Yakal xa ta jtabetik sbalil avi ti laj yakʼ ta matanal xkuxlejal li Kristoe. Jech kʼuchaʼal liʼe, koliyal li pojelale, li Jeovae chakʼutik ta perton. Pe ti jech tspase maʼuk ta skoj ti sujbile, yuʼun chlokʼ ta yoʼonton spasel (Sal. 103:3, 10-13). Oy buchʼutik tsnopik ti mu staik-o ti x-akʼatik ta perton yuʼun li Jeovae. Pe ti melel xkaltike, chʼabal onoʼox buchʼu ti sta-oe. Li jtakbol Pabloe xi laj yale: «Mu jta-o ti jtakbol chkichʼ albele, yuʼun la jkontrainbe li stsobobbail Diose». Pe xi to laj yal ta tsʼakale: «Ti kʼusi jtaoje jaʼ koliyal li slekil yutsil yoʼonton Diose» (1 Kor. 15:9, 10). Kʼalal ta jsutes koʼontontike, li Jeovae chakʼutik ta perton. ¿Kʼu yuʼun ti jech tspase? Maʼuk ta skoj ti jtatik-oe, yuʼun jaʼ ta skoj ti skʼanojutike. Jaʼ yuʼun, mi chopol chkaʼi jbatik ta skoj ti ta jnoptik ti mu jtatik-o ti xakʼutik ta perton li Jeovae, teuk ta joltik ti maʼuk laj yakʼbe tukʼil krixchanoetik li pojelale. Yuʼun jaʼ laj yakʼbe li jpasmulil krixchanoetik ti tsutes yoʼontonike (Luk. 5:32; 1 Tim. 1:15). w25.01 26, 27 par. 3, 4

Muʼyuk onoʼox kʼusi xuʼ jpastik sventa mu chopoluk kʼusi xalbutik o spasbutik li yantike. Pe li voʼotike oy kʼusi xuʼ jpastik, jaʼ ti xij-akʼvan ta pertone. ¿Kʼu yuʼun? Yuʼun jkʼanojtik li Jeovae xchiʼuk tskʼan ti akʼo jech jpastike. Jech xtok, mi chij-ilin-o xchiʼuk mi mu xij-akʼvan ta pertone, xuʼ me oy kʼusi chopol jpastik xchiʼuk chij-ipaj-o yuʼun (Prov. 14:17, 29, 30). Yuʼun kʼalal muʼyuk xa kapemutike, mas me lek xkil jbatik xchiʼuk li yantike. Jech xtok, jun xa noʼox koʼontontik xchiʼuk maʼuk xa ta jnopbetik skʼoplal li kʼusi kʼot toʼox ta pasele. ¿Kʼusi tskoltaot sventa mu teuk noʼox ilinemot xchiʼuk ti xkol li syayijemal avoʼontone? Baʼyel, jaʼ ti skʼan x-echʼ kʼuk sjaliluke. Jnopbetik skʼoplal kʼalal oy buchʼu tsots chyayije. Kʼalal laj yichʼ xa ox poxtaele, ch-albat ti skʼan smala kʼuk sjaliluk sventa xkole. Jaʼ jech kʼalal oy kʼusi chopol chkichʼtik pasbele, skʼan x-echʼ kʼuk sjaliluk sventa xchʼay ta joltik xchiʼuk ti xlokʼ ta koʼontontik yakʼel pertone (Ekl. 3:3; 1 Ped. 1:22). Kʼanbo koltael Jeova ta orasion sventa xlokʼ ta avoʼonton yakʼel pertone. w25.02 16 par. 8-11

Junantik li chanubtaseletik ti tsots skʼoplale jaʼ li sutesel oʼontonale, li xchʼunel oʼontonale, li ichʼvoʼe xchiʼuk li chaʼkuxesele (Ebr. 6:1, 2). Taje skʼan xojtikinik skotol li yajtsʼaklomtak Kristoe. Jech oxal, li jtakbol Pedroe laj yalbe skʼoplal kʼalal la xcholbe mantal epal krixchanoetik li ta skʼakʼalil Pentekostese (Ech. 2:32-35, 38). Sventa xijkʼot ta yajtsʼaklom Kristoe, tsots skʼoplal ti jchʼuntik li chanubtaseletik taje. Jun veltae, li Pabloe laj yal ti mi muʼyuk jchʼunojtik li chaʼkuxesele, xkoʼolaj ti ta jpʼajtik skotol li chanubtaseletik ta Vivliae (1 Kor. 15:12-14). Akʼo mi jech, mi ta jkʼan chijyijub ta mantale, mu me jaʼuk noʼox jchantik «li kʼusitik kʼun ta chanel ta sventa li Kristoe». Maʼuk noʼox oy kuʼuntik li chanubtaseletik ti kʼunik ta aʼiele, yuʼun oy kuʼuntik tsatsal veʼlil ta mantal xtok. Taje maʼuk noʼox te tsakal skʼoplal li smantaltak Jeovae, yuʼun te tsakal skʼoplal li beiltaseletik ti tskoltautik sventa jnaʼtik li kʼusi tsnop Jeovae. Sventa jtabetik sbalile, skʼan jchantik li Vivliae, jnopbetik skʼoplal xchiʼuk xkakʼ kipaltik sventa xkakʼ ta jkuxlejaltik li kʼusi ta jchantike. Mi jech ta jpastike, lek me chil Jeova li kʼusitik chkʼot ta nopel kuʼuntike. w24.04 4, 5 par. 12, 13

Li Diose la svulesbe ta sjol Jonas «ti mu snaʼik li kʼusi lek xchiʼuk li kʼusi chopol» li jniniveetike (Jon. 1:1, 2; 3:10; 4:9-11). Ta tsʼakale, sventa xakʼ ta ilel Jesus ti tukʼ kʼusi tspas Jeova xchiʼuk ti oy xkʼuxul yoʼontone, jaʼ laj yalbe skʼoplal jniniveetik ti la sutes yoʼontonike. ¿Bu junukal chaʼkuxesel tstaik li jniniveetike? Li Jesuse laj yalbe skʼoplal ti oy jun chaʼkuxesel sventa chapanel ti chkʼot ta pasel ta tsʼakale (Juan 5:29). Taje jaʼo kʼalal mi lik ventainvanuk ta Jmil Jabil li Jesuse, kʼalal «chchaʼkuxiik li buchʼutik tukʼike xchiʼuk li buchʼutik muʼyuk tukʼike» (Ech. 24:15). Li buchʼutik muʼyuk tukʼike ta xichʼik chaʼkuxesel «sventa chapanel», yuʼun li Jeova xchiʼuk Jesuse jaʼ tskʼelik mi chchʼunik xchiʼuk mi chakʼ ta xkuxlejalik li kʼusi chchanike. Mi oy junuk jninive ti chchaʼkuxi pe ti mu skʼan xichʼ ta mukʼ Jeovae, ta xichʼ lajesbel skʼoplal ta j-echʼel (Is. 65:20). Pe mi la snop chtun ta stojolal Jeovae, lek me kʼusi tsta xchiʼuk xuʼ xkuxi ta sbatel osil (Dan. 12:2). w24.05 5 par. 13, 14

Li Jesuse lek laj yakʼ ta ilel ti snaʼ xkʼuxubinvan li Stote (Juan 14:9). Li kʼusitik la spas xchiʼuk ti k’u yelan kʼopoje laj yakʼ ta ilel ti skʼanojutik li Jeovae, ti snaʼ xkʼuxubinvane xchiʼuk ti tskʼan tskoltautik sventa stsal kuʼuntik li mulile (Luk. 5:27, 28). Li Jesuse snaʼoj xa onoʼox li kʼusi tsnuptane. Ep ta velta laj yalbe yajchankʼoptak ti ta xichʼ valopatinele xchiʼuk ti chichʼ milel ta jtel teʼe (Mat. 17:22; 20:18, 19). Jech xtok, snaʼoj ti jaʼ chchʼay-o mulil kʼalal chakʼ sba ta matanale. Laj yal xtok ti kʼalal mi cham xa oxe, ta xnopajik talel ta stojolal «skotol li jeltos krixchanoetike» (Juan 12:32). Li buchʼutik chakʼ xchʼunel yoʼontonik ta stojolal Jesus xchiʼuk ti tstsʼaklibeik li yav yoke, xuʼ me lek x-ilatik yuʼun Jeova, vaʼun ti xkolik lokʼel li ta mulile (Rom. 6:14, 18, 22; Juan 8:32). Sventa jechuk xkʼot ta pasel taje, li Jesuse tsots yoʼonton xchiʼuk ta sjunul yoʼonton cham akʼo mi tsots laj yil svokol (Juan 10:17, 18). w24.08 5 par. 11, 12

Nopo kʼu yelan laj avaʼi aba kʼalal lik achan li Vivliae. La achan ti skʼanojot li Jeovae, ti oy ta yoʼonton chakʼot ta yutsʼ yalale, ti tslajesbe skʼoplal li vokoliletike xchiʼuk ti oy ta yoʼonton chchaʼkuxes li avutsʼ avalal ta achʼ balumile (Mar. 10:29, 30; Juan 5:28, 29; Rom. 8:38, 39; Apok. 21:3, 4). Skotol taje kʼot ta avoʼonton (Luk. 24:32). Vaʼun, mas to lik akʼan li kʼusi yakal chachane xchiʼuk chakʼan xa tajek chavalbe li krixchanoetike (koʼoltaso xchiʼuk Jeremias 20:9). Kʼalal jkʼanojtik li kʼusi chal Vivliae, ta jkʼan xa chkaltik batel (Luk. 6:45). Jaʼ jech chkaʼi jbatik kʼuchaʼal li yajtsʼaklomtak Kristo ta baʼyel siglo ti xi laj yalike: «Mu xuʼ xkikta jbakutik ta yalel li kʼusi kilojkutik xchiʼuk li kʼusi kaʼiojkutike» (Ech. 4:20). Ta skoj ti ep tajek sbalil chkiltik li mantale, oy ta koʼontontik chkalbetik li yantike. w24.05 15 par. 5; 16 par. 7

Li yajtunelutik Jeovae ta jcholtik mantal ta skoj ti jkʼanojtik li Jtotik ta vinajele xchiʼuk ta skoj ti ta jkʼantik xojtikinik li yantik eke. Pe junantik ermanoetike vokol chaʼiik ta spasel. ¿Kʼu yuʼun ti jech chaʼi sbaike? Junantike stsʼijetik noʼox xchiʼuk mu noʼox spas yuʼun chaʼiik. Yantik xtoke chkʼexavik kʼalal chbatik ta vulaʼal ta sna krixchanoetik kʼalal muʼyuk takbilik ta ikʼele. Junantik xtoke chiʼik mi mu lekuk xtakʼbatik. Jaʼuk li yantike jaʼ ta skoj ti mu skʼan sabeik sjol li yantike. Skotol li ermanoetik taje skʼanojik tajek li Jeovae, pe vokol chaʼiik ti xcholbeik mantal li buchʼutik mu xojtikinike. ¿Li voʼot une? ¿Mi oy bateltik ti muʼyuk xa xamuyubaj li ta cholmantale? Mi jaʼ jeche, mu me xachibaj. Mi muʼyuk jun avoʼonton chachol mantale, xuʼ van jaʼ senyail ti bikʼit avakʼoj abae. Yikʼaluk van mu xakʼan ti labal xa sba xiloxuk li yantike o ti xatikʼ aba ta kʼope. Jech xtok, muʼyuk onoʼox buchʼu lek chaʼi ti mu xtakʼbat leke, mas to kʼalal oy ta avoʼonton chakoltavane. Li Atot ta vinajele xaʼibe lek smelolal li kʼusitik chanuptane xchiʼuk oy ta yoʼonton tskoltaot (Is. 41:13). w24.04 14 par. 1, 2

Teuk ta ajol ti mu onoʼox spas avuʼun skotol ta anil li kʼusi chachan ta Vivliae. Tsako ta venta liʼe: pasbo junuk slistail li kʼusitik oy ta avoʼonton chatukʼibtas ta akuxlejale. Vaʼun, tʼujo junuk o chibuk ti bu chakʼan xa noʼox chavakʼ ta akuxlejale, li yane xuʼ van ta tsʼakal to xapas. ¿Bu junukal ti chakʼan xa noʼox chavakʼ ta akuxlejale? Xuʼ van jaʼ baʼyuk xavakʼ ta avoʼonton li kʼusi mas kʼune o li kʼusi skʼan xa noʼox xajel ta akuxlejal chavile. Mi la avakʼ xa venta ti bu skʼan xatukʼibtase, saʼo mantaletik ta jvuntik. Kʼopono li Jeovae, albo ti oyuk ta avoʼonton spasele xchiʼuk ti xuʼuk avuʼun spasel li kʼusitik lek chile (Filip. 2:13). Laje, akʼo ta akuxlejal li kʼusi la achane. Kʼalal chavil ti yantik xjel batel akuxlejale, jaʼ me tstij avoʼonton sventa jechuk-o xapas batel. Yuʼun mi pas avuʼun junchibuke, jaʼ tskoltaot sventa masuk xa kʼun xavaʼi xapas batel li kʼusitik yan te atsʼibaoj ta alistae. w24.09 6 par. 13, 14

Mi chopol chavaʼi aba ta skoj li kʼusi la apas ti laj yil-o svokol avuʼun li yantike, ¿kʼusi stakʼ xapas? Kʼanbo perton ta sjunul avoʼonton xchiʼuk kʼelo kʼusi xuʼ xapas sventa lekuk xavil aba xchiʼuk yan velta. Albo Jeova ti akʼo skolta li buchʼutik laj yil svokol ta skoj li kʼusi la apase. Li Jeovae xuʼ skoltaoxuk sventa mu xalubtsajik xchiʼuk ti junuk avoʼontonik yan veltae. Oyuk kʼusi xakʼ achan li kʼusitik muʼyuk lek bat ta pasel avuʼune xchiʼuk akʼo stunesot Jeova ti kʼu yelan lek chile. Kalbetik skʼoplal li j-alkʼop Jonase. Albat yuʼun Dios ti akʼo xbat ta Ninivee, pe yan-o bu jatav batel. Laje, tukʼibtasat yuʼun Jeova xchiʼuk la xchʼun li kʼusi albate (Jon. 1:1-4, 15-17; 2:7-10). Li Jeovae jech-o la stunes li Jonase, yuʼun la stak batel yan velta ta Ninive. Pe muʼyuk xa la stoy sba, la xchʼun xa mantal. Li Jonase chopol laj yaʼi sba ti muʼyuk la xchʼun mantal ta anile, pe muʼyuk xchibaj. Yuʼun laj onoʼox xchʼun li kʼusi albat yuʼun Jeova yan veltae (Jon. 3:1-3). w24.10 8, 9 par. 10, 11

Li Jeovae maʼuk noʼox chchʼay li kiltike, yuʼun tstupʼ ta j-echʼel. Sventa xkaʼibetik smelolale, jnopbetik skʼoplal jun vinik ti chchʼay kiltike, ti chjuxilanbe li svunal ilile. Pe akʼo mi juxilanbil xa li svunale, xvinaj to ti kʼu yepal li ilile. Pe li Jeovae mu jechuk tspas, yuʼun tstupʼ ta j-echʼel. Sventa xkaʼibetik smelolale, jnopbetik skʼoplal ti kʼu toʼox yelan tstsʼibajik ta voʼnee, li kʼusi tstunesike anil ta tupʼel. Jaʼ yuʼun, kʼalal chichʼ tupʼel li ilile, chchʼay skʼoplal, muʼyuk xa kʼusi te tsʼibabil chkom mi jaʼuk xa buchʼu xuʼ xil kʼusi te tsʼibabil, xkoʼolaj ti chʼabal buchʼu saʼoj yile. ¡Lek tajek yoʼonton Jeova ti tstupʼ ta j-echʼel li jmultike! (Sal. 51:9). w25.02 10 par. 11

Mi oy buchʼu chopol kʼusi laj yal ta jtojolaltik o ti chopol kʼusi tspasbutike, jpat koʼontontik ta stojolal Jeova ti chajal ta sat skotole. Kʼalal jnaʼojtik taje, jaʼ tskoltautik sventa xkuch kuʼuntik li kʼusi chopol chkichʼtik pasbele, yuʼun li Jeovae snaʼoj bakʼin ta xchapan. Mi jaʼ xa kiktaojbetik ta yok skʼobe, muʼyuk me chkap joltik xchiʼuk muʼyuk ta jnakʼ skʼakʼal koʼontontik. Pe mi muʼyuk la jpajtsan jbatike, muʼyuk xa xijmuyubaj, xuʼ me oy kʼusi chopol xlik jpastik xchiʼuk yikʼaluk mu xa lekuk xkil jbatik xchiʼuk Jeova. Melel onoʼox ti mu spas kuʼuntik skotol jech kʼuchaʼal la spas li Jesuse, yuʼun yikʼaluk van oy kʼusi chkaltik o ta jpastik ti xlaj to jnaʼtike (Sant. 3:2). Bateltike, li kʼusi chopol chijpasbate xuʼ van yayijem chkom jbekʼtaltik o chopol-o chkaʼi jbatik yuʼun ti kʼu sjalil kuxulutik ta mol balumile. Mi jaʼ jech anuptanoje, teuk me ta ajol ti snaʼoj Jeova kʼu yelan chavaʼi abae. Li Jesus eke ep kʼusitik chopol laj yichʼ pasbel, jaʼ yuʼun xaʼibe smelolal ti kʼu yelan chavaʼi abae (Ebr. 4:15, 16). Xijmuyubajutik ti yakʼojbutik lekil tojobtaseletik ta Skʼop li Jeova sventa jnaʼ kʼusi ta jpastik kʼalal oy kʼusi chopol chijpasbate. w24.11 6 par. 12, 13

Sventa jtatik li kuxlejal sbatel osile, toj tsots skʼoplal ti xkakʼ ta ilel xchʼunel koʼontontik ta stojolal li Jesuse (Juan 3:16-18, 36; 17:3). Epal judaetike mu xchʼunik ti skʼan xakʼ xchʼunel yoʼontonik ta stojolal li Jesuse. Jaʼ yuʼun, xi la sjakʼbeike: «¿Kʼusi senyail chavakʼ kilkutik sventa jchʼunkutik li kʼusi chavale?» (Juan 6:30). Vaʼun, laj yalik ti ta skʼakʼalil Moisese akʼbatik li mana ti xkoʼolaj ta pane (Neem. 9:15; Sal. 78:24, 25). Jamal xvinaj ti jaʼ noʼox tsvul-o yoʼontonik ti oyuk sveʼelike. Yuʼun kʼalal laj yalbe skʼoplal Jesus ta sventa «li pan ti likem tal ta [vinajel]» ti xkoʼolaj ta mana ti chakʼ kuxlejale, li judaetike muʼyuk la sjakʼik kʼusi skʼan xal (Juan 6:32). Jaʼ batem tajek ta yoʼontonik li kʼusi noʼox chtun yuʼunike ti jaʼ muʼyuk la stsakik ta venta li kʼusi laj yalbe skʼoplal Jesuse. w24.12 5, 6 par. 10, 11

Li ta eskuelae, li avalab anichʼnabe te chchanik ti oy junantik kʼusitik chchʼi ta balumil ti jmoj spasbenale. Jech kʼuchaʼal jutuk mu skotoluk li teʼetike jmoj kʼu yelan pasbil, li ta yoke chlokʼ skʼobkʼobtak, li ta skʼobkʼobtake chlokʼ yuni vachʼiltak. Ti jech yelane, li ta españole ojtikinbil kʼuchaʼal fractales. Li kʼusitik taje jaʼ jech xvinaj li ta yan kʼusitik pasbile. Pe ¿buchʼu la spas li kʼusitik toj kʼupilik sbae? Mi jaʼ jech tsjakʼilanbe sbaik li avalab anichʼnabike, xuʼ me mas to xchʼunik ti jaʼ spasoj Dios skotol li kʼusitik x-ayane. Kʼalal chchʼi batel li avalab anichʼnabike, skʼan van xakolta yoʼ xaʼibeik smelolal ti kʼu yuʼun tsots skʼoplal ti xchʼunbeik li smantaltak Diose. Sventa spas avuʼun taje, xuʼ xi xajakʼbee: «Mi jaʼ la spasutik li Diose, ¿mi mu jechuk ti oy srasonal sventa jchʼuntik ti yakʼojbutik mantaletik sventa xijmuyubaje?». Laje, akʼbo yil ti tey tsʼibabil ta Vivlia li kʼusitik skʼan jpastik sventa xijmuyubaje. w24.12 16 par. 8

Li jtakbol Pabloe akʼbat snaʼ yuʼun Dios ti skʼan slokʼesik ta tsobobbail li jun jpasmulil ti muʼyuk to sutesoj yoʼontone (1 Kor. 5:13). ¿Kʼu van yelan skʼan xilik yajtsʼaklomtak Kristo li jpasmulile? Li Pabloe laj yalanbe batel ti mu xa xchiʼinike xchiʼuk ti mu jaʼuk xchiʼinik ta veʼele (1 Kor. 5:11). Yuʼun kʼalal oy buchʼu ta jchiʼintik ta veʼele, chlik jchiʼintik ta loʼil xchiʼuk mu xkaʼitik x-echʼ ora xchiʼuk. Jaʼ yuʼun, li Pabloe laj yalbe batel li ermanoetik ta tsobobbail ti mu xa xchiʼinik li vinike. Taje jaʼ sventa mu xchanbeik li xchopol talelale (1 Kor. 5:5-7). Jech xtok, xuʼ van jaʼ xkoltaat sventa xakʼ venta ti la syayijesbe yoʼonton li Jeovae, ti xkʼexav ta skoj li kʼusi chopol la spase xchiʼuk ti xtijbat yoʼonton sventa sutes yoʼontone. w24.08 15 par. 4, 5

Li ta Skʼakʼalil Stael Perton ti jun noʼox velta ta jabil chichʼ pasele, li mero bankilal palee chakʼ ta milbil matanal chonbolometik ta sventa li jteklume. Melel onoʼox ti muʼyuk chchʼaybe-o ta j-echʼel smul li j-israeletike, yuʼun li chonbolometike mas pekʼel skʼoplalik. Pe li Jeovae oy ta yoʼonton chakʼ ta perton li jteklume, jaʼ noʼox venta mi tsutes yoʼontonik xchiʼuk mi chakʼik li matanal jech kʼuchaʼal tskʼane (Ebr. 10:1-4). Li matanaletik chakʼik li ta Skʼakʼalil Stael Perton xchiʼuk li ta yantik velta chakʼike, jaʼ noʼox chvulesbat ta sjolik ti jaʼik jsaʼmuliletike. Pe li Jeovae oy kʼusi la spas sventa xchʼaybe-o ta j-echʼel smul li krixchanoetike. Sventa xkʼot ta pasel yuʼun taje, laj yakʼ skʼanbil Nichʼon «sventa xkuchbe batel smul li epal [krixchanoetik]» ta jun noʼox velta ta j-echʼele (Ebr. 9:28). Li Jesuse «tal yakʼ xkuxlejal kʼuchaʼal pojelal sventa tspoj epal krixchanoetik» (Mat. 20:28). w25.02 4 par. 9, 10

Xi pʼijubtasvan li Jesuse: «Oy ta yoʼonton tspas kʼusi lek li krixchanoe, pe kʼun li sbekʼtale» (Mat. 26:41 xchaʼvokʼal). Kʼalal jech laj yal li Jesuse, laj yakʼ ta ilel ti xaʼibe smelolal ti jaʼik jpasmuliletik li krixchanoetike xchiʼuk ti oy kʼusitik chopol chbat ta pasel yuʼunike. Pe pʼijubtasvan xtok ti mu jpat koʼonton ta jtuktike. Kʼalal jech laj yal li Jesuse, li yajchankʼoptake jaʼ to laj yalik ti mi jsetʼuk bu chiktaik komel stuk li Jesuse (Mat. 26:35). Lek li kʼusi oy ta yoʼontonik kʼalal jech laj yalike. Pe muʼyuk xakʼik venta ti kʼalal oy kʼusi tsnuptanike, xuʼ anil xkʼunib yoʼontonik xchiʼuk ti jaʼ xa xlik spasik li kʼusi chopole. Jech oxal, li Jesuse la spʼijubtasan li yajchankʼoptak jech kʼuchaʼal xvinaj li ta teksto avie. ¿Kʼusi la spasik li jchankʼopetik kʼalal la xchukik batel li Jesuse? Ta skoj ti muʼyuk vikʼil satike, oy kʼusi muʼyuk lek la spasik. Chʼayal taatik xchiʼuk jaʼ la spasik li kʼusi laj yalik ti muʼyuk tspasike, yuʼun laj yiktaik komel stuk li Jesuse (Mat. 26:56). w24.07 14 par. 1, 2

Li Adan xchiʼuk Evae maʼuk noʼox chʼay yuʼunik li kuxlejal sbatel osile, yuʼun muʼyuk xa lek laj yil sbaik xtok xchiʼuk li Jeova ti jaʼ Stotike. Kʼalal muʼyuk toʼox spasoj smulike, jaʼ toʼox yutsʼ yalal sbaik xchiʼuk li Jeovae (Luk. 3:38). Pe kʼalal la stoy sbaik ta stojolal Jeovae, maʼuk xa yutsʼ yalal sbaik komik. Taje jaʼo kʼot ta pasel kʼalal muʼyuk toʼox yiloj yalab xnichʼnabike (Jen. 3:23, 24; 4:1). Jaʼ yuʼun, li snitilulaltak Adane skʼan lekuk xil sbaik xchiʼuk li Jeovae (Rom. 5:10, 11). Taje jaʼ skʼan xal ti skʼan lekuk xkil jbatik xchiʼuk li Jeova eke. Jlik livro chalbe skʼoplal kʼusi skʼan xal ti lekuk xkil jbatik xchiʼuk li Jeovae, yuʼun li ta griego kʼope xuʼ van jaʼ skʼan xal ti «xkʼot ta yamigo li yajkontrae». Li kʼusi toj labal sbae jaʼ ti lokʼ ta yoʼonton stuk Jeova sventa lekuk xkil jbatik xchiʼuke. ¿Kʼuxi la spas taje? Li matanal sventa skʼanel pertone jaʼ li kʼusi la spas Jeova sventa lekuk xil sbaik xchiʼuk li jpasmulil krixchanoetike. Taje jaʼ skʼan xal ti oyuk kʼusi xichʼ jelel ti koʼoluk sbalile. Kʼalal jech chichʼ pasele, xuʼ xichʼ tael yan velta li kʼusi chʼayem xa oxe. w25.02 3, 4 par. 7, 8

Li jtakbol Pabloe xi laj yale: «Lek xa noʼox jech li mantal laj yichʼ akʼbel li vinike, ti jutuk mu skotolikuk laj yakʼbeik mantale» (2 Kor. 2:5-8). Taje jaʼ skʼan xal ti la stabe sbalil ti laj yichʼ akʼbel mantal li vinik ti mulivaj xchiʼuk li yajnil stote (1 Kor. 5:1). ¿Kʼu yuʼun ti jech chkaltike? Jaʼ ti la sutes yoʼonton li vinike (Ebr. 12:11). Laj une, li Pabloe xi laj yalbe li tsobobbail ti kʼusi skʼan spasik ta stojolal li buchʼu laj toʼox spas smule: «Ta slekil avoʼontonik xavakʼik ta perton xchiʼuk patbeik yoʼonton». Xchiʼuk xi to laj yale: «Chkalboxuk mantal ti akʼbeik yil ti akʼanojike». Jech kʼuchaʼal chkakʼtik ventae, li Pabloe maʼuk noʼox oy ta yoʼonton ti sut ta mantal li buchʼu spasoj smule, yuʼun skʼan xakʼbeik ta ilel ta skʼopojelik xchiʼuk ta stalelalik ti yakʼojik xa ta perton xchiʼuk ti skʼanojike. Kʼalal jech la spasike, li vinike laj yakʼ venta ti xmuyubaj li ermanoetik ta tsobobbail ti sut talele. w24.08 15 par. 4; 16, 17 par. 6-8

Li jtakbol Pabloe snaʼoj lek kʼusi skʼan spasik li yajtsʼaklomtak Kristo sventa xkuch yuʼunike. Jaʼ yuʼun, laj yalbe ti mu spat yoʼonton ta stojolal stukike, ti jaʼuk spat yoʼontonik ta stojolal Jeovae. Xi tsots yoʼonton laj yale: «Jaʼ jkoltavanej kuʼun li Jeovae; muʼyuk chixiʼ» (Ebr. 13:6). Avi kʼakʼale, oy junantik ermanoetik ti yakal chkuch yuʼunik li kontrainele. Li voʼotik eke xuʼ me xkakʼtik ta ilel ti jkʼanojtike, ti jpastik orasion ta stojolalike o ti oyuk kʼusi jpastik sventa jkoltatike. Li Vivliae xi chal ta jamale: «Skotol li buchʼutik tskʼan chichʼik ta mukʼ Dios ta sjunul yoʼontonik ta xkuxlejalike xchiʼuk ti tskʼan jmoj oyik xchiʼuk li Kristo Jesuse ta onoʼox xichʼik kontrainel ek» (2 Tim. 3:12). Taje jaʼ skʼan xal ti jkotoltik skʼan chapalukutik xa noʼox kʼalal mu to chkichʼtik kontrainele. Skʼan jpat koʼontontik ta stojolal Jeova xchiʼuk ti jpʼeluk ta koʼontontik ti tskoltautik sventa xkuch kuʼuntik ti kʼusiuk noʼox jnuptantike. Yuʼun li stuke ta yorail chakʼbe siketel yoʼonton yajtuneltak kʼalal jaʼo chtun yuʼunik chile (2 Tes. 1:7, 8). w24.09 13 par. 17, 18

¿Kʼusi koltaatik-o li jkorintoetik sventa xichʼik voʼe? (2 Kor. 10:4, 5). Li Diose la stunes Skʼop xchiʼuk xchʼul espiritu sventa skolta li jkorintoetik yoʼ sjel ta j-echʼel li xkuxlejalike (Ebr. 4:12). Li buchʼutik la xchʼamik li lekil aʼyeje, laj yiktaik li yakubele, li elekʼe xchiʼuk ti xchiʼil noʼox sbaik ta vinikal chchiʼin sbaik ta vayele (1 Kor. 6:9-11). Melel onoʼox ti junantik jkorintoetike oy kʼusitik laj yiktaik spasel ta xkuxlejalik sventa xichʼik voʼe, pe muʼyuk la snopik ti mu spas yuʼunike. Laj yakʼ yipalik sventa xlik xanavikuk li ta bikʼit be ti ch-ikʼvan batel ta kuxlejal sbatel osile (Mat. 7:13, 14). Li voʼote, ¿mi oy kʼusi chavakʼ persa stsalel ti meʼinem ta avoʼontone? Mi jaʼ jeche, mu me xalubtsaj. Kʼanbo xchʼul espiritu Jeova sventa skoltaot ta stsalel li prevae. w25.03 6 par. 15-17

Li Jeovae jamal chalbot ti chakʼ apʼijile, «yuʼun tskʼupin yakʼel xchiʼuk muʼyuk bu ch-ilin». Li pʼijilal taje jaʼ me tskoltaot sventa xanaʼ mi lek chil Jeova li kʼusi kʼot ta nopel avuʼune o mi muʼyuk. Kʼalal mi laj xa ox akʼanbe beiltasel ta orasion li Jeovae, teuk me asat kʼu yelan tstakʼbot. Kalbetik junuk skʼelobil: jnoptik noʼox ti oy bu labate xchiʼuk ti chachʼaye, xuʼ van oy buchʼu chakʼanbe koltael ti tey nakale. Pe ¿mi mu jechuk ti chamala kʼusi chalbot li buchʼu la akʼanbe koltaele? Jech, li kʼusi chapase jaʼ ti chachikinta lek li kʼusi chalbote. Jaʼtik jech ek kʼalal chakʼanbe apʼijil li Jeovae, chikintao lek li kʼusi chalbote, jaʼ xkaltik, saʼo beiltaseletik xchiʼuk mantaletik ta Vivlia ti te tsakal skʼoplal xchiʼuk li kʼusi chakʼan chapase. Kalbetik skʼoplal ta sventa li reunion sosiale. Sventa xanop mi chabate, skʼan xatsak ta venta li kʼusi chal Vivlia ta sventa li kʼinetik ti solel muʼyuk xa smelolale, li xchiʼinel chopol krixchanoetike xchiʼuk ti toj tsots skʼoplal ti jaʼ baʼyeluk xkakʼ ta jkuxlejaltik li kʼusitik ta sventa li Ajvalilal yuʼun Diose (Mat. 6:33; Rom. 13:13; 1 Kor. 15:33). w25.01 16 par. 6, 7

Li Isaiase toj labal sba ti kʼu yelan laj yalbe skʼoplal li buchʼutik te oyik li ta paraiso ta mantale xchiʼuk li buchʼutik muʼyuk te oye. Li yajtunelutik Jeovae oy kuʼuntik skotol. Yakʼojbutik xchʼul espiritu, Xchʼul Kʼop xchiʼuk ep jveʼeltik ta mantal sventa mu xkiltik viʼnal, takitiʼil xchiʼuk sventa xijmuyubajuk noʼox (koʼoltaso xchiʼuk Apokalipsis 22:17). Pe jaʼuk li buchʼutik muʼyuk te oyik li ta paraiso ta mantale chʼabal sveʼelik, chʼabal kʼusi chuchʼik xchiʼuk chilik kʼexlal. Abol sbaik ta mantal (Amos 8:11). Li Jeovae chakʼbe li kʼusitik jtunel tajek yuʼun li steklumale (Joel 2:21-24). ¿Kʼu yelan yakal tspas avie? Yakʼojbutik Vivlia, vunetik, pajina ta internet, tsobajeletik xchiʼuk asambleaetik. Jaʼ jech lek makʼlinbilutik jujun kʼakʼal sventa lek tsotsutik. w24.04 21 par. 5, 6

¿Kʼusi xuʼ xapas mi oy buchʼu chakʼan chanovioin aba xchiʼuke? Xuʼ van xachiʼin ta loʼil ti bu oy krixchanoetike, ta telefono o ta videollamada. Jamal xavalbe ti oy ta avoʼonton chakʼan chavojtikine (1 Kor. 14:9). Mi chalbot ti tskʼan to tsnopbe lek skʼoplale, malao me (Prov. 15:28). Yan mi laj yalbot ti muʼyuk ta yoʼonton chojtikinote, tsako me ta venta ti kʼu yelan chaʼi sbae. Mi oy buchʼu chalbot ti tskʼan chojtikinote, tsako ta venta ti mu kʼunuk laj yaʼi xalbot li kʼusi oy ta yoʼontone. Jaʼ yuʼun, akʼo ta ilel slekil avoʼonton xchiʼuk ichʼo ta mukʼ. Albo mi chakʼan to chanopbe lek skʼoplale, pe mu me xajalij (Prov. 13:12). Mi muʼyuk oy ta avoʼonton chavojtikine, ta slekiluk avoʼonton xavalbe xchiʼuk jamaluk xavalbe. Pe mi oy ta avoʼonton chakʼan chanovioin abaike, albo li kʼusi oy ta avoʼontone xchiʼuk ti kʼu yelan chakʼan chavojtikin abaike. Yuʼun mu van koʼoluk li kʼusi chanopike. w24.05 23, 24 par. 12, 13

Kʼalal chex kerem toʼox li Davide, bat ti bu spasoj skarpana li soltaroetik ta Israele. Laj yil ti xiʼem tajek li soltaroetik ta skoj ti xi ch-albatik yuʼun li natil Goliate: «¡Ta jlaban li soltaroetik yuʼun Israel ti te xcholoj sbaike!» (1 Sam. 17:10, 11). Li soltaroetike chiʼik tajek, yuʼun jaʼ laj yakʼ ta yoʼontonik li snatil xchiʼuk li kʼusi chal li Goliate (1 Sam. 17:24, 25). Pe li Davide maʼuk la stsak ta venta taje, yuʼun snaʼoj ti maʼuk yakal chchopol kʼopta li soltaroetik ta Israele, yuʼun jaʼ yakal chchopol kʼopta li yajsoltarotak kuxul Diose (1 Sam. 17:26). Li Davide jaʼ mas la snopbe skʼoplal li Jeovae. Spatoj yoʼonton ti ta onoʼox xkoltaat jech kʼuchaʼal koltaat kʼalal ay spoj tal li xchijtake. Koliyal ti koltaat yuʼun Jeovae, la stsak ta kʼop li Goliate xchiʼuk laj onoʼox stsal li jfilistea vinike (1 Sam. 17:45-51). w24.06 21 par. 7

Jnopbetik skʼoplal kʼu yelan jkuxlejaltik jechuk ti muʼyukuk chijtun ta stojolal li Jeovae. Taje tskoltautik sventa jechuk-o tukʼ xkakʼ jbatik ta stojolal Jeova xchiʼuk ti jechuk xkaltik kʼuchaʼal li jtsʼibajom yuʼun salmoe: «Yan li voʼone lek chkaʼi ti chinopaj ta stojolal Diose» (Sal. 73:28). Ta skoj ti jaʼutik «smoso li jun noʼox kuxul melel Diose», tstsal kuʼuntik kʼusiuk noʼox vokolil ta jnuptantik li ta slajebal kʼakʼale (1 Tes. 1:9). Li kuxul Diose oyutik ta yoʼonton xchiʼuk jech-o tskoltautik. Jaʼ jech la skolta li yajtuneltak ta voʼnee xchiʼuk jaʼ jech tskoltautik li avi eke. Poʼot xa xtal li mukʼta tsatsal vokolil ti muʼyuk jech ilbil-oe. Pe mu jtukuk oyutik. «Jaʼ yuʼun, lek tsots koʼontontik xi chkaltike: ‹Jaʼ jkoltavanej kuʼun li Jeovae; muʼyuk chixiʼ›» (Ebr. 13:5, 6). w24.06 25 par. 17, 18

Li Vivliae chalbe skʼoplal mas ta 40 ajvaliletik ta Israel. Chalbe skʼoplal lekil ajvaliletik ti oy kʼusi chopol la spasike. Jech kʼuchaʼal li Davide jaʼ jun lekil ajvalil echʼ, yuʼun xi laj yal li Jeovae: «Ta sjunul yoʼonton la stsʼakliun, jaʼ la spas li kʼusi lek chkile» (1 Rey. 14:8). Akʼo mi jech, la xchiʼin ta vayel jun ants ti oy xa smalale xchiʼuk oy kʼusi la spas sventa teuk xcham ta paskʼop li smalale (2 Sam. 11:4, 14, 15). Jech xtok, chalbe skʼoplal chopol ajvaliletik ti oy kʼusi lek la spasike. Jech kʼuchaʼal li Reoboame, jnaʼojtik ti maʼuk tukʼil ajvalil laj yil li Jeovae, yuʼun «jaʼ la spas li kʼusi chopole» (2 Kron. 12:14). Akʼo mi jech, la xchʼunbe smantal Jeova ti mu xbat stsak ta kʼop li lajunchop nitilulal ta Israele xchiʼuk laj yakʼ ti akʼo stʼuj stukik li buchʼu ch-och ta ajvalile. Jech xtok, la smeltsanbe lek smuroaltak epal jteklumetik sventa mu xtal tsakatikuk ta kʼop yuʼun li yajkontraike (1 Rey. 12:21-24; 2 Kron. 11:5-12). Vaʼun chaʼa, ¿kʼu yuʼun oy junantik ti tukʼ ilatik yuʼun Jeova xchiʼuk ti oy junantik muʼyuke? Jaʼ la stsak ta venta mi ta sjunul yoʼonton chkʼanate, mi la sutes yoʼonton ta skoj li smule xchiʼuk mi jaʼ noʼox ch-ichʼat ta mukʼe. w24.07 20 par. 1-3

¿Kʼu yelan skʼan xichʼ kʼelbel skʼoplal mi mu to sta 18 sjabilal li ermano ti yichʼoj xa voʼ ti tsots la spas smule? Li moletik ta tsobobbaile tstʼujik chaʼvoʼ moletik sventa xchiʼinik ta loʼil xchiʼuk li stot smeʼ ti jaʼik testigoetike. Li moletik taje tskʼelik kʼusitik spasoj stot smeʼ sventa skoltaik li skerem o stsebik yoʼ sjel li stalelale xchiʼuk ti sutes yoʼontone. Mi chchʼam li tojobtasel chakʼ stot smeʼ li kerem o li tsebe xchiʼuk mi tsjel stalelal xchiʼuk ti kʼu yelan tsnope, li chaʼvoʼ moletike xuʼ xkʼot ta nopel yuʼunik ti jaʼuk xkoltavanik batel ta mantal li stot smeʼe xchiʼuk ti mu persauk xichʼ vaʼanel junuk komite yuʼun moletike. Yuʼun li Jeovae jaʼ yakʼojbe ta sba totil meʼil sventa stukʼibtasik ta slekil yoʼonton li yalab xnichʼnabike (Deut. 6:6, 7; Prov. 6:20; 22:6; Efes. 6:2-4). Laje, li moletike skʼan jechuk-o xchiʼinik ta loʼil bakʼintik li totil meʼil sventa snaʼik mi jech-o chichʼ koltael li kerem o li tsebe. Pe mi mu skʼan sutes yoʼonton xchiʼuk mi mu skʼan sjel li stalelale, chichʼ vaʼanel jun komite yuʼun moletik sventa xchiʼinik ta loʼil xchiʼuk li stot smeʼ ti jaʼik testigoetike. w24.08 24 par. 18

Akʼo mi xijmuyubaj onoʼox kʼalal oy kʼusi chkichʼtik kʼelanbele, mas to xijmuyubaj kʼalal voʼotik oy kʼusitik chkakʼbetik li yantike. Ta skoj ti kʼu yelan spasojutik li Jeovae, oy me kʼusi spas kuʼuntik ti mas to xijmuyubaj yuʼune. Mi chkakʼ kipaltik ta skoltael li yantike, mas me xijmuyubaj. ¿Mi mu jechuk ti toj labal sba ti kʼu yelan pasbilutike? (Sal. 139:14). Li Vivliae chal ti xmuyubajik noʼox li buchʼutik chakʼ li kʼusitik x-ayan yuʼunike. Jaʼ yuʼun, mu labaluk sba chkaʼitik ti xi chichʼ albel li Jeovae: «Li Dios ti xmuyubaje» (1 Tim. 1:11). Yuʼun jaʼ li buchʼu baʼyuk lokʼ ta yoʼonton yakʼel li kʼusitik x-ayan yuʼune, muʼyuk buchʼu yan jech spasoj. Xi laj yal li jtakbol Pabloe: «Jaʼ kuxulutik yuʼun, chijbakʼ xchiʼuk ti oyutike» (Ech. 17:28). Jech xtok, te likem talel ta stojolal Jeova «skotol li lekil matanal xchiʼuk li tukʼil matanale» (Sant. 1:17). ¿Kʼusi xuʼ jpastik mi ta jkʼantik ti masuk to xijmuyubaj kʼalal chkakʼtik li kʼusi oy kuʼuntike? Xuʼ jchanbetik slekil yoʼonton li Jeovae (Efes. 5:1). w24.09 26 par. 1-4

Li jun siervo ministeriale xuʼ van snop ti mu onoʼox xuʼ yuʼun xlik tunuk ta mol ta tsobobbail kʼalal chil ti ep kʼusitik skʼan spase. Pe skʼan teuk ta sjolik ti muʼyuk onoʼox chkʼanbatik yuʼun Jeova mi jaʼuk li s-organisasion ti tukʼ xa xbat ta pasel yuʼunik skotole (1 Ped. 2:21). Jech xtok, ta me skoltaot li xchʼul espiritu Jeova sventa xata li kʼusi oy ta avoʼontone (Filip. 2:13). Li voʼot une, ¿mi oy ta avoʼonton ti xlekubuk jtosuk atalelale? Mi jeche, albo Jeova, sabo mas smelolal kʼusi xuʼ xapas xchiʼuk albo moletik kʼusi xuʼ xapas sventa xlekub batel li atalelale. Jechuk-o me xavakʼ batel persa sventa xlik tunan ta mol ta tsobobbail. Albo Jeova ti akʼo xchanubtasot xchiʼuk ti akʼo spatot sventa jtunelukot yuʼun xchiʼuk ti jtunelukot li ta stsobobbaile (Is. 64:8). Jpʼeluk ta avoʼonton ti chakʼbot bendision Jeova ta skotol li kʼusitik chapas sventa xata li kʼusi oy ta avoʼontone. w24.11 25 par. 17, 18

Manchuk mi ep xa jabil chijtun ta stojolal Jeova, mu me stakʼ xkaltik ti sta-o xkʼuxubinutike. Melel onoʼox, li stuke ep sbalil chil skotol li kʼusi ta jpastik ta stojolale. Ti laj yakʼbutik ta matanal li pojelale, maʼuk sventa stojbutik li kʼusi ta jpastik ta stojolale. Mi ta jnoptik ti jtatik-o ti xkʼuxubinutik li Jeovae, xkoʼolaj ti yakal chkaltik ti mu persauk ti ay chamuk ta jtojolaltik li Kristoe (koʼoltaso xchiʼuk Galatas 2:21). Li jtakbol Pabloe snaʼoj ti mu kʼusi stakʼ spas ta yipal stuk sventa x-akʼat ta perton yuʼun li Diose. Mi jaʼ jeche, ¿kʼu yuʼun ti laj yakʼ yipal spasbel yabtel li Jeovae? Yuʼun tskʼan chakʼbe ta ilel ti tstojbe ta vokol li slekil yutsil yoʼonton akʼbat ta ilel yuʼun li Diose (Efes. 3:7). Jaʼ jech li voʼotik eke, ti xijmuyubaj chijtun ta stojolal Jeovae, maʼuk noʼox ta skoj ti ta jkʼantik ti akʼo xkʼuxubinutike. Yuʼun ti jech ta jpastike, jaʼ ta skoj ti ta jkʼan ta jtojbetik ta vokol ti jech chakʼbutik ta ilele. w25.01 27 par. 5, 6