Setemba
Tomahar, Setemba 1
Karen nen ayol a en sha u ne fa aluer ne mba dondon akaa a ne ne jighjigh a mi la yô.—2 Kor. 13:5.
Gba u se nôngo kpoghuloo se lu Mbakristu mba ve vie ken jijingi tseegh ga, kpa se za hemen u nôngon sha er se lu Mbakristu mba ve vie yô. Kwagh u una wase se u eren kwagh ne yô, a gba u se palegh u nengen ser se via kuma, ityôkyaa kera ngi i se seer lun kôôsôô a Yehova ga la. (1 Kor. 10:12) Sha nahan yô, gba u se za hemen u “karen” ayol a ase sha er se fa aluer se mba vesen ken jijingi her yô. Ken washika u apostoli Paulu nger hen Mbakolose la kpa, yange ôr er i hii ve i gbe u vea za hemen u lun Mbakristu mba ve vie yô. Shin er Mbakristu mba ken Kolose mban vande vian ken jijingi nahan kpa, Paulu kaa a ve ér ve wa ikyo sha er vea hingir u lun a mhen u taregh ga yô. (Kol. 2:6-10) Epafera u ikyav i tese ér yange fa ior mba ken tiônnongo tsembelee la, yange a eren msen hanma shighe a sônon ér ma ve “via.” (Kol. 4:12) Ka nyi se hen ken kwagh ne? Paulu man Epafera cii yange ve fa ér saa Aôndo una wase se ve se za hemen u lun Mbakristu mba ve vie ye. Nahan cii kpa, gba u se kpa se za hemen u nôngon kwagh sha er ijende i se ye vea Yehova la ia seer taver yô. Yange ve soo ér Mbakristu mba ken Kolose la vea tagher a mbamtaver nan nan kpa, ve za hemen u lun mbaganden shin Mbakristu mba ve vie yô. w24.04 6-7 ¶16-17
Yehova ngu a vese. De cie nen ve ga.—Num. 14:9.
Ka sea hen u cian Yehova sha mimi yô a doo se ishima kpishi, nahan mayange se soo u eren kwagh u una vihi un ga. Ka i doo se u henen fan mkposo u kwagh u dedoo a u bo shi fan mkposo u mimi man aie, sha er Yehova una lumun se yô. (Anz. 2:3-6; Heb. 5:14) Aluer se mba cian uumace ka hemban Aôndo yô, se kera fatyô u eren kwagh sha ishima na ga. Nenge ase ikyav sha kwagh u utyombaiorov 12 mba yange i tindi ve ér ve za gba mker sha tar u Yehova tôndo zwa u nan Mbaiserael la. Mbamkerev mba pue mbara yange ve hemba cian Mbakanaan a Yehova. Ve kaa a Mbaiserael mbagenev mbara ér: “Se fatyô u nôngon ityav a ior mbara ga, gadia ve hemba se agee.” (Num. 13:27-31) Sha mnenge u uumace yô, Mbakanaan yange ve lu a agee. Kpa mba yange ve lu henen ér Mbakanaan vea hemba Mbaiserael la cii, lu henen sha kwagh u Yehova ga. w24.07 9 ¶5-6
Orjir u tar cii, una kera er kwagh u vough gaa?—Gen. 18:25.
Se fatyô u lun a vangertiôr ser, Yehova ka una ôron ior ijir yô, a er kwagh u a lu u vough yôô? Een! Er Aberaham yange fa dedoo nahan, Yehova ka Aôndo u vough u a hembe kwaghfan sha won cii, shi ka “Orjirigh u tar cii” u a zungwen mhôônom yô. A tsaase Wan na tsembelee, shi a gema ijirôron cii a wa sha ikyev na. (Yoh. 5:22) Yehova man Yesu cii fa hanma kwagh u or nan henen ken ishima, man er ka i lu nan la kpaa. (Mat. 9:4) Nahan hanma shighe u ve lu ôron or ijir yô, vea er kwagh u a lu u “vough” yô! Sha nahan yô, se za nen hemen u nan jighjigh ser, Yehova hemba fan hanma kwagh cii. Se fa ser se kuma u ôron mbagenev ijir ga, ka Yehova tswen a kom ye! (Yes. 55:8, 9) Ka nahan ve se de ser, i lu Yehova man Yesu tseegh ve ôr hanma or ijir ye. Shi se fa ser, Tor wase Yesu una dondo gbenda u Ter na a ôron ijir sha mimi shi a zungwen mhôônom la.—Yes. 11:3, 4. w24.05 7 ¶18-19
Gadia or u ayomough ndôhôr Yehova ishima, kpa mbamimi yô ka a ya ikyar a ve kôôsôô.—Anz. 3:32.
Se hen er i gbe hange hange u se ôron kwagh sha mimi ken ishima yase, ken kwagh u za hemen shighe u Filibu va a Natanael hen Yesu la. Shin er Yesu vande nengen a Natanael ga nahan kpa, a kaa ér: “Nenge, mimi je, Oriserael ne ngu a icugh ken a na ga.” (Yoh. 1:47) Yesu yange hemba nengen a mimi ken Natanael cii. Natanael yange lu a mbamyen vough er se kpa se lu a mi nahan. Nahan kpa, yange eren kwagh sha atseregh ga, eren kwagh cii sha mimi. Kwagh la yange doo Yesu a Natanael je wuese un. Aeren a a doo Yehova a i ter ken Pasalmi 15 la kpishi bende a gbenda u se eren kwagh a mbagenev la. Ikyav i tesen yô, Pasalmi 15:3 kaa ér, or u nan lu ken tenti u Yehova yô, “nan eren anger sha zwa u nan ga, nan eren huror u nan ifer ga, man nan we or u wan ndor a nan akaadang iyol ga.” Aluer se mba lamen sha mbagenev dang yô, kwagh la una bula ve.—Yak. 1:26. w24.06 10 ¶7, 9; 11 ¶10
Tere, azôv je kpa nga ungwan se ken iti you.—Luka 10:17.
Aluer u wa iyol sha kwaghpasen tsembelee yô, a kera cier we iyol u lamen a ior ga. Yesu yange wase mbahenen nav u wan iyol cii ve mase tindin ve ér ve za pase kwagh ye. (Luka 10:1-11) Man er yange ve dondo akaa a Yesu tese ve ér ve er la yô, ve zua a msaanyol kpishi ken akaa a ve er la. Se wa iyol sha kwaghpasen nena? Gba u se hen sha kwagh u se za ôr yô, man gbenda u se ôr kwagh shon ken mkaanem asem ve a hemba doon yô. Shi doo u se hen sha akaa a ior mba hen haregh wase vea ôr a vese la, man gbenda u se er kwagh sha kwagh u ve lam a vese sha mi la kpaa. Nahan shighe u se lu pasen ior kwagh yô, doo u se kundu ishima shi se lu a ve sar sar. w24.04 16 ¶6-7
We Yehova, Aôndo wase, u kuma u ngohol iengem man icivir man tahav, sha ci u u gba akaa cii.—Mp. 4:11.
Ityôkyaa i vesen i se pasen loho u dedoo yô, ka sha ci u Yehova Aôndo man icighanti na doo se ishima. Ka se nenge tom u pasen kwagh ne ser ka gbenda u wuese Aôndo u a doo se ishima la. Se lumun ser Yehova, Aôndo kuma u ngohol iengem man icivir man tahav hen mba ve civir un sha mimi la. Ka se na un iengem man icivir sha u pasen mbagenev er i lu un a “[gbe] akaa cii” shi a ne se uma yô. Ka sea eren tom a shighe wase man agee a ase kua akaa a se lu a mi la, er mbamlu asev ve ne se ian la u pasen mbagenev kwagh yô, se naan un tahav asev. (Mat. 6:33; Luka 13:24; Kol. 3:23) Jighilii yô, ka i doo se u lamen a ior sha kwagh u Aôndo u a doo se ishima la. Shi ka i doo se u pasen ior iti na kua inja i iti shon kpaa. w24.05 17 ¶11
Ne mba ve keren un sha gbashima la injar.—Heb. 11:6.
Yehova ne mba ve civir un la injar. Ngu nan se bem man mkom hegen shi una va na se uma u tsôron ken hemen kpaa. Se fatyô u suur sha Yehova vangertiôr sha ci u ngu a isharen kua tahav mbu nan se injar. Vangertiôr la ka a wase se u civir un sha afatyô wase cii, vough er mbacivir un mba sha ayange a tsuaa la kpa er nahan. Ka kwagh u Timoteu kpa yange er je la. (Heb. 6:10-12) Timoteu yange na jighjigh taveraa ér Aôndo una na un injar. (1 Tim. 4:10) Ka nahan ve yange er tom kpoghuloo sha ci u Yehova man mbagenev ye. Sha nyi gbenda? Apostoli Paulu yange taver un ishima ér a nôngo a hingir u fan ityesen shi lamen ken tiônnongo tsembelee. Shi apostoli Paulu yange kaa a Timoteu ér a ver anmgbianev ikyav i dedoo, vea lu mbayev shin mbaganden kpaa. Shi yange i na un ityom i taver ér a er. Tom ugen ken ityom i i na un yô, lu u wan mba gba u a wa ve kwagh la kwagh, kpa lu u una er kwagh ne sha dooshima. (1 Tim. 4:11-16; 2 Tim. 4:1-5) Timoteu lu a vangertiôr ér Yehova una na un injar.—Rom. 2:6, 7. w24.06 22-23 ¶10-11
Yehova lu tan Iserael man Yuda icin sha ikyev i uprofeti nav cii.—2 Utor 17:13.
Yehova yange a tindi uprofeti ér ve za ta ior nav icin. Ikyav i tesen yô, Aôndo yange kaa a Yeremia ér a ôr a Mbaiserael ér: “Hide, we Iserael u u undu mimi wou la . . . Me kera kenger we a iyugh ga, gadia Mo M ngu u zungwen mhôônom je . . . Ishima ia vihim zan zan gbem ga. Kpa rumun iferkwagh you er u er TER, Aôndo wou, kwaghbo [yô].” (Yer. 3:12, 13) Yehova kaa a Yoel er za ôr Mbaiserael ér: “Gema nen her a Mo a asema a en cii.” (Yoel 2:12, 13) Yehova kaa a Yesaia er a yôô ér: “Wanger nen ayol a en; kar nen a ifer i aeren a en sha ishigh Yagh kera; de nen akaabo a eren.” (Yes. 1:16-19) Yehova shi yange tindi Esekiel ér a za pine ior nav ér: “Ku u iferor doomoo? . . . Kera sarem er ma nan gem ishima ma nan undu gbenda u nan, ma nan zough a uma gaa? Gadia saan Mo iyol a ku u or u nan kpe la ga, . . . nahan yô, gema nen asema lu nen uma.” (Esek. 18:23, 32) Ka i saan Yehova iyol shighe u ior ve gem ishima sha asorabo ve yô, sha ci u a soo ér ve lu uma gbem! w24.08 9 ¶5-6
Ruamabera jimin cii ka Aôndo a ne i nger ye, ngu a inja.—2 Tim. 3:16.
Yehova ne mbacivir un cii kwaghyan u ken jijingi, hemen ve shi kuran ve. Kwagh u a wase se u fan ser Yehova sangen a sange ga yô, ka er a na i samber a Bibilo sha tar wuee sha er hanma or nana zua a mi la. Yange i hii ngeren Icighanruamabera ken ijô itiar, lu: zwa Heberu man zwa Aram kua zwa Grika. Nahan mba ve fe u ôron Bibilo ken ijô i yange i hii ngeren i ker la, hemba mban kôôsôô a Yehova a mba ve fe u ôron i ken ijô shon ga laa? Ei, ka nahan ga. (Mat. 11:25) Yehova lumun se sha ci u se za makeranta kpishi, shin se fa u lamen ijô i yange i hii ngeren Bibilo ker la yum ga. Ka mba ve ze makeranta kpishi la tseegh Yehova a ne ve kwaghfan na ga, a na hanma or sha tar cii kwaghfan na, aluer nan za makeranta shin nan za ga kpaa. I gema Bibilo i i lu Mkaanem nam la ken ijô udubu imôngo, kwagh ne na yô ior tar sha won cii vea fatyô u zuan a iwasen ker shi henen akaa a aa wase ve u hingir azende a na yô.—2 Tim. 3:16, 17. w24.06 6-7 ¶13-15
Mtim [u Yerusalem] zurum.—Luka 21:20.
Yange lu u ica a gba ga tsô a tim tar u Yuda, er Yesu tsenga ôron nahan. Nahan lu u Mbakristu mba ken Yudia mbara vea fatyô u eren kwagh a shighe u ve mase shin a mi la u seer lun a aeren er jighjigh u nan man ishimawan nahan. (Heb. 10:25; 12:1, 2) Ica a gba ga tsô, se tagher a ican i vihin hemban i Mbaheberu mba ve lu Mbakristu la tagher a mi la. (Mat. 24:21; Mpa. 16:14, 16) Nenge er se kpa akaa a Yehova yange ôr Mbakristu mbara aa fatyô u wasem se nyian yô. Apostoli Paulu yange taver Mbaheberu mba ve civir Aôndo a na imôngo la ishima ken washika u nger ve la ér ve henen Mkaanem ma Aôndo vighe vighe. (Heb. 5:14–6:1) Yange ter mkaanem ma ken Ruamabera u Mbaheberu la shi pase er gbenda u Mbakristu civir Yehova la u hembe doon a gbenda u Mbayuda civir un la yô. Paulu fa je ér aluer Mbakristu mbara seer fan atesen a mimi a a ze shimi la yô, kwagh la una wase ve u fan atesen a aiegh shi vendan a sha er aa tsume a ve ga yô. w24.09 8-9 ¶2-3; 10 ¶6
Mimi je i nder Ter shin ku.—Luka 24:34.
Yange gba u a taver mbahenen mba Yesu asema. Sha ci u nyi? Sha ci u mbagenev yange ve undu uya vev man icombor ve kua ikpenga ve, ve lu dondon Yesu hanma shighe cii. (Mat. 19:27) Mbagenev i lu nzughul a ve sha ci u ve hingir mbahenen mba Yesu yum. (Yoh. 9:22) Yange ve lumun ér akaa ne cii a er ve, sha ci u ve na jighjigh ér Yesu ka Mesiya u i tôndo zwa ér ngu van la. (Mat. 16:16) Kpa yange mba woo Yesu yô, lu ve inja er akaa a ve lu veren ishima ér una va er la cii bunde nahan. Nahan ishima za ve iyol kpishi. Yesu yange fa je ér ku na la vihi mbahenen nav lu sha ci u ve ban a jighjigh u nan ga, kpa lu sha ci u or wou ka nana kpe yô, i nyoon we. Sha iyange i i nder un shin ku la je hii u taver azende a na asema. Ikyav i tesen yô, yange ande hen Maria Madalina shighe u lu vaan hen uwar na la. (Yoh. 20:11, 16) Shi ande hen mbahenen mba uhar mba ve lu yemen ken Emou la. Shi ande hen apostoli Peteru. w24.10 13 ¶5-6
Waan nen iyol keghen nen a kegh u pasen kwagh sha ishigh ki hanma or u nana pine ne ityôkyaa i ishimaverenkeghen yen yô.—1 Pet. 3:15.
Wase wan wou a fa u pasen mbagenev er i hii ve un ne jighjigh ér ka Aôndo a gbe akaa yô. Shi kwagh u una wase u yô, time sha ngeren mba sha jw.org mba ve er kwagh sha itinekwagh i ityesen i i kaa ér akaauma cii gba duen iyol i a tsô la vea wan wou imôngo. Ne lamen sha kwagh ne cii yô, wan wou una tsua gbenda u a nenge ér una pase mbagenev kwagh ve vea kav er i lu Aôndo a gbe akaa cii la. Maa kar iyol vea na er una pase mbagenev kwagh sha gbenda u a tsough la yô. Kaa a na wer, aluer or lumun u keghen ato a na kpa, a de ôron akaa kpelegh kpelegh sha itinekwagh i a lu lamen sha mi la ga. Kpa a lam sha gbenda u a taver nan u kaven ga yô. Ikyav i tesen yô, alaghga wanye u ken makeranta na nana kaa ér: “Ka m na jighjigh a kwagh u m nenge a mi yô, kpa Aôndo yô, mayange je m ngu a nenge a na ga.” Alaghga wanye u civir Yehova nana kaa a nan ér: “Tôô ase wer, u ngu zenden ken ikyô igen ica a geri, maa u za asegh sha ijôr i i time shi i maa sha awen tsembelee yô. Nahan u kaa wer nyi? U kaa wer or time a time ijôr la, man ka or u nan lu a kwaghfan yô. Kape tar u se tem sha mi ne, kua akaauma a a lu sha mi la cii kpa i lu je la. I gba a gba akaa ne!” w24.12 18 ¶16
Mba zough a kwaghfan hen mbabeenyol gaa? Man mkav kpaa hen mba ve tse kpishi la gaa?—Yobu 12:12.
Se cii ka i gba u a wa se kwagh, sha er se tsua kwagh u injaa yô. Se fatyô u zuan a akaawan a injaa hen mbatamen mba ken tiônnongo, shin hen Mbakristu mba ve vie yô. Aluer ve bee iyol kpa, doo u se nenge ser mbamhen vev mbara ya tsegh ga. Yehova soo ér se hen kwagh sha ikyev i mbaganden. Er ve tse ve hembe se yô, ve fa akaa kpishi, a se se lu a fa ga yô. Shi mkav ve man kwaghfan ve kpa hemba u wase. Sha ayange a i ngeren Bibilo la, Yehova yange taver ior nav asema shi hemen ve sha ikyev i mbajighjigh mba ve bee iyol la. Nenge ase ikyav sha kwagh u Mose man Davidi, kua apostoli Yohane. Yange ve lu uma sha ashighe kposo kposo, shi mbamlu vev kpa kaha kpishi je. Yange a va zurum u vea kpe yô, ve wa mbakiriki kwagh u una wase ve yô. Hanma ve yô, yange nan pase er i lu hange hange u ungwan imo i Aôndo yô. Sea lu agumaior shin sea bee iyol kpa, se fatyô u zuan a mtsera ken akaawan a ve la.—Rom. 15:4; 2 Tim. 3:16. w24.11 8 ¶1-2
Saa ne ya iyol i Wan u or shi ne ma awambe a na, gayô uma una lu ken a ven ga.—Yoh. 6:53.
Sha shighe u Noa la je, Aôndo venda a uumace ér ve de ye awambe ga. (Gen. 9:3, 4) Shighe kar yô, Yehova shi va kimbir ôron kwagh ne ken atindi a wa Mbaiserael la, ér ve de ye awambe ga. Yange kaa ér hanma or u nan ye awambe cii yô, “i̱ dugh or la ken nongo u nan kera,” inja na yô, i wua nan. (Lev. 7:27) Yesu yange tese Mbayuda ér gba u vea kuran atindi a Aôndo a we ve la cii. (Mat. 5:17-19) Nahan lu u mayange una kaa a Mbayuda mbara ér ve ya iyol na kpôô kpôô shin ve ma awambe a na kpôô kpôô ga. Lu nyi jighilii Yesu lu ôrono? Yange vande ôron imbakwagh ne a kwase Samaria, a kaa ér: “Mngerem ma me na [la nana zua a] uma u tsôron.” (Yoh. 4:7, 14) Yesu lu kaan a kwase Samaria la ér gba u una kese mngerem kpôô kpôô shin ma ijôr una ma ve una lu uma gbem sha won ga, kpa kwagh u ôr la lu sha injakwagh. Nahan kape kwagh u Yesu ôr a ikpelaior ken Kapernahum ér ve ya iyol na shi ve ma awambe a na sha er vea lu uma gbem sha won la kpa lu sha injakwagh je la. w24.12 9 ¶4-6
Gema nen ayol a en na nen nagh ku uma a mi; nagh ku i tsegha ku, shi Aôndo a lumun a mi yô, ka icighantom u ne lu eren un a mhen wen je la.—Rom. 12:1.
Gba hange hange u noov mbacivir Yehova vea wa ikyo sha er vea hingir u nengen kasev er tar u nengen ve la ga yô. Sha ci u nyi? Ityôkyaa i môm yô, ka gbenda u or henen kwagh la ka nan er kwagh ye. Apostoli Paulu yange ta Mbakristu mba ken Roma mba i tsegha ve sha icighan jijingi la icin ér ve ‘de u eren kwagh inja i môm a tar ne.’ (Rom. 12:1, 2) Shighe u Paulu nger washika hen Mbaroma la, mba hen tiônnongo la vande lun Mbakristu kera anyom imôngo. Kpa kwaghôron u Paulu la tese ér mbagenev hen tiônnongo la lu a mnenge u taregh sha akaa her, shi ve lu eren kwagh er tar u eren nahan. Ka nahan ve lu wan ve kwagh ér ve dugh mbamhen mbara kera, shi ve gema inja ye. Kwaghwan la ngu a inja sha ci u noov mba ve lu Mbakristu nyian ne kpaa. Kwagh gema er vihi yô, mbagenev mhen u taregh la ya tor ken a ve, nahan ka ve eren tswam a kasev vev je kpaa. w25.01 9 ¶4
Kuran nen ikyumile i Aôndo i̱ i̱ lu sha ikyev yen la, eren nen tom u nengen sha i̱.—1 Pet. 5:2.
Mbatamen ka ve lu a ityom i eren kpishi. Mba eren tom u pasen ivangeli. (2 Tim. 4:5) Ka ve ver ikyav i dedoo sha u eren tom u pasen kwagh la sha gbashima, shi tesen er a pase kwagh hen haregh u tiônnongo ve yô, shi tsaase mbagenev u eren tom u pasen kwagh la shi tesen tsembelee. Shi ka ve ôr ajir kpaa. Shighe u ve lu ôron or ijir yô, ka ve zungwe nan mhôônom shi mba sangen a sange ga. Orkristu ka nana er isholibo i vesen yô, mbatamen ve nôngo sha afatyô ve cii ve wase nan sha er nana hide nana lu vea Yehova doo doo yô. Nahan kpa, ka ve wa ikyo sha er tiônnongo una za hemen u lun wang yô. (1 Kor. 5:12, 13; Gal. 6:1) Jighilii yô, i fa mbatamen ér mba mbakuran tiônnongo. (1 Pet. 5:1-3) Mbatamen ka ve na akaaôron ken Bibilo. Ka ve wa iyol sha akaaôron la tsembelee. Shi ka ve nôngo ve fa hanma or ken tiônnongo, shi ve zaan hen anmgbianev ve za sôron ve sha u taver ve asema. Mbatamen mbagenev shi ka ve wasen tom u maan Ayou a Tartor, man u sôron a. Mbagenev ka ve lu mba nengen sha mkohol sha er akaa a za vough yô. Mbagenev mba ken Kômatii u Wasen sha Kwagh u Iyouci kua ken Iniongo i Nengen Anmgbianev Angev sha Iyouci. Mbatamen ka ve er tom kpoghuloo sha ci wase! w24.10 20 ¶9
Er i lu Adam a ne ior cii ve lu kpen nahan, kape sha Kristu kpa ior vea hide a lu uma je la.—1 Kor. 15:22.
Bibilo kaa ér, er i ne nagh ku ipaan kura yô, i yima se shin i pase se i tuhwa. Apostoli Peteru yange kaa nahan ér: “Er ne fe nahan, lu sha akaa a ka a hôô, er azurfa shin zanaria nahan, yange i paa ne ne kera lu sha ikyev i uma wen u gbilinigh u uter enev mba tsev yese ne ker la ga. Kpa lu sha awambe a injaa, er awambe a waniyôngo u lun a acôghor shin ihyogholough iyol shio nahan, ka awambe a Kristu je la.” (1 Pet. 1:18, 19) Er yange i na nagh ku ipaan kura yô, i pase se i tuhwa sha ikyev i isholibo man ku. (Rom. 5:21) Nahan se wuese Yehova man Yesu, shi doo se kpishi er Yesu yange va yima se sha awambe a na yô. w25.02 5 ¶15-16
Saan or u ka nan lu tsevaa hanma shighe la iyol.—Anz. 28:14.
Se kura ayol a ase nena? Nenge ase kwagh u se fatyô henen ken gumor ugen u i ôr kwagh na ken Anzaakaa ityough 7 la yô. Yange er idya vea gbagakwase ugen. Ivur 22 kaa ér gumor la yange dondo kwase la “fese.” Kpa er avur a ken ijime la a tese nahan, gumor la yange er akaa kure kure cii ve hingir u za eren isholibo la ye. Ka nyi yange i na ve hingir u za eren isholibo shono? Hiihii yô, gumor la yange kar ‘ikyua ikyua a iniuugh ki gbenda ki gbagakwase la,’ aikighe. Maa a kôr gbenda u hen ya u kwase la. (Anz. 7:8, 9) A nenge a kwase la kpa a kar a yem kwagh na ga. Kpa a lumun ér a suse un zwa shi a kegh ato a na er lu ôron un er un ne iniav yô. Alaghga tsô gbagakwase la yange er kwagh ne sha er gumor la a hen ér un ngu kwase u injaa yô. (Anz. 7:13, 14, 21) Luun er gumor la yange una er abumeakaa ne ga yô, ma fatyô u palegh imeen nahan man za er isholibo ga. w24.07 16 ¶8-9; 19 ¶19
De nen nan kwaghbo u nan la a ishima i môm shi sur nen nan ishima.—2 Kor. 2:7.
Yehova soo ér mba ve er isholibo i vesen man ve vende u geman ishima cii i dugh ve ken nongo na kera. Alaghga mbagenev vea hen ér, er Yehova a zungwen mhôônom yô, una de orsholibo u nan vende u geman ishima ér nana lu ken nongo na her, kpa kape Yehova a zungwen mhôônom la ga. Ka mimi, Yehova zungwen mhôônom, kpa ka hanma ieren a lumun a mi ga. Atindi a na a sha kwagh u a soo man u a soo ga la nga gem ga. (Yuda 4) Jighilii yô, aluer Yehova de orsholibo u nan vende u geman ishima la ér nana lu ken nongo na her yô tese mhôônom ma zungwen ga, sha ci u ieren i nan i bo la ia fatyô u vihin tiônnongo. (Anz. 13:20; 1 Kor. 15:33) Nahan kpa, se fa er Yehova a soo ér or môm nana tim ga yô. Ngu a kegh iyol u yiman ior hanma shighe cii. Mba ve gema ishima shi ve soo u hiden sôron ikyaryan ve a na la cii ka a zungwe ve mhôônom. (Esek. 33:11; 2 Pet. 3:9) Sha nahan yô, er or u ken Korinte la kpa gema ishima shi de asorabo a yange lu eren la yô, Yehova pase tiônnongo la sha ikyev i apostoli Paulu ér ve de un a kwaghbo na shi ve ngohol un ken tiônnongo her. w24.08 17 ¶7; 18-19 ¶14-15
Er yange ne er akaa ne a or u hemban gban ijime ken anmgbianev av mban yô, lu mo je ne er a mo nahan ye.—Mat. 25:40.
Ken injakwagh i sha kwagh u iyôngo man ivo la, Yesu pase gbenda u a ôr mba ve zough a ian i suen anmgbianev nav mba i shigh ve mkurem la ijir yô. (Mat. 25:31-46) Hen shighe u “zegecan” la una ôr ve ijir nahan una fa mba ve lu iyôngo man ivo la cii ve Armagedon una va ye. (Mat. 24:21) Yesu una pav mba ve lu suen mbadondon un mba i shigh ve mkurem la kposo a mba ve vende u suen ve la er orkuranilev ka nan pav iyôngo kposo a ivo nahan. Bibilo kaa ér Yesu una va ôron ijir sha ci u Yehova yô, una ôr sha perapera man sha mimi. (Yes. 11:3, 4) Ngu nengen gbenda u ior ve eren kwagh, man er ve lamen shi ve henen kwagh, kua gbenda u ve eren kwagh a anmgbianev nav mba i shighe ve mkurem la. (Mat. 12:36, 37) Yesu una fa mba yange ve sue anmgbianev nav mba i shigh ve mkurem la kua tom ve yô. Gbenda môm u vesen u mba ve lu iyôngo la ve suen anmgbianev mba Kristu yô, ka u wasen ve ken tom u pasen kwagh la. w24.09 20-21 ¶3-4
Tôvon nen akaa cii.—1Te 5:21.
Aluer se fa mimi u ma kwagh jighilii ga yô, a gba u se ker u fan kwagh u Bibilo i ôr sha kwagh shon yô. Ikyav i tesen yô, hen sha kwagh u gumor u nan lu nengen ér kwagh gba Yehova sha kwagh u nan ga yô. Doo u nana hen ér, er nan lu a mnenge ne yô maa ka mimi, kwagh gba Yehova sha kwagh u nan gaa? Ei, ka nahan ga. Gba u nana ‘tôv akaa cii’ sha u timen ken Bibilo fan kwagh u Yehova a henen sha a nan jim jim yô. Ka sea ôron Mkaanem ma Aôndo yô, i lu inja er Yehova ngu lamen a vese nahan. Kpa ka i gba u se er kwagh a hemba di u ôron Bibilo tseegh la, ve se kav kwagh u Yehova a henen sha zayol wase la jighilii ye. Gba u se ker avur a Bibilo a a ôr kwagh u una wase se sha zayol wase la jighilii yô, shi se time sha a kpaa. Se fatyô u keren akaa ne ken ityakeda yase i nongo u Yehova u gber la. (Anz. 2:3-6) Gba u se er msen hen Yehova, se sôn un a wase se se zua a iwanger sha kwagh u a taver se la, maa se ker akaawan a Bibilo kua ngeren mba vea wase se u nengen sha zayol wase la yô. Shi ka a inja u se ôron kwagh u mbacivir Yehova mbajighjigh mba sha ayange a tsuaa la ken Bibilo, mba ve kpa ashighe agen yange ve hen kwagh shi i lu ve ken ishima er se nahan yô. w24.10 25 ¶4-5
[Dooshima] keren mtsera na ga.—1 Kor. 13:5.
Aluer anmgbian nan soo u lun sha ma iantom ken tiônnongo sha u i nengen nan ér nan gba kwagh yô, mayange Yehova una ver iniôngon i nan la ga. (1 Kor. 10:24, 33; 13:4) Mba yange ve lu kôôsôô a Yesu la je kpa, ashighe agen yange ve soo ér i na ve ityom, kpa ve gema ve lu a awashima u vough ga. Hen ase sha kwagh u apostoli Yakobu kua Yohane yange ve er la. Ve kaa a Yesu ér a ver ve sha iantom i hemban ken Tartor. Kpa Yesu kaa a ve ér kwagh u ve sôn la ka shami ga. Kpa a gema a kaa a mbaapostoli mba 12 mbara cii ér: “Or u nan soo u lun or u hemban ken a ven yô, a gba u nana lu or u eren ne tom. Shi hanma or u nan soo u lun or u hiihii ken a ven yô, a gba u nana lu kpan wen cii.” (Mar. 10:35-37, 43, 44) Anmgbianev mba i sar ve u lun mbashiren tiônnongo sha ci u ve soo u eren mbagenev tom la ka ve lu tiônnongo a iwasen kpishi.—1 Tes. 2:8. w24.11 15-16 ¶7-8
Mbawasenmhen ka vea lu kpishi yô, i kôrcio u eren kwagh.—Anz. 15:22.
Shighe u se lu tsuan kwagh u se er yô, dooshima una mgbegha se se ker u eren kwagh u una lu “mbagenev” a iwasen yô, shi se er kwagh akuma akuma. (1 Kor. 10:23, 24, 32; 1 Tim. 2:9, 10) Maa se tsua u eren kwagh u a tese ér ior doo se ishima, shi se wa mnenge ve ikyo yô. Aluer u ngu tsuan kwagh u vesen u i gbe u u er yô, hen sha kwagh u i gbe u u lu a mi cii ve u fatyô u eren kwagh shon la. Yesu yange tese se ér se gbidye kwar se fa aluer se mba a kwagh kuma u eren kwagh u se we ishima la been yô. (Luka 14:28) Sha nahan yô, hen sha shighe u i gbe u u tôô u eren kwagh shon la, kua inyaregh ki u lu a mi man agee a u vihi u eren kwagh u u lu tsuan la yô. Akaa agen yô u fatyô u lamen vea tsombor wou sha er vea nenge kwagh u i gbe u hanma or hen tsombor nana er u suen kwagh u u lu tsuan la yô. Ka a inja u eren nahan sha ci u nyi? Sha ci u aluer u er nahan yô, kwagh la una wase u u fan akaa a i gbe u u nyôôso la, shin nengen aluer hemba doon u u tsua kwagh ugen yô. Shi aluer u ker iwasen i mba hen tsombor wou shi u ngu keghen ato a kwaghwan ve yô, vea hemba keghen iyol u eren tom a we ken mzough sha er u fatyô u eren kwagh u u tsough la yô. w25.01 18-19 ¶14-15
Lu nen yar yar shi i saan ne iyol.—Yes. 65:18.
Yesaia pase er i hii ve i gbe u se lu ‘saan saan shi se ember’ ken paradiso u ken jijingi ne yô. Ka Yehova a er paradiso u sha injakwagh ne ye. (Yes. 65:18, 19) Nahan ka a inja kpishi er Yehova a lu eren tom a vese u wasen ior ér ve due ken mbamzough mba tar ne, mba ve tesen ve kwagh u Aôndo ga la, ve va ken paradiso u ken jijingi ne yô! Averen a se lu zuan a mi sha ci u se mba ken mimi ne na yô, saan se iyol kpishi. Nahan kwagh la ka a mgbegha se u za ôron mbagenev kwagh u paradiso la. (Yer. 31:12) Shi ishimaverenkeghen i se lu a mi sha ci u se ya ijende a Yehova kôôsôô la na yô, saan se iyol shi se mba a iwuese kpishi. Bibilo kaa ér se ‘maa uya man se tema keregh, shi se kaha ishule i ikon i wain, man se ya atam a i.’ ‘Se lôô, man orgen á kar á ya, ga;’ sha ci u ‘Yehova una ver se doo doo.’ A tôndo zwa a vese ér kwagh môm a kera lu u nan se mciem ga, a kpe se iyol shi uma wase una lu a inja. A fa kwagh u se soo la, nahan ‘Una na hanma kwagh u uma sha isharen na, a kuma un.’—Yes. 65:20-24; Ps. 145:16. w24.04 22-23 ¶11-12
Aôndo ka vande wam u taver, ka ijiir yam i yeren.—Ps. 62:7.
Ka sea suur sha Yehova vangertiôr yô, se tese ser ngu Vande wase. Se na jighjigh ser aluer se mba ungwan imo na hanma shighe, kua shighe u i taver se je kpaa yô, kwagh la una wase se. (Yes. 48:17, 18) Hanma shighe u se nenge er Yehova a wase se yô, ka se seer nan un jighjigh. Maa se hemba wan iyol keghen a kegh u wan ishima a atsan a se va tagher a mi, a i lu Yehova tswen una fatyô u wasen se u wan ishima a mi la. Yehova ngu er ka zege vande shin uwo u u til ijiir i môm nahan. Aeren a na kua mbaawashima nav mba gem mayange ga. (Mal. 3:6) Shighe u yange Adam man Ifa hemba Yehova ato la kpa, a gema awashima u lu a mi sha uumace la ga. Yehova una “fatyô u hendan a iyol na ga,” vough er apostoli Paulu a nger nahan. (2 Tim. 2:13) Inja na yô, aluer ka nyi je i er, shin mbagenev ve er kpa, mayange Yehova una gema aeren a na shin mbaawashima nav shin atindi a na ga. Sha nahan yô, se fa ser Aôndo wase u a gem ga la, una wase se shighe u se nyôr ken mbamlu mba taver yô, shi una er akaa a a tende zwa u va eren ken hemen la kpaa.—Ps. 62:6, 7. w24.06 27-28 ¶7-8
Hwe u ken ishima, u or u ken myer [la] . . . gba kwagh.—1 Pet. 3:4.
Zum u ne lu sôôr ayol a en yô, ne er nan ve ne fa aluer ka u ne vôso ayol a en shin ne de ishiôr la? Nôngo fa ishiôr you la tsembelee. Alaghga yange u pande u fa nan kpuaa, cii ve ne hii ishiôr ye. Kpa hegen ne u ngu a ian i fan “or u [nan lu] ken myer” la. Ka shighe ne u seer fan mlu u ishiôr you la vea Yehova man aeren a nan kua gbenda u nan henen kwagh la ye. Shighe a karen yô, u fa nan je a kuma u nan mlumun sha mbampin mban: ‘Or ne nana lu kwase shin nom u injaa kpa?’ (Anz. 31:26, 27, 30; Ef. 5:33; 1 Tim. 5:8) ‘Me soo nan shi me wa nan ikyo sha mimi shi nan kpa nana soom shi nana wam ikyo sha mimi kpa? Se fatyô u wan ishima a mbamyen asev kpa?’ (Rom. 3:23) Er ne lu fan ayol a en la, fa nen ner: Kwagh u vesen yô, ka akaa a ne zough sha mi la ga, kpa ka er ne fatyô u wan ishima a ayol a en sha akaa a ne kaha sha mi la yô. w24.05 27 ¶5
M er Yehova isholibo.—2 Sam. 12:13.
Tor Davidi yange er isholibo i vesen. Kpa profeti Natan yange va ôron un er kwagh u er la vihi Yehova a na yô, Davidi hide a iyol ijime gema ishima. (Ps. 51:3, 4, 17, ngeren u sha ityou) Tor Hesekia kpa yange er Yehova kwaghbo. (2 Kron. 32:25) Kpa Hesekia yange hide a iyol ijime gema ishima er Davidi nahan. (2 Kron. 32:26) Sha nahan yô, Yehova nenge ér Hesekia lu tor u “eren kwagh u dedoo” yô. (2 Utor 18:3) Ka nyi se hene? Gba u se gema ishima sha asorabo ase shi se nôngo tsung se kera kimbir eren a ga. Aluer mbatamen mba ken tiônnongo kôôm se sha kwagh u se nenge ser ka u cuku di ye? De nengen wer u kera doo Yehova ishima ga shin mbatamen mbara kôr u ihyom ga. Ator a Iserael a dedoo je kpa, yange i gba u a wa ve kwagh shin a kôôm ve. (Heb. 12:6) Nahan shighe u i kôôm se yô, doo u (1) se hide a iyol yase ijime se ngohol kwaghwan la, (2) se sôr akaa a se er shami ga la, shi (3) se za hemen u civir Yehova a ishima yase cii. Aluer se gema ishima sha asorabo a ase yô, Yehova kpa una de se a asorabo a ase.—2 Kor. 7:9, 11. w24.07 21 ¶8; 22 ¶9, 11
Dugh nen iferor la hen atô wen kera.—1 Kor. 5:13.
Ka i dugh orsholibo ken tiônnongo shighe u u mbatamen ve nôngo acin imôngo ér vea wase nan nana gema ishima, kpa nan venda yô. (2 Utor 17:12-15) Ieren i nan tese ér nan venda u kuran atindi a Yehova. (Dut. 30:19, 20) Ka a luun nahan yô, i yôô ér nan kera ngu Orshiada u Yehova ga. Kwaghyôôn la ka i lu u heen or shon ga. Kpa ka i lu sha ci u anmgbianev mba nomso man mba kasev vea dondo kwaghwan u Bibilo u a kaa ér “de nen u lun imôngo” vea or shon, shi “kwaghyan tsô kpa de ye nen imôngo” vea nan ga la. (1 Kor. 5:9-11) Ityôkyaa ngi i i ne ve Yehova a we tindi la yô. Apostoli Paulu nger ér: “Ankwa u cuku kpa ka a na ijenmwe jimin cii i ange.” (1 Kor. 5:6) Aluer i de orsholibo u nan vende u geman ishima nan ngu ken tiônnongo her yô, mbagenev ken tiônnongo la vea hen ér ityôkyaa ngi i kuran atindi a Yehova ga.—Anz. 13:20; 1 Kor. 15:33. w24.08 27 ¶3-4
Ka sha ikyev i un u a nan mo tahav la m zough a agee a eren akaa cii ye.—Fil. 4:13.
Se fatyô u nan mbagenev agee shin tahav kpôô kpôô ga. Kpa se fatyô u eren kwagh a tahav asev sha ci u iwasen ve. Ikyav i tesen yô, se fatyô u wasen anmgbianev mba ve bee iyol shin ve gbe angev yô u eren ityom i hen ya gayô zan ve ityom. Shin se fatyô u nan iyol yase u wasen tom u esen shin sôron Iyou i Tartor. Shi umbur kpaa wer, mkaanem ma a tahav. U fa ma or u aluer u wuese nan sha mimi ve, kwagh la una wase nan yôô? U fa ma or u i gbe u a sur nan ishima yôô? Aluer u fa or nahan yô, nôngo nana fa ér kwagh u nan gba u ishima. U fatyô u zan hen a nan, gayô yilan nan sha hanseeti shin ngeren loho sha kaade tindin nan a mi, gayô tindin nan a loho sha Intanet shin sha hanseeti. De henen wer saa mkaanem ma u nger la ma tese ér u fa iliam ga. Aluer u nger kwagh kpuaa tseegh kpa, alaghga a lu kwagh u una wase nan ken iyange la u tilen sha mimi shin wan ishima a zayol u nan la je la.—Anz. 12:25; Ef. 4:29. w24.09 28 ¶8-10
Aluer or ngu nôngon sha u nana lu orkuran yô, ka tom u dedoo je u sar nan ye.—1 Tim. 3:1.
Wea er tom u orshiren tiônnongo la ica a gba hegen yô, adooga tsô u ngu nôngon wer u lu a aeren a ka i gba u anmgbian nana lu a mi ve nana kuma u lun ortamen la. U soo wer u er “tom u dedoo” u mbatamen ve eren laa? Ka tom u nyi ortamen nan erene? Nan eren tom u pasen kwagh la sha gbashima vea tiônnongo imôngo, shi nan eren tom u sôron anmgbianev mba nomso man mba kasev kua tom u tesen la kpoghuloo. Shi nan ôron ve akaa, shi nan eren akaa a aa wase ve u seer nan Yehova jighjigh yô. Sha nahan yô, Bibilo yila mbatamen mba ve eren tom kpoghuloo ne ér “uiyua.” (Ef. 4:8) U er nan ve u kuma u lun ortamena? Ka mfe u eren akaa tseegh or a lu a mi ve nana kuma u lun ortamen ga. Ken tar yô, mbatôôn ior tom ka ve keren ior mba ve lu a mfe u eren akaa a ve soo ér i er ve la. Kpa tom u ortamen la yô ka nahan ga. Kpa u ngu wer aluer u fa u pasen kwagh shi u fa u tesen tsembelee tsô maa u kuma u lun ortamen ga. Saa u lu a aeren a Bibilo i kaa ér anmgbian nana lu a mi ve nana kuma u lun ortamen la. I ter aeren ne ken 1 Timoteu 3:1-7 man Titu 1:5-9. w24.11 20 ¶1-3

