Li yajchankʼoptak Jesuse xchʼunojik lek ti jaʼ skʼop Dios li Tsʼibetike xchiʼuk chakʼ yipalik sventa xakʼ ta xkuxlejalik (Juan 17:6). Pe oy kʼusi mu xaʼibeik smelolal xchiʼuk mu snaʼik ti kʼu yuʼun laj yichʼ milel Jesus kʼuchaʼal jun jpaschoplejale. Li Jesuse snaʼoj lek ti lek yoʼonton li yajchankʼoptake, pe laj yakʼ venta ti mu to xaʼibeik lek smelolal li Tsʼibetike (Luk. 9:44, 45; Juan 20:9). Jech oxal, la skoltaan sventa xaʼibeik smelolal li kʼusi tskʼelike. Kalbetik batel skʼoplal kʼusi kʼot ta pasel kʼalal laj yakʼ sba ta ilel ta stojolal chaʼvoʼ yajchankʼoptak kʼalal jaʼo chbatik ta Emause. Li Jesuse muʼyuk laj yakʼ sba ta ojtikinel ta anil ta stojolal li chaʼvoʼ yajchankʼoptake, jaʼ noʼox oy kʼusitik la sjakʼanbe. ¿Kʼu yuʼun ti jech la spase? Yuʼun van tskʼan tsnaʼ li kʼusi tsnopike xchiʼuk ti kʼu yelan chaʼi sbaike. Jech onoʼox la spasik, yuʼun laj yalik ti smalaojik ti xpojatik lokʼel ta skʼob jromaetik li j-israeletike (Luk. 24:18-27). Li Jesuse la stunes li Tsʼibetik sventa xaʼibeik smelolal ti kʼot xa ta pasel epal albil kʼopetike. Li ta bat kʼakʼale, li Jesuse te la sta sba xchiʼuk li yan yajchankʼoptake, te laj yalbe skʼoplal xtok ti kʼusi skʼan xal li albil kʼopetik taje (Luk. 24:33-48). w24.10 14 par. 9, 10

Li kʼusi la spas xchiʼuk li kʼusi laj yal Jesuse jaʼ la xchanbe li Stote. Jaʼ jech li s-organisasion Jeova avi eke, te tslokʼesik talel ta Skʼop Dios li tojobtasel xchiʼuk li chanubtasel chakʼe (2 Tim. 3:16, 17). Jech xtok, jech-o chalbutik ti jchantik li Vivliae xchiʼuk ti xkakʼ ta jkuxlejaltik li kʼusi ta jchantike. Ep sbalil ta jtabetik mi ta jtunestik li vunetik sventa jchantik li Vivliae. Yuʼun xuʼ jkoʼoltajestik ta Vivlia li mantaletik chakʼbutik li j-organisasiontike. Kʼalal chkakʼtik venta ti jaʼ te lokʼem talel ta Vivliae, mas to ta jpat koʼontontik li ta s-organisasion Jeovae (Rom. 12:2). Li Jesuse jaʼ laj yalbe skʼoplal «li lekil aʼyejetik ta sventa li Ajvalilal yuʼun [Diose]» (Luk. 4:43, 44). Jech xtok, laj yalbe yajchankʼoptak ti jechuk spasik eke (Luk. 9:1, 2; 10:8, 9). Li avi kʼakʼal eke, li buchʼutik te skʼoplal li ta s-organisasion Jeovae chalik batel li lekil aʼyejetik ta sventa li Ajvalilal yuʼun Diose mu ventauk bu nakalik. w24.04 9 par. 5, 7

Jechuk-o xapat avoʼonton ti kʼu yelan chbeiltasvan li s-organisasion Jeovae. Li ta skʼakʼalil Israele, li Jeovae la stunes Moises sventa xalbe mantal li steklumale. Ta tsʼakale, jaʼ xa la stunes li Josuee (Jos. 1:17). Kʼalal la xchʼunbeik smantal li buchʼutik svaʼanoj Jeovae, jun yoʼontonik li j-israeletike. Kʼalal echʼem xa ox epal jabiletike xchiʼuk kʼalal likem xa ox li stsobobbail yajtsʼaklomtak Kristoe, jaʼ xa beiltasvanik li 12 ta voʼ jtakboletike (Ech. 8:14, 15). Ta mas tsʼakale, lik koltavanikuk ek li yan moletik ta tsobobbail ta Jerusalene. Kʼalal la xchʼunbeik smantal li buchʼutik vaʼanbilik yuʼun Jeova li yajtsʼaklomtak Kristoe, «mas tsatsub batel xchʼunel yoʼontonik li tsobobbailetike xchiʼuk epajik batel jujun kʼakʼal» (Ech. 16:4, 5). Li avie, li Jeovae chakʼbutik bendision kʼalal ta jchʼuntik ti kʼu yelan tsbeiltasutik li s-organisasione. w24.07 10 par. 10

Li Jeovae skʼanoj tajek li ajvalil Davide, jaʼ yuʼun xi laj yal ta stojolale: «Jun vinik ti kʼu yelan tskʼan koʼontone». Pe li Davide tsots tajek la saʼ smul, mulivaj xchiʼuk milvan. Jech kʼuchaʼal chal li Smantal Moisese sta-o ti xichʼ milele (Lev. 20:10; Num. 35:31). Ta skoj ti lek yoʼonton li Jeovae, oy kʼusi la spas xchiʼuk la stak batel j-alkʼop Natan sventa xchiʼin ta loʼil akʼo mi muʼyuk toʼox yaloj ta jamal li smule xchiʼuk ti muʼyuk toʼox sutesoj yoʼontone. Li Natane oy kʼusi la sloʼilta ti kʼot ta yoʼonton li Davide, vaʼun li ajvalile laj yaʼibe smelolal ti la saʼ smul ta stojolal li Jeovae xchiʼuk la sutes yoʼonton (2 Sam. 12:1-14). La stsʼiba jun salmo ti chakʼ ta ilel ti toj echʼ xa noʼox chopol laj yaʼi sbae (Sal. 51, sloʼilal). Ti kʼu xa sjalil echʼem talele, li salmo taje ep tajek buchʼutik skoltaoj talel ti saʼoj smulik xchiʼuk ti jaʼ tijbat-o yoʼontonik sventa sutes yoʼontonike. ¿Mi mu xijmuyubajuk tajek ti ta slekil yoʼonton la skolta David li Jeova sventa sutes yoʼontone? w24.08 11 par. 9

Ep totil meʼiletike chalik ti epal abtel yichʼoj li stsʼitesel alab nichʼnabiletike. Jaʼ yuʼun, mi oy to kʼoxik avalab anichʼnab xchiʼuk mi chavakʼ avipal sventa tsotsuk xchʼunel yoʼontonike, xataik-o kʼupil kʼoptael (Deut. 6:6, 7). Kʼalal chchʼiike, yikʼaluk van oy kʼusi tsjakʼik ta sventa li kʼusitik jchʼunojtik ta Vivlia ti tsotsik skʼoplale, ti te tsakal skʼoplal li mantaletik ta sventa li kʼusi lek xchiʼuk li kʼusi chopole. Kʼalal oy kʼusitik tsjakʼ li alab nichʼnabiletike, xuʼ van li totil meʼiletike chlik snopik ti chkʼunib xa xchʼunel yoʼontonike, jaʼ yuʼun tsvul yoʼontonik. Pe ti melel xkaltike, skʼan onoʼox oy kʼusi sjakʼik sventa stsatsub li xchʼunel yoʼontonike (1 Kor. 13:11). Jaʼ yuʼun, mu me xavul avoʼontonik mi oy kʼusitik tsjakʼik ta sventa li kʼusitik jchʼunojtike. Kʼalal jech tsjakʼike, jaʼ me yorail sventa xakolta yoʼ masuk to xtojobikuk snopel xchiʼuk ti stsatsub xchʼunel yoʼontonik ta stojolal Dios xchiʼuk ta sventa li Vivliae. w24.12 14 par. 1, 2

Li yajtsʼaklomtak Kristoe skʼan tsotsuk xchʼunel yoʼontonik sventa kolem xkomik mi laj yichʼ lajesel li jteklum Judeae (Ebr. 10:37, 38). Li Jesuse laj xa onoʼox yalbe yajtsʼaklomtak ti akʼo xjatavik batel ta vitstikaltik mi laj yilik ti joyobtabil xa ox ta soltaroetik li jteklum Jerusalene. Li tojobtasel taje jtunel yuʼun skotol li yajtsʼaklom Kristoe, mu ventauk mi te nakalik ta yut jteklum o mi nakajtik ta sjoyobal li jteklum Jerusalene (Luk. 21:20-24). Li vaʼ orae, li kʼusi nopem xaʼi tspasik li jnaklejetik kʼalal mi tal tsakvanikuk ta kʼop li soltaroetike, jaʼ te chbat snakʼ sbaik ta yut jteklum ti joyol lek ta muroe, jech kʼuchaʼal li ta Jerusalene. Pe kʼalal albatik ti akʼo xjatavik batel ta vitstikaltike, muʼyuk smelolal yaʼel xchiʼuk skʼan tsots xchʼunel yoʼontonik sventa jechuk spasik. Li j-ebreoetike skʼan spat yoʼontonik ta stojolal li ermanoetik ti la svaʼan Jesus sventa sbeiltas li tsobobbaile. Li ermanoetik taje jaʼ oy ta sbaik yalel mantaletik sventa snaʼik kʼusi ora xchiʼuk kʼuxi xuʼ xjatavik batel (Ebr. 13:17). w24.09 10 par. 9, 10

Kʼalal liʼ toʼox oy ta balumil li Jesuse, lek tajek la spas li abtelal akʼbat sbain yuʼun Stote (Juan 17:4). Pe mu xiuk la snope: «Mi ta jkʼan lek chbat li abtelale, jaʼ mas lek ti voʼon jpase». La xchanubtas li yantike xchiʼuk la spat yoʼonton ta stojolal li yajchankʼoptake. Jech oxal, laj yakʼbe sbain ti xcholik batel mantale, ti spukbeik batel skʼoplal li lekil aʼyejetike xchiʼuk ti xchabibeik li xchijtak Jeovae. Li Jesuse ta slekil yoʼonton jamal laj yalbe yajchankʼoptak li kʼusitik skʼan spasike. Kʼalal laj yakʼ venta ti oy junantik ti vokol chaʼiik ta xchʼunel ti chaʼkuxiem xae, laj yalanbe ti mu xa jechuk xnaʼetike (Luk. 24:25-27; Juan 20:27). Laj yalanbe xtok ti jaʼuk xakʼ ta yoʼontonik skoltael li yan yajtuneltak Diose, ti mu jaʼuk xbat ta yoʼontonik saʼel takʼine (Juan 21:15). Jech xtok, la svulesanbe ta sjol ti mu jaʼuk xbat ta yoʼontonik li kʼusi tsbain yantik mi muʼyuk bu jech ch-akʼbat sbainike (Juan 21:20-22). Ta skoj ti laj yakʼ venta ti oy to kʼusi mu xaʼibeik smelolal ta sventa li Ajvalilal yuʼun Diose, la stojobtasan xchiʼuk la skoltaan sventa jaʼuk xakʼ ta yoʼontonik li cholmantale (Ech. 1:6-8). w24.10 15, 16 par. 13, 14

Mi la jchʼunbetik smantal li Jeovae, xuʼ xijkuxi ta sbatel osil. Jech kʼuchaʼal li j-israeletik ti jutuk xa ox skʼan x-ochik li ta Albil Balumile, li voʼotik eke jutuk xa me skʼan xij-och li ta albil balumil yaloj chakʼ Diose. Mi kʼot ta pasel taje, tspas ta Paraiso spʼejel li balumile (Is. 35:1; Luk. 23:43). Chʼabal xa ox me te oy li Diablo xchiʼuk li spukujtake (Apok. 20:2, 3). Muʼyuk xa ox me junuk jecheʼ relijion ti chnamajesvan ta stojolal Jeovae (Apok. 17:16). Chʼabal xa ox me junuk ajvalil ti chilbajin li krixchanoetike (Apok. 19:19, 20). Jech xtok, li ta Paraisoe chʼabal xa ox me junuk jtoyba krixchano (Sal. 37:10, 11). Skotol li krixchanoetik ti chkuxiik ta Paraisoe jmoj oyik xchiʼuk jun yoʼontonik, yuʼun jaʼ xa noʼox chchʼunbeik smantaltak Jeova. Ta skoj taje, tskʼan sbaik xchiʼuk tspat yoʼontonik ti mu junuk buchʼu chopol kʼusi tspase (Is. 11:9). ¡Toj kʼupil sba li kʼusi jmalaojtike! Pe oy to kʼusi yan, mi jech-o  ta jchʼunbetik smantal Jeovae, xuʼ xijkuxi li ta balumil ti pasem xa ox ta Paraisoe. Taje maʼuk noʼox jayibuk sien jabil, yuʼun ta sbatel osil (Juan 3:16). w24.11 9 par. 7

Li kʼusi chal li teksto avie yakal xa chkʼot ta pasel. Chichʼ cholel mantal mas xa ta mil jeltos kʼopetik. Jech xtok, koliyal li jpajinatik ta jw.org xuʼ xaʼiik lekil aʼyejetik jutuk mu skotoluk li krixchanoetike. Li Jesus xtoke xi laj yalbe li yajchankʼoptake: «Ta melel chkalboxuk avaʼiik ti mu toʼox bu chlaj xanavanik-o ta skotol li jteklumetik ta Israel kʼalal mi vul li Xnichʼon Krixchanoe». Taje jaʼ skʼan xal ti mu onoʼox xlaj xcholbeik mantal skotol krixchanoetik kʼalal mu toʼox xtal chapanvanuke (Mat. 10:23; 25:31-33). Avie ta smiyonal xa noʼox krixchanoetik jaʼ te nakalik ti bu mu xakʼik jcholtik mantale. Jech xtok, ta sienal xa noʼox neneʼetik chvokʼik ta jujun minuto. Akʼo mi chkakʼ tajek kipaltik xcholel lekil aʼyejetik «ta skotol lumetik, nitilulaletik, jeltos kʼopetik xchiʼuk ta skotol jteklumetik», mu onoʼox xlaj jcholbetik mantal skotol krixchanoetik kʼalal mu to xtal li slajeb kʼusitike (Apok. 14:6). w24.05 10 par. 6, 7

Kʼalal la xchiʼin ta loʼil yantik li Jesuse, jaʼ sventa spatbe yoʼonton xchiʼuk ti lekuk xaʼi sbaike. Muʼyuk ti tsotsik xa la skʼopon li yajchankʼoptake (Luk. 8:47, 48). ¡Toj lek kʼusi xuʼ xchanik ta stojolal Jesus li malaliletik ti jaʼik yajtsʼaklomtak Kristoe! Li Jesuse laj yalbe malaliletik ti tukʼ xakʼ sbaik ta stojolal li yajnilike. La xchaʼal li kʼusi laj yal Stote, xi laj yale: «Li [vinike] jaʼ xa chchiʼin-o ta naklej li yajnile» (Mat. 19:4-6; tsʼib ta yok vun). Li jpʼel kʼop ta griego ti «chchiʼin-o ta naklej» xie, jaʼ skʼoplal ti «tsots chnapʼi» ti xkoʼolaj ta jtosuk chabe. Taje jaʼ skʼan xal ti lek tajek xil sbaik li malalil xchiʼuk li ajnilale, ti mu kʼusi xuʼ xchʼakatik-oe. Yuʼun mi la xchʼak sbaike, chil svokol xchaʼvoʼalik. ¿Kʼusi xuʼ spas li malalil sventa mu xchʼak-o sba ta stojolal li yajnile? Jaʼ ti mu skʼel jsetʼuk li pornografiae o yan lokʼoletik ti ibal sbae, yuʼun skʼan sjoypʼin batel sat ta anil «sventa mu xil li kʼusi mu kʼusi xtun-oe» (Sal. 119:37). Kʼalal jech tspase, xkoʼolaj ti tspas trato xchiʼuk li sate ti muʼyuk chpichʼ oʼonta yan ants ti maʼuk yajnile (Job 31:1). w25.01 10 par. 12, 13

Tsots ta aʼibel smelolal li yakʼel pertone, yuʼun jelajtik ti kʼu yelan chkaʼibetik smelolale. ¡Jelel tajek ti kʼu yelan ch-akʼvan ta perton li Jeovae! Mu xkoʼolaj kʼuchaʼal li voʼotike. Xi laj yal jun jtsʼibajom ta salmoe: «Chavakʼ perton ta melel, taje jaʼ sventa labaluk sba xavichʼ ilel» (Sal. 130:4). Stuk xa noʼox jech ti kʼu yelan ch-akʼvan ta «perton ta melel» li Jeovae. Mi ta jkʼan jech chij-akʼvan ta perton eke, skʼan jchanbetik li Jeovae. Li ta Tsʼibetik ta Ebreo Kʼope, oy bateltik tstunes jpʼel kʼop ti jaʼ noʼox chalbe skʼoplal ti kʼu yelan ch-akʼvan ta perton li Jeovae, maʼuk ti kʼu yelan ch-akʼvan ta perton li krixchanoetike. Kʼalal oy buchʼu chakʼ ta perton li Jeovae, tstupʼbe ta j-echʼel li smule xchiʼuk chamigoin yan velta. Ta sjunul yoʼonton ch-akʼvan ta perton. Labal sba tajek, ¿jechuke? w25.02 8, 9 par. 1-3

Manchuk mi mu xchikintaik mantal li krixchanoetike, jech-o ta jcholtik mantal. ¿Kʼu yuʼun? Yuʼun li kʼusi mas tsots skʼoplale jaʼ ti jpastik li kʼusi laj yalbutik Jeova xchiʼuk li Xnichʼone: ti jcholtik li lekil aʼyejetike. Jaʼ yuʼun, mu me jvul-o tajek koʼontontik mi muʼyuk buchʼu ta jtatik ta chiʼinel ta loʼil o mi mu skʼan xchikintaik li mantale. Xuʼ me jun noʼox koʼontontik, yuʼun jnaʼojtik ti xmuyubaj kuʼuntik li Jtotik ta vinajele (Prov. 27:11). Xuʼ me xijmuyubaj ek kʼalal oy jun jcholmantal tsta jun krixchano ti oy ta yoʼonton mantale. Ta sventa li cholmantal ta jpastike, Li Jkʼel-osil ta toyole tskoʼoltas kʼuchaʼal chichʼ saʼel junuk olol ti chʼayeme. Ep buchʼutik tsaʼvanik xchiʼuk ep bu chanavik sventa saʼik. Kʼalal chichʼ tael li olole, maʼuk noʼox xmuyubaj li buchʼu la stae, yuʼun xmuyubaj skotolik. Jaʼ jech li abtelal ta jpastik eke, yuʼun koʼol ta jkolta jbatik. Sventa jcholtik mantal ta junuk territorioe, mu spas kuʼuntik ta jtuktik. Jaʼ yuʼun, xijmuyubaj jkotoltik kʼalal oy buchʼu chlik kʼotuk ta tsobajele. w24.04 18 par. 13, 14

¡Labal sba li kʼusi poʼot chkʼot ta pasele! Oy ta koʼontontik ti skoltautik Jeova sventa oyuk buchʼutik xchʼamik mantal yoʼ to mu xtal li mukʼta tsatsal vokolile. Jech xtok, kʼalal jaʼo li mukʼta tsatsal vokolile, oy ta koʼontontik ti epuk to buchʼutik xiktaik spasel li kʼusitik chakʼ sbalumil Satanase xchiʼuk ti xlik yichʼik ta mukʼ li Jeovae. Avie, akʼbilutik jun abtel: jaʼ ti jpuktik batel ta spʼejel balumil li lekil aʼyejetik ta sventa li Ajvalilal yuʼun Diose. Pe maʼuk noʼox, skʼan jechuk-o jpʼijubtastik li krixchanoetik ti chnopaj xa talel slajeb li kʼusitik chopol oy ta balumile. Jech xtok, skʼan ti jechuk-o baxbolukutik xchiʼuk ti masuk to xkakʼ ta koʼontontik li cholmantale, yuʼun jkʼanojtik li lekil aʼyejetike, li krixchanoetike, pe jaʼ mas to jkʼanojtik li Jeova xchiʼuk li sbie. Jaʼ to ta jkechantik mi xi laj yal li Jeovae: «¡Taʼlo xa!». w24.05 19 par. 14-16

Kʼalal jun xa ox akʼobal skʼan xichʼ milel li Jesuse, laj yakʼbe xchan Pedro xchiʼuk li yan yajtakboltak ti toj tsots skʼoplal ti bikʼituk xakʼ sbaike. Li vaʼ kʼakʼale, jaʼ mas sbainoj mosoiletik ti tspokbeik yakan li jvulaʼaletike. Pe jaʼ lik spok akanil li Jesuse. Muʼyuk bu xchibet ti jech la spase. ¡Labal van sba laj yil yajtakboltak kʼalal la slokʼ li skʼuʼ slapoj ta sbae, ti la xchuk jlik pokʼ o manta ta xchʼute, ti lik skʼeb voʼ li ta lechlech boche xchiʼuk ti lik pokbatuk yakanike! (Juan 13:4, 5). ¿Mi xnop van avuʼun kʼu sjalil laj yichʼ yuʼun Jesus ta spasel taje? Yuʼun la spokbe yakan li 12 ta voʼ yajtakboltake, ti te skʼoplal li Judas ti valopatinvan ta tsʼakale. Bikʼit tajek laj yakʼ sba li Jesuse. Laje, xi laj yalbe ta slekil yoʼonton li yajtakboltake: «¿Mi xavaʼibeik smelolal li kʼusi la jpasboxuke? Li voʼoxuke ‹Jchanubtasvanej› xchiʼuk ‹Kajval› xi chavalbeikun jkʼoplal. Lek ti jech chavalbeikune, yuʼun jaʼun. Jaʼ yuʼun, mi la jpokboxuk avakanik li voʼon ti Avajvalikun xchiʼuk ti Jchanubtasvanejun avuʼunike,  jaʼ jech skʼan xapokbe aba avakanik ta jujuntal ek» (Juan 13:12-14). w25.03 10 par. 9-11

Avie, vokol tajek chkaʼitik ti jechuk-o nopol oyutik ta stojolal li Jeovae, yuʼun epal krixchanoetik chalik ti muʼyuk Diose. Yileluke lek chbat xkuxlejalik li buchʼutik muʼyuk tspasik li kʼusi oy ta yoʼonton Diose. Taje xuʼ van xakʼ ta preva li xchʼunel koʼontontike. Muʼyuk onoʼox chkaltik ti muʼyuk Diose, pe yikʼaluk van xuʼ xlik naʼetajkutik mi ta melel ta onoʼox skoltautik. Taje jaʼtik jech kʼot ta stojolal li jtsʼibajom yuʼun Salmo 73. Laj yakʼ venta ti jun noʼox yoʼontonik li buchʼutik muʼyuk chchʼunbeik smantaltak Diose. Jaʼ yuʼun, la sjakʼbe sba mi ta melel oy onoʼox sbalil ti chtun ta stojolal Jeovae (Sal. 73:11-13). ¿Kʼusi koltaat-o yuʼun li jtsʼibajom yuʼun salmo sventa sjel li kʼusi tsnope? Jaʼ ti la snopbe skʼoplal li kʼusi chkʼot ta stojolal li buchʼutik chchʼay ta sjolik li Jeovae (Sal. 73:18, 19, 27). Jech xtok, la snopbe skʼoplal li sbaliltak chichʼ tael ti chijtun ta stojolale. Li voʼotik eke lek me ti jnopbetik skʼoplal li epal bendisionetik yakʼojbutik Jeovae. w24.06 24, 25 par. 16, 17

Li ta voʼnee, junantike lek chaʼiik yilbajinel xchiʼiltakik ti abol sbaik kʼalal tskʼanbeik sjol li kʼusi chakʼbeik ta chʼome. Jech xtok, oy jchapanvanejetik ti tstsakik michʼob kʼabal sventa jaʼ oyuk smul xkom li buchʼu muʼyuk smule. Taje spʼajoj li Jeovae (Esek. 22:12). Lek onoʼox ti xi jakʼbe jbatik ta sventa li takʼine: «¿Mi jaʼ mas ta jnopbe skʼoplal li takʼine xchiʼuk li kʼusi ta jkʼan ta jmane? Mi oy buchʼu laj yakʼbun ta chʼom stakʼine, ¿mi muʼyuk ta jsutesbe ta anil ta skoj ti ta jnop ti muʼyuk chtun yuʼune? ¿Mi tsots van jkʼoplal chkaʼi jba ta skoj ti oy jtakʼine? ¿Mi vokol chkaʼi yakʼbel yantik li kʼusi x-ayan kuʼune? ¿Mi ta jnop ti batem ta yoʼontonik takʼin li ermanoetik ti oy lek stakʼinike? ¿Mi jaʼ chkamigoin li buchʼutik jkʼulejike xchiʼuk mi jaʼ muʼyuk ta jchiʼinan li buchʼutik abol sbaike?». ¡Mu me xlik jkʼantik li takʼine! Mi jech ta jpastike, lek me chilutik-o li Jeovae xchiʼuk muʼyuk me ta xiktautik. w24.06 12, 13 par. 17, 18

Skʼan jaʼuk xkakʼ ta koʼontontik li kʼusi leke. Mi la jchantik spʼajel li kʼusi chopole xchiʼuk mi jaʼ la jkʼantik li kʼusi leke, mas to me jpʼel ta koʼontontik spasel li kʼusi tukʼe (Amos 5:15). Jech xtok, mas me chapalutik sventa jtsaltik li kʼusi xuʼ jnuptantik ta anile. Oyuk me ta koʼontontik spasel li kʼusi xuʼ skoltautik yoʼ masuk to jkʼantik li Jeovae. Kʼalal chijbat li ta tsobajeletik o ta jcholtik mantale, mas to me ch-ayan ta koʼontontik spasel li kʼusi lek chil Jeovae. Vaʼun, xuʼ me skoltautik sventa mu xijtsʼuj ta spasel li kʼusi chopole (Mat. 28:19, 20; Ebr. 10:24, 25). Mi ta jchantik xchiʼuk ta jnopbetik skʼoplal li Vivliae, mas me ta jkʼantik li kʼusi leke xchiʼuk ta jpʼajtik li kʼusi chopole (Jos. 1:8; Sal. 1:2, 3; 119:97). Jvules ta joltik xtok ti xi tojobtasvan li Jesuse: «Pasilanik orasion sventa mu xayalik ta mulil» (Mat. 26:41). Mi jech la jpastike, li Jeovae ta me skoltautik xchiʼuk mas me oy ta koʼontontik spasel li kʼusi xmuyubaj-oe (Sant. 4:8). w24.07 17 par. 14-16

Kʼalal ta jchanubtastik li yantike, skʼan jchanbetik stalelal li Jeovae, yuʼun ta sjunul yoʼonton chakʼ jpʼijiltik. Jaʼ jech ta jpastik ek kʼalal chkakʼbetik snaʼik yantik li kʼusi jchanojtike. Ta sjunul koʼonton chkakʼbetik xchan yantik li kʼusi jnaʼojtik xae. Muʼyuk bu ta jvul koʼontontik ti tspojbutik li kʼusi jbainojtike xchiʼuk mi jaʼuk xi ta jnoptike: «Te akʼo xchan stuk, muʼyuk onoʼox buchʼu la xchanubtasun ek». Muʼyuk me lek mi oy buchʼu jech stalelal li ta steklumal Jeovae, yuʼun maʼuk noʼox chkakʼtik ta chanel li kʼusi jnaʼojtike, yuʼun ta sjunul koʼonton jech ta jpastik (1 Tes. 2:8). Mi jech ta jpastik ta stojolalike, «jaʼ jech lek chapalik sventa xchanubtasik batel li yantike» (2 Tim. 2:1, 2). Mi jaʼ jech chkakʼtik ta ilel slekil koʼontontik kʼalal chkakʼtik li kʼusitik x-ayan kuʼuntike, jaʼ me jech tspasik batel li yantik eke. Vaʼun, xijmuyubaj me jkotoltik. w24.09 29 par. 12, 13

¿Mi oy anopoj ti mu kʼusi xatojob spasele? Mi jeche, mu xachibaj. Teuk ta ajol ti oy onoʼox atalelaltak ti jtunel ta tsobobbaile. Li kʼusi xuʼ skoltaote jaʼ ti xapas orasione, mi laje kʼelo kʼusi chal 1 Korintios 12:12 kʼalal ta 30. Li Pabloe laj yalbe skʼoplal ti ta jujuntal li yajtuneltak Jeovae oy onoʼox kʼusitik tspasik ti toj tsots skʼoplale xchiʼuk ti toj jtunel yuʼun li tsobobbaile. Akʼo ta avoʼonton spasel li kʼusi spas avuʼun ta stojolal Jeova xchiʼuk ta stojolal li ermanoetike. Li moletik ta tsobobbaile tstsakik ta venta li kʼusi spas avuʼun kʼalal oy kʼusi chakʼik abain spasele (Rom. 12:4-8). Skotol li yajtsʼaklomtak Kristoe skʼan xnopajik ta stojolal Jeova, ti xmuyubajikuk noʼox kʼalal tskoltaik li yantike xchiʼuk ti lekuk ta chanbel li stalelalike. w24.11 17 par. 12, 13

Li Anae oy kʼusi la snuptan ti laj yat-o yoʼonton xchiʼuk ti jaʼ okʼ-oe. Li smalal Anae oy yan yajnil, jaʼ sbi Penina. Toj echʼ xa noʼox chopol xchiʼuk skontrainoj li Anae. Pe li Anae mu x-alaj, yan li Peninae oy jayvoʼ yalab (1 Sam. 1:1, 2). Jaʼ yuʼun, li Peninae tslaban li Anae. Li Anae «mu xa noʼox x-echʼ yatel yoʼonton», jaʼ yuʼun «solel naka xa okʼel tspas xchiʼuk mu xa xveʼo» (1 Sam. 1:6, 7, 10). Sventa junuk yoʼonton xaʼi sba li Anae, bat ta axibalna ti bu chichʼ ichʼel ta mukʼ li Diose. Vaʼun, xi la skʼanbe vokol li Diose: «Akʼo venta ti tsots chil svokol li avajtunele, teuk-o ta avoʼonton, mu xchʼay ta ajol li avajtunele» (1 Sam. 1:11). Li Jeovae laj yil ti tsvul yoʼontone xchiʼuk la xchikintabe li kʼusi laj yale. Ta mas tsʼakale, laj yakʼbe bendision sventa xil yalab (1 Sam. 1:19, 20; 2:21). w24.12 21 par. 5-7

Li pojelale chakʼ ta ilel ti la svul tajek yoʼonton ta stojolal krixchanoetik li Jesuse, pe jaʼ mas ta stojolal li yajchankʼoptake (Juan 13:1). Li Jesuse snaʼoj onoʼox ti ep chil svokol xchiʼuk ti toj kʼux tajek ti kʼu yelan chichʼ milele. Akʼo mi jech, ti kʼu yelan la spas li yabtele laj yakʼ ta ilel ti maʼuk noʼox ta skoj ti jech albil akʼo spase, yuʼun ta sjunul yoʼonton la xchol mantal, chanubtasvan xchiʼuk la skolta li yantike. Akʼo mi jun xa ox akʼobal skʼan xcham li Jesuse, la xchʼakbe yorail sventa spatbe yoʼonton li yajtakboltake, ti spokanbe yakane xchiʼuk ti oy kʼusitik xakʼbe xchane (Juan 13:12-15). Laje, kʼalal te xa ox jokʼol ta jtel teʼe, laj yakʼbe spatobil yoʼonton jun vinik ti toj chopol kʼusi spasoj ti te jokʼol ta xokone. Jech xtok, laj yalbe Juan ti akʼo xchabibat li smeʼe (Luk. 23:42, 43; Juan 19:26, 27). Li Jesuse laj yakʼ ta ilel ti skʼanoj tajek krixchanoetik kʼalal la xchol mantal xchiʼuk ti laj yakʼ xkuxlejal ta stojolalike. w25.01 23 par. 11

Jkʼelbetik skʼelobil ti chalbe skʼoplal Vivlia sventa xkaʼibetik smelolal kʼu yelan chkaʼi jbatik kʼalal tspasutik ta perton li Jeovae. Ta skoj ti jpasmulilutik jkotoltike, jaʼ smosoutik xkaltik li mulile. Pe kʼalal chakʼutik ta perton li Jeovae, xkoʼolaj kʼuchaʼal tslilin lokʼel li jkadenailtike, vaʼun kolem chijkom ta stojolal li mulile (Rom. 6:17, 18; Apok. 1:5). Kʼalal chakʼutik ta perton li Jeovae, xijmuyubaj ta jyalel jech kʼuchaʼal li jun mosoil ti chkol lokʼele. Li Jeovae la xpoxtautik kʼalal cham ta jtojolaltik li Xnichʼone, ta skoj taje lek xa xkil jbatik xchiʼuk (1 Ped. 2:24). Kʼalal oy buchʼu chpoxtaj ti tsots tajek ipe, xmuyubaj tajek. Jaʼ jech chkaʼi jbatik ek kʼalal chakʼutik ta perton li Jeovae, yuʼun lek xa xkil jbatik xchiʼuk. w25.02 11 par. 16; 13 par. 17

Li ta lokʼol kʼop laj yal Jesus ta sventa talentoetike, laj yalbe skʼoplal chaʼvoʼ mosoiletik ti tukʼ laj yakʼ sbaik ta stojolal li yajvalike xchiʼuk ti oy jun ti mu jechuk la spase (Mat. 25:14-30). Li chaʼvoʼ mosoiletik ti tukʼ laj yakʼ sbaike jaʼ skʼoplal li yajtsʼaklomtak Kristo ti chbatik ta vinajel ti tukʼ chakʼ sbaike. Li yajval abtelal ti jaʼ li Jesukristoe, xi laj yalbe ta jujuntale: «Kuxetuk noʼox avoʼonton xchiʼuk li avajvale». Taje jaʼ skʼan xal ti ch-akʼbat smotonik ta vinajele, jaʼ xkaltik, li baʼyel chaʼkuxesele (Mat. 25:21, 23; Apok. 20:5 xchaʼvokʼal). Pe li mosoil ti chʼaj noʼoxe jaʼ spʼijubtaselik li buchʼutik chbatik ta vinajel ti mu jechuk tspasike. Jkʼeltik batel ti kʼu yuʼun jech chkaltike. Skʼan xakʼik ta ilel ti baxbolik ta abtele. Li ta lokʼol kʼop ta sventa li talentoetike, li Jesuse maʼuk la skʼan laj yal ti chchʼajubik ta abtel li buchʼutik chbatik ta vinajele. Yuʼun jech kʼuchaʼal li lokʼol kʼop ta sventa li lajunvoʼ tojol tsebetike, jaʼ noʼox sventa xichʼik pʼijubtasel. Jech xtok, te albatik kʼusi chkʼot ta pasel mi maʼuk xa ta sjunul yoʼonton tspasbeik li yabtele: muʼyuk chtaatik ta ikʼel xchiʼuk muʼyuk chichʼik tʼujel. Vaʼun, muʼyuk ch-ochik li ta Ajvalilal yuʼun Dios ta vinajele. w24.09 23 par. 10, 12, 13

Stalel onoʼox ti kʼalal ta jsaʼ kabteltike, ta jkʼeltik mi xman-o li kʼusi chtun kuʼuntik xchiʼuk li kʼusi chtun yuʼun kutsʼ kalaltike (Ekl. 7:12; 1 Tim. 5:8). Jech oxal, stalel onoʼox ti ta jkʼeltik kʼu yepal ta jpastik kanal kʼalal ta jsaʼ kabteltike. Pe mi oy buchʼu ti jaʼ noʼox tstsak ta venta li kʼusitik taje, chakʼ ta ilel ti yakal chanav ta skoj li kʼusi chil ta sate. Mi chijxanav ta skoj xchʼunel koʼontontike, ta me jtsaktik ta venta xtok mi muʼyuk bu chijnamaj yuʼun ta stojolal Jeova li kabteltike. Xuʼ xi jnopbetik skʼoplale: «Li ta abtel taje, ¿mi oy van kʼusi tskʼanbeikun akʼo jpas ti chopol chil Jeovae? ¿Mi ta van smakun ta tsobajeletik, ta cholmantal o ta xchanel li Jvivliae? ¿Mi jal van skʼan xkikta komel li kutsʼ kalale?» (Prov. 6:16-19). Mi laj kakʼtik venta ti xuʼ smakutike, li kʼusi mas lek xuʼ jpastike jaʼ ti mu jchʼamtike akʼo mi vokol ta tael abtelal ti bu nakalutike. Kʼalal chijxanav ta skoj li xchʼunel koʼontontike, li kʼusitik chkʼot ta nopel kuʼuntike te chvinaj ti jchʼunojtik lek ti oy onoʼox kʼusi tspas Jeova sventa xakʼbutik li kʼusitik chtun kuʼuntike (Mat. 6:33; Ebr. 13:5). w25.03 paj. 21 par. 5, 6

Jkotoltik skʼan xkakʼ kipaltik sventa jechuk xkil kermanotaktik kʼuchaʼal chil Jeovae. Jech oxal, jaʼ chkakʼ ta koʼontontik li slekil talelalike maʼuk li xchopolilike, yuʼun li ta jelavele tspasik ta tukʼil krixchano. Xuʼ me ta slekil koʼontontik jchapan jkʼoptik. Skotol li buchʼu tskʼan jech chichʼ pasbele jaʼ chtijbat yoʼontonik sventa x-ochik talel li ta paraiso ta mantale. Jech-o ta jtojbetik ta vokol Jeova ti laj yakʼbutik li kʼupil sba paraisoe. Skotol li buchʼu tskʼan lek makʼlinbil, ti xkuxetuk yoʼonton xchiʼuk ti junuk noʼox yoʼontone, skʼan me te x-ochik xchiʼuk ti muuk xlokʼik-oe. Pe skʼan me xkichʼ jpʼijiltik, yuʼun li Satanase oy ta yoʼonton tsloʼlautik xchiʼuk ti xijnamajutik li ta kʼupil sba paraisoe (1 Ped. 5:8; Apok. 12:9). Mu me xkakʼ jbatik ta tsalel, kakʼtik-o me persa sventa jechuk-o kʼupil sba kuʼuntik, ti sakuk-oe xchiʼuk ti oyuk jun oʼontonal li ta paraiso ta mantale. w24.04 24 par. 18, 19

Totil meʼiletik, xakolta avalab anichʼnabik sventa x-ayan ta yoʼontonik xtunik ta stojolal Jeova. Albo avalab anichʼnabik ti jaʼ mas tsots skʼoplal chavil ta akuxlejalik ti chachan Avivliaik, chabatik ta tsobajel xchiʼuk ti chacholik mantale. Mi mu jechuk la apasike, xuʼ van jaʼ noʼox x-ochik ta stestigo Jeova ta skoj ti jaʼoxuk li voʼoxuke, pe ta tsʼakale xuʼ van mu xa ta sjunuluk yoʼonton chtunik ta stojolal Jeova o ti xiktaik mantale. Mi oy buchʼu laj yikta mantale, ¿mi jaʼ van skʼan xal ti muʼyuk xa chamigoin yan velta li Jeovae? Moʼoj, yuʼun xuʼ to sutes yoʼonton xchiʼuk xuʼ to xlik yichʼ ta mukʼ li Jeovae. Jaʼ noʼoxe, skʼan sbikʼtajes sba xchiʼuk xchʼam li koltael chakʼ moletike (Sant. 5:14). Kʼusiuk ti xichʼ pasele, xlokʼ venta mi jaʼ sventa lek xilutik yan velta li Jeovae. w24.07 24 par. 18, 19

Sventa mu kʼusi spasik li buchʼu oy xa snovio o snoviae, oy me kʼusi skʼan stsakik ta venta. Stalel onoʼox ti mas to chlik skʼan sbaik li jun kerem xchiʼuk jun tseb kʼalal snovio xa sbaike. Jech xtok, jnaʼojkutik ti mu onoʼox xakʼan xapasik li kʼusi chopol chil Jeovae. Jaʼ yuʼun, mu me xavalbeik skʼoplal li chiʼinejbail ta vayele, ti x-echʼ ta mas li yuchʼel pox avuʼunike xchiʼuk ti mu atukuk bu oyoxuke (Efes. 5:3). Yuʼun taje xuʼ me x-ayan mas ta avoʼontonik li chiʼinejbail ta vayele xchiʼuk ti xamulivajik-o yuʼune. Jaʼ yuʼun, albeik skʼoplal kʼusi xuʼ xapasik sventa xatsakbeik ta venta li smantaltak Jeova ta skotol orae (Prov. 22:3). Mi mas xa ox akʼanoj abaike, skʼan van xanopbeik skʼoplal kʼu yelan chavakʼbe abaik ta ilel ti akʼanoj abaike (Kant. 1:2; 2:6). Mi mas xa lik ayanuk ta avoʼontonik li chiʼinejbail ta vayele, xuʼ me mu xa lekuk li kʼusi xkʼot ta nopel avuʼunike. Yuʼun kʼalal chavakʼbe abaik ta ilel ti akʼanoj abaike, xuʼ me vokol chavaʼi xapajtsan abaik, vaʼun ti xlik apasik li kʼusi chopol chil Jeovae (Prov. 6:27). Jaʼ yuʼun, kʼalal chlik anovioin abaike, skʼan me xavalbeik skʼoplal ti kʼu yelan chavakʼbe abaik ta ilel ti akʼanoj abaike sventa xatsakik ta venta li beiltaseletik ta Vivliae (1 Tes. 4:3-7). w24.05 29 par. 10, 11

Jkotoltik oy ta koʼontontik ti spat yoʼontonik ta jtojolaltik li yantike, mas to kʼalal chil svokolike (Prov. 17:17). ¿Kʼusi xuʼ jpastik sventa spat yoʼontonik ta jtojolaltike? Jaʼ ti jchanbetik li stalelaltak Jeova jujun kʼakʼale, jech kʼuchaʼal ti xkʼotuk ta pasel li kʼusi kalojtike xchiʼuk ti jaʼuk jech jpastik ti kʼusi ora lijkom xchiʼukike. Kʼalal xuʼ jpat koʼontontik ta stojolal li moletik ta tsobobbaile, ep sbalil tstabe li tsobobbaile. Jech kʼuchaʼal liʼe, kʼalal chakʼik venta ti stakʼ kʼoponel batel ta kʼusiuk noʼox ora li jun mol ti sbainoj skʼelel li grupo ta cholmantale, chabibil chaʼi sbaik li ermanoetike. Yuʼun kʼalal ta sjunul yoʼonton tskʼan tskolta li yermanotakike, kʼanbil chaʼi sbaik. Mi tstsakik ta venta Vivlia kʼalal chtojobtasvanik xchiʼuk li vunetik tslokʼes li tukʼil mosoile, mas me tspat yoʼontonik li ermanoetike. Jaʼ me jech tspat yoʼontonik ta stojolalik xtok mi muʼyuk tspukik batel li kʼusi ch-albatike xchiʼuk mi chkʼot yuʼunik ta pasel li kʼusi chalike. w24.06 30 par. 14, 15

Melel onoʼox ti muʼyuk chakʼbe slajeb ta anil skotol jvokoltik li Jeovae, pe xuʼ jpat koʼontontik ti tskoltautik sventa xkuch kuʼuntike (Sal. 41:3). Chakʼbutik xchʼul espiritu sventa oyuk kipaltik, jpʼijiltik xchiʼuk ti junuk noʼox koʼontontike (Prov. 18:14; Filip. 4:13). Jech xtok, yakʼoj spatobil koʼontontik, yuʼun tslajes skotol li chameletike (Is. 33:24). Li Diose laj yakʼ ti teuk tsʼibabil xkom ta Vivlia li kʼusi xuʼ spat koʼontontik kʼalal jaʼo oy kʼusi tsots ta jnuptantike (Rom. 15:4). Kalbetik skʼoplal jun ermana ta África Occidental ti okʼ tajek ta skoj ti albat ti ip ta kansere, xi chal kaʼitike: «Li Isaias 26:3 tspatbun tajek koʼonton. Li versikulo liʼe chalbutik Jeova ti xuʼ xakʼbutik jun oʼontonal xchiʼuk ti tskoltautik ta stsalel kʼuksiuk vokolil ti jnuptantike». ¿Mi oy yan tekstoetik ta Vivlia ti skoltaojot kʼalal jaʼo tsots chavil avokol o kʼalal mu xa xanaʼ kʼusi chapase? w24.12 24 par. 17, 18

Li moletik ta tsobobbaile oy ta yoʼontonik ti staik perton li chijetik ti chʼayemike xchiʼuk chakʼik persa skoltael yoʼ sutik tal ta stojolal Jeova (Luk. 15:22-24, 32). Kʼalal tsutes yoʼonton li jpasmulile, xkuxet yoʼontonik li buchʼutik te ta vinajele xchiʼuk xmuyubajik ek li buchʼutik liʼ ta balumile (Luk. 15:7). Jamal xvinaj ti muʼyuk oy ta yoʼonton Jeova ti teuk-o ta s-organisasion li buchʼu tsots la spas smul xchiʼuk ti mu skʼan sutes yoʼontone. Akʼo mi jech, muʼyuk tsten-o komel, yuʼun oy ta yoʼonton ti sut talel ta stojolale. Li ta Oseas 14:4 te chal kʼu yelan chil Jeova li buchʼutik tsutes yoʼontonike, xi chale: «Ta jpoxtaik xchiʼuk tukʼ xa chakʼ sbaik. Chlokʼ ta koʼonton jtuk ti ta jkʼanike, yuʼun nom xa oy li skʼakʼal koʼonton ta stojolalike». Jaʼ yuʼun, toj tsots skʼoplal ti teuk noʼox sat li moletik ta tsobobbail kʼalal oy buchʼu chakʼ ta ilel ti tsutes xa yoʼontone. Li buchʼutik lokʼemik ta mantal eke toj tsots me skʼoplal ti xakʼ xa noʼox yipalik yoʼ sutik talel ta stojolal Jeovae. w24.08 28 par. 8, 9

Skʼan me teuk ta joltik ti mu skotoluk tstojik ta vokol li kʼusi ta jpastik ta stojolalike. Kʼalal oy buchʼu ta jkoltatike, xuʼ van ta jchʼak jkʼakʼaltik, kipaltik o xkakʼbetik li kʼusi x-ayan kuʼuntike, pe jaʼ to chkiltike, muʼyuk sbalil chilik. Mi jeche, ¿kʼusi xuʼ skoltautik sventa jechuk-o xijmuyubaj xchiʼuk ti mu xij-iline? Teuk ta joltik ti maʼuk noʼox xijmuyubaj kʼalal tstojbutik ta vokol li kʼusi ta jpasbetik li yantike; voʼotik oy ta jbatik ti xijmuyubajuk noʼox chkakʼtik li kʼusi x-ayan kuʼuntike manchuk mi mu stojik ta vokol (Ech. 20:35). Teuk ta joltik ti jaʼ yakal ta jchanbetik stalelal Jeova kʼalal chkakʼ li kʼusi x-ayan kuʼuntike. Li stuke lekik kʼusi chakʼbe li krixchanoetike, akʼo mi muʼyuk sbalil chilik o ti muʼyuk tstojik ta vokole (Mat. 5:43-48). Li Jeovae yalojbe onoʼox yajtuneltak ti mukʼ smoton tstaik mi ta sjunul yoʼonton chakʼike, jaʼ xkaltik, ti muʼyuk smalaoj tsutesbatike (Luk. 6:35). Mi jech tspasike, muʼyuk me chopol chaʼi sbaik kʼalal muʼyuk chtojbatik ta vokol li kʼusi tspasike. Teuk me ta joltik ti ta onoʼox me xakʼ jmotontik Jeova ta skoj li kʼusi lekik ta jpastik ta stojolal yantike xchiʼuk mi xkuxet noʼox koʼonton chkakʼtike (Prov. 19:17; 2 Kor. 9:7). w24.09 29 par. 14-16