaltak, ta skoj taje tstij koʼontontik yoʼ jkʼantik. Oy xkʼuxul yoʼonton (Sal. 103:13; Is. 49:15). Kʼalal chkil jvokoltike, kʼux chaʼi xchiʼuk xaʼibe smelolal ti kʼu yelan chkaʼi jbatike (Sak. 2:8). Tskoltautik sventa xijnopaj ta stojolal xchiʼuk ti xijkʼot ta yamigoe (Sal. 25:14; Ech. 17:27). Jech xtok, bikʼit yakʼoj sba xchiʼuk «tsnijan sba yalel sventa tskʼel li vinajel xchiʼuk balumile, tstoy likel ta pukuktik li buchʼu bikʼit yakʼoj [sbae]» (Sal. 113:6, 7). ¿Mi mu jechuk ti tstij koʼontontik yoʼ xkalbetik smukʼulal Dios ti toj lek yoʼontone? Chkalbetik smukʼulal Jeova ta skoj ti ta jkʼantik ti xojtikinik li yantike. Epal krixchanoetik muʼyuk kʼusi lek tsnopik ta stojolal li Diose. ¿Kʼu yuʼun? Yuʼun li Satanase ep kʼusitik chopol yaloj ta stojolal Dios ti mu meleluke xchiʼuk smakojbe snopben li krixchanoetike (2 Kor. 4:4). Yakʼojbe xchʼun krixchanoetik ti toj lek snaʼ x-ilin li Jeovae, ti muʼyuk oyutik ta yoʼontone xchiʼuk ti jaʼ la ta smul jutuk mu skotoluk li kʼusitik chopol chkʼot ta pasel ta balumile. Pe li voʼotike jnaʼojtik ti mu meleluke. Jech xtok, jtaojtik jun mukʼta matanal, jaʼ ti xuʼ jkoltatik yantik sventa xojtikinik kʼu yelan ta melel li Diose. Vaʼun, ti xalbeik smukʼulal eke (Is. 43:10). w25.01 3 par. 6, 7

Akʼo mi jaʼ tukʼil vinik echʼ li Jesuse xchiʼuk ti la spas ep skʼelobil juʼelale, li Satanase la stijbe yoʼonton krixchanoetik sventa sjutbeik smul. Kalbetik junuk skʼelobil, li jnitvanejetik ta relijione laj yalbeik krixchanoetik ti ta yip la «ajvalil yuʼun pukujetik» ti tslokʼes pukujetik li Jesuse (Mar. 3:22). Kʼalal laj yichʼ chapanel li Jesuse, li jnitvanejetik ta relijione laj yalik ti chopol kʼoptavan lae xchiʼuk laj yakʼbeik xchʼun epal krixchanoetik ti xichʼ milele (Mat. 27:20). Ta mas tsʼakale, kʼalal lik xa ox xcholik mantal li yajtsʼaklomtak Kristoe, li yajkontratakike «lik sokbeik sjol li jyanlumetik» sventa skontrainik li ermanoetike, «jech oxal chopol kʼusitik lik snop yuʼunik» (Ech. 14:2, 19). Ta sventa li kʼusi chal Echos 14:2, li revista La Atalaya ta 1 yuʼun disiembre ta 1998 laj yal ti maʼuk noʼox la spʼajik lekil aʼyejetik li judaetik ti chkontrainvanike, yuʼun la «spukbeik batel skʼoplal jecheʼ loʼiletik» sventa skontrainik yajtsʼaklomtak Kristo li krixchanoetike. Li Satanase jech-o yakal tsloʼla skotol li jnaklejetik ta spʼejel balumile. w24.04 11 par. 15, 16

Li buchʼu xuʼ xkuxi ta sbatel osile maʼuk chichʼ tsakel ta venta ti kʼusi ora chame. Li Jeovae jaʼ tukʼil Jchapanvanej xchiʼuk lek tukʼ li kʼusitik chkʼot ta nopel yuʼune (Sal. 33:4, 5). Jpʼel ta koʼontontik ti tukʼ kʼusi tspas «li Jchapanvanej ta spʼejel balumile». Li buchʼutik chkuxiik ta sbatel osile maʼuk chichʼ tsakel ta venta xtok ti bu nakale. Li Jeovae maʼuk ti «tentsunetik» xa chil li smiyonal xa noʼox krixchanoetik ta skoj ti jaʼ te nakalik ti bu muʼyuk laj yichʼ cholel li lekil aʼyeje (Mat. 25:46). Mi oy ta koʼontontik li krixchanoetik taje, mas to me oy ta yoʼonton li Jchapanvanej ta spʼejel balumile. Mu jnaʼtik kʼusi tstsak ta venta Jeova kʼalal jaʼo yakal li mukʼta tsatsal vokolile. Mi laj yilik kʼot ta pasel li mukʼta tsatsal vokolile, xuʼ van jaʼ xtijbat-o yoʼontonik sventa xakʼ xchʼunel yoʼontonik ta stojolal Jeova mi la xchʼultajes xa ox li sbie (Esek. 38:16). w24.05 12 par. 14, 15

Li yajtunelutik Jeovae lek chkaʼitik ti ta jkolta jbatik ta jujuntale (2 Kor. 8:4). Pe mu kʼunuk ta pasel bateltik. Jech kʼuchaʼal kʼalal chlik junuk paskʼope, li moletik ta tsobobbaile snaʼojik ti skʼan spatbeik yoʼonton li ermanoetike, ti skoltaike, ti xakʼbeik li kʼusitik chtun yuʼunike o ti skoltaik ta mantale. Ta skoj ti skʼanojik li ermanoetike, tskʼelik kʼuxi xuʼ xakʼbeik li kʼusitik chtun yuʼunike akʼo mi toj xibal sba. Kʼalal oy kʼusi xibal sba ta jnuptantike, tsots skʼoplal ti jchʼuntik li mantaletik sventa jmoj oyutik xchiʼuk li ermanoetike. Jaʼ yuʼun, jchʼuntik me li kʼusi chal talel li Betele (Ebr. 13:17). Li moletik ta tsobobbaile skʼan me nopajtikuk noʼox skʼelik li mantaletik sventa snaʼ kʼusi xuʼ spasik xchiʼuk xchapan sbaik kʼalal mi tal jtosuk tsatsal vokolile (1 Kor. 14:33, 40). Skʼan tsotsuk koʼontontik, pe skʼan xkichʼ jpʼijiltik xtok (Prov. 22:3). Jtunestik lek li jpʼijiltike xchiʼuk mu xkakʼ ta vokol li jkuxlejaltike. Jpat koʼontontik ta stojolal Jeova. Oyutik ta yoʼonton jkotoltik xchiʼuk tskʼan ti lekuk noʼox oyutike. Li Jeovae ta onoʼox skoltautik kʼalal chbat jkolta li kermanotaktik kʼalal jaʼo xibalik sba kʼusi tsnuptanike. w24.07 4 par. 8; 5 par. 11

Li ajvalil Davide xojtikin li Jeovae xchiʼuk spatoj yoʼonton ta stojolal. La skʼanbe koltael kʼalal jaʼo tsnutsat yuʼun li ajvalil Saule xchiʼuk li yantike. Kʼalal laj yakʼ venta ti takʼbat s-orasion yuʼun li Jeovae xchiʼuk ti pojate, xi laj yale: «¡Kuxul li Jeovae!» (Sal. 18:46). Kʼalal jech laj yale, maʼuk noʼox chakʼ ta aʼiel ti oy ta melel li Diose. Jlik livro chal ti kʼalal jech laj yal li Davide, chakʼ ta aʼiel ti «xchʼunoj ti ta onoʼox skolta ep ta velta steklumal li kuxul Diose». Li Davide laj yil ta xkuxlejal stuk ti kʼu yelan koltaat yuʼun li Jeovae. Taje jaʼ koltaat-o sventa xchʼun ti kuxul li Jeovae xchiʼuk jaʼ akʼbat-o yipal sventa jechuk-o xtun ta stojolal xchiʼuk ti skʼupil kʼoptae (Sal. 18:28, 29, 49). Kʼalal jnaʼojtik ti jaʼ kuxul Dios li Jeovae, tskoltautik sventa ta sjunuluk koʼontontik xijtun ta stojolal, chakʼ kipaltik sventa xkuch kuʼuntik kʼusiuk vokolil xchiʼuk tstij koʼontontik sventa tsots xij-abtej ta stojolal. Jech xtok, tskoltautik sventa jechuk-o nopol oyutik ta stojolal. w24.06 20 par. 3, 4

¿Kʼusi chakʼ jchantik li karta la stsʼibabe batel li tsobobbail ta Tesalonika li jtakbol Pabloe? Mi laj kaʼitik jun loʼil ti toj labal sbae, pe ti mu jechuk kʼuchaʼal jchanojtik li ta Vivliae, kichʼ me jpʼijiltik. Li ta voʼneal Union Sovieticae, li jkontrainvanejetike la spukik jlik karta, ta alele jaʼ la stak talel li smeʼ nail abtelale. Li karta taje jaʼ sventa stijbe yoʼonton junantik ermanoetik sventa spas s-organisasion stukik. Akʼo mi melel xa yileluk kʼusi chal li kartae, li ermanoetik ti tukʼ laj yakʼ sbaike muʼyuk xlajik ta loʼlael. Laj yakʼik venta ti kʼusi chale muʼyuk snitojbe sba skʼoplal li kʼusi xchanojik xa onoʼoxe. Li avi kʼakʼale, li kajkontrataktike oy kʼusitik tspukbeik skʼoplal ta internet sventa sloʼlautik xchiʼuk sventa xchʼakutik. Jaʼ yuʼun, sventa mu xijlaj ta loʼlaele, skʼan jkʼeltik lek mi melel li kʼusi chkaʼitik xchiʼuk li kʼusi ta jchantike (2 Tes. 2:2; 1 Juan 4:1). w24.07 12 par. 14, 15

Li kʼusi toj tsots skʼoplal skʼan jpastik ta jujuntale jaʼ ti xkakʼbe jkuxlejaltik li Jeovae xchiʼuk ti xijkʼot ta yutsʼ yalale. Li Jeovae oy ta yoʼonton ti jechuk spas skotol li krixchanoetike. ¿Kʼu yuʼun? Yuʼun oy ta yoʼonton ti lekuk xil sbaik xchiʼuke xchiʼuk ti xkuxiik sbatel osile (Deut. 30:19, 20; Gal. 6:7, 8). Li Jeovae muʼyuk tsujutik sventa xijtun ta stojolal, yuʼun ta jujuntal chakʼ jnoptik. Pe ¿kʼusi chkʼot ta pasel mi tsots la spas smul jun ermanoe? Mi muʼyuk tsutes yoʼontone, skʼan xichʼ lokʼesel li ta tsobobbaile (1 Kor. 5:13). Akʼo mi jech chkʼot ta pasel, li Jeovae oy tajek ta yoʼonton ti sut talel ta stojolale. Taje jaʼ jun srasonal ti kʼu yuʼun laj yakʼ li pojelale, yuʼun jaʼ sventa xichʼik akʼel ta perton li buchʼutik tsutes yoʼontonike. Ta skoj ti toj echʼ xa noʼox snaʼ xkʼanvan li Jdiostike, oy ta yoʼonton tskolta li jpasmuliletike xchiʼuk tstijbe yoʼonton ti akʼo sutes yoʼontonike (Sak. 1:3; Rom. 2:4; Sant. 4:8). w24.08 14 par. 1, 2

Kʼalal jaʼo la stsʼiba Juan li yoxibal skartae, oy junantik ti yakal xa ox tspukik batel jecheʼ chanubtasel xchiʼuk ti chchʼakik li tsobobbaile. Akʼo mi jech, oy junantik ti jech-o la stambeik batel «sbelel li kʼusi melele». La xchʼunbeik smantal Jeova xchiʼuk jaʼ la spasik-o «batel ti kʼu yelan chal li smantaltake» (2 Juan 4, 6). Li yajtsʼaklomtak Kristo ti tukʼ laj yakʼ sbaike, maʼuk noʼox muyubaj yuʼunik li Juane, yuʼun muyubaj yuʼunik li Jeova eke (Prov. 27:11). ¿Kʼusi chakʼ jchantik? Mi tukʼ laj kakʼ jbatik ta stojolal Jeovae, xijmuyubajutik xchiʼuk xmuyubaj kuʼuntik li yantike (1 Juan 5:3). Xijmuyubaj tajek kʼalal jnaʼojtik ti xmuyubaj kuʼuntik li Jeovae. Li stuke xmuyubaj kʼalal ta jpʼajtik li kʼusitik chopole xchiʼuk mi ta jchʼunbetik smantaltake. Li anjeletike xmuyubajik kʼalal chilutik ti jech ta jpastike (Luk. 15:10). Li voʼotik eke xijmuyubaj ta stojolal li ermanoetik ti tukʼ yakʼoj sbaike (2 Tes. 1:4). Vaʼun, kʼalal mi laj yichʼ lajesbel li sbalumil Satanase, chijmuyubajutik, yuʼun jnaʼojtik ti tukʼ laj kakʼ jbatik ta stojolal Jeovae. w24.11 12 par. 17, 18

¿Kʼu sjalil skʼan x-echʼ sventa xavalbe li kʼusi oy ta avoʼontone? Mi laj avalbe noʼox ta anile, xuʼ van tsnop ti toj sujom kʼusi chapase (Prov. 29:20). Mi laj yakʼ venta li kʼusi oy ta avoʼontone, pe mi muʼyuk chavalbe noʼoxe, xuʼ van tsnop ti mu xanaʼ li kʼusi chakʼane (Ekl. 11:4). Sventa xavalbe li kʼusi oy ta avoʼontone, mu me persauk ti anaʼoj xa lek ti jaʼ onoʼox chkʼot ta anup achiʼile. Pe skʼan chapalukot xa onoʼox ta sventa li nupunele xchiʼuk ti xuʼ onoʼox xkʼot ta anup achiʼile. ¿Kʼusi xuʼ xapas mi laj avakʼ venta ti oy buchʼu tskʼan chojtikinote, pe ti muʼyuk jech oy ta avoʼontone? Akʼbo iluk ti muʼyuk kʼusi oy ta avoʼonton li voʼote. Muʼyuk me lek mi naka noʼox chaloʼlae, pe ti muʼyuk oy ta avoʼonton chavojtikin ta melele (Efes. 4:25). w24.05 22, 23 par. 9, 10

Jaʼ noʼox li buchʼutik tʼujbilik xchiʼuk ti tukʼ yakʼoj sbaike te chchʼamatik yuʼun Jesus li ta Ajvalilal ta vinajele. Mi muʼyuk lek vikʼil sat ta mantal junuk li buchʼu tʼujbil chbat ta vinajele, muʼyuk me chichʼ ikʼel batel xchiʼuk li buchʼutik tʼujbilike (Mat. 24:31). Jech xtok, skotol li buchʼutik spatoj yoʼonton chkuxiik liʼ ta balumile, skʼan me stsakik lek ta venta ek li pʼijubtasel laj yal Jesuse: ti tukʼ xakʼ sbaike xchiʼuk ti vikʼiluk satike. Xkojtikintik lek li Jeovae, jaʼ yuʼun jpatoj lek koʼontontik ti lek li kʼusi chkʼot ta nopel yuʼune. Mi oy to buchʼu la stʼuj Jeova avi sventa xbat ta vinajele, muʼyuk srasonal sventa jvul koʼontontik. Teuk ta joltik li loʼil laj yal Jesus ta sventa li j-abteletik ta stsʼunel uvae, ti bat xa kʼakʼal takatik ta ikʼel ta abtele (Mat. 20:1-16). Li buchʼutik bat xa kʼakʼal likik ta abtele koʼol laj yichʼ stojolik xchiʼuk li buchʼutik sob likik ta abtele. Jaʼ jech ek, skotol li buchʼutik tʼujbil chbatik ta vinajel ti tukʼ yakʼoj sbaike koʼol chichʼ li smotonike, mu ventauk kʼusi ora laj yichʼik tʼujel. w24.09 24 par. 15-17

Li Jesuse jaʼ li buchʼu xuʼ lek jchanbetik stalelale, yuʼun ep kʼusitik chopol pasbat. Jech kʼuchaʼal liʼe, li yutsʼ yalal ti mu xchʼunik ti jaʼ Mesiase laj yalik ti likem xchuvajile. Li jnitvanejetik ta relijion eke la stikʼbeik smul ti koʼol la ch-abtejik xchiʼuk pukujetike. Jech xtok, li soltaroetik ta Romae la slabanik, la smajik xchiʼuk la smilik-o (Mar. 3:21, 22; 14:55; 15:16-20, 35-37). Akʼo mi jech, li Jesuse kuch yuʼun skotol xchiʼuk muʼyuk la spak skʼoplal. ¿Kʼusi chakʼ jchantik li Jesuse? (1 Ped. 2:21-23). Laj yakʼ kiltik kʼusi xuʼ jpastik kʼalal chopol kʼusi chkichʼtik pasbele, yuʼun snaʼoj bakʼin chkʼopoj xchiʼuk bakʼin tstsʼiji (Mat. 26:62-64). Kʼalal oy buchʼutik la stikʼbeik smule, bateltike muʼyuk kʼusi laj yal (Mat. 11:19). Pe kʼalal lik kʼopojuke, muʼyuk x-utvan xchiʼuk muʼyuk laj yal ti oy kʼusi chopol tspasbe li yajkontratake. w24.11 4, 5 par. 9, 10

Jnoptik noʼox ti oy kʼusi chakʼelanbe ti toj kʼupil sba xchiʼuk ti toj tunel yuʼun li buchʼu akʼanoj tajeke. ¿Mi mu jechuk ti chopol chkaʼitik mi naka noʼox la skʼej o ti xchʼay xaʼi li kʼusi la jkʼelanbetike? Pe jaʼ xijmuyubaj kʼalal chkiltik ti tstoj ta vokole xchiʼuk ti tstunese. ¿Kʼusi chakʼ jchantik taje? Jaʼ ti laj yakʼbutik Xnichʼon li Jeovae. Xmuyubaj tajek Jeova kʼalal chil ti ta jtojbetik ta vokol li matanal laj yakʼbutik ti jaʼ li pojelale xchiʼuk ti skʼanojutik tajeke (Juan 3:16; Rom. 5:7, 8). Kʼalal ch-echʼ batel li jabiletike, xuʼ van muʼyuk xa mas sbalil chkiltik li pojelale. Xuʼ van xijmuyubaj-o yuʼun ti jech laj yakʼbutik li Jeovae. Pe jech kʼuchaʼal laj kalbetik skʼoplal li matanal chkakʼtike, xkoʼolaj ti naka noʼox la jkʼejtik xchiʼuk ti chʼay xkaʼitike. Sventa mu jechuk xkʼot ta pasele xchiʼuk ti jechuk-o jtojtik ta vokole, skʼan jechuk-o jnopilanbetik skʼoplal li kʼusitik spasoj Jeova xchiʼuk Jesus ta jtojolaltike. w25.01 26 par. 1, 2

Li jun mol ta tsobobbaile maʼukuk «jun vinik ti achʼ to sjeloj xkuxlejale». Akʼo mi muʼyuk to jal yichʼoj voʼ, skʼan onoʼox xjelav jayibuk jabil sventa xyijub ta mantal. Kʼalal muʼyuk to chichʼ biiltasel ta mol ta tsobobbaile, skʼan xa onoʼox xakʼ ta ilel ti bikʼit yakʼoj sba jech kʼuchaʼal la spas Jesuse xchiʼuk ti oyuk ta yoʼonton chtun ta stojolal Jeova mu ventauk ti kʼusi x-akʼbat sbaine (Mat. 20:23; Filip. 2:5-8). Jech xtok, skʼan xakʼ ta ilel ti tukʼ yakʼoj sba ta stojolal Jeovae, ti chchʼunbe li smantaltake xchiʼuk ti tstsak ta venta skotol li mantaletik chakʼ talel li s-organisasione. Li Chʼul Tsʼibetike jamal chal ti jun jkʼelvaneje skʼan xtojobuk ta chanubtasvanej. Pe ¿mi jaʼ van skʼan xal ti xtojobuk lek ta sjelubtasel mantale? Moʼoj, yuʼun oy ep moletik ta tsobobbail ti mu xtojobik lek ta sjelubtasel mantale, pe jaʼ xtojobik lek li ta cholmantale xchiʼuk snaʼik lek kʼuxi tspatbeik yoʼonton ermanoetik kʼalal chbat svulaʼanike. w24.11 23, 24 par. 14, 15

Mi la ata junuk teksto ta Vivlia ti mu xavaʼibe smelolale, sabo skʼoplal. Laje, nopilanbo skʼoplal li kʼusi la achan jujun kʼakʼal ta stojolal Jeova, ta stojolal Xnichʼon xchiʼuk ti kʼu yelan skʼanojote (Sal. 119:97, tsʼib ta yok vun). Mu me xachibaj mi muʼyuk kʼusi achʼ la achane o mi muʼyuk toj labal sba li kʼusi chachane. Kʼalal ta jchantik li Vivliae, xkoʼolaj kʼuchaʼal ta jsaʼtik oro. Epal krixchanoetike epal ora xchiʼuk epal kʼakʼal chichʼ yuʼunik sventa saʼik li oroe. Oy smalael yuʼunik xchiʼuk jech-o tsaʼik akʼo mi yuni chʼuchʼulil noʼox tstaik, pe ep sbalil chilik. Li kʼusitik kʼupilik sba ta jtatik ta Vivliae, mas to ep sbalil kʼuchaʼal li oroe (Prov. 8:10). Jaʼ yuʼun chaʼa, oyuk me smalael avuʼun xchiʼuk mu me xavikta aba ta skʼelel xchiʼuk ta xchanel li Avivliae (Sal. 1:2). w25.01 24, 25 par. 14, 15

Li Jeovae tskʼan ti xkakʼtik ta perton li buchʼutik chopol kʼusi tspasbutike (Sal. 86:5; Luk. 17:4; Efes. 4:32). Xuʼ van oy buchʼu kʼusi xalbutik o spasbutik ti kʼux tajek chkaʼitike, mas to kʼux chkaʼitik mi jaʼ la spasbutik junuk kamigotik o kutsʼ kalaltike (Sal. 55:12-14). Bakʼintike, solel kʼux tajek chkaʼitik ti xkoʼolaj kʼuchaʼal chyayijesvan junuk espadae (Prov. 12:18). Xuʼ van jmuk ta koʼontontik ti kʼu yelan chkaʼi jbatike o ti muʼyuk chkaltike. Pe mi jech ta jpastike, xkoʼolaj me kʼuchaʼal ti te noʼox jkʼelojtik ti matsʼal j-espadailtike, ti muʼyuk ta jlokʼestike. Jaʼ yuʼun, mi muʼyuk chkaltik ti kʼu yelan chkaʼi jbatike, jech-o me yayijem li koʼontontike. Kʼalal oy buchʼu chopol kʼusi tspasbutike, jaʼ ti chij-ilin ta anile. Li Vivliae chal ti xuʼ onoʼox jech xkaʼi jbatike. Akʼo mi jech, chalbutik mantal ti mu jechuk-o kapemutike (Sal. 4:4; Efes. 4:26). ¿Kʼu yuʼun? Yuʼun kʼalal kapemutike, muʼyuk kʼusi lek chkʼot ta pasel (Sant. 1:20). Stalel onoʼox ti chij-ilinutike, pe voʼotik ta jnoptik mi ta jkʼan jech-o kapemutik o mi moʼoj. w25.02 15 par. 4-6

Li Jesuse laj yalbe skʼoplal jun loʼil ti bu chakʼ ta ilel ti muʼyuk lek mi oy buchʼu ta stsob skʼulejal stuke, pe ti maʼuk jkʼulej ta stojolal Diose (Luk. 12:16-21). Yuʼun mu jnaʼtik kʼusi xuʼ jnuptantik okʼom chaʼej (Prov. 23:4, 5; Sant. 4:13-15). Jech xtok, li Jesuse laj yal ti buchʼutik tskʼan chkʼotik ta yajchankʼoptake skʼan xiktaik skotol li kʼusitik oy yuʼunike (Luk. 14:33, tsʼib ta yok vun). Taje jaʼ jech la spas li yajtsʼaklomtak Kristo ta Judea li ta baʼyel sigloe, yuʼun ta sjunul yoʼontonik laj yiktaik li kʼusi x-ayan yuʼunike (Ebr. 10:34). Li avie, ep ermanoetik chʼayem yabtelik o li kʼusitik oy yuʼunik ta skoj ti muʼyuk tstikʼ sbaik ta politikae (Apok. 13:16, 17). Yakʼojik ta ilel ti spatoj yoʼontonik ta stojolal Jeova kʼalal xi laj yale: «Muʼyuk chkiktaot jutebuk xchiʼuk muʼyuk ta jkomtsanot jutebuk» (Ebr. 13:5). Chkakʼ kipaltik sventa jtsob batel jtakʼintik sventa jtatik li kʼusitik chtun kuʼuntik mi mol meʼelutik xa oxe xchiʼuk ta jpat koʼontontik ta stojolal Jeova ti ta onoʼox skoltautik mi oy kʼusi la jnuptantik ti muʼyuk jmalaojtike. w25.03 29 par. 13, 14

Li Jeovae ta onoʼox skoltautik, yuʼun yakʼojbutik moletik ta tsobobbail xchiʼuk jchanubtasvanejetik ti tskoltautik «sventa chijyijub ta mantal jaʼ to mi lek xa tsʼakal la jtabetik staylej li Kristoe» (Efes. 4:11-13). Chakʼbutik xchʼul espiritu xtok sventa jechuk jnopbentik kʼuchaʼal li Kristoe (1 Kor. 2:14-16). Jech xtok, laj yakʼ ti xichʼ tsʼibael li chanib Evanjelioe ti jaʼ tskoltautik sventa xkojtikintik lek li kʼusi la spas Jesus kʼalal ay ta balumile. Ta me xijyijub ta mantal mi jaʼ jech ta jnoptik, chijkʼopoj xchiʼuk mi jech jtalelaltik kʼuchaʼal li Kristoe. Sventa xijchʼi ta mantale, mu me baluk noʼox ti jchʼuntik «li kʼusitik kʼun ta chanel ta sventa li Kristoe». w24.04 4 par. 11, 12

Skotol kʼakʼal oy kʼusi ta jnop ta jpastik. Bateltike kʼun noʼox li kʼusi ta jnoptike, jech kʼuchaʼal ti kʼusi ta jlajestik o ti jayib ora chijvaye. Pe oy kʼusitik ti mu kʼunuk ta nopel chkaʼitike, jech kʼuchaʼal ti kʼuxi ta jpoxta jbatike, ti kʼusi van xuʼ xakʼbutik muyubajele, ti kʼu yelan ta jchabi li kutsʼ kalaltike o ti kʼu yelan skʼan xkichʼtik ta mukʼ li Diose. Li kʼusitik chkʼot ta nopel kuʼuntike ta jkʼantik ti jtabetik sbalil xchiʼuk li kutsʼ kalaltike. Pe li kʼusi mas oy ta koʼontontike jaʼ ti lekuk xil Jeova li kʼusi chkʼot ta nopel kuʼuntike (Rom. 12:1, 2). Li kʼusi skʼan jpastik sventa lekuk kʼusi xkʼot ta nopel kuʼuntike jaʼ ti jnabetik lek skʼoplale. ¿Kʼu yuʼun toj tsots skʼoplal? Jnopbetik noʼox skʼoplal ti oy buchʼu chbat ta doktor ta skoj ti toj tsots ipe. Li doktore, ¿mi ta van xakʼbe ta anil xpoxil kʼalal muʼyuk to baʼyel skʼeloj o ti muʼyuk to kʼusitik sjakʼojbee? Moʼoj. Jaʼ me jech ek, kʼalal oy kʼusi ta jnop ta jpastik ta sventa li kʼusi yakal ta jnuptantike, baʼyuk skʼan jnabetik lek skʼoplal. w25.01 14 par. 1-3

Li Jeovae toj echʼ xa noʼox xkʼuxul yoʼonton xchiʼuk «mu skʼan ti oy buchʼu xbat ta lajelal junuke» (2 Ped. 3:9). ¿Kʼuxi laj yakʼbe ta ilel xkʼuxul yoʼonton junantik krixchanoetik ti tsots la spas smulike? Li ajvalil Davide mulivaj xchiʼuk milvan. Tsots tajek li smul la spase, pe la sutes yoʼonton. Vaʼun, li Jeovae laj yakʼbe ta ilel xkʼuxul yoʼonton xchiʼuk laj yakʼ ta perton (2 Sam. 12:1-12). Li ajvalil Manases eke chopol tajek li kʼusitik la spase. Akʼo mi jech, li Jeovae laj yakʼbe ta ilel xkʼuxul yoʼonton xchiʼuk laj yakʼ ta perton ta skoj ti la sutes yoʼontone (2 Kron. 33:9-16). Li ta skʼelobiltak liʼe tsvules ta joltik ti chakʼ ta ilel xkʼuxul yoʼonton Jeova kʼalal sta-o chile. Chchaʼkuxes li David xchiʼuk Manasese, yuʼun laj yakʼik venta li kʼusi chopol la spasike xchiʼuk la sutes yoʼontonik. w24.05 4 par. 12