Li ermanoetik ti lek stalelalike jtunelik tajek li ta tsobobbaile. Li jun ermano ti xtojob lek snopele chakʼ persa ti oyuk jun oʼontonale. Mi chakʼan ojtikinel ti lek xanaʼ snopele, skʼan xachikinta li kʼusi chal yantike xchiʼuk ti xatsak ta venta li kʼusi tsnopike. Jnoptik noʼox ti te tsobolot xchiʼuk li yan moletike. Vaʼun, oy kʼusi chkʼot ta nopel yuʼunik ti mu xkoʼolaj ti kʼu yelan chanope, pe ti muʼyuk tskontrain junuk beiltasel o junuk mantal ta Vivliae, ¿mi ta sjunul van avoʼonton chapas li kʼusi chalike? Mu teuk noʼox xavulvun sventa jaʼuk spasik li kʼusi chakʼane. Yuʼun ep sbalil kʼalal ep buchʼutik chtojobtasvane (Jen. 13:8, 9; Prov. 15:22). Li jun mol ta tsobobbaile maʼuk ti kʼokʼik xa chkʼopoj o ti tsots xa stalelal tspase, ti kʼusie, ta slekil yoʼonton chchiʼinvan ta loʼil. Ta skoj ti mu skʼan slikes kʼope, oy kʼusitik tspas sventa junuk noʼox yoʼonton xchiʼuk yantike akʼo mi tsots kʼusi xkʼot ta pasel (Sant. 3:17, 18). Xlamet chkʼopoj sventa mu xlik kʼop akʼo mi jaʼ ta stojolal li buchʼutik kontra chil li kʼusi jchʼunojtike (Jues. 8:1-3; Prov. 25:15; Mat. 5:23, 24). w24.11 23 par. 13

Li Kristoe ta jun noʼox velta ta j-echʼel cham, pe jech-o oy kʼusi tspas ta jtojolaltik (Rom. 6:10). Koliyal li pojelale, jech-o tsots ch-abtej sventa xakʼbutik kʼusitik lekik. Nopbo avaʼi skʼoplal li kʼusitik tspas ta skoj ti jaʼ Ajvalil, mero Bankilal Pale xchiʼuk ti jaʼ jolil ta tsobobbaile (1 Kor. 15:25; Efes. 5:23; Ebr. 2:17). Jaʼ oy ta sba stsobel li buchʼutik tʼujbil chbatik ta vinajele xchiʼuk li epal krixchanoetike. Taje skʼan me stsobojuk xa ox skotol kʼalal skʼan toʼox stsuts li mukʼta tsatsal vokolile (Mat. 25:32). Jech xtok, jaʼ oy ta sba skʼelel ti oyuk sveʼelik ta mantal li yajtuneltak ti tukʼ yakʼoj sbaik li ta slajebal kʼakʼale (Mat. 24:45). Li ta Ajvalilal ta Jmil Jabile, jech-o me oy kʼusi tspas ta jtojolaltik. w25.01 24 par. 12

Kʼalal chakʼutik ta perton li Jeovae, chchʼaybe ta j-echʼel skʼoplal li jmultike, vaʼun lek xa xkil jbatik xchiʼuk. Akʼo mi jech, skʼan me teuk ta joltik ti jaʼ jun matanal li pertone, yuʼun skʼanojutik xchiʼuk toj lek yoʼonton, maʼuk ti jtatik-oe (Rom. 4:8). ¡Ta jtojbetik ta vokol Jeova ti chakʼutik ta perton ta melel jech kʼuchaʼal chal ta Salmo 130:4! Pe mi ta jkʼan chakʼutik ta pertone, skʼan me jtsaktik ta venta li pʼijubtasel laj yal Jesus liʼe: «Mi muʼyuk chapasbeik perton smul li krixchanoetike, jaʼ jech muʼyuk tspasboxuk perton amulik ek li Atotik ta vinajele» (Mat. 6:14, 15). Jaʼ yuʼun chaʼa, toj tsots me skʼoplal ti jchanbetik stalelal li Jeovae. w25.02 13 par. 18, 19

¿Kʼusi xuʼ xkaltik ta stojolalik li jnaklejetik ta Sodoma xchiʼuk Gomorrae? Jnaʼojtik ti te naki jun vinik ti tukʼ kʼusi la spas li ta Sodomae, jaʼ li Lote. Pe mu jnaʼtik mi la xcholbe mantal skotol li jnaklejetike. Melel onoʼox ti chopol li krixchanoetike, pe ¿mi snaʼik van li kʼusi lek xchiʼuk li kʼusi chopole? Xaval yaʼeluke muʼyuk. Li Vivliae chal ti oy epal viniketik ta Sodoma ti tskʼan ox chilbajinik li yajvulaʼaltak Lote. Li viniketik taje te skʼoplal kʼox keremetik ti mu snaʼik mi toj chopol li kʼusi la spasike (Jen. 19:4; 2 Ped. 2:7). ¿Mi xuʼ xkaltik ta melel ti muʼyuk xa ta xchaʼkuxes Jeova li krixchanoetik taje ti jaʼ jun Dios ti oy xkʼuxul yoʼontone? Melel onoʼox ti Jeovae laj yalbe Abraan ti mu junuk krixchano tukʼ kʼusi tspas li ta jteklum taje (Jen. 18:32). Naka chopol krixchanoetik, jaʼ yuʼun oy srason Jeova ti la slajese. Vaʼun chaʼa, mi la sta yorail chchaʼkuxiik li chopol krixchanoetike, ¿mi xuʼ van xkaltik ti muʼyuk xa buchʼu chchaʼkuxiik tal li ta jteklumetik taje? Mu xuʼ xkaltik ti muʼyuke. w24.05 2 par. 3; 3 par. 8

Junantik ti yiloj svokolik ta takʼine xchʼamojik abtelal ti bu persa skʼan xikta li yutsʼ yalalike, pe kʼalal ch-echʼ kʼuk sjalile yakʼojik venta ti muʼyuk lek ti jech kʼot ta nopel yuʼunike. Kʼalal mu to chachʼam junuk abtele, maʼuk noʼox me xatsak ta venta ti kʼu yepal chapas kanal takʼine, yuʼun skʼan xatsak ta venta xtok mi tskoltaot ta mantal xchiʼuk li avutsʼ avalale (Luk. 14:28). Xiuk xajakʼbe abae: «¿Kʼusi xuʼ xkʼot ta pasel mi nom oyun ta stojolal li jnup jchiʼile? ¿Mi xuʼ van kuʼun sventa xibat ta skotol tsobajeletik, xilokʼ ta cholmantal xchiʼuk ti jchʼay koʼonton xchiʼuk li kermanotake?». Mi oy avalab anichʼnabe, tsots skʼoplal ti xiuk xajakʼbe aba xtoke: «¿Kʼuxi xuʼ jtukʼibtas xchiʼuk xkalbeik mantal jech kʼuchaʼal tskʼan Jeova mi muʼyuk te jchiʼukike?» (Efes. 6:4). Kʼalal oy kʼusi chanop chapase, jaʼuk xatsak ta venta li kʼusi tsnop Jeovae, mu jaʼuk xatsak ta venta li kʼusi chal avutsʼ avalal o li avamigotak ti muʼyuk tstsakik ta venta li beiltaseletik ta Vivliae. w25.03 29 par. 12

Li buchʼutik mu xyijubik ta mantale xuʼ me anil chlajik ta loʼlael ta skoj li spetsʼ viniketike ti toj manya kʼu yelan chloʼlavanike. Xuʼ van chchʼunik jecheʼ loʼiletik ti chichʼ pukbel skʼoplale xchiʼuk li kʼusi chal jvalopatinej mantaletike. Xuʼ van chpichʼ oʼontaik li kʼusitik oy yuʼun yantike, tsaʼik kʼop, chkapik ta anil o chpʼajik ta anil ta spasel li kʼusi chopole (1 Kor. 3:3). Li Vivliae chal ti xkoʼolaj kʼuchaʼal chchʼi talel jun krixchano kʼalal chijchʼi ta mantale (Efes. 4:15). Li jun olole ep kʼusitik mu snaʼ xchiʼuk skʼan chanubtasel. Jech kʼuchaʼal kʼalal chtuchʼ be karro li jun uni tsebe, yikʼaluk van chnitbat skʼob yuʼun li smeʼe. Pe kʼalal chchʼi batel li tsebe, xuʼ van stuk xa chtuchʼ jelavel li bee, jaʼ noʼox chvulesbat ta sjol ti akʼo skʼel ta jujujot mi muʼyuk chtal karroe. Kʼalal staoj xa ox svaʼleje, snaʼoj xa kʼuxi chchabi sba. Jaʼ jech li yajtsʼaklomtak Kristo ti yijik ta mantale xtojobik lek snopbel skʼoplal li beiltaseletik ta Vivlia sventa snaʼik kʼusi tsnop Jeova kʼalal oy kʼusi tspasike. Vaʼun, lek kʼusi chkʼot ta nopel yuʼunik. w24.04 3 par. 5, 6

Ta epal jabiletik, li Jeovae jaʼ noʼox laj yamigoin li buchʼutik tey ta vinajele. Pe ta tsʼakale, la spas krixchanoetik xchiʼuk laj yakʼ ochuk ta skarpana junantik. Taje te skʼoplal li yajtuneltak ti tukʼ laj yakʼ sbaik jech kʼuchaʼal Enok, Noe, Abraan xchiʼuk Job. Ta jujuntal li viniketik taje chichʼ alel ti jaʼ yamigo Diose o ti xanavik xchiʼuk li melel Diose (Jen. 5:24; 6:9; Job 29:4; Is. 41:8). Ta epal jabiletik, li Jeovae la stak ta ikʼel yamigotak sventa xuʼ te xnakiik li ta skarpanae. Kalbetik skʼoplal li kʼusi chal li albil kʼop ta Esekiel 37:26 xchiʼuk 27. Li albil kʼope chakʼ kiltik ti oy tajek ta yoʼonton Jeova ti lekuk xil sbaik xchiʼuk li yajtuneltake. Li Jeovae jamal laj yal ti tspas «jun trato xchiʼukik ti chakʼ jun oʼontonale». Taje jaʼo chkʼot ta pasel mi jmoj xa ox te oyik ta skarpana Jeova xkaltik li buchʼutik tʼujbil chbatik ta vinajel xchiʼuk li buchʼutik liʼ chnakiik ta balumile (Juan 10:16). Li albil kʼop taje yakal xa chkʼot ta pasel li ta jkʼakʼaliltike. w24.06 2 par. 2, 4; 3 par. 5

Li yajtunelutik Jeovae jaʼ noʼox tukʼ chkakʼ jbatik ta stojolal li Ajvalilal yuʼun Diose, pe bateltike mu kʼunuk chkaʼitik (Mat. 6:33). Ta skoj ti kuxulutik ta mol balumile, skʼan tsotsuk koʼontontik sventa jchʼunbetik smantal li Jeovae xchiʼuk ti jcholtik mantale. Ta skoj li politikae, muʼyuk xa tsobol li krixchanoetike. Jaʼ yuʼun, li voʼotike muʼyuk ta jtikʼ jbatik ta politika (Juan 18:36). Oy ep stestigotak Jeova tsnuptanik vokolil ta takʼin, ilbajinel o junantike chtikʼatik ta chukel ta skoj ti muʼyuk tstikʼ sbaik ta politika o muʼyuk ch-ochik ta soltaroale. Mi ta jkʼelbetik skʼoplal li yajtuneltak Dios ti tukʼ laj yakʼ sbaik ta stojolal li Ajvalilal yuʼun Diose, chakʼ kipaltik xchiʼuk stsatsal koʼontontik. Li Ajvalil Jesukristoe muʼyuk bu la stikʼ sba jsetʼuk ta politika (Mat. 4:8-11; Juan 6:14, 15). Jech-o la spat yoʼonton ta stojolal Jeova sventa oyuk stsatsal yoʼonton. w24.07 2 par. 4; 4 par. 7

Chakʼ tajek vul oʼonton li kʼusi kʼot ta pasele, pe li Jeovae oy kʼusi laj yakʼ jnaʼtik ta Vivlia ti toj tsots skʼoplale: ti spʼajoj li mulile. Yuʼun li mulile tsnamajesutik ta stojolal li Jtotike xchiʼuk chikʼutik batel ta lajelal (Is. 59:2). Taje jaʼ ta skoj ti skʼanoj tajek mulil li jtoyba anjele, li Satanase. Jaʼ yuʼun, laj yakʼ ta preva li Adan xchiʼuk Evae xchiʼuk jech-o chakʼutik ta preva ek. Laj van snop ti kuch xa yuʼun ta skoj li kʼusi la spas ta nichimaltik Edene. Pe mu toʼox snaʼ kʼu to yepal kʼanvanem li Jeovae, jaʼ yuʼun muʼyuk onoʼox la sjel li kʼusi oy ta yoʼonton ta stojolal li snitilulaltak Adan xchiʼuk Evae. Li Diose skʼanoj tajek li krixchanoetike, jaʼ yuʼun oy kʼusi la spas ta anil sventa oyuk spatobil yoʼontonik (Rom. 8:20, 21). Snaʼoj onoʼox ti oy buchʼutik ta xkʼanat xchiʼuk ti tsaʼik koltael ta stojolal sventa stsal yuʼunik li mulile. Li Jeova ti jaʼ Jpasvanej xchiʼuk ti jaʼ jun lekil Totile oy kʼusitik la spas ta stojolal li snitilulal sventa xuʼ xnopajik ta stojolale, ti stsal yuʼunik li mulile xchiʼuk li lajelale. w24.08 3 par. 3, 4

Jutuk mu jkotoltikuk li yajtunelutik Jeovae mu noʼox xijxokob. Skʼan xij-abtej sventa jmakʼlin jbatik xchiʼuk sventa jmakʼlin li kutsʼ kalaltike (1 Tim. 5:8). Ep ermanoetike chchabi yutsʼ yalalik ti ipike o ti oy xa sjabilalike. Jkotoltik skʼan jchʼakbetik yorail xtok sventa jchabi jbatik yoʼ mu xij-ipaj. Jech xtok, oy kʼusitik jbainojtik ta tsobobbail. Jtos ti kʼusi toj tsots skʼoplale, jaʼ li cholmantale. Jech xtok, li yajtunelutik Jeovae toj tsots skʼoplal chkiltik ti jchantik li Vivliae, jaʼ yuʼun skʼan jechuk-o jpastik. Ta slikebaltik li slivroal Salmose, xi chalbe skʼoplal li buchʼu chchan Vivliae: «Toj kʼupil sba chaʼi li smantal Jeovae xchiʼuk kʼun yechʼomal ye tskʼel ta kʼakʼal akʼobal li smantale» (Sal. 1:1, 2). Jamal xvinaj ti skʼan jchʼakbetik yorail sventa jkʼel li Jvivliatike. ¿Kʼusi van ora ti mas lek xuʼ jchʼakbetik yoraile? Skʼan jnopbetik skʼoplal ta jujuntal. Li kʼusi mas tsots skʼoplale jaʼ ti jchʼakbetik yorail sventa jkʼeltik jujun kʼakʼale. w24.09 3 par. 5, 6

¿Mi jaʼ van skʼan xal ti muʼyuk xa tskʼanik koltael li buchʼutik yijik ta mantale? Moʼoj, bakʼintike chtun onoʼox yuʼunik ti oyuk buchʼu xkoltaatike. Li buchʼu muʼyuk yij ta mantale jaʼ noʼox van tsmala ti akʼo x-albat li kʼusi skʼan spase. Jaʼuk li buchʼu yij ta mantale tskʼanbe onoʼox koltael li buchʼutik pʼijike xchiʼuk li buchʼutik oy xa lek kʼusi snaʼike, pe snaʼoj ti jaʼ tsbain stuk li kʼusi chkʼot ta nopel yuʼune. Li krixchanoetike jelajtik ti kʼu yelan xvinajike. Jaʼ jech li yajtsʼaklomtak Kristo ti yijik ta mantal eke, mu koʼoluk stalelalik. Junantike oy spʼijilik, jlome lek tsots yoʼontonik, yantike lek snaʼ xakʼ kʼusi oy yuʼunik xchiʼuk junantik xtoke xaʼibeik xkʼuxul svokol li yantike. Jnoptik noʼox ti oy chaʼvoʼ ermanoetik ti yijik ta mantal ti koʼol kʼusi skʼan snopbeik skʼoplale. Akʼo mi tstsakik ta venta li beiltaseletik ta Vivliae, xuʼ jelel li kʼusi xkʼot ta nopel yuʼunike. Pe muʼyuk bu chalbe sbaik ti chopol li kʼusi kʼot ta nopel yuʼunik ta jujuntale, yuʼun chakʼ yipalik sventa jmoj oyikuk (Rom. 14:10; 1 Kor. 1:10). w24.04 4 par. 7, 8

Kʼalal te xanopnun-o ti chʼabal abalil chavaʼi abae, kʼelo li tekstoetik ta Vivlia ti te chal ta jamal Jeova ti oy abalile xchiʼuk nopbo skʼoplal kʼuxi xuʼ xavakʼ ta akuxlejal. Mi muʼyuk xata li kʼusi oy ta avoʼonton staele o ti mu spas avuʼun jech kʼuchaʼal tspas li yantike, mu me xachibaj xchiʼuk mu xasuj aba mi mu spas avuʼune. Li Jeovae xaʼibe smelolal xchiʼuk muʼyuk tskʼan ti akʼo xapas li kʼusi mu spas avuʼune (Sal. 103:13, 14). Mi oy kʼusi toj chopol lapasbat o la-albate, mu me xanop ti jaʼ ta amule. Maʼuk ta amul ti jech la anuptane. Teuk ta ajol ti ta onoʼox xchapanatik yuʼun Jeova li buchʼutik chopol kʼusitik tspasike, maʼuk li buchʼu oy kʼusi chopol pasbate (1 Ped. 3:12). Bateltike, mu chʼunbajuk chavaʼi ti tstunesot Jeova sventa xuʼ xakolta li yantike. Pe jaʼ jun mukʼta matanal yakʼojbot ti xuʼ xachiʼin ta cholmantal li Jeovae (1 Kor. 3:9). Ta skoj li kʼusitik tsots anuptanoj talele, mas xa xavaʼibe smelolal ti kʼu yelan chaʼi sbaik li yantike xchiʼuk mas xa xanaʼ kʼu yelan xuʼ chakolta. w24.10 7, 8 par. 6, 7

Li Jeovae oy ta yoʼonton tskoltautik kʼalal oy kʼusi chopol chkichʼtik pasbele, yuʼun skʼanoj li tukʼilale (Sal. 37:28). Li Jesuse laj yal ti «tskʼel ti akʼo tukʼuk xichʼik chapanel ta anil» li yajtuneltak Jeova mi sta xa ox yorail chile. Jutuk xa tajek skʼan slajesbe skʼoplal ta j-echʼel li vokoliletike xchiʼuk muʼyuk xa chakʼ permiso ti oy kʼusi chopol xkichʼtik pasbele (Sal. 72:1, 2). Yoʼ to ta jmalatik xlaj skʼoplal li kʼusitik chopol chkichʼtik pasbele, li Jeovae chchanubtasutik kʼu yelan skʼan xkakʼ ta ilel jtalelaltik mi oy jech la jnuptantike (2 Ped. 3:13). Jtos ti kʼuxi chchanubtasutik Jeova sventa mu stsatsaj li kʼusi chopol chkichʼtik pasbele, jaʼ ti laj yakʼ komel ta tsʼibael ta Vivlia kʼu yelan laj yakʼ ta ilel stalelal Jesus kʼalal oy kʼusi chopol pasbate. Jech xtok, te ta jtatik lekil tojobtaseletik ta Vivlia ti xuʼ xkakʼ ta jkuxlejaltike. w24.11 2, 3 par. 3, 4

Li Jesuse tskʼan tsmakʼlin li krixchanoetike, pe taje mu kʼunuk ta pasel, yuʼun te van voʼmil viniketik ti te oyike, pe jaʼ muʼyuk chapbil li antsetik xchiʼuk li ololetike, jaʼ yuʼun ta skotole te van 15 mil krixchanoetik (Mat. 14:21). Li Andrese xi laj yale: «Liʼ oy jun kʼox kerem ti yichʼoj tal voʼob pan pasbil ta sevadae xchiʼuk chaʼkot uni choy. Pe ¿mi xlokʼik-o van ta skoj ti toj ep li krixchanoetike?» (Juan 6:9). Li pan ti pasbil ta sevadae jaʼ li kʼusi nopem xaʼiik slajesele xchiʼuk tsulul noʼox stojol. Li uni choyetike takintasbil xchiʼuk yichʼoj atsʼam. Pe ti vaʼ yepal li veʼlile, mu xlokʼ-o sventa xichʼ makʼlinel li epal krixchanoetike. Li Jesuse tskʼan chakʼ ta ilel li slekil yoʼontone, jaʼ yuʼun laj yalbe krixchanoetik ti akʼo xchotiik jujutsop ta yaxaltike (Mar. 6:39, 40; Juan 6:11-13). Li Vivliae chal ti Jesuse la stojbe ta vokol Stot li pan xchiʼuk li uni choyetike. Lek tajek ti jech la spase, yuʼun jaʼ onoʼox laj yakʼ Dios li veʼlile. Taje chakʼ kiltik ti skʼan jpastik orasion kʼalal mu to chijveʼe. Laje, laj yal Jesus ti xichʼ chʼakel li veʼlile, vaʼun noj lek kom xchʼutik. w24.12 2, 3 par. 3, 4

Kʼalal ay ta balumil li Jesuse, ep ta tos ti kʼu yelan laj yalbe smukʼulal li Stote. Yuʼun kʼalal tspas skʼelobiltak juʼelale, chalbe krixchanoetik ti jaʼ ta sjuʼel Jeova ti jech tspase (Mar. 5:18-20). Jech xtok, laj yalbe smukʼulal Stot ta skʼopojel xchiʼuk jech la spas kʼalal la stsak ta venta li yantike. Jun veltae, kʼalal jaʼo te chchanubtasvan ta nail tsobobbaile, oy te jun ants ti oy xa ta 18 jabil ip ta skoj ti uʼninbil yuʼun jun pukuje. Ta skoj li pukuj taje, vujkʼijem xa spat xchiʼuk mu stakʼ tukʼ xvaʼi. ¡Tsots tajek li svokole! Kʼalal laj yakʼ venta Jesus ti kʼu yelan chil svokole, kʼuxubaj ta yoʼonton xchiʼuk xi ta slekil yoʼonton laj yalbe li antse: «Ants, chkol li achamele». Laje, laj yakʼ skʼob ta sba, vaʼun tukʼib spat li antse xchiʼuk «lik stoybe skʼoplal li Diose» (Luk. 13:10-13). Poxtaj li ants taje xchiʼuk oy xa sbalil laj yaʼi sba. Jech oxal, oy lek srasonal yuʼun sventa xalbe smukʼulal li Jeovae. Li voʼotik eke, oy lek srasonal kuʼuntik sventa xkalbetik smukʼulal. w25.01 2, 3 par. 3, 4

Ti chʼabaluk buchʼu tskoltautike, mu jtatik li kʼusi la xchʼay Adan xchiʼuk Evae (Sal. 49:7-9). Jech xtok, mu xuʼ xijkuxi sbatel osil mi jaʼuk ti xijchaʼkuxie. Vaʼun, te noʼox chlaj jkʼoplaltik kʼuchaʼal li chonbolometike (Ekl. 3:19; 2 Ped. 2:12). Li Jeova ti jaʼ Jtotik ti skʼanojutik tajeke laj yakʼbutik jun matanal sventa xtoj li mulil laj yiktabutik Adane. Li Jesuse xi la xchapbe skʼoplal taje: «Skʼanoj tajek krixchanoetik li Diose, jaʼ yuʼun laj yakʼ li jun noʼox Xnichʼon sventa mu xichʼ lajesel li buchʼu chakʼ xchʼunel yoʼonton ta stojolale, moʼoj, yuʼun jaʼ sventa tsta-o xkuxlejal sbatel osil» (Juan 3:16). Li matanal xtoke xuʼ skoltautik sventa lekuk xkil jbatik xchiʼuk li Jeovae. Xuʼ jtabetik sbalil li matanal lij-akʼbate xchiʼuk ti ta jtatik pertone. w25.02 3 par. 3-6

¿Kʼusi koltaat-o Saulo sventa xichʼ voʼe? Kʼalal kʼoponat talel yuʼun Jesus li Sauloe, ta anil noʼox joyobtabil kʼot ta xojobal lus ti lik tal ta vinajele, vaʼun maʼsat kom li Sauloe (Ech. 9:3-9). Oxib kʼakʼal muʼyuk kʼusi slajes xchiʼuk laj van snopbe skʼoplal li kʼusi kʼot ta stojolale. La xchʼun ti jaʼ Mesias li Jesuse xchiʼuk ti jaʼ melel relijion li yajtsʼaklomtak Kristoe. Li kʼusi la snuptan Sauloe ep kʼusi chakʼ jchantik. Yuʼun xuʼ van jaʼ makat-o jechuk li toybail o li xiʼel sventa mu xichʼ voʼe. Pe mu jechuk kʼot ta pasel. Kʼot ta nopel yuʼun ti chkʼot ta yajtsʼaklom Kristo akʼo mi snaʼoj ti chichʼ kontrainele (Ech. 9:15, 16; 20:22, 23). Kʼalal laj xa ox yichʼ voʼ li Sauloe, jech-o la spat yoʼonton ta stojolal Jeova ti ta onoʼox xkoltaat mi la snuptan jeltos prevaetike (2 Kor. 4:7-10). Kʼalal mi laj avichʼ voʼ sventa xakʼot ta stestigo Jeovae, xuʼ van xanuptan prevaetik o xavichʼ kontrainel, pe mu atukuk. Teuk me ta ajol ti te xchiʼinojot li Jeova xchiʼuk Jesus sventa skoltaikote (Filip. 4:13). w25.03 4 par. 8, 9

Lek ti ta jchantik jujun kʼakʼal li Vivliae. Pe maʼuk noʼox me skʼan jkʼel li Jvivliatike, yuʼun mi ta jkʼan ta jtabetik sbalile, oy to me yan kʼusi skʼan jpastik. Kalbetik junuk skʼelobil. Sventa lek xchʼi li napux itajetike, toj tsots me skʼoplal ti xakʼ voʼe. Pe mi toj tsots chakʼ li voʼe, muʼyuk xa lek, yuʼun jecheʼ te tstsʼan sba li voʼe. Vaʼun, muʼyuk me sbalil. Pe kʼalal ta yutsil noʼox chakʼe, muʼyuk bu jecheʼ te tstsʼan sba xchiʼuk lek me chchʼi tal li napux itajetike. Jaʼ jech ek, mi toj anil ta jchan li Jvivliatike, muʼyuk me lek chkaʼibetik smelolal, mu xvul ta joltik xchiʼuk mu jnaʼtik kʼu yelan chkakʼ ta jkuxlejaltik (Sant. 1:24). ¿Kʼusi xuʼ xapas mi la avakʼ venta ti solel toj anil chakʼel Avivliae? Kʼun xakʼel sventa xakʼ yorail xanopbe lek skʼoplal. Xuʼ van skʼan mas jal xachʼakbe yorail ti xachanunaje sventa xakʼ yorail xanopbe skʼoplal. w24.09 4 par. 7-9

Jtos ti kʼuxi xuʼ xakʼik ta ilel moletik ta tsobobbail ti spatoj yoʼontonik li ta s-organisasion Diose, jaʼ ti xchanik lek li mantaletik kʼalal chtakbatik talele xchiʼuk ti xakʼik persa ti jechuk spasike. Li stukike ch-albatik kʼuxi tsjelubtasik li mantaletik ta tsobajele xchiʼuk ti kʼu yelan tspasik li orasione. Pe ch-albatik xtok ti kʼu yelan skʼan xchabiik li xchijtak Kristoe. Kʼalal tspasik li kʼusi ch-albatik yuʼun organisasion li moletike, li ermanoetike chabibil chaʼi sbaik xchiʼuk kʼanbil chaʼi sbaik yuʼun Jeova. Kʼalal chalbutik mantal li moletike, mas me lek ti ta sjunuluk koʼonton jchʼuntike. Mi jech ta jpastike, mas kʼun chaʼiik spasel li yabtelike. Li Vivliae chalbutik ti jchʼunbetik smantal xchiʼuk ti jpastik kʼusi chalbutik li buchʼutik chbeiltasvanike (Ebr. 13:7, 17). Pe ta skoj ti jaʼik jpasmuliletik li moletike, vokol chkaʼitik ta xchʼunbel smantalik. Pe teuk me ta joltik ti mi jaʼ chkakʼ ta koʼontontik li kʼusi chʼabal lek chbat yuʼunik ta pasele, jaʼ me yakal ta jpastik li kʼusi tskʼanik kajkontrataktike. ¿Kʼu yuʼun ti jech chkaltike? Yuʼun mi oy kʼusi chopol ta jnoptik ta stojolal li moletike, yikʼaluk me muʼyuk xa ta jpat koʼontontik li ta s-organisasion Diose. w24.04 10 par. 11, 12

¿Mi ta xichʼik lajesel ta sbatel osil xchiʼuk mi muʼyuk xa chchaʼkuxiik li buchʼutik chchamik kʼalal jaʼo yakal li mukʼta tsatsal vokolile? Kʼalal mi tal Jeova xchiʼuk yajsoltarotak sventa slajes ta Armajedon li buchʼutik mu xchʼunik mantale, li Vivliae jamal chal ti jaʼ muʼyuk xa chchaʼkuxiik tale (2 Tes. 1:6-10). Pe ¿kʼusi van chkʼot ta stojolalik li buchʼutik chchamik ta skoj chamel, yijubel, kʼusi tsnuptanik ta anil o ta skoj ti laj yichʼik milel kʼalal jaʼo yakal li mukʼta tsatsal vokolile? (Ekl. 9:11; Sak. 14:13). ¿Mi te van tsakal skʼoplal kʼalal mi laj yichʼik chaʼkuxesel ta achʼ balumil li buchʼutik muʼyuk tukʼike? (Ech. 24:15). Ti melel xkaltike, mu jnaʼtik. Pe oy kʼusitik jnaʼojtik ta sventa li kʼusitik chkʼot ta pasel ta jelavele. Jech kʼuchaʼal liʼe, kʼalal chichʼ chapanel li krixchanoetik ta Armajedone, jaʼ chichʼ tsakel ta venta li kʼusi la spasbeik li yermanotak Kristoe (Mat. 25:40). Li buchʼutik laj yakʼik ta ilel ti tskoltaik Kristo xchiʼuk li buchʼutik chmuyik ta vinajele ch-albat skʼoplalik ti xkoʼolajik kʼuchaʼal chijetike (Apok. 12:17). w24.05 10, 11 par. 9-11

Li Vivliae chal ti kuxulutik xa ta slajebal kʼakʼal ti toj echʼ noʼox xibal sbae (2 Tim. 3:1). Avie skotol krixchanoetik yakal chil svokolik, pe jaʼuk li yajtunelutik Diose maʼuk noʼox ta jnuptantik taje, yuʼun chkichʼtik kontrainel ta skoj ti chijtun ta stojolal Jeovae. ¿Kʼusi tskoltautik sventa jechuk-o xkichʼtik ta mukʼ Jeova akʼo mi ep kʼusitik ta jnuptantik? Jtos ti kʼusi tsots skʼoplal skʼan teuk ta joltike jaʼ ti chijtunutik ta stojolal jun kuxul Diose (Jer. 10:10; 2 Tim. 1:12). Li Jeovae kuxul ta melel, jaʼ yuʼun tskoltautik kʼalal oy kʼusi ta jnuptantike xchiʼuk tskʼel kʼuxi xuʼ skoltautik (2 Kron. 16:9; Sal. 23:4). Kʼalal kuxul chkiltik li Jeovae, chakʼ kipaltik sventa xkuch kuʼuntik kʼusiuk jnuptantik. w24.06 20 par. 1, 2

Oy lek srasonal kuʼuntik sventa jechuk-o jpat koʼontontik li ta s-organisasion Jeovae. Kalbetik junuk skʼelobil. Kʼalal chakʼ venta Jtsop Jbeiltasvanej ti skʼan xichʼ jelel ti kʼu toʼox yelan kaʼiojbetik smelolal jtosuk chanubtasel ta Vivlia o ti kʼu toʼox yelan ta jpasbetik yabtel li Jeovae, ta onoʼox sjelik. Ti jech tspasike, jaʼ ta skoj ti oy ta yoʼontonik ti xmuyubaj yuʼunik li Jeovae. Jech xtok, chakʼ yipalik ti teuk slokʼesik ta Vivlia li kʼusi chkʼot ta nopel yuʼunike. Taje jaʼ li kʼusi skʼan jpastik skotol li yajtunelutik Jeovae. Xi la yal li jtakbol Pabloe: «Mu me xchʼay xavaʼi [li splanoal] li lekil chanubtasele» (2 Tim. 1:13, tsʼib ta yok vun). ¿Kʼusi jaʼ li «splanoal li lekil chanubtasele»? Jaʼ li chanubtaseletik sventa yajtsʼaklomtak Kristo ti te oy ta Vivliae (Juan 17:17). Skotol li kʼusi jchʼunojtike jaʼ te likem talel li ta chanubtaseletik taje. Li s-organisasion Jeovae skoltaojutik talel sventa jechuk jpastik kʼuchaʼal li splanoal xkaltik akʼbile. Mi jech ta jpastike, jun noʼox me koʼontontik. w24.07 11, 12 par. 12, 13

Li jtakbol Pedroe laj yaʼibe smelolal ti kʼu yelan chkaʼi jbatik kʼalal ta jsutes koʼontontike xchiʼuk kʼalal chkichʼtik akʼel ta pertone. Jaʼ yuʼun, la xchanubtas yantik ta sventa taje. Ta mas tsʼakale, li ta skʼinal Pentekostese, li Pedroe laj yal jun mantal ta stojolal epal judaetik ti bu laj yal ti jaʼ la smilik li Mesiase, pe ta slekil yoʼonton xi laj yalanbee: «Suteso avoʼontonik xchiʼuk sutanik tal sventa xichʼ tupʼel li amulike, vaʼun jech chkʼot yorail li siketel oʼontonal ti te chlik talel ta stojolal Jeovae» (Ech. 3:14, 15, 17, 19). Kʼalal laj yal ti sutesoj xa yoʼonton li jun jpasmulile, xkoʼolaj ti tsut tale, jaʼ xkaltik, ti sjel li snopbene, ti xikta li chopol be stamoje xchiʼuk ti jaʼuk xlik spas li kʼusitik lek chil li Diose. Li jtakbole laj yal ti ta xchʼay ta j-echʼel jmultik li Jeovae. Tspat tajek koʼontontik ti chchʼay ta j-echʼel jmultik li Jeovae akʼo mi tsots tajek li mulil la jpastike. w24.08 12 par. 14

Mi jchʼunojtik lek ti ta onoʼox sta yorail ti chtal slajeb li kʼusitik liʼe, jaʼ tskoltautik sventa mu xbat ta koʼontontik saʼel takʼin.  Kʼalal jaʼo xyaket li mukʼta tsatsal vokolile, li takʼine muʼyuk xa me sbalil chkom. Li Vivliae chal ti «ta sjipik batel ta kaye» splataik li krixchanoetike, yuʼun chakʼik venta ti «muʼyuk chpojatik yuʼun splataik mi jaʼuk s-oroik li ta yorail skʼakʼal yoʼonton Jeovae» (Esek. 7:19). Li kʼusi mas lek xuʼ jpastike, jaʼ ti lekuk noʼox sba li jkuxlejaltike, ti muuk xbat ta koʼontontik saʼel kʼulejale. Taje te smakojbe skʼoplal ti mu jtikʼ jbatik ta ilil ta jech noʼox xchiʼuk ti ep kʼusitik jmantik ti mu xa xakʼ yorail sventa oyuk to kʼusitik yan jpastike. Jech xtok, skʼan me jkʼel jbatik sventa mu jaʼuk xbat ta koʼontontik li kʼusi x-ayan kuʼuntike (Mat. 6:19, 24). Kʼalal chnopaj xa talel slajeb li kʼusitike, skʼan me xkakʼtik ta ilel mi jaʼ ta jpat koʼontontik ta stojolal Jeova o mi jaʼ ta sventa li kʼusitik x-ayan kuʼuntike. w24.09 11 par. 13, 14

Xuʼ van oy kʼusitik ti mu vokoluk chkaʼitik stsalele, pe oy van junantik ti vokol tajek chkaʼitike. Taje jaʼ li kʼusi kʼot ta stojolal li jtakbol Pedroe, yuʼun la xiʼta li krixchanoetike. Oxib to velta laj yal ti mu xojtikin li Jesuse (Mat. 26:69-75). Pe ta tsʼakale, tsots yoʼonton la xchol mantal ta yeloval Sanedrin. Xavil yileluke, tsal xa yuʼun li xiʼele (Ech. 5:27-29). Pe kʼalal echʼ jayibuk jabile, mu xa skʼan xchiʼin ta veʼel li jchʼunolajeletik ti maʼuk judaetike, yuʼun la xiʼta «li buchʼutik yichʼoj sirkunsisione» (Gal. 2:11, 12). La xiʼta yan velta li krixchanoetike. Mu jnaʼtik mi tsal onoʼox yuʼun ta j-echʼel li xiʼele. Li voʼotik eke, yikʼaluk van skʼan xkakʼ kipaltik sventa jtsaltik li kʼusi jtsalojtik xa ox kalojtike. Mi oy kʼusi vokol chkaʼitik stsalele, ¿kʼusi xuʼ jpastik sventa mu stij koʼontontik ta spasel jtosuk mulile? Jaʼ ti jechuk-o jpastik li kʼusi laj yal Jesus, ti xi laj yale: «Vikʼiluk-o me asatik» (Mat. 26:41). Akʼo mi tsalem xa avuʼun chavaʼi, jechuk-o me xavichʼ apʼijil sventa mu xapas li kʼusi xuʼ xatsʼuj-o ta prevaetike. Jech xtok, jechuk-o me xapas li kʼusitik skoltaojot talele (2 Ped. 3:14). w24.07 18, 19 par. 17-19

Mi junuk krixchano ti toj echʼ noʼox slekil yoʼonton jech kʼuchaʼal li Jesuse. Kʼalal ay ta balumile, la stunes sjuʼel sventa spas skʼelobiltak juʼelal, jaʼ jech la skolta epal krixchanoetik (Luk. 9:12-17). Li mukʼta matanal laj yakʼbutike jaʼo kʼalal laj yakʼ xkuxlejal ta jtojolaltike (Juan 15:13). Li Jesuse jech-o laj yakʼ ta ilel slekil yoʼonton kʼalal chaʼkuxiem xa oxe, yuʼun jamal onoʼox yaloj ti ta skʼanbe Jeova sventa stunes xchʼul espiritu yoʼ xchanubtasutik xchiʼuk ti spat koʼontontike (Juan 14:16, 17, tsʼib ta yok vun; 16:13). Jech xtok, li Jesuse te chchanubtasutik ta tsobajeletik sventa jnaʼtik kʼuxi xuʼ jpastik ta jchankʼop li krixchanoetike (Mat. 28:18-20). Li jtakbol Pabloe xi laj yal ta stojolal Jesus kʼalal muy batel ta vinajele: «Laj yakʼ viniketik jech kʼuchaʼal matanal» (Efes. 4:7, 8). Laj yalbe skʼoplal xtok ti jaʼ sventa skoltaik tsobobbail ti laj yichʼ vaʼanel li viniketik taje (Efes. 1:22, 23; 4:11-13). Melel onoʼox, li viniketik taje maʼuk tukʼil krixchanoetik xchiʼuk oy onoʼox kʼusi ti muʼyuk lek chbat ta pasel yuʼunike (Sant. 3:2). Pe jaʼik jun mukʼta matanal yakʼojbutik li Jesuse, yuʼun jaʼ tstunesan sventa skoltautik. w24.10 18 par. 1, 2

Li Davide laj yalbe li Salomon ti jaʼ xnichʼon ti jaʼ noʼox lek chbat xkuxlejal mi ta xchʼunbe smantal Jeovae. Pe kʼalal mol xa ox li Salomone, lik yichʼ ta mukʼ yan diosetik. Ta skoj taje, muʼyuk xa lek x-ilat yuʼun Jeova xchiʼuk muʼyuk xa x-akʼbat spʼijil sventa lekuk x-ajvalilaj xchiʼuk ti tukʼuk xventainvane (1 Rey. 11:9, 10; 12:4). ¿Kʼusi chakʼ jchantik? Mi ta jchʼuntik mantale, lek chbat li jkuxlejaltike (Sal. 1:1-3). Li Jeovae muʼyuk onoʼox yalojbutik ti chakʼ jkʼulejaltik xchiʼuk jmukʼulaltik jech kʼuchaʼal la spas ta stojolal li Salomone. Pe mi ta jchʼunbetik smantaltake, ta me xakʼ jpʼijiltik sventa lekuk kʼusi xkʼot ta nopel kuʼuntike (Prov. 2:6, 7; Sant. 1:5). Jtunelik tajek li beiltasel chakʼbutik Jeovae xchiʼuk jaʼ tskoltautik sventa lekuk kʼusi xkʼot ta nopel kuʼuntik kʼalal ta jsaʼ kabteltik, ta sventa li chanune, ta sventa li chʼayob oʼontonale xchiʼuk ti kʼu yelan ta jtunes jtakʼintike. Mi ta jtsaktik ta venta li beiltaseletik liʼe, lek-o me chkil jbatik xchiʼuk Dios xchiʼuk ta me jtatik kuxlejal sbatel osil (Prov. 2:10, 11). Jech xtok, ta me jta jlekil amigotaktik xchiʼuk xijmuyubaj noʼox me li ta kutsʼ kalaltike. w24.11 10, 11 par. 11, 12

Li totil meʼiletike buyuk noʼox xuʼ xchiʼinik ta loʼil li yalab xnichʼnabik ta sventa li Vivliae xchiʼuk ta sventa li xchʼunel yoʼontonik ta stojolal Diose. Taje xuʼ jech sloʼiltaik kʼalal chakʼbeik yil li kʼusitik voʼne xa pasbile, xuʼ van chakʼbeik yil ta junuk livro o ta junuk video. Jech xtok, xuʼ xavakʼbe yil avalab anichʼnabik li kʼusitik voʼne xa pasbile ti te chalbe skʼoplal ta Vivlia eke. Kʼalal jech chapasike, jaʼ chkoltaat-o avalab anichʼnabik sventa xchʼunik ti melel li kʼusi chal Vivliae. Xuʼ xavalbeik skʼoplal li jpech ton ti piedra moabita sbi ti te xa ta oxmil jabil laj yichʼ pasele xchiʼuk ti te xvinaj li sbi Diose. Li ta museo «Li Vivlia xchiʼuk li xchʼul bi Diose» ti te oy li ta smeʼ nail abtelal yuʼun stestigotak Jeova ta Warwick (Nueva York), oy te pasbil jun ti xkoʼolaj tajek kʼuchaʼal li ta orijinale. Li jpech ton taje chal ti ajvalil Mesa ta Moabe la stoy sba ta stojolal li jteklum Israele, taje jaʼ onoʼox jech chal li ta Vivliae (2 Rey. 3:4, 5). Ta me stsatsub xchʼunel yoʼonton avalab anichʼnab kʼalal chil stukik ti melel kʼusi chal li Vivliae. w24.12 15 par. 4, 6