Li moletik ta tsobobbaile chakʼik persa xchanbel Jeova ti kʼu yelan chakʼ ta ilel xkʼuxul yoʼonton kʼalal tskoltaik li buchʼu lokʼem ta tsobobbaile. Kʼalal mu xchʼunik mantal ta voʼne li j-israeletike, li Jeovae mu teuk noʼox skʼeloj ti kʼusi ora tsutik talel ta stojolale. Yuʼun oy kʼusi la spas ta anil xchiʼuk la skoltaan akʼo mi muʼyuk toʼox chakʼik ta ilel ti tsutes yoʼontonike. Li Jeovae la stunes j-alkʼop Oseas sventa xakʼ ta ilel ti toj ep xkʼuxul yoʼontone. Laj yalbe Oseas ti akʼo xakʼ ta perton xchiʼuk ti xikʼ sutel yajnil akʼo mi yakal-o chmulivaje (Os. 3:1; Mal. 3:7). Jech kʼuchaʼal tspas li Jeovae, li moletik ta tsobobbaile oy ta yoʼontonik ti sutes yoʼonton li jpasmulile, ti sut talel li ta organisasione xchiʼuk oy kʼusitik tspasik ta anil yoʼ skoltaike. Li Jesuse laj yalbe skʼoplal jun jchʼayemal kerem. Kʼalal la sta ta ilel skerem li totile, «bat snup ta be ta anil, la smey xchiʼuk la skʼunil tsʼutsʼ» (Luk. 15:20). Kʼuchaʼal chkakʼtik ventae, muʼyuk la smala ti xkʼanbat pertone, yuʼun jaʼ oy kʼusi baʼyel la spas, bat snup ta be ta anil li skerem ta skoj ti skʼanoje. w24.08 28 par. 7, 8

Jech kʼuchaʼal chal li teksto avie, li Jeovae ta sjunul yoʼonton chakʼbutik li spʼijile xchiʼuk ta sjunul yoʼonton chakʼ jchantik li kʼusi snaʼoje. Jech xtok, muʼyuk bu chchopolkʼoptavan o muʼyuk bu ch-ilin, jaʼ xkaltik, muʼyuk kʼusi chopol chalbutik kʼalal ta jkʼanbe jpʼijiltike, moʼoj, yuʼun tstij koʼontontik sventa jkʼanbetik (Prov. 2:1-6). Li voʼotik une, ¿mi xuʼ xkalbetik yantik li kʼusi jnaʼojtik jech kʼuchaʼal tspas Jeovae? (Sal. 32:8). ¡Xuʼ! Ep butik xuʼ jech xkakʼtik ta ilel. Jech kʼuchaʼal liʼe, ta jchanubtastik ta cholmantal li buchʼu achʼ jcholmantaletik toe. Jech xtok, li moletike ta sjunul yoʼonton chchanubtasik li siervo ministerialetik xchiʼuk li yan ermanoetik ti yichʼojik xa voʼ sventa spas yuʼunik li kʼusitik tsbainik ta tsobobbaile. Ep ermanoetik xchiʼuk ermanaetik ti xchanojik lek svaʼanel o skʼelel li Salonetik sventa Tsobobbail xchiʼuk yan naetike, yakal chchanubtasik yan ermanoetik sventa jechuk spasik ek. w24.09 28, 29 par. 11, 12

Jtos li kʼusi chichʼ kʼanbel li buchʼu chtun ta mol ta tsobobbaile jaʼ ti lekuk skʼoplale, jaʼ xkaltik, ti lekuk akʼoplal ta stojolal li ermanoetik ta tsobobbaile xchiʼuk ti muʼyukuk buchʼu chopol chal akʼoplale (1 Tim. 3:2). Jech xtok, «skʼan lekuk skʼoplal ta stojolal li buchʼutik muʼyuk oyik ta tsobobbaile». Li buchʼutik maʼuk jchʼunolajeletike yikʼaluk van oy kʼusitik ti muʼyuk lek chil li kʼusitik achʼunoje, pe li kʼusi muʼyuk leke jaʼ mi chalik ti mu meleluk xanaʼ xakʼopoj xchiʼuk ti muʼyuk lek avoʼontone (Dan. 6:4, 5). Jech oxal, xiuk xajakʼbe abae: «¿Mi lek jkʼoplal li ta tsobobbail xchiʼuk ta stojolal li yan krixchanoetike?». Kʼalal chal «skʼanojuk li kʼusi leke», jaʼ skʼan xal ti jaʼuk skʼel li kʼusitik lek tspas li yantike xchiʼuk ti skʼupil kʼoptaan ta skoj ti oy slekil talelalike (Tito 1:8). Jech xtok, ti xmuyubajuk kʼalal oy kʼusi tspas ta stojolal li yantike xchiʼuk ti xlokʼ ta yoʼonton spasel yan kʼusitik akʼo mi muʼyuk chichʼ kʼanbel ti jech akʼo spase. ¿Kʼu yuʼun toj tsots skʼoplal ti jechuk spas li moletik ta tsobobbaile? Yuʼun skʼan ep xchʼak skʼakʼalik sventa svulaʼanik li ermanoetike xchiʼuk ti spasik li kʼusitik yan sbainojike (1 Ped. 5:1-3). Akʼo mi ep chchʼak skʼakʼalik xchiʼuk chakʼ yipalik, xmuyubaj noʼox chtunik ta stojolal li yantike (Ech. 20:35). w24.11 20, 21 par. 3-5

Li siervo ministerialetike ep sbalil li yabtel tspasik ta tsobobbailetike. Li jtakbol Pabloe skʼanojan tajek li viniketik taje. Jaʼ yuʼun, kʼalal la stsʼibabe batel li yajtsʼaklomtak Kristo ta Filipose, te la sta ta alel li siervo ministerialetike xchiʼuk li moletike (Filip. 1:1). Ep ermanoetik ti yichʼojik xa voʼe xmuyubaj tspas li yabtelik kʼuchaʼal siervo ministerialetike. Xuʼ van keremik to o oy xa van sjabilalik. Jech kʼuchaʼal li Devane 18 toʼox sjabilal kʼalal laj yichʼ biiltasel kʼuchaʼal siervo ministeriale. Yan li Luise mas xa ox ta 50 sjabilal. Xi chal kaʼitik Luis ti kʼu yelan chaʼi sbae: «Jaʼ jun mukʼta matanal chkaʼi ti chitun ta siervo ministeriale, mas to kʼalaluk chkil ti kʼu yelan chakʼbikun ta ilel kʼanelal li ermanoetike». Taje ep buchʼutik ti jaʼ jech chaʼi sbaik eke. Mi jaʼot jun ermano ti avichʼoj xa voʼe, pe ti maʼukot to siervo ministeriale, ¿kʼu yuʼun mu xavakʼ ta avoʼonton ti jech xlik tunane? w24.11 14 par. 1-3

Kʼalal 39 xa ox sjabilal li ajvalil Esekias ta Judae, tsots ipaj. Albat yuʼun j-alkʼop Isaias ti laj yal Jeova ti ta onoʼox xchame (2 Rey. 20:1). Mu xa kʼusi stakʼ pasel laj yil Esekias sventa xkole. Ta skoj li aʼyej laj yichʼ albele, la smil sba ta okʼel xchiʼuk xvokolet la skʼanbe Jeova ti akʼo xkoltaate. Kʼalal laj yaʼi Jeova li s-orasion Esekiase xchiʼuk ti laj yil ti okʼe, kʼuxubaj ta yoʼonton xchiʼuk xi laj yal ta stojolal Isaiase: «Laj kaʼi li a-orasione xchiʼuk laj kil ti la amal yaʼlel asate. Ta jpoxtaot». Li Jeovae kʼuxubaj ta yoʼonton, jaʼ yuʼun la snatubtasbe li xkuxlejale xchiʼuk la spoj lokʼel ta skʼob j-asiriaetik li Jerusalene (2 Rey. 20:4-6). ¿Kʼusi van xuʼ xapas mi chʼabal xa xpoxil yilel li achamele? Albo Jeova skotol ti kʼu yelan chavaʼi abae, bakʼintike xuʼ van xa-okʼolet chakʼopon, pe ta onoʼox xaʼi li a-orasione. Xi tspat koʼontontik li Vivliae: «[Li Jeovae jaʼ] li Totil ti kʼuxutik tajek ta yoʼontone xchiʼuk jaʼ li Dios ti tspat koʼontontik ta skotole» (2 Kor. 1:3, 4). w24.12 24 par. 15-17

¡Toj kʼupil xa noʼox sba kʼalal ta jchʼamtik li buchʼutik chchaʼkuxiik tale! Toj kʼupil sba ti oy to kʼusitik mas xuʼ jchantik ta stojolal Jeova xchiʼuk ta sventa li kʼusitik spasoje (Sal. 104:24; Is. 11:9). Pe li kʼusi mas toj leke, jaʼ ti xuʼ jun koʼontontik xkichʼtik ta mukʼ Jeova xchiʼuk ti chʼabal xa jmul chkaʼi jbatike. Jaʼ yuʼun, ¿mi xlokʼ venta ti jchʼaytik li kuxlejal sbatel osil ta skoj noʼox ti ta jkʼan ta jkʼupintik «kʼuk sjalil li mulile»? (Ebr. 11:25). Li kʼupil sba kuxlejal ta jtatik ta jelavele mas to me lek ti jaʼ mu sta li kʼusi xuʼ jtatik liʼ ta mol balumile. Teuk me ta ajol, mi kʼot yoraile, maʼuk xa noʼox ta jnopbetik skʼoplal ti kʼu yelan li kuxlejal ta Paraisoe, yuʼun te xa ox oyutik. Taje jaʼ noʼox me jech xuʼ xkʼot ta pasel ta skoj ti skʼanojutik tajek li Jeovae, yuʼun la stak talel Xnichʼon sventa xcham ta jtojolaltik. w25.01 29 par. 12

Li ta slivroal Ebreose, te chalbe skʼoplal epal krixchanoetik ti laj yakʼ ta ilel ti oy xchʼunel yoʼontonik ta stojolal Jeovae. Taje te skʼoplal li Moisese ti toj labal sba ti kʼu yelan laj yakʼ ta ilel ti oy xchʼunel yoʼontone (Ebr. 3:2-5; 11:23-25). Oy lek srasonal yuʼun ti jech la spat yoʼonton ta stojolal Jeovae, yuʼun laj yakʼbe sveʼel xchiʼuk yaʼal li j-israeletik sventa xkuxiik li ta takixokol balumile (Eks. 15:22-25; Sal. 78:23-25). Kʼalal echʼtik xa ox jun jabil slokʼelik tal ta Ejipto li j-israeletike, li Jeovae laj yal ti ta xakʼanbe bekʼet sventa stiʼike. Akʼo mi tsots lek xchʼunel yoʼonton li Moisese, te xnaʼet kom mi melel onoʼox li kʼusi laj yal Jeovae. Mu xaʼibe smelolal kʼusi tspas Jeova sventa stak talel bekʼet yoʼ xakʼbe li smiyonal noʼox krixchanoetik ti te oyik ta takixokol balumile. Jaʼ yuʼun, li Jeovae xi la sjakʼbe li Moisese: «¿Mi yuʼun mu spas yuʼun xanaʼ li Jeovae?» (Num. 11:21-23). Xkoʼolaj ti xi la sjakʼbe Moises li Jeovae: «¿Mi yuʼun van chanop ti mu spas kuʼun li kʼusi chkale?». w25.03 26 par. 1, 2

¿Mi jaʼ jun albil kʼop li kʼusi kʼot ta pasel kʼalal tal li Nojelal ta voʼe? Maʼuk, yuʼun muʼyuk bu jech chal li Vivliae. Melel onoʼox ti la skoʼoltas Jesus xchiʼuk li skʼakʼalil Noe kʼalal mi liʼ xa ox oye. Pe maʼuk laj yakʼ ta aʼiel ti chkʼot ta pasel ta tsʼakal li kʼusitik kʼot ta pasel ta Nojelal ta voʼe, jech kʼuchaʼal ti la smakbe stiʼ arka li Jeovae. Akʼo mi jech, xuʼ ep kʼusi jchantik li ta loʼil liʼe (Mat. 24:37-39). ¿Kʼu yelan laj yaʼi Noe k’alal laj yal Jeova ti chtal nojelal ta voʼe? Laj yakʼ ta ilel ti oy xchʼunel yoʼonton kʼalal la spas li arkae (Ebr. 11:7; 1 Ped. 3:20). Jaʼ noʼox jech ek, li krixchanoetik ti chchikintaik li lekil aʼyejetik ta sventa li Ajvalilal yuʼun Diose skʼan xakʼik ta ilel ti oy xchʼunel yoʼontonike (Ech. 3:17-20). Li Pedroe xi laj yal ta stojolal li Noee: «La xcholbe skʼoplal li tukʼilale». Li avi eke, chkakʼ tajek ta koʼontontik xcholbel mantal skotol krixchanoetik ta spʼejel balumil. Akʼo mi jech, mu onoʼox jtatik ta cholbel mantal skotol krixchanoetik kʼalal mu to xtal li slajeb kʼusitike. w24.05 8, 9 par. 3-5

Skʼan jkʼeltik kʼuxitik xuʼ xkakʼtik ta ilel slekil koʼontontik xchiʼuk ti xkichʼtik ta mukʼ li yamigotak Diose (Rom. 12:10). ¿Kʼuxi xuʼ jpastik taje? Li ta Salmo 15:4 chal ti buchʼu te oy ta skarpana Jeovae «chkʼot ta pasel yuʼun li kʼusi yaloje akʼo mi chopol kʼusi xuʼ snuptan ta skoj». Mi muʼyuk xkʼot ta pasel kuʼuntik li kʼusi chkaltike, xuʼ me jyayijesbetik yoʼonton li yantike (Mat. 5:37). Kalbetik skʼoplal liʼe, li Jeovae oy ta yoʼonton ti xkʼot ta pasel yuʼunik li kʼusi laj yakʼ yeik li nupultsʼakaletike. Jech xtok, oy ta yoʼonton ti xkʼot ta pasel yuʼun li totil meʼiletik li kʼusi chalbe yalab xnichʼnabike. Ta skoj ti jkʼanojtik Dios xchiʼuk li jchiʼiltaktike, ta me xkakʼtik persa sventa xkʼot ta pasel kuʼuntik li kʼusi chkaltike. Yan ti kʼuxi xuʼ xkakʼtik ta ilel ti chkichʼtik ta mukʼ li yamigotak Diose, jaʼ ti lekuk xijchʼamvane xchiʼuk ti xkakʼ ta ilel slekil koʼontontike (Rom. 12:13). Kʼalal koʼol ta jchʼay koʼontontik xchiʼuk li kermanotaktike, mas to lek chkamigointik xchiʼuk mas to lek chkil jbatik xchiʼuk li Jeovae. Jech xtok, kʼalal lek jnaʼ xijchʼamvanutike, jaʼ yakal ta jchanbetik li Jeovae. w24.06 12 par. 15, 16

Li Jeovae jaʼ noʼox chakʼbe yojtikin kʼusi melel li buchʼutik bikʼit chakʼ sbaike (Mat. 11:25). Kʼalal laj kojtikintik li kʼusi melele, bikʼit laj kakʼ jbatik xchiʼuk la jchʼamtik koltael (Ech. 8:30, 31). Akʼo mi jech, skʼan jkʼel jbatik sventa mu xlik jtoy jbatik. Yuʼun mi lik jtoy jbatike, xuʼ van xlik jnoptik ti mas lek li kʼusi ta jnoptike ti jaʼ mu sta li beiltaseletik ta Vivlia xchiʼuk li kʼusitik chal s-organisasion Jeovae. Sventa jechuk-o bikʼit xkakʼ jbatike, teuk ta joltik ti toj bikʼitutik ta sat li Jeovae (Sal. 8:3, 4). Xuʼ jkʼanbetik Jeova xtok ti akʼo skoltautik sventa bikʼituk xkakʼ jbatik xchiʼuk ti xkakʼ jbatik ta chanubtasele. Li Jeovae tskoltautik sventa jechuk jnoptik kʼuchaʼal li stuke, jaʼ xkaltik, li kʼusi chakʼ jchantik li ta Skʼope xchiʼuk li ta s-organisasione. Kʼalal ta jchantik li Vivliae, jsaʼtik loʼiletik ti chakʼ ta ilel ti lek chil Jeova li buchʼutik bikʼit chakʼ sbaike xchiʼuk ti jaʼ skontrainoj li buchʼutik jtoyba xchiʼuk jpʼel xalike. Mi oy kʼusi la akʼbat abain ti tsots skʼoplale, pʼijan me sventa mu xlik atoy aba. w24.07 10 par. 8, 9

Li ta 1919, li Jesuse lik svaʼan jtsop ermanoetik ti tʼujbil chbatik ta vinajel sventa xchapanik li cholmantale xchiʼuk xakʼbe sveʼelik ta mantal li yajchankʼoptake (Luk. 12:42). Jamal xvinaj ti chkoltaatik yuʼun Jeova li ta abtelal tspasik li ermanoetik taje (Is. 65:13, 14). Ti muʼyukuk lek chapal li j-organisasiontike, mu spas kuʼuntik jechuk li abtelal laj yakʼ jbaintik Jesuse (Mat. 28:19, 20). Jech kʼuchaʼal ti butik ta jcholtik mantale. Ti muʼyukuk lek chapanbile, te van chbat jcholtik mantal ti bu xal koʼontontike, vaʼun xuʼ van ta jun noʼox territorio ta jcholtik mantal, jaʼuk li ta yan territorioe chʼabal ta jcholtik mantal. ¿Mi oy to van yan kʼuxi xuʼ jtabetik sbalil ti lek chapal li j-organisasiontike? Li avi kʼakʼale, li Jesuse lek xchapanoj li steklumal Dios jech kʼuchaʼal la spas ta stojolal li yajchankʼoptak kʼalal liʼ toʼox oy ta balumile. w24.04 8, 9 par. 2-4

Li Kaine jaʼ li baʼyel skeremik Adan xchiʼuk Evae. La xkuchbe smul li stot smeʼe. Jech xtok, li Vivliae chal ti toj echʼ noʼox chopol li stalelale (1 Juan 3:12). Jaʼ van yuʼun li Jeovae muʼyuk lek laj yil li Kaine xchiʼuk li matanal laj yakʼe. Pe muʼyuk la sjel stalelal, yuʼun «li Kaine kap tajek sjol xchiʼuk chibaj yoʼonton». ¿Kʼusi la spas li Jeovae? La xchiʼin ta loʼil (Jen. 4:3-7). Ta slekil yoʼonton rasonaj xchiʼuk li Kaine. Laj yalbe ti xuʼ lek xil sbaik yan veltae xchiʼuk la spʼijubtas ti xuʼ oy kʼusi chopol snuptan mi muʼyuk laj yikta li kʼusitik chopol tspase. Li Kaine muʼyuk la stsʼet chikinta li kʼusi laj yal li Jeovae xchiʼuk muʼyuk la xchʼam ti xkoltaat sventa sutes yoʼontone. ¿Kʼusi la spas Jeova kʼalal laj yakʼ venta ti mu skʼan koltael li Kaine? ¿Mi kʼot van ta nopel yuʼun ti muʼyuk xa buchʼu tskolta sventa sutes yoʼontone? Mu jechuk la spas maʼ taje. w24.08 10 par. 8

Li jteklum Israele oy ox kʼusi lek tstaik ta jelavel. Ta skoj ti ch-akʼbatik bendision yuʼun Jeovae, xuʼ ox jal xkuxiik li ta balumil ti albil ch-akʼbatike. ¡Toj kʼupil sba li balumil taje xchiʼuk ep kʼusitik xchʼi te! Li Moisese xi laj yalbe jteklum ti kʼu yelan li balumil taje: «Jaʼ li mukʼtik jteklumetik xchiʼuk ti lekik ti mu voʼotuk la avaʼane, naetik ti noj ta kʼusitik lekik ti mu voʼotuk la asaʼ ta abtele, posoetik ti mu voʼotuk la ajokʼe, tsʼunbil uva xchiʼuk tsʼunbil oliva ti mu voʼotuk la atsʼune» (Deut. 6:10, 11). Li Moisese laj to spʼijubtasan li j-israeletike. Laj yalanbe ti mi tskʼan jal chkuxiik li ta kʼupil sba balumile, skʼan jechuk-o xchʼunbeik smantaltak li Jeovae. Li Moisese la stijbe yoʼonton j-israeletik ti jaʼ stʼujik li kuxlejale. ¿Kʼuxi tspasik taje? Jaʼo kʼalal chchikintaik kʼusi chal Jeova xchiʼuk ti snapʼan sbaik ta stojolale (Deut. 30:20). Akʼo mi jech, li j-israeletike muʼyuk la xchʼunbeik smantaltak. Jaʼ yuʼun, ta mas tsʼakale, li Diose laj yakʼ permiso ti stsalatik xchiʼuk ti xchukatik batel yuʼun li j-asiriaetik xchiʼuk jbabiloniaetike (2 Rey. 17:6-8, 13, 14; 2 Kron. 36:15-17, 20). w24.11 9 par. 5, 6

Epal krixchanoetik ti chalik ti jaʼik la yajtsʼaklomtak Kristoe tsnopik ti jaʼ noʼox la venta mi chchʼunik ta stojolal Jesuse kolem xa chkomik (Juan 6:29, Xchʼul Cʼop Jtotic Dios, ta skʼop Chenalhó). Pe ti melel xkaltike, oy junantik ti laj toʼox xchʼunik ta stojolal Jesuse, tenvanik komel. ¿Kʼu yuʼun ti jech la spasike? Jutukuk mu skotoluk li krixchanoetik ti la smakʼlin li Jesuse jpʼel ta yoʼontonik tstsʼakliik jaʼ noʼox venta mi ta x-akʼbat li kʼusi tskʼan stukike. Yuʼun jaʼ noʼox oy ta yoʼontonik ti xpoxtaatike, ti x-akʼbat sveʼelike xchiʼuk jaʼ noʼox chchikintaik li kʼusi lek chaʼi stukike. Pe li Jesuse laj yakʼbe yil ti oy to kʼusi skʼan spasik sventa xkʼotik ta melel yajchankʼoptake. Li stuke maʼuk noʼox tal ta balumil sventa xakʼbe li kʼusitik chtun yuʼunik li krixchanoetike. Yuʼun skʼan xnopajik ta stojolal Jesus, jaʼ xkaltik, ti xchʼunik xchiʼuk spasik skotol li kʼusi laj yakʼ ta chanele (Juan 5:40). w24.12 12 par. 12, 13

¿Kʼusi xuʼ xkoltaatik-o li malaliletik ti jaʼik yajtsʼaklomtak Kristo sventa xikta li xchopol talelalik ti jaʼ chopol-o chaʼi sba yuʼun yajnilik o ti ilbajinbil chaʼi sbaike? Jaʼ ti xakʼ yipalik ta xchanbel stalelal Jesuse. Jaʼ jun slekil kʼelobil yuʼun malaliletik ti kʼu yelan la stsak ta venta li yajchankʼoptak li Jesuse. Jkʼeltik kʼusi xuʼ xchanik li malaliletik ti kʼu yelan la stsak ta venta yajtakboltak li Jesuse xchiʼuk ti kʼu yelan la xchiʼinan ta loʼile. Li Jesuse laj yakʼ ta ilel xkʼuxul yoʼonton ta stojolal li yajtakboltake xchiʼuk la stsak ta venta ti kʼu yelan chaʼi sbaike. Maʼuk ti toj tsots xa stalelal laj yakʼ ta ilel o ti chopol kʼusi la spasanbee. Muʼyuk la stunes sjuʼel sventa sibtasan o ti mas pekʼel skʼoplal xaʼi sbaike. Yuʼun bikʼit laj yakʼ sba ta stojolalik (Juan 13:12-17). Xi laj yalanbe li yajchankʼoptake: «Chanbeikun jtalelal, yuʼun manxoun xchiʼuk bikʼit kakʼoj jba, vaʼun chata siketel avoʼontonik» (Mat. 11:28-30). Li buchʼu manxoe maʼuk skʼan xal ti te noʼox skʼeloj sbae, yuʼun lek tsots ta skoj ti snaʼ spajes sbae. Kʼalal mi kap sjole, tspajes sba ta anil. w25.01 10 par. 10, 11

Kʼalal mas to chnopaj talel slajeb li kʼusitik liʼ ta balumile, yikʼaluk van mas to xuʼ xkil jvokoltik ta takʼin. Yuʼun xuʼ van xchʼay kabteltik, li kʼusitik x-ayan kuʼuntik o li jnatik ta skoj ti chlik kʼop ta politika, ta skoj paskʼop, ti xlik chamel ta spʼejel balumil, ti xtal nikel, nojelal ta voʼ o yan kʼusitik. Jaʼ yuʼun, kʼalal oy kʼusi ta jnop ta jpastike, ¿kʼuxi xuʼ xkakʼtik ta ilel ti jpatoj koʼontontik ti ta onoʼox skoltautik ta sjuʼel li Jeovae? Li kʼusi toj tsots skʼoplal ti xuʼ skoltautike jaʼ ti xkalbetik Jeova li kʼusi ta jvul-o koʼontontike. Jkʼanbetik jpʼijiltik sventa lekuk kʼusi xkʼot ta nopel kuʼuntik xchiʼuk ti xakʼbutik li jun oʼontonal sventa mu masuk jvul tajek koʼontontike (Luk. 12:29-31). Jkʼanbetik ti akʼo skoltautik sventa xijmuyubajuk noʼox yuʼun li kʼusi oy kuʼuntike (1 Tim. 6:7, 8). Jech xtok, jsaʼtik beiltasel ta jvuntik sventa jnaʼtik kʼusi xuʼ jpastik kʼalal ta xkil jvokoltik ta takʼine. Ep buchʼutik staojbeik sbalil li videoetik xchiʼuk li mantaletik ta jw.org ti jaʼ chalbe skʼoplale. w25.03 28, 29 par. 10, 11

Li Diose kʼot xa ox ta nopel yuʼun ti jaʼ xa yorail sventa xchʼam ta steklumal li jyanlumetike. Jaʼ yuʼun, laj yalbe jtakbol Pedro ti akʼo xbat xcholbe mantal li Kornelioe ti jaʼ li buchʼu baʼyel kʼot ta yajtsʼaklom Kristo ti maʼuk judae. Li vaʼ kʼakʼale, li judaetike nopem xaʼiik ti muʼyuk chchiʼinik jutebuk li jyanlumetike, jaʼ yuʼun xuʼ van vokol laj yaʼi ti spas li kʼusi albate. Pe kʼalal laj yaʼibe smelolal li kʼusi oy ta yoʼonton li Jeovae, la sjel li snopbene. Kʼalal albat yuʼun Kornelio ti xbat vulaʼanatuke, muʼyuk kʼusi laj yal, la xchʼun noʼox batel (Ech. 10:28, 29). La xcholbe mantal li Kornelio xchiʼuk skotol li buchʼutik te oyik ta snae, vaʼun laj yichʼik voʼ (Ech. 10:21-23, 34, 35, 44-48). Kʼalal echʼ xa ox jayibuk jabile, li Pedroe xi la stojobtas li yajtsʼaklomtak Kristoe: «Koʼoluk me kʼusi chanop akotolik» (1 Ped. 3:8). Sventa jmojuk kʼusi jnoptik jkotoltik li stestigoutik Jeovae, skʼan jchantik ti kʼu yelan tsnop li Jeovae, taje xuʼ te jtatik li ta Skʼope. w25.03 9 par. 7, 8

Jelel xa tajek kʼusi tsnopik xchiʼuk kʼusi tspasik li krixchanoetik avie, yuʼun mu xa jechuk kʼuchaʼal tsnop li Jeovae (Prov. 17:15). Jaʼ yuʼun, tsots skʼoplal ti jchanubtas jnopbentik sventa xkakʼtik venta li kʼusitik chopol chalike xchiʼuk ti jpʼajtik sventa mu buchʼu xchibajesutik o ti snamajesutik ta mantale. Li jtakbol Pabloe laj yalbe yajtsʼaklomtak Kristo ti akʼo yijubikuk batel ta mantale. Taje skʼan jech jpastik ek. Pe ¿kʼuxi xuʼ jpastik taje? Jaʼ ti jchajtik lek ta kʼelel li Vivliae xchiʼuk ti jechuk jnoptik jech kʼuchaʼal tsnop Jeovae. Taje skʼan jech-o jpastik akʼo mi kakʼoj xa jkuxlejaltik ta stojolal Jeova xchiʼuk mi kichʼojtik xa voʼ. Jaʼ yuʼun, jkotoltik skʼan jchantik xchiʼuk jkʼeltik li Skʼop Dios jujun kʼakʼale akʼo mi jal xa kocheltik ta mantal o mi muʼyuk (Sal. 1:2). Mi jchʼakojbetik lek yorail sventa jchan li Jvivliatike, tstsatsubtas li xchʼunel koʼontontik jech kʼuchaʼal laj yal li Pabloe (Ebr. 11:1, 6). w24.09 10 par. 7, 8

Mi kuxul chkiltik li Jeovae, mas me kʼun chkaʼitik sventa tukʼuk xkakʼ jbatik ta stojolal. Taje jaʼ jech kʼot ta stojolal li Josee. Mi jsetʼuk oy ta yoʼonton mulivaj, yuʼun kuxul ta melel laj yil li Jeovae xchiʼuk mu skʼan ti chopol xaʼi sba yuʼune (Jen. 39:9). Sventa kuxul xkiltik ta melel li Jeova eke, skʼan jchʼakbetik yorail ta spasel orasion xchiʼuk ta xchanel li Skʼope. Mi jech ta jpastike, mas to chkamigointik Jeova jech kʼuchaʼal la spas li Josee xchiʼuk muʼyuk me ta jpastik li kʼusi xuʼ chopol-o xaʼi sba kuʼuntike. Li buchʼutik chchʼay ta sjolik ti jaʼ kuxul Dios li Jeovae, xuʼ me xnamajik ta anil ta stojolal. Jkʼeltik kʼusi kʼot ta stojolal j-israeletik kʼalal te oyik ta takixokol balumile. Snaʼojik ti oy ta melel li Jeovae, pe lik snopik mi ta onoʼox x-akʼbatik li kʼusitik chtun yuʼunike (Eks. 17:2, 7). Ta tsʼakale, laj onoʼox stoy sbaik ta stojolal li Diose. Mi jsetʼuk oy ta koʼontontik ti jchanbetik li xchopol talelalike (Ebr. 3:12). w24.06 24 par. 14, 15

Ta skoj ti jutuk xa skʼan xlaj li sbalumil Satanase, stalel onoʼox ti mas chkil jvokoltik ti chij-okʼ-o yuʼune. Li Jeovae yiloj ti ta jmal yaʼlel jsatike xchiʼuk xaʼibe xkʼuxul li jvokoltike. Snaʼoj ti kʼu yepal amaloj yaʼlel asate. Jaʼ yuʼun, kʼalal oy kʼusitik tsots chanuptane, albo Jeova ti kʼu yelan chavaʼi abae, mu xanamaj ta stojolal li ermanoetike, yuʼun oyoxuk ta yoʼonton. Jechuk-o me xachan Avivlia yoʼ spat avoʼonton li Jeovae. Teyuk me ta anopben mi jech-o tukʼ chavakʼ abae, li Jeovae ta xakʼbot amoton. Jutuk xa me skʼan xkʼot yorail ti tskus skotol yaʼlel jsatik li Jeovae (Apok. 21:4). Li ta achʼ balumile ¡jaʼ xa noʼox chij-okʼutik ta skoj muyubajel! w24.12 20 par. 3; 25 par. 19

Li Jeovae jaʼ la stʼujutik sventa xijkʼot ta stestigotak (Is. 43:10, 11). Xchiʼuk jamal yaloj ti tskoltautik sventa tsotsuk koʼontontike. Kalbetik batel skʼoplal chantosuk li kʼusi xuʼ skoltautik ta spasel taje. Baʼyel, li Jesuse te xchiʼukutik kʼalal ta jcholtik batel li lekil aʼyejetike (Mat. 28:18-20). Xchibal, li Jeovae yalojbe anjeletik ti skoltautike (Apok. 14:6). Yoxibal, li Jeovae chakʼbutik xchʼul espiritu, taje jaʼ tskoltautik sventa svules ta joltik li kʼusitik xa jchanojtike (Juan 14:25, 26). Xchanibal, li Jeovae yakʼoj kermanotaktik sventa xchiʼinutik ta cholmantal. Ta skoj ti tskoltautik Jeova xchiʼuk li kermanotaktike, xuʼ me tsots koʼontontik jcholtik batel mantal. ¿Mi chachibaj kʼalal jutuk chata krixchanoetik ta naetike? Mi jaʼ jeche, xi xajakʼbe abae: «¿Bu van oyik li avie? ¿Mi te van oyik ta yabtelik o mi yakalik ta manolajel?» (Ech. 16:13). Mi jaʼ jeche, ¿mi xuʼ van xachol mantal ta kayeetik? w24.04 17 par. 10, 11

Li kʼusi chichʼ kʼanbel li jun ermano ti nupunem sventa xkʼot ta mol ta tsobobbaile jaʼ ti lekuk skʼoplal li yutsʼ yalale. Jaʼ yuʼun, skʼan xtojobuk lek ta skʼelel li yutsʼ yalale. Skʼan ti skʼanojuk li yutsʼ yalale xchiʼuk ti lekuk sbeiltase, ti spasuk li yichʼel ta mukʼ Dios ta yutsʼ yalale, ti xbatik ta tsobajeletike xchiʼuk ti skoltaan sventa xlokʼilanik ta cholmantale. Mi oy to kʼoxik xnichʼnab li jun ermanoe, skʼan «jchʼunej mantaluk li xnichʼnabe xchiʼuk lekuk stalelalik» (1 Tim. 3:4). Jaʼ yuʼun, skʼan xchanubtas xchiʼuk ti xalanbe mantal ta slekil yoʼontone. Melel onoʼox, skotol li ololetike lek chaʼiik stseʼinik xchiʼuk chtajinik. Pe mi lek laj yichʼik chanubtasele, lek chchʼunik mantal, ch-ichʼvanik ta mukʼ xchiʼuk lek stalelalik. Jech xtok, li totile skʼan skolta xnichʼnab sventa lekuk xamigoin sbaik xchiʼuk Jeova, ti stsakik ta venta li beiltaseletik ta Vivliae xchiʼuk ti xchʼiik ta mantal sventa xichʼik voʼe. w24.11 22 par. 10, 11

¿Mi xuʼ van mas to jcholtik mantal kʼalal skʼan toʼox junchib xemana li Konmemorasione? Kʼalal jech ta jpastike, jech chkakʼbetik ta ilel Jeova xchiʼuk Jesus ti ta jtojbetik ta vokol skotol li kʼusi spasoj ta jtojolaltike. Kʼalal mas ta jcholtik mantale, mas me chkiltik kʼu yelan tskoltautik li Jeovae xchiʼuk mas to tstsatsub ti kʼu yelan xkil jbatik xchiʼuke (1 Kor. 3:9). Teuk me ta ajol ti muʼyuk tskoʼoltas Jeova li kʼusi spas avuʼun xchiʼuk li kʼusi spas yuʼun yantike. Li stuke xil li kʼusi oy ta avoʼontone xchiʼuk xmuyubaj avuʼun. Yuʼun snaʼoj ti chatoj tajek ta vokol li matanal laj yakʼbutik ti jaʼ li pojelale (1 Sam. 16:7; Mar. 12:41-44). Ta skoj li pojelale, xuʼ jtatik perton, xijkʼot ta yamigo Jeova xchiʼuk ti xijkuxi ta sbatel osile. Jechuk-o xkakʼbetik ta ilel ti ta jtojbetik ta vokol Jeova li kʼanelal laj yakʼbutik ta ilele, ti jaʼ tijbat-o yoʼonton sventa xakʼbutik li bendisionetik taje (1 Juan 4:19). Jech xtok, kakʼtik ta ilel ti ta jtojtik ta vokol ti la skʼanutik tajek li Jesuse xchiʼuk ti laj yakʼ xkuxlejal ta jtojolaltike. w25.01 31 par. 16-18

Nopbo skʼoplal ti kʼu yelan laj yaʼi sba li jtsʼibajom yuʼun Salmo 73. Li stuke laj yil ti muʼyuk ch-ipajik li buchʼutik muʼyuk chtunik ta stojolal Jeovae, jun noʼox yoʼontonik xchiʼuk oy noʼox stakʼinik yilel (Sal. 73:3-5, 12). Ta skoj ti lek noʼox yilel li xkuxlejalike, li jtsʼibajom yuʼun salmoe la snop ti muʼyuk sbalil skotol li kʼusitik tspas ta stojolal Jeovae. Sjunul kʼakʼal te xvulvun-o yoʼonton ta skoj li kʼusitik tsnope (Sal. 73:13, 14). ¿Kʼusi koltaat-o sventa mu xa jechuk snope? (Sal. 73:16-18). Li jtsʼibajom yuʼun salmoe bat ta xchʼulna Jeova. Tee jun noʼox yoʼonton laj yaʼi sba xchiʼuk te la snopbe lek skʼoplal li kʼusitik tsvul-o yoʼontone. Laj yaʼibe smelolal ti akʼo mi lek noʼox xkuxlejalik li buchʼutik muʼyuk chtunik ta stojolal Jeovae, muʼyuk lek kʼusi chkʼot ta stojolalik ta tsʼakal. Laj yakʼ venta ti lek kʼusi chkʼot ta stojolal mi jaʼ baʼyel laj yakʼ ta xkuxlejal li Jeovae. Ti jech la spase, jun xa yoʼonton kom xchiʼuk akʼbat yip sventa jechuk-o xtun ta stojolal (Sal. 73:23-28). w24.10 26, 27 par. 11, 12

Li Jeovae stʼujojutik sventa xijkʼot ta stestigotak (Is. 43:10-12). Leʼ xa jayibuk jabil tale, li Jtsop Jbeiltasvaneje xi laj yal ta jlik kartae: «Jaʼ jun mukʼta matanal ti jaʼutik stestigotak Jeovae». Kalbetik junuk skʼelobil. Jnoptik noʼox ti te oyutik ta snail chapanobbail ta skoj ti oy buchʼu la stikʼ jmultike, pe ta jkʼantik ti oyuk buchʼu spak jkʼoplaltike. ¿Mi mu jaʼuk chkalbetik li buchʼu lek xkojtikintik, ti jpatoj koʼontontik ta stojolal xchiʼuk ti lekuk skʼoplal sventa xchʼunbat li kʼusi chale? Li Jeova eke xojtikinutik lek xchiʼuk spatoj yoʼonton ta jtojolaltik, jaʼ yuʼun jaʼ la stʼujutik sventa xkaltik batel ti jaʼ noʼox stuk melel Diose. Jaʼ jun mukʼta matanal chkaʼitik ti jaʼutik stestigoe, yuʼun chkakʼtik batel ta ojtikinel li sbie xchiʼuk chkaltik batel ti mu meleluk li kʼusi albil ta stojolale. Jaʼ me jech chkakʼtik ta ilel ti jaʼutik stestigotak Jeovae (Rom. 10:13-15). w24.05 18 par. 13

Muyubaj-o Jesus kʼalal oy kʼusi la spas ta stojolal yantike. Maʼuk noʼox la xchanubtas li krixchanoetike, yuʼun laj yakʼanbe xtok li kʼusitik chtun yuʼunike. Jun veltae, la spas jun skʼelobil juʼelal, laj yepajes li veʼlile xchiʼuk laj yalbe li yajchankʼoptak ti akʼo spukik batele (Mar. 6:41). Kʼalal jech la spase, jech laj yakʼanbe xchan kʼusi smakoj ti chijtun ta stojolal li yantike. Jech xtok, laj yakʼanbe yil ti kʼalal ta jkoltatik yantike, toj tsots skʼoplal ek. ¡Xmuyubajik van tajek yajtakboltak ti la skolta sbaik ta spukel li veʼlil laj yepajes Jesuse! Yuʼun «veʼ skotolik xchiʼuk noj lek xchʼutik» (Mar. 6:42). Taje maʼuk noʼox jun velta la spas ti jaʼ baʼyel laj yakʼ ta yoʼonton skoltael li krixchanoetike. Yuʼun ti kʼu sjalil ay ta balumile jaʼ laj yakʼ ta yoʼonton skoltael li yantike (Mat. 4:23). Xmuyubaj-o tajek Jesus ti la xchanubtas li yantike xchiʼuk ti laj yakʼbe li kʼusitik chtun yuʼunike. Xuʼ me jech xavaʼi aba ek. w24.11 16 par. 10, 11

Ta skoj ti oyutik ta «slajebal xa kʼakʼale», mas xa tsok batel li kuxlejale. Jaʼ yuʼun, mas xa me skʼan jkolta jbatik ta jujuntal. Li kʼusi yan xuʼ jpastik sventa jkoltatik li kermanotaktike jaʼ ti jpatbetik yoʼontonike  xchiʼuk ti jtsatsubtastik ta mantale. Jech kʼuchaʼal liʼe, ta sjunuluk me koʼontontik jchʼamtik li ermanoetik kʼalal chkʼotik ta tsobajele. Kʼalal chkʼotik ta tsobobbail li ermanoetik xchiʼuk ermanaetike, oy ta koʼontontik ti junuk yoʼonton xaʼi sbaik xchiʼuk ti kʼanbiluk xaʼi sbaike. Li moletik ta tsobobbaile xuʼ me xkʼotik ta jun nakʼobbail ta stojolal li yermanotakik kʼalal oy kʼusitik tsnuptanike. Kʼalal chil svokolik ta nojelal ta voʼ, ta nikel o mi tskʼanik poxtael ta anil li ermanoetike oy kʼusi chchapanik ta anil yoʼ xkoltavanik. Jech xtok, tskoltaik ta mantal. Mi snaʼoj li ermanoetik ti lek yoʼonton li mol ta tsobobbaile, ti xaʼibe xkʼuxul svokol li yantike xchiʼuk ti snaʼ xchikintaele mas me kʼun chaʼiik skʼanbel koltael. Kʼalal jech stalelalik li moletik taje, mas me kʼanbil chaʼi sbaik li ermanoetike xchiʼuk mas me kʼun chaʼiik ta xchʼunel kʼalal chtojobtasatik ta Vivliae (1 Tes. 2:7, 8, 11). w24.06 29 par. 12, 13

Li Jeovae muʼyuk la stunes sjuʼel sventa skolta Xnichʼon yoʼ mu xil svokole, pe taje maʼuk skʼan xal ti muʼyuk xkʼuxul yoʼontone. Kʼalal la spasutik li Jeovae, jaʼ jech la spasutik kʼuchaʼal slokʼol stuk, jaʼ xkaltik, laj yakʼ jtalelaltik kʼuchaʼal stuke. Taje chakʼ ta ilel ti xaʼibe xkʼuxul svokol li yantike. Li Vivliae chal onoʼox ti oy krixchanoetik ti «la syayijesbeik yoʼonton» xchiʼuk ti laj yakʼbeik yatel yoʼontone (Sal. 78:40, 41). Li Jeovae, ¿kʼu yelan laj yaʼi sba kʼalal laj yil ti toj echʼ xa noʼox laj yichʼ utilanel li Xnichʼone xchiʼuk ti la smilik-oe? Mu xa noʼox xnop kuʼuntik ti kʼu to yelan la svul yoʼontone xchiʼuk ti kʼu to xkʼuxul laj yaʼie. Li pojelale chakʼ ta ilel ti chʼabal buchʼu yan ti toj echʼ xa noʼox skʼanojutik kʼuchaʼal li Jeovae, mi jaʼuk jech spas yuʼun li jlekil amigotik o junuk kutsʼ kalaltik ti skʼanojutik tajeke (Rom. 8:32, 38, 39). Li Jeovae mas to ep skʼanojutik ti jaʼ mu sta kʼuchaʼal jkʼanoj jba jtuktike. Nopbo skʼoplal liʼe: ¿mi oy ta avoʼonton chakuxi ta sbatel osil? Li Jeovae mas to oy ta yoʼonton ti xakuxi ta sbatel osile. ¿Mi chakʼan ti xavichʼ tupʼbel skotol li amultake? Li Jeovae mas to oy ta yoʼonton jech tspas. Li kʼusi noʼox skʼan jpastike jaʼ ti epuk sbalil xkiltik li pojelale, ti xkakʼ xchʼunel koʼontontik ta stojolale xchiʼuk ti jchʼunbetik smantaltake. Ta melel, li pojelale jamal chakʼ ta ilel ti kʼu to yepal skʼanojutik li Jeovae (Ekl. 3:11). w25.01 22 par. 8, 9

Oy onoʼox bateltik ti jaʼ noʼox ta jtsaktik ta venta li kʼusi chkiltik, li kʼusi chkaʼitik o ti kʼu yelan chkaʼi jbatik kʼalal oy kʼusi ta jnop ta jpastike. Pe li kʼusi chkʼot ta jchikintik o li kʼusi chkiltike mu skotoluk velta jaʼ melel. Jech xtok, mi jaʼ noʼox chijxanav ta skoj li kʼusi chkil ta jsatike, xuʼ me jaʼ xlik jpastik li kʼusi chopol chil Jeovae xchiʼuk ti muʼyuk xa ta jtsakbetik ta venta li tojobtaseletik yuʼune (Ekl. 11:9; Mat. 24:37-39). Pe mi jaʼ chijxanav ta skoj li xchʼunel koʼontontike, li kʼusitik chkʼot ta nopel kuʼuntike jaʼ me «li kʼusi lek chil Kajvaltike». Mi jech-o ta jtsaktik ta venta li tojobtasel chakʼ Diose, chakʼbutik me jun oʼontonal xchiʼuk xijmuyubaj noʼox (Sal. 16:8, 9; Is. 48:17, 18). Jech xtok, mi jech-o chijxanav ta skoj li xchʼunel koʼontontike, xuʼ me xijkuxi ta sbatel osil (2 Kor. 4:18). Sventa jnaʼtik mi yakal chijxanav ta skoj xchʼunel koʼontontik o ta skoj li kʼusi chkil ta jsatike, jnopbetik skʼoplal li sjakʼobiltak liʼe: «¿Kʼusi ta jtsak ta venta kʼalal oy kʼusi ta jnop ta jpase? ¿Mi jaʼ noʼox ta jtsak ta venta li kʼusi chkil ta jsate o mi ta jpat koʼonton ta stojolal Jeova xchiʼuk li ta smantaltake?». w25.03 20, 21 par. 3, 4

Jkotoltik oy me kʼusi xuʼ jpastik ta jujuntal sventa xtijbat yoʼonton yantik yoʼ x-ochik li ta paraiso ta mantale. ¿Kʼuxi tspas kuʼuntik taje? Jaʼ ti jchanbetik li Jeovae. Li stuke muʼyuk chikʼ talel ta persa li krixchanoetike, yuʼun ta slekil yoʼonton chikʼanan talel (Jer. 31:3; Juan 6:44). Li buchʼutik oy ta yoʼontonik mantal xchiʼuk ti chchanbeik skʼoplal li stalelaltak Jeovae chtijbat yoʼontonik sventa xnopajik ta stojolal. Ta skoj li jtalelaltike, ¿kʼuxi xuʼ x-ochik-o ta paraiso ta mantal li yantike? Jtose, jaʼ ti jkʼan li kermanotaktike xchiʼuk ti xkakʼ ta ilel slekil koʼontontik ta stojolalike. Kʼalal oy buchʼu jaʼ to sba velta chbat ta jtsobajeltike, oy ta koʼontontik ti jechuk xal jkʼoplaltik kʼuchaʼal laj yalik li krixchanoetik ti jaʼo van batik ta tsobajel li ta Korintoe ti xi laj yalike: «Te oy ta atojolalik ta melel li Diose» (1 Kor. 14:24, 25; Sak. 8:23). Jaʼ yuʼun, toj tsots skʼoplal ti jtsaktik ta venta li tojobtasel chal li teksto avie. w24.04 23, 24 par. 16, 17