Yehova yange duen a Mbaiserael ken uikyangen kera yô maa ver upristi ér ve eren tom ken tabernakel. Shi yange ver Mbalevi mbagenev ér ve nengen sha tom u i eren ken tabernakel la. Yehova yange hemban nengen sha mba ve lu ikyua a tabernakel man mba ve eren tom ker la doo doo a mbagenevee? Ei! Yehova sangen a sange ga. Hanma Oriserael cii yange nan lu a ian i yan ijende a Yehova kôôsôô. Ikyav i tesen yô, Yehova yange er ibeenegh due sha ivande, man usu u lun er ityôgh nahan lu sha ityough ki tabernakel, sha er ikyurior i Iserael cii vea nenge a mi yô. (Eks. 40:38) Yange ibeenegh kira kia hiin u yemen vegher ugen yô, mba ve lu ica a tabernakel je kpa ve nenge a ki. Maa ve hii u wan ikyav, soghon utenti vev, yemen vea Mbaiserael mbagenev mbara imôngo. (Num. 9:15-23) Sea lu han han sha tar nyian kpa, se doo Yehova ishima, shi una nenge sha a vese shi una kura se. w24.06 4 ¶10-12

Uma u Davidi yange lu sha zongo. Wan na Abesalom yange soo u wuan un karen teman tor. (2 Sam. 15:12, 13) Nahan gba u Davidi una yevese a due ken Yerusalem fele fele! Er mbayev nav lu yemen vea na yô, gba u Davidi una lu a or u nana lu her nana ôron un mbaawashima mba Abesalom yô. Nahan a kaa ér Sadoki kua upristi mbagen ve lu ken gar ve ôron un kwagh u a lu zan hemen yô. (2 Sam. 15:27-29) Lu u vea eren kwagh sha kwaghfan. Davidi kaa a Sadoki kua Hushai, azende a na a mimi la ér ve wase un u eren kwagh ugen. (2 Sam. 15:32-37) Lu u Hushai una er inja er ngu suen Abesalom nahan shi una tese un gbenda u una kar ve una ta num sha Davidi yô, nahan kwagh ne una gema a wase Davidi u wan iyol. Abesalom lumun u dondon kwaghwan u Hushai la yô, Hushai hide ôr Sadoki kua Abiatar kwagh u za hemen ne. (2 Sam. 17:8-16) Maa iorov mba uhar mban hide ôr Davidi awashima u Abesalom, nahan kwagh la wase u kuran uma u Davidi.—2 Sam. 17:21, 22. w24.07 4-5 ¶9-10

Ishima ka i za mbacivir Yehova mbagenev iyol sha akaabo a yange ve vande eren ken ijime la. Kpa umbur wer se doo Yehova ishima kpishi. Ka nahan ve yange na Wan na va paa se sha asorabo a ase ye. Nahan se fatyô u lun a vangertiôr ser Yehova soo ér se lumun iyua i un ne se la. Yehova kaa a vese ér aluer se ‘hen kwagh a na imôngo’ yô, una de se a asorabo a ase vindi vindi. Doo se kpishi er Yehova Ter wase u se doo un ishima la ka a de se asorabo a yange se er la yô! Shi mayange una hungur a akaa a dedoo a se er la ga. (Ps. 103:9, 12; Heb. 6:10) Aluer u ngu vaan afanyô sha asorabo a yange u er ken ijime la, nahan ishima ngi zan we iyol sha kwagh shon yô, nôngo sha afatyô wou cii hemban henen sha akaa a u lu eren hegen ne kua aa u va er ken hemen la, i de lu sha akaa a tse ga. U fatyô u geman akaa a yange er ken ijime la ga. Kpa u fatyô u wuese Yehova shi eren akaa a dedoo ken mlu wou u he ne. Shi u fatyô u lun a ishimaverenkeghen sha akaa a a tende zwa u va eren ken hemen sha ci wou la. w24.10 8 ¶8-9

Ashighe agen u ôr Bibilo yô, iyol a kpe u sha ci u u nenge wer akaa nga kpishi a i gbe u u sôr ken uma wou yô. Hen ase sha kwagh ne: Alaghga iyange igen u ôr Bibilo, nahan i ôr hen ijiir la ér doo u sangen a sange ior ga. (Yak. 2:1-8) Nahan u nenge wer doo u u nyôôso gbenda u u eren kwagh a ior la, maa u gema inja. U er nahan doo! Kpernan shi u ôron Bibilo yô, avur la tese er i gbe u u kôron zwa wou tsaha yô. (Yak. 3:1-12) Maa shi u kav er ashighe agen ka u ôr kwagh a or dang shin u ôr akaa a nan nan iyolkpen yô. Nahan u tsua wer u ôron kwagh u una taver a taver or ishima yô, a lu u nan nan iyolkpen ga. Shi iyange igen u er Bibilo yô, i ôr er i gbe u se palegh u yan ijende a tar ne yô. (Yak. 4:4-12) Maa u nenge wer gba u u wa ikyo sha akaa a u ôron shin u nengen shin u ungwan la. Alaghga iyange i sha unyiin la u nenge wer akaa a i gbe u u nyôôso ken uma wou la ngee u gande. Mayange iyol i de kpen we ga. Umbur wer u ‘haan or u he iyol’ la ka kwagh u i gbe u se za hemen u eren yô. w24.09 5-6 ¶11-12

Yesu yange fa er Yehova nenge er i lu nzughul a na yô. Shi yange na jighjigh ér Yehova una va kar a iferkwagh la kera sha shighe vough. Shighe u mbagenev ve er kwagh a vese sha mimi ga yô, doo u se dondo ikyav i Yesu, se kôr iyol tsaha sha er se ôr kwagh u vihin ga yô. Ashighe agen a er kwagh a vese sha mimi ga kpa, ityôkyaa a lu i se ôr kwagh shin se er ma kwagh ga, sha ci u kwagh la a lu kwagh u cuku. Shin alaghga a gba u se ôr kwagh ga sha er kwagh u se ôr la una va seer van a mbamzeyol ga yô. (Orpa. 3:7; Yak. 1:19, 20) Ashighe agen yô, a gba u se ôr kwagh u kuran or u i lu nzughul a nan yô. Shin alaghga a gba u se ôr kwagh u pasen mbagenev atesen a Bibilo. (Aer. 6:1, 2) Nahan kpa, shighe u se lu lamen yô, gba u se nôngo kpoghuloo se lam sha imo i legh legh man sha icivir kpaa. Shi se fatyô u dondon ikyav i Yesu la sha u wan uma wase sha ikyev i “Un u a ôron ijir sha perapera la.”—1 Pet. 2:23. w24.11 5-6 ¶10-12

Orsholibo ka nana gema ishima yô, se ember kpishi! (Luka 15:7) Ka an ka nan zua a iwuese? Ka mbatamena? Umbur kwagh u apostoli Paulu a nger sha kwagh u mbaasorabo la, ér: “Alaghga Aôndo una na vea gema ishima.” (2 Tim. 2:25) Nahan ka orumace ka nan wase Orkristu u geman mhen u nan ga, ka Yehova. Paulu pase se akaa a dedoo a or ka nana gema ishima ve nan zua a mi yô. Or shon ka nan zua a mfe u vough u mimi la, nahan nan mase kaven er nan er ibumekwagh yô, maa nan osough ken kwaghhônon u Satan la.—2 Tim. 2:26. Shighe u or gem ishima yô, mbatamen vea za hemen u sôron or shon sha er vea wase nan nana hide a taver jighjigh u nan shi nana za hemen u palegh ameen a Satan geman eren kwagh u dedoo yô.—Heb. 12:12, 13. w24.08 23 ¶14-15

Ikpelaior i Yesu na i kwaghyan la yange i hemba veren ishima u zuan a akaa  a iyolough a kwagh gba ve a mi la shi kuren asaren a ve. Se ôr nahan sha ci u nyi? Sha ci u mba ker ken sev mbugen yô, ve kav er Yesu kua mbaapostoli nav yem yô. Ikpelaior la maa nyôr utso mbagenev mba ve mough ken Tiberia ve va hen ijiir la yô, ve gba yemen ken Kapernahum u za keren Yesu. (Yoh. 6:22-24) Ve lu keren Yesu nahan lu sha ci u ve soo u seer ungwan kwagh u Tartoro? Ei. Jighilii yô, yange ve lu henen sha kwagh u kwaghyan u iyolough u kwagh gba ve a mi la. Er nan ve se fe? Nenge kwagh u yange za hemen shighe u ikpelaior la za kohol Yesu ikyua a Kapernahum la. Yesu ôr a ve wang ér ka sha ci u kwaghyan u iyolough ve ve hen a na ye. Er ikpelaior la ‘ya ikpenberedi la ide’ nahan kpa, Yesu kaa a ve ér kwaghyan la ka “kwaghyan u ka a saa ishe ne.” Yesu maa wa ve kwagh ér ve ker i lu “kwaghyan u una lu her zan zan una kar nan uma u tsôron” la. (Yoh 6:26, 27) Yesu kaa ér Ter na, una na ve kwaghyan la. w24.12 5 ¶8-9

Kwagh u una wase anmgbian u nomso u seer fan ityesen yô, hanma shighe u nan lu tesen shin nan lu wan ior kwagh cii, kwaghôron nan a lu kwagh u Bibilo i tese yô. Man kwagh u una wase u u eren kwagh ne yô, a gba u u henen Bibilo kua ityakeda yase tsembelee. (Anz. 15:28) Shighe u u lu henen kwagh yô, ver ishima zulee nenge er ityakeda yase i pase avur a Bibilo la, sha er u dondo kwagh u Ruamabera a kaa la sha gbenda u vough yô. Shi shighe u u lu tesen yô, nôngo sha afatyô wou cii, Yehova a seer doon mba u lu lamen a ve la ishima, shi kwaghôron wou a mgbegha ve u eren kwagh u ve hen la. Shi aluer u ngu pinen mba ve er tom u ortamen ica i gbe la akaa a a tsume u la yô, kwagh la kpa una wase u u seer fan ityesen. (1 Tim. 5:17) Gba u mbatamen cii vea lu ior mba vea fatyô u taver mbagenev ishima yô. Nahan kpa, ashighe agen yô, a gba u mbatamen vea wa mbagenev kwagh shin vea kôôm ve je kpaa. Shighe u mbatamen ve lu taver mbagenev asema shin ve lu wan ve kwagh shin kôôm ve je kpaa, gba u vea lam a ve kundu kundu. Aluer u ngu eren kwagh a mbagenev kundu kundu man sha dooshima, shi u ngu tesen ve kwagh u Mkaanem ma Aôndo ma kaa yô, u lu or u fan ityesen, sha ci u u ngu dondon ikyav i Yesu u a lu Ortesen u Hemban la.—Mat. 11:28-30; 2 Tim. 2:24. w24.11 24 ¶16

Se fatyô u nan Yehova icivir sha akaa a se ôron sha kwagh na yô. Avur ne kaa a vese ér se “wa Yehova icam,” se “wuese iti Na,” se “Yôôn loho u dedoo u myom na,” shi se “pase akuraior iengem na.” (Ps. 96:1-3) Se fatyô u nan Ter wase u sha la icivir sha igbenda ne cii. (Aer. 4:29) Se fatyô u nan Yehova icivir a akaa a ase a injaa. Ka gbenda ugen u mbacivir Yehova ve ne un icivir je la. (Anz. 3:9) Ikyav i tesen yô, Mbaiserael yange ve er iyua sha er a maa tempel shi a za hemen u nengen sha mi yô. (2 Utor 12:4, 5; 1 Kron. 29:3-9) Mbahenen mba Yesu kpa yange ve er iyua “sha akaa a ve lu a mi la” sha u suen Yesu man mbaapostoli nav. (Luka 8:1-3) Mbakristu mba sha ayange a mbaapostoli la kpa yange ve na akaa sha er vea wase anmgbianev vev mba nomso man mba kasev mba kwagh tser ve la yô. (Aer. 11:27-29) Se kpa se fatyô u civir Yehova nyian sha u eren iyua a akaa a se lu a mi la. w25.01 4 ¶8; 5 ¶11

Ka nyi yange i wase Korneliu ve er batisema? Bibilo kaa ér Korneliu lu or u “cian Aôndo a ya na cii.” Shi yange gbaan uwer u eren msen zamber Aôndo ga. (Aer. 10:2) Peteru yange pasen Korneliu loho u dedoo yô, un man tsombor na cii hingir u nan Kristu jighjigh, nahan ve kera ngôôr ga maa ve er batisema. (Aer. 10:47, 48) Korneliu yange kegh a kegh iyol u geman akaa ken uma na sha er una civir Aôndo vea tsombor na je ka u henen a hen ga. (Yos. 24:15; Aer. 10:24, 33) Korneliu yange una soo yô, ma de ér ian i un lu sha mi la i yange un u hingir Orkristu, er Saulu nahan. Kpa yange er nahan ga. Gba u u gema akaa a vesen ken uma wou, cii ve u er batisema yee? Aluer u er nahan yô, Yehova una wase u. Aluer u ngu nôngon wer u dondo akaawan a Bibilo ken uma wou sha er u civir un yô, una ver u doo doo. w25.03 5 ¶12-13

Aluer u ungwa akaabo sha nongo wase shin sha iyol i anmgbianev mba ve lu hemen la yô, umbur kwagh u mbaihyomov mba Aôndo yange ve er a Yesu kua mbahenen sha ayange a mbaapostoli la. Yesu yange tsenga ôron ér ior vea hendan a mbacivir Yehova shi vea wa ve mbaaie iyol kpaa. Man ka kwagh u a lu zan hemen nyian vough je la. (Mat. 5:11, 12) Aluer se fa or u nan lu samber a mbaaie mban shi se er kwagh fele u kuran iyol yase yô, se na mbaaie mban jighjigh ga. Ka nyi se er sha u kuran iyol yase? De keghen ato a mbaaie ga. Apostoli Paulu yange ôr kwagh u i gbe u se er shighe u se ongo mbaaie mba ior ve lu samber a mi la yô. Yange kaa a Timoteu ér a “venda kwagh a mbagenev taver taver ve̱ . . . de veren ato sha akaa a aiegh a ior ve ôron la ga,” shi ve “venda akaaôron a aiegh” kpaa. (1 Tim. 1:3, 4) Nahan se mba keghen ato a mbaaie ga sha ci u se fa ape ve dugh yô. Kpa ka se gema se kegh ato a “kwaghôron u dedoo” u a lu u mimi yô.— 2 Timoteu 1:13. w24.04 11 ¶16; 13 ¶17

Za hemen u lun ken mzough vea mba ve civir Yehova sha mimi la. Aôndo soo ér se civir un ken mzough. Aluer se za hemen u varen a mimi yô, se lu ken mzough. Or u nan undu mimi yô, ka or u van a mpav ken tiônnongo, sha nahan yô Aôndo ta se icin ér se ‘nyagh nan.’ Aluer se palegh nan ga yô, se kpa se va undu mimi er nan nahan. (Rom. 16:17) Aluer se fa mimi shi se kôr un gbang gbang yô, se lu kôôsôô a Yehova shi jighjigh wase una hemba taver cii. (Ef. 4:15, 16) Shi kwagh la una kura se sha atesen kua mbaaie mba Satan, shi Yehova una kura se hen shighe u zegecan la kpaa. Nahan za hemen u kôron mimi gbang gbang, “nahan Aôndo u bem una lu a [we].”—Fil. 4:8, 9. w24.07 13 ¶16-17

Yesu yange a hemba veren ishima u wasen ior mba asema za ve iyol sha ci u mba mbaasorabo la, nahan lôhô ve ér ve va hingir mbadondon un. Yange fa er i lu isholibo i ne ve uumace ve lu yan ican yô. Nahan hemba veren ishima sha u wasen ior mba asema lu zan ve iyol sha ci u asorabo a ve la. A ôr injakwagh igen ér: “Ka mba ve lu gbang gbang la kwagh a gbe ve a ortwer ga, kpa ka mba ve lu uange la kwagh a gbe ve a ortwer ye.” Shi a kaa ér: “M va ka u yilan mbaperapera ga, kpa ka mbaasorabo.” (Mat. 9:12, 13) Lu kwagh u Yesu er vough je la. Yange lam a kwase ugen u ôô un angahar sha mliam nam la kundu kundu shi de un a kwaghbo. (Luka 7:37-50) Zum u lu lamen a kwase Samaria la, a tese un atesen a vesen agen, shin er fa er kwase la lu idyakwase nahan kpaa. (Yoh. 4:7, 17-19, 25, 26) Aôndo na Yesu tahav mbu been a ku u isholibo i ve a mi la kera vindi vindi. Er nan se fe nahana? Sha ci u Yesu yange nder nomso man kasev, mbayev kua mbaganden kpaa shin ku.—Mat. 11:5. w24.08 4 ¶9-10

Ica a gba ga tsô Yehova una na iti na icivir nena? Una er kwagh ne sha ijirôron na. Ica a gba ga tsô Yehova una tim Zegebabilon kera, sha ci u a er akaa a vihin je cieryol, shi a er mbaaie sha kwagh u Aôndo je gande. (Mpa. 17:5, 16; 19:1, 2) Alaghga mbagenev mba vea nenge mtim u Zegebabilon la vea va kohol se ken mcivir u mimi. Yehova maa una mase timin tar u Satan kua mba ve kohol un ve lu hendan a Na shi vihin un iti la cii ken ityav mbi Armagedon la. Kpa una gema a yima mba a doo ve ishima shi ve ungwan imo na, shi ka i doo ve u nan un icivir la. (Mar. 8:38; 2 Tes. 1:6-10) Yehova una tsegha iti na vindi vindi hen shighe u Hemen u Kristu u Anyom Dubu ua bee ve a ta hanma or ikyaren i masetyô la. (Mpa. 20:7-10) Hen shighe la, “tar ua iv a mfe u sha kwagh u iengem i Yehova, Er mngerem ma ngee shin zegemnger nahan.” (Hab. 2:14) Nenge ase er a va lu kwagh u doon tsung shighe u hanma or nana naan Yehova icivir i i kom sha a na la yô! w25.01 7 ¶15-16

Ka nyi yange lu u ia wase Mbakristu mba ken Yudia la u wan ishima a ahendan a ve tagher a mi laa? Paulu yange soo ér una wase Mbakristu mban ve nenge er i lu a inja u wan ishima a ahendan yô. Yange kaa ér alaghga Aôndo una de ér i tôv Orkristu a ican sha er kwagh la una wase nan u tilen dông yô. Imba ican la ia fatyô u wasen nan u lun shin seer lun a aeren a Orkristu. Nahan lu u Mbakristu mba ken Yudia mbara vea hemba veren ishima sha akaa a dedoo a aa due ken ican ve i yan la ve, a hemba lun ve zange u wan ishima ye. (Heb. 12:11) Paulu yange kaa a Mbakristu mba ken Yudia la ér ve taver ishima shi ve za hemen u wan ishima a atsan. Apostoli Paulu yange hemba lun sha ian i dedoo i ngeren ve washika sha kwagh u ishimawan. Cii ve a hingir Orkristu yô, yange tôvon Mbakristu a ican shi fa er ka i er kwagh a ve dang yô. Shi yange fa u wan ishima a atsan, sha ci u yange hingir Orkristu yô, i hendan a na sha igbenda kposo kposo.—2 Kor. 11:23-25. w24.09 12-13 ¶16-17

Hanma iyange yô, ka i hemba gban u se er tom u pasen kwagh ne torough torough. Sha ci u nyi? Sha ci u shighe kera shi vese ga. Nenge ase kwagh u yange Yesu tsenga ôron sha kwagh u tom u pasen kwagh ken ayange a masejime ne, er i nger ken Marku 13:10 la yô. Sha kwagh u takeda u Mateu u ôr yô, Yesu yange kaa ér a pase loho u dedoo u Tartor ne a tser tar cii ve “mkur” una va ye. (Mat. 24:14) Kwagh la tese ér ka u a va tim tar u ifer u Satan ne kera vindi vindi. Yehova ver ‘iyange man ihwa’ i ica a gba ga tsô, akaa ne aa er yô. (Mat. 24:36; Aer. 1:7) Hanma iyange i sev mbu av yô, ka se hemba mgbôghom a iyange la cii. (Rom. 13:11) Nahan gba u se za hemen u pasen kwagh zan zan mkur una kar van. Mpin u vesen u i gbe u se cii se hen sha mi yô ka un ne: Se mba pasen loho u dedoo sha ci u nyi? U ôron zevera yô, ka dooshima ka a mgbegha se u pasen ior kwagh ye. Ka sea pasen kwagh yô, kwagh la a tese ér loho u se pasen la doo se ishima, shi ior doo se ishima, man u hemban cii yô, Yehova man iti na doo se ishima. w24.05 14-15 ¶2-3

Wase wan wou a hen sha ma kwagh u kpilighyol u Yehova a gbe yô. Shighe u u lu zenden vea wan wou hen ijiir i doonashe i ne ze u za nengen yô, wase un a nenge er akaa a igbetar agen ka a wa shi a samber er a we la yô. Er nan ve akaa a igbetar la a lu er a lu la nahana? Wase wan wou a kav er akaa a a nenge a mi ken akaa a igbetar la a tese er i lu or u lun a kwaghfan kpishi yange nan tôô shighe nan er a sha inja nahan yô. Ikyav i tesen yô, mbasainsi time sha akaa a igbetar a ka a wa gbilititi shi a samber er a we nahan la kuma anyom kpishi hegen. Orsainsi ugen iti na ér, Nicola Fameli, a kaa ér, aluer u hii u ôron agbir a ma kwagh u igbetar u a we sha imba gbenda la yemen er a samber a yem la yô, ingyegh ki agbir la ki a lu seer sha alô sha alô. Gbenda u agbir la ka a samber la zua sha ayenge a môm kohol môm hingir uhar, môm kohol uhar hingir utar, uhar kohol utar hingir utaan, nahan zan zan yem ken hemen. Mba yer imba ayenge ne ken zwa Buter ér Fibonacci sequence. U fatyô u nengen a agbir shin ihiange i gbilititi la ken akaa a igbetar kpishi, er azuku asan agen nahan, kua ken akaauma a shin mnger a lun a agbende, er ikwembe man mbaagbum nahan, man ken ikya i imendenev kua ityouv mbi ufaluwa mbagenev mba i yer ve ken zwa Buter ér sunflowers la. w24.12 16 ¶7

Mose man Davidi kua Yohane cii lu ior mba sha ayange a tsuaa la. Shi mlu u sha ayange a ve la kpa kaha kposo a u sha ayange a ase ne. Kpa se mba er ve nahan sha igbenda kpishi. Yange ve civir Aôndo u mimi la, se kpa se mba civir un. Heela tseegh ga, se mba eren msen hen Yehova, shi se mba suur sha a na, shi se mba keren iwasen na man kwaghwan na vough er ve nahan. Shi er mbajighjigh mba been iyol mbara lu a vangertiôr ér Yehova una ver mba ungwan imo na doo doo nahan, se kpa ka vangertiôr u se lu a mi vough je la. Sha nahan yô, se dondo nen kwaghwan u mbajighjigh mba been iyol mbara sha u ungwan imo i Yehova. Aluer se mba ungwan imo i Yehova yô, una ver se doo doo, shi una wase se se zua a uma u a lu uma jim jim la. Nahan se “tsa gbem.” Jighilii yô, se lu uma gbem sha won! Shi a saan se iyol er se lu eren kwagh u doon Ter wase u sha u se doo un ishima, u una va na se injar je a hemba kwagh u se hen la yô.—Ef. 3:20. w24.11 13 ¶20-21

Sha ayange a mbaapostoli la, i tsua anmgbianev mbagenev lu mbashiren tiônnongo. (1 Tim. 3:8) Ikyav tese ér lu ve ve eren “ityom i wasen ior” i apostoli Paulu nger kwagh sha mi la ye. Nahan ikyav tese ér Mbashiren tiônnongo eren ityom i hange hange kpishi, sha er mbatamen mban vea hemba veren ishima sha tom u tesen man u kuran iyôngo la yô. Ikyav i tesen yô, alaghga mbashiren tiônnongo wasen u ngeren ukôpi mba Ruamabera shin yamen akaa a ngeren uruamabera mbara a mi. Nenge ase ityom i hange hange igen i mbashiren tiônnongo ve eren hen tiônnongo wou la. (1 Pet. 4:10) Alaghga i na ve tom ér ve nengen sha inyaregh ki tiônnongo, gayô ve ngeren branci a tindin a ityakeda sha er mbapasenkwagh vea zuan a i yô. Gayô ve nengen sha uharegh mba tiônnongo a pasen kwagh her la, shin sha mbaanar mba samber a iliam man mba tesen vidio ken mkombo. Gayô ve nengen sha mba ve ve mkombo ken Iyou i Tartor la, shin ve wasen u sôron Iyou i Tartor. Ityom ne cii ka ityom i hange hange i i gbe u a er sha er akaa a za ken tiônnongo sha inja sha inja yô. w24.10 19 ¶4-5

Aluer se umbur ser Yehova ngu uma shi a kegh a kegh iyol u wasen se yô, kwagh la una wase se u wan ishima a hanma imeen cii, a lu i cuku shin i vesen kpaa. Yehova ka Aôndo u Hemban Agee, nahan una fatyô u nan se agee a wan ishima. Kwagh ne ka a taver se ishima shighe u se tagher a atsan yô. Man ka sea nenge Yehova una wase se ken atsan a kiriki a se tagher a mi la yô, kwagh a la wase se u lun a vangertiôr ser una wase se shighe u se tagher a atsan a vesen yô. Nenge ase akaa ahar a yange er Tor Davidi ve seer lun a vangertiôr ér Yehova a wase un yô. Biya man begha yange ve kôr iyôngo i ter na shighe u lu yev, kuran iyôngo i ter na la. Hen ashighe a ahar ne cii, Davidi taver ishima, ta num sha Biya man begha ne, nahan yima iyôngo i ter na. Nahan kpa, mayange Davidi nenge ér un er kwagh ne sha tahav nav ga. Yange fa er lu Yehova na un tahav ve un er kwagh ne yô. (1 Sam. 17:34-37) Er Davidi lu henen sha akaa ne yô, kwagh la wase un u fan ér Aôndo u uma una taver un ken hemen. w24.06 21 ¶5-6

Tôô ase wer i lôhô u iniongo. U za iniongo shono? Aluer u vande fan or u nan lôhô u iniongo la ga, shin kwagh u nan we ishima u eren hen iniongo la ga yô. A gba u u pine nan mbampin er mban nahan: “Ka han a lu eren iniongo la man a lu hanma shighe? Ka iorov ume vea lu hen iniongo laa? Ka an nana lu nengen sha iniongo shono? Ka unô nahan vea lu zana? Ka akaa a nyi nahan i we ishima u eren here? A na ior msôrom hen iniongo laa?” Mbampin mban vea wase u u tsuan kwagh u u er la sha kwaghfan. U tôvon sha kwagh u u soo u eren la vighe vighe cii yô, hide hen sha kwagh shon zulee. Ikyav i tesen yô, aluer u fa wer ior mba ve dondon atindi a Yehova ga kpa mba zan iniongo la shin ka u a na ior kwaghman hen iniongo la man or u nengen ér i ma kwagh her akuma akuma nan ngu ga di ye? U nenge wer iniongo la ia va kure sha dang u erene? (1 Pet. 4:3) Aluer u tôv sha gbenda u kwagh u i lôhô u la una bende a akaa ne la vighe vighe yô, a lu u zange u tsuan kwagh u dedoo u i gbe u u er la. w25.01 15 ¶4-5

Nagh ku ipaan kura na yô, Yehova una fatyô u koghun asorabo a mba ve gem ishima la kera. Ka i taver kpishi u koghun kpagh shin kwagh u nyian bong sha ikyondo. Nahan kpa, Yehova tese ikyav ne u wasen se u fan ér, una kire asorabo a ase vindi vindi je yô a kera fatyô u nengen a a ga. I tôô asorabo a ase i kar sha “anzô.” (Mat. 6:12; Luka 11:4) Nahan hanma kwa u se er kwagh u vihin Yehova yô, injô yase la ka i kehen i seer a seer. Se mba un a zege injô! Kpa Yehova ka una de se a kwaghbo yô, i lu inja er a de se a injô i se lu un a mi la nahan. Kera kaan ér se kimbi un injô yase shin asorabo a a de se a mi la ga. Er ka a de or a injô ve i pever nan iyol nahan, kape Yehova ka una de se a asorabo a ase ve i pever se iyol je la! w25.02 9-10 ¶9-10

Mbamaren ka vea va bee iyol yô, ka i gba u a nenge sha mbamgbe vev, man mbayev kpishi ka i saan ve iyol u eren nahan. (1 Tim. 5:4) Mbamaren mba ve ne Yehova jighjigh yô fa ér aluer ve wase mbayev vev hingir mba civir Yehova yô, a saan ve iyol. Sha nahan yô, mba nengen mbayev vev ér ka gbenda u zuan a inyaregh shighe u vea va bee iyol ga. (3 Yoh. 4) Tese wer u suur sha Yehova shighe u u lu tesen mbayev ou akaa a vea er ve vea fatyô u va nengen sha iyol ve yô. Er ve lu iyev la je, tese ve wer u eren tom kpoghuloo la ka kwagh u dedoo. (Anz. 29:21; Ef. 4:28) Er ve lu vesen la, wase ve ve ver ishima sha kwagh u i lu tesen ve sha makeranta la. Mbamaren vea fatyô u tôvon sha kwagh, nahan tesen mbayev vev akaawan a Bibilo a aa wase ve u tsuan makeranta u zan sha kwaghfan yô. Awashima u mbamaren yô, ka i lu u wasen mbayev vev sha er vea fatyô u kuren mbamgbe vev ayol a ve, shi seer pasen kwagh shin eren pania je kpaa yô. w25.03 30-31 ¶15-16

Yesaia ityough 65 pase er Yehova a ôr ér uma una lu ken paradiso u ken jijingi la yô. Kwagh u yange tsenga ôron la yange hii kuren sha mi ken inyom i 537 cii man shighe u Yesu la. Hen shighe la i pase Mbayuda mba ve lu uikyangen ken Babilon mba ve gema asema la, hide yem ken tar ve. Yehova yange ver ior nav doo doo shi wase ve u hiden sôron gar u Yerusalem u i vihi un côu côu la, hingir ijiir i doonashe shi i hide i sôr tempel na hide hingir ijiir i Mbaiserael cii civir Yehova her yô. (Yes. 51:11; Sek. 8:3) Shi mkur u kwaghôron u Yesaia u sha uhar la, yange hii u kuren ken inyom i 1919 la. Ken inyom la mbacivir Yehova mba sha ayange ase ne due ken Zegebabilon kera. Nahan paradiso u ken jijingi la hii u samber sha tar cii. Mbapasen kwagh u Tartor sha gbashima yange ve ver atôônanongo kpishi sha tar shi ve lu tesen aeren a Mbakristu. Nomso man kasev mba yange ve wa tswam shi ve eren ijimba yô, hingir u ‘haan or u he iyol, u i gbe un sha awashima u Aôndo’ la. w24.04 20-21 ¶3-4

Ken ityar igen yô, mbamaren mba or shin anmgbianev mba nan mba vesen ka ve tsua kwase shin nom sha ci u nan. Ken ityar igen di yô, mba hen tsombor shin azende a or ka a tese nan kwase shin nom maa ve ker gbenda nomsoor la vea kwase la ve zua ve nenge aluer ka u vea hii u sôôr ayol a ve yô. Aluer or kaa ér we u wase nan u keren nom shin kwase yô, nôngo fa akaa a or shon shin kwase shon nan lu keren ken or u nan soo u vôson yô. U zuan a or sha ci ve yô, nôngo kpoghuloo fa aeren a or shon man u hemban cii je yô, nôngo fa aluer nan ya ijende vea Yehova kôôsôô yô. Aluer or ya ijende a Yehova kôôsôô yô, hemba kan kwagh u vesen aa u or lun a inyaregh shin zan makeranta gayô zan iti la. Nahan kpa, umbur wer ka anmgbian u nomso la vea anmgbian u kwase la vea tsua u vôson ayol a ve ye. w24.05 23 ¶11

Se fatyô u wasen mba ve lu sôôr ayol a ve la sha akaa a se ôron a ve man a se palegh u ôron la kpaa. Ashighe agen yô, a gba u se kôr zwa wase tsaha. (Anz. 12:18) Ikyav i tesen yô, alaghga a torough se iyol u ôron mbagenev ser, ma anmgbian u nomso nan ngu sôôr anmgbian u kwase ugen. Kpa alaghga vea hemba soon ér vea ôr mbagenev iyol ve. De lamen sha mba ve lu sôôr ayol a ve la shin puun ve sha akaa a ve tsough u eren la ga. (Anz. 20:19; Rom. 14:10; 1 Tes. 4:11) Heela tseegh ga, a gba u se palegh u ôron akaa shin pinen ve mbampin mba vea na a lu ve ape vôson ayol a ve fele fele la. Aluer ve nenge ér doo u vea de u sôôr ayol a ve di ye? Doo u se pine ve mbampin sha kwagh shon vighe vighe shin se na mô ve ibo ga cii. (1 Pet. 4:15) Aluer ior mba ve lu sôôr ayol a ve la pav kpa, se gba tôôn tsô ser kwagh u ve er la doo ga ze. Kpa ve gema ve kure awashima u sôôr ayol a ve la, sha ci u kwagh la wase ve u tsuan kwagh u vough u vea er yô. Nahan kpa, er ve pav yô, alaghga kwagh la una na ve ishimavihin. Sha nahan yô, se fatyô u keren igbenda i wasen ve. w24.05 31 ¶15-16

Imeen i hemban cii i alaghga se tagher a mi yô, ka shighe u or u hen tsombor wase shin ijende yase i ishima ishima i de u civir Yehova yô. (Ps. 78:40) Aluer or la nan doo se ishima kpishi je yô, a hemba taver se u wan ishima cii. Aluer imbakwagh ne er u yô, ikyav i Sadoki i eren kwagh sha mimi la ia fatyô u taver we ishima. Sadoki yange za hemen u civir Yehova sha mimi shighe u ijende na i ishima ishima, Abiatar de u civir Yehova sha mimi la. Kwagh ne yange er shighe u Davidi bee iyol zurum u una kpe, ve wan na Adoniya lu nôngon ér una ya tor, sha ityough ki Solomon u Yehova vande tsuan ér a tema tor sha ityough ki ter na Davidi la. (1 Kron. 22:9, 10) Abiatar tsua u suen Adoniya. (1 Utor. 1:5-8) Nahan Abiatar kera er kwagh a Davidi man Yehova sha mimi ga! Sadoki man Abiatar yange ve er tom u upristi imôngo anyom kpishi.—2 Sam. 8:17; 15:29 ; 19:11-14. w24.07 6 ¶14-15

Se fatyô u lun a vangertiôr ser ka sea kuran sha er se gba ken imeen ga yô, kwagh la a va se a averen kpishi. Ka sea er isholibo yô, alaghga se zua a msaanyol u a “lun gbem ga la,” kpa ka sea ungwan imo i Yehova yô i saan se iyol gbem. (Heb. 11:25; Ps. 19:8) Sha ci u a gba se ér se eren kwagh er a tese se la. (Gen. 1:27) Aluer se mba ungwan imo i Yehova yô, se lu a imoshima i wang shi se va zua a uma u tsôron kpaa. (1 Tim. 6:12; 2 Tim. 1:3; Yuda 20, 21) Ka mimi, se yina (Mat. 26:41). Kpa kwagh ne ka u tesen ér se fatyô u nôngon a mbamyen asev ga ze. Yehova kegh a kegh iyol u wasen se. (2 Kor. 4:7) Fa wer, ka agee a a gande a orumace la Aôndo a ne se ye. Kpa gba u se er kwagh u se fetyô la cii u hendan a imeen. Nahan Yehova una na se agee a kwagh a gbe se a mi la sha shighe vough. (1 Kor. 10:13) Sha iwasen i Yehova yô, se za hemen u kuran sha er se gba ken imeen ga yô. w24.07 19 ¶19-21

Apostoli Paulu yange nger mkaanem ma ivur i nyian ne hen Timoteu, u un kpa lu ortamen la ér a “kôôm mba ve eren isholibo la sha ishigh ki ior cii.” Paulu yange lu kaan ér i kôôm orsholibo la sha ishigh ki tiônnongo jimin ciili? Ka nahan keng ga. Kpa yange lu ôron kwagh u iorov kpuaa mba alaghga ve fe kwaghbo u or shon nan er la. A fatyô u lun ior mba ve nenge kwagh u or shon nan er la, shin mba orsholibo shon nan ôr ve kwagh u nan er la. Nahan mbatamen vea pase ior mba ve fe kwagh shon la ér, i nenge sha kwagh u orsholibo shon nan er la. Nahan kpa ashighe agen yô, mba ken tiônnongo kpishi vea fa kwagh u or shon nan er la shin vea va hingir u fan. Aluer ka nahan yô, ishember i “ior cii” la ia wa tiônnongo jimin cii ker. Nahan ortamen nana yôô ken tiônnongo ér, i kôôm anmgbian u nomso shin u kwase shon. Sha ci u nyi? Paulu na mlumun ér: “Sha er a lu icintan hen mbagenev cii” nahan vea kera er isholibo i vesen ga yô. w24.08 23-24 ¶16-17

Gba u se za hemen u eren Yehova tom kpoghuloo zan zan mkur. Mba i shigh ve mkurem la vea za hemen u kuran sha er Yesu una “kua a” ve, vea zua a injar i yemen sha la yô. (Mat. 24:40) Mba i shigh ve mkurem la mba veren ashe keghen shighe u Yesu una ‘kohol ve cii vea za lu vea na imôngo’ sha la. Ityav mbi Armagedon mbira mbia been yô, vea lu kwasehe u Yesu ken ivese i Waniyôngo la. (2 Tes. 2:1) Shighe u Yesu una ôr tar ne ijir la zurum, nahan kpa ityôkyaa ngi i se cia ga. Aluer se za hemen u civir Yehova sha mimi yô, Ter wase u sha u se doo un ishima la una na se “agee a a gande a orumace” la sha er se “va tile sha ishigh ki Wan u or yô.” (2 Kor. 4:7; Luka 21:36) Aluer se mba a ishimaverenkeghen i yemen sha shin va lun uma shin tar kpa, se mba dondon akaawan a ken anzaakaa a Yesu ôr la yô, a saan Ter wase u sha la iyol a vese. Shi er Yehova a zungwen mhôônom yô, una “nger” ati a ase cii “ken ruamabera” u uma la.—Dan. 12:1; Mpa. 3:5. w24.09 24-25 ¶19-20

We kpa, Mkaanem ma Aôndo ma a wase u nahan u hide u zua a ishimataver er orpasalmi la nahan. Ma a wase u nena? Umbur akaa a dedoo a u lu a mi la, man er Yehova a lumun we la kpaa. Shi umbur wer Yehova wasen mba ve civir un ga la ga. Ior kpishi ken mba ve civir Yehova ga la nenge ér u lun a akaa kpishi la hemba kan kwagh u vesen ken uma ve, sha ci u mba a ishimaverenkeghen sha kwagh u mlu u ken hemen la ga. Kpa we yô, Yehova na u uiyua mba dedoo kpishi hegen, shi a tôndo zwa ér ken hemen kpa una va na u akaa a dedoo kpishi. (Ps. 145:16) Heela tseegh ga, hen sha kwagh ne: Luun er yange u tsua u eren akaa agen kposo aa u lu eren hegen ne yô, u fa er uma wou ma a lu hegen jighilii ga. Kpa kwagh ngu môm u fatyô u fan jighilii yô: Hanma kwagh u u tsough u eren sha ci u Aôndo doo u ishima, shi ior kpa doo u ishima yô, ka keng u zua a akaa a aa na a hemba saan we iyol yô. w24.10 27 ¶12-13