Tiv
Jun
/assets/ct/fa815d8e9f/images/syn_placeholder_sqr.png
es26 pp. 57-67

Jun

Hiitom, Jun 1

Jun

Gadia we Yehova u doo, shi u kegh a kegh iyol u den kwaghbo—Ps. 86:5.

Hegen je kpa, nagh ku ipaan kura ku wasen se. Ikyav i tesen yô, ka sha ci u nagh ku ipaan kura Yehova a den se a asorabo ye. Yehova den se a asorabo ka sha ci u gba u una er nahan keng keng ga. Kpa ka sha ci u a soo u eren nahan. (Ps. 103:3, 10-13) Alaghga mbagenev vea nenge ér ve kuma u Yehova una de ve a asorabo ga. Jighilii yô, se cii se kuma u a de se a asorabo ga. Kape apostoli Paulu kpa yange nenge je la, a kaa ér un ‘kuma u a yila un ér apostoli ga.’ Kpa shi a kaa ér: “Aôndo tesem erdoo u sha mhôôn ve m lu kwagh u m lu ne ye.” (1 Kor. 15:9, 10) Ka sea gema ishima sha asorabo a ase sha mimi yô, Yehova a de se a asorabo la. Sha ci u nyi? Ka i lu sha ci u se kuma u una de se a asorabo a ase ve a de se ga, kpa ka i lu sha ci u se doo un ishima. Nahan aluer u ngu nengen wer u kuma u Yehova una de u a asorabo ou ga man ishima ngi zan we iyol sha kwagh shon yô, umbur wer Yehova na ipaan ka sha ci u ior mba ve lu a isholibo iyol shio ga, kpa ka sha ci u uumace mba ve yen mba ve lu vaan afanyô sha ci u asorabo a ve shi nôngon ér vea gema ishima la.—Lu 5:32; 1 Tim 1:15. w25.01 26-27 ¶3-4

Or u eren a ior doo doo yô, ka iyol i nan je nan eren a i dedoo ye, kpa or u wan tswam yô, ka nan va a zayol sha iyol i nan.—Anz. 11:17.

Se mba a tahav mbu tesen ior kwagh u vea ôr shin vea er a vese la ga, kpa se gema se mba a tahav mbu tsuan kwagh u se er sha ikyaa shon yô. Man kwagh u ashighe kpishi ka i hemba doon u eren yô, ka u den kwaghbo. Sha ci u nyi? Sha ci u Yehova doo se ishima man a soo ér se deen mbagenev a kwaghbo. Aluer ishima vihi se saa her je se venda u den or kwaghbo yô, adooga se er kwagh sha ibume shin se gba angev je kpaa. (Anz. 14:17, 29, 30) Aluer or u nan er se kwaghbo la nan lumun ibo ga kpa, se fatyô u nôngon sha er kwagh shon una bende a vese a za kar ikyaa inya ga yô. U er nan ve ishima ia de u vihin we sha kwagh u or nan ere? Gbenda môm yô, ka u den wer shighe a kar. Or ka nana vihi iyol kehelee man a er nan twer yô, i gba u nana tamber cii ve zayol la a bee ye. Se kpa, alaghga a gba u se tamber shighe a kar cii ve, se fatyô u den or u nan er se kwagh u vihin la a kwaghbo u nan sha mimi ye. (Orpa. 3:3; 1 Pet. 1:22) Sôn Yehova a wase u u de or la a kwaghbo u nan. w25.02 16-17 ¶8-11

Kwaghyan u taver ngu sha ci u mbaganden.—Heb. 5:14.

Akaa a yange se hii henen la lu mgemshima, man jighjigh u nan, man batisema, kua mnder u shin ku. (Heb. 6:1, 2) Ka atesen ne hanma Orkristu yange nan hii nan jighjigh a mi ye. Ka nahan ve apostoli Peteru yange ter kwagh u a shighe u lu pasen ikpelaior kwagh sha iyange i Pentekosti la ye. (Aer. 2:32-35, 38) Saa se lumun a atesen a hange hange ne ve se fatyô u hingir mbahenen mba Kristu ye. Ikyav i tesen yô, Paulu yange tese ér aluer or na jighjigh ér mba va nderen mbakpenev shin ku ga yô, nan ngu Orkristu u mimi ga. (1 Kor. 15:12-14) Nahan kpa, a gba u se fa di akaa a yange se hii henen la tseegh maa a kuma se ga. Atesen a mimi a zan shimi la ka a wase se u fan atindi a Yehova tseegh ga, kpa ka a wase se u fan akaawan a na, nahan se fa gbenda u Yehova a henen kwagh la. Cii ve se zua a iwasen ken atesen ne yô, a gba u se ôron Mkaanem ma Aôndo shi se henen sha mi shi se dondon kwagh u se hen la vough vough. Ka sea eren nahan yô, se tsaase iyol yase u tsuan akaa a a doo Yehova yô. w24.04 5 ¶12-13

Ior i Ninive vea nder shin ku sha shighe u ijirôron la.—Mat. 12:41.

Aôndo yange umbur Yona er mba ken Nineve ve “fe mkposo u kwagh u dedoo a kwagh u bo tsô kpaa ga” yô. (Yona 1:1, 2; 3:10; 4:9-11) Shighe kar yô, Yesu va ôr kwagh u ior i Nineve la u tesen er Yehova a ôron ijir sha mimi shi a zungwen mhôônom yô. Kpa kwagh u Yesu kaa ér a va “nder [ior i Nineve] shin ku sha shighe u ijirôron” la, inja na ér nyi? Yesu yange kaa ér mbagenev vea va “nder a ôr ve ijir.” (Yoh. 5:29, ) Yesu lu ôron lu kwagh u hemen na u anyom dubu, hen shighe u a va nder “mbaperapera man mbaperapera ga kpaa” shin ku la. (Aer. 24:15) Mba ve lu mbaperapera ga la, vea “nder a ôr ve ijir.” Inja na yô, a nderen mbaperapera ga mban shin ku kera yô, Yehova man Yesu vea nenge aluer mba ungwan imo ve shi dondon akaa a i lu tesen ve la yô. Aluer i nder Ornineve shin ku, man nan venda u civir Yehova yô, Yehova una tim nan kera. (Yes. 65:20) Kpa mba vea lumun u civir Yehova sha mimi la cii yô, vea zua a ian i lun uma gbem sha won!—Dan. 12:2. w24.05 5 ¶13-14

Wan u or va ka u va keren kwagh u a saa la shi yiman un.—Luka 19:10.

Mhôônom ma Yesu yange zungwen ior la tese er a bee Ter na vindi vindi yô. (Yoh. 14:9) Yange tesen sha ieren man sha mkaan er kunya u ker Ter na shi a soo u wasen hanma or nana hemba isholibo yô. Yesu yange a wase mbaasorabo sha u ve undu igbenda ve i shami ga la ve dondo sha a na. (Luka 5:27, 28) Yesu yange fa er gba u una na nagh sha uma na yô. Yange ôr a mbadondon un acin imôngo ér a zua zwa sha a na shi a mande un sha kon. (Mat. 17:22; 20:18, 19) Yange fa er nagh nagh kura ku a tôô isholibo i tar ne kera yô. Shi Yesu kaa ér, una naan uma na yô, una “urugh ior cii” sha ci na. (Yoh. 12:32) Uumace mbaasorabo vea fatyô u eren ishima i Yehova, aluer ve lumun ér Yesu ka Ter ve shi mba zan sha angahar a na yô. Aluer ve er nahan yô, vea va “kera lu ikpan i isholibo ga.” (Rom. 6:14, 18, 22; Yoh. 8:32) Nahan Yesu taver ishima shi kegh iyol u kpen ku u nyoon tsung sha u yiman se.—Yoh. 10:17, 18. w24.08 5 ¶11-12

A vande pasen loho u dedoo hen akuraior cii.—Mar. 13:10.

Hide hen er yange lu u ken ishima shighe u u hii fan mimi u ken Mkaanem ma Aôndo la yô. Yange u hen u fa er u doo Teru u sha la ishima, shi a soo ér we u lu ken tsombor u mbacivir un, man er a tende zwa u va karen a mnyoon man ican i yan kera yô. Shi u fa er a va nder ior ou mba ve kpe la, vea hide a lu uma ken tar u he la nahan u nenge a ve yô, man akaa agen kpaa. (Mar. 10:29, 30; Yoh. 5:28, 29; Rom. 8:38, 39; Mpa. 21:3, 4) Akaa a yange u hen ne doo u kpishi. (Luka 24:32) Er akaa a u lu henen la doo u yô, u soo u ôron hanma or kwagh u a!—Nenge Yeremia 20:9. Akaa a se hen ken Bibilo la ka aa doo se ishima yô, se nenge ser gba u se ôr hanma or kwagh u a. (Luka 6:45) Se kpa, ka i lu se ken ishima er lu mbahenen mba Yesu mba sha ayange a mbaapostoli la nahan. Yange ve kaa ér: “Se fatyô u den u ôron akaa a se ongo man a se nenge la ga.” (Aer. 4:20) Mimi ne doo se ishima je yô, se soo u pasen ior kpishi mimi ne er se fetyô la. w24.05 15 ¶5; 16 ¶7

Civir Yehova a iember.—Ps. 100:2.

Er se lu ior mba Yehova yô, ka se pasen ior kwagh sha ci u Ter wase u sha la doo se ishima shi se soo ser se wase mbawanndor a vese kpa ve fa un. Kpa mbagenev yô, ka maan ve iyol u pasen kwagh ga. Sha ci u nyi? Mbagenev ka i cier ve iyol u pasen kwagh sha ci u mba cie ashe. Mbagenev di ka i cier ve iyol u zan hen ya u or abur abur. Alaghga a cier mbagenev iyol ér or a va za zenda ve hen ya u nan. Mbagenev yô, i tese ve u palegh u lun a zayol vea mbagenev. Ka i taver anmgbianev mban u pasen mba ve fa ve ga la kwagh u loho u dedoo. Ka i taver we u zuan a msaanyol ken kwaghpasen sha ci u ashe a cianaa? Aluer ka nahan yô, iyol i de kpen we ga. Er u cie ashe yô, alaghga kwagh la ka ikyav i tesen ér u hiden a iyol ijime shi u keren wer i nenge a we ga. Shi kwagh la tese ér u soon wer u gba anyiman sha kwagh vea mbagenev ga. Or môm kpa nan soon ér nana er kwagh i vihi mbagenev ga, hemban je yô shighe u nan lu nôngon ér nana er kwagh u dedoo yô. Teru u sha la fa mbamtaver mba u lu tagher a mi yô, nahan a soo ér una na u iwasen i kwagh a gbe u a mi la.—Yes. 41:13. w24.04 14 ¶1-2

Kwaghfan ngu a mba hiden a iyol ijime.—Anz. 11:2.

Shighe u lu ôron Bibilo yô, de sendegh wer u er akaa a i gbe u u nyôôso la cii kwa môm ga, kpa hii u eren a kure kure. U fatyô u eren kwagh ne: Nger akaa a i gbe u u nyôôso ken uma wou la, maa tsua kwagh môm shin akaa ahar nahan, hii u eren. U been yô, u mase eren agen la. Ka kwagh u han ken akaa a u tsough la u nenge wer doo u u hii erene? U fatyô u hiin sha kwagh u una taver we u eren ga yô. Shin u fatyô u tsuan wer u hii eren kwagh u u nenge wer hemba ngun hange hange la. U tsuan kwagh u u soo wer u er la yô, tôv sha mi ken ityakeda yase. Er msen sha kwagh ne, sôn Yehova a na u “isharen kua tahav mbu eren kwagh” shon. (Fil. 2:13) Maa nôngo er kwagh u u hen la. Aluer u nôngo u er kwagh u u tsough la yô, alaghga a hemba maan we iyol u eren kwagh ugen kpaa. Jighilii yô, aluer u nenge er u nyôôso ieren you i zua sha mlu u Orkristu yô, kwagh la una taver we ishima u seer nyôôso aeren a ou agen shi a hemba lun we ican ga u eren nahan kpaa. w24.09 6 ¶13-14

Ne tese sha hanma gbenda cii ner ne mba wang sha kwagh ne.—2 Kor. 7:11.

Alaghga ishima ngi zan we iyol sha akaa agen a yange u er ve asema a lu vihin mbagenev la. Aluer kwagh ngu nahan yô, ka nyi ia fatyô u wasen we? Nôngo sha afatyô wou cii er akaa a aa na ishima ia gba ve ishima yô. Shi zamber a ve sha mimi wer ve ya u anyi. Sôn Yehova a wase mba kwagh u yange u er la a bende a ve la cii. Una wase u kua ve cii, ne za hemen u civir un shi lun ken bem. Hen kwagh ken akaa a yange u er shami ga la, shi na Yehova ian a er tom a we sha hanma gbenda u a soo cii. Nenge ikyav sha kwagh u profeti Yona. Yange yem ken Nineve ape Aôndo kaa ér a za la ga, gema yevese yem vegher ugen. Yehova yange tsaha Yona, nahan Yona hen kwagh ken kwagh u er shami ga la. (Yona 1:1-4, 15-17; 2:7-10) Kpa Yehova de Yona lu profeti na her shi lu tindin un kpaa. Nahan a hide a kaa a Yona ér a za ken Nineve. Kwa ne yô, Yona er kwagh u i kaa un la fese je. Shin er Yona vaa afanyô sha akaa a yange er ken ijime la nahan kpa, a de ér kwagh la a yange un u eren kwagh u Yehova kaa ér a er ne ga.—Yona 3:1-3. w24.10 8-9 ¶10-11

Sha nahan yô, gema nen asema, hide nen hen Aôndo, i ese asorabo a en kera, sha er Yehova iyol na una va ne a ashighe a mmem [].—Aer. 3:19.

Yehova den se a anzô shin asorabo a ase tseegh ga; kpa ka a ese a kera. Ikyav i tesen yô, tôô wer or gber kwarkwa sha injô i u lu nan a mi yô. Nahan kpa, a fatyô u nengen a ingyegh inyar i i gber kwarkwa sha mi la her. Kpa u esen kwagh sha yô, kaha kposo. Kwagh u una wase se u kaven inja i ikyav ne yô, ka u umbur inki u yange ior ngeren kwagh a mi sha ayange a tsuaa la. Inki la yange a lu ican ga u koghun sha mnger. Yange or nan mir soso shin mnger nan kough kwagh u i nger yô. Nahan yange a “ese” shin a kough injô sha yô, i kera nenge a mi ga kuaa. Ior ve kera nenge a kwagh u yange i nger hen ijiir shon la ga. Nahan i hingir inja er yange i gba a gba injô la tsô kpaa ga nahan. Doo se kpishi er Yehova ka a de se a asorabo a ase tseegh ga, kpa shi a ese a kera gbindigh gbindigh yô!—Ps. 51:9. w25.02 10 ¶11

Ishima i de vihin we je hingir u eren iferkwagh ga.—Ps. 37:8.

Shighe u mbagen ve ôr se ijir sha mimi ga, shin ve nzughul a vese kpa, ka se na jighjigh ser Yehova fa hanma kwagh cii. Er se fe ser Yehova una va sôr mbamzeyol asev cii yô, kwagh la ka a wase se u wan ishima shighe u i lu nzughul a vese yô. Aluer se suur sha Yehova shi se mba keghen ser a va sôr mbamzeyol asev cii yô, ishima a zer vihin se a mbagenev shin se kôr ve ihyom ga. Sha ci u aluer ishima za hemen u vihin se a mbagenev yô, a kera saan se iyol ga, shi kwagh la una vihi mlu wase vea Yehova. Nahan kpa, se fatyô u eren kwagh er Yesu yange eren la aa mshi shio ga. Ashighe agen se ôr kwagh shin se er akaa a se va vaa afanyô ken hemen yô. (Yak. 3:2) Ashighe agen gbenda u mbagen ve er kwagh a vese dang la ua na yô, ishima a vihi se ker ken ayange a uma wase cii. Aluer kape i lu u la yô, fa wer Yehova fa kwagh u u lu tagher a mi yô. Shi fa wer Yesu fa kwagh u u lu tagher a mi la, sha ci u un kpa yange i nzughul a na. (Heb. 4:15, 16) Doo se kpishi er Yehova pase se kwagh u yange er Yesu la, shi a ôr akaa agen ken Bibilo a aa wase se shighe u i lu nzughul a vese yô. w24.11 6 ¶12-13

Kwagh u Aôndo a soo yô, ka u ne na un u a tindi la jighjigh.—Yoh. 6:29.

Gba u ior vea na Yesu u Aôndo tindi la jighjigh sha er vea “zua a uma u tsôron” yô. (Yoh. 3:16-18, 36) Mbayuda kpishi yange ve lumun a kwagh u Yesu lu tesen ve ér ve er sha er Aôndo una lumun ve la ga. Ve pine un ér: “Ka nyi ivande u lu a mi u eren wer se nenge, se na u jighjigh?” (Yoh. 6:30) Maa ve gba kaan ér yange i na uter vev mba sha ayange a Mose la mana sha ivande, man lu kwagh u ve yaan hanma iyange yô. (Neh. 9:15; Ps. 78:24, 25) Kwagh ne tese wang ér yange kwagh gba ve a kwaghyan u iyolough tseegh. Shin er Yesu ôr kwagh u “kwaghyan u mimi u a dugh sha,” u una fatyô u nan ve uma u tsôron, u mana yô fatyô u nan ve ga la nahan je kpa, ve kera pine un inja i kwagh u lu ôron la ga. (Yoh. 6:32) Yange ve hemba veren ishima sha akaa a iyolough a kwagh gba ve a mi la je yô, ve kera kegh ato a kwagh u Yesu lu nôngon ér una tese ve la ga. w24.12 5-6 ¶10-11

Un u a maa akaa cii la ka Aôndo.—Heb. 3:4.

Ken makeranta kpa, alaghga a tese wan wou gbenda u akaa a igbetar agen ka a wa la. Ikyav i tesen yô, ikyon kpishi ka ia vesen yô, i samber. Itine ka ia vesen yô, agbaa a vesen a due, maa agbaa a vesen la a ta agbaa a kiriki, agbaa a kiriki la maa a wa ahu. Mba yer gbenda u kon ka u wa nahan ne ken zwa Buter ér fractals. Akaa a igbetar agen kpa ka a wa sha imba gbenda la nahan. Kpa ka an nan er akaa shon ér a lu nahana? Aluer wan wou hen sha akaa a kpilighyol a Yehova a gbe la yô, kwagh la una wase un u seer nan jighjigh er hanma kwagh cii i lu Aôndo a gbe yô. Shi er wan wou a lu vesen la, a gba u shi u wase un u kaven er i hii ve i gbe hange hange u se kuran atindi a Aôndo yô. U er kwagh ne nena? U fatyô u pinen un wer, “Aluer ka Aôndo a gbe se yô, u nenge wer a hemba fan er se eren kwagh ken uma wase ve a saan se iyol la ga zee?” Maa u pase un er Aôndo a ne se Bibilo ér i tese se akaa a se eren ve a saan se iyol yô. w24.12 16 ¶8

M ungwa mer orgen ken a ven nan ngu eren idya, man ka idya i ken akuraior a a fe Aôndo ga je kpa i eren ga yô—nan ngu tsan a kwase u ter u nan.—1 Kor. 5:1.

Jijingi yange mgbegha Paulu nger washika hen tiônnongo la, a kaa a ve ér i dugh or u nan vende u geman ishima la ken tiônnongo kera. (1 Kor. 5:13) Yange gba u anmgbianev vea eren kwagh a or shon nena? Paulu kaa a ve ér “de nen u lun imôngo” a na. Inja i kwagh ne ér nyi? Paulu seer pasen wang ér “kwaghyan tsô kpa de ye nen imôngo vea imbaor la ga.” (1 Kor. 5:11) Ashighe kpishi, ka wea yaan kwagh vea or yô ne lamen imôngo. Nahan kwagh u Paulu ôr ne inja na ér, mba ken tiônnongo ve de luun imôngo a or la ga. Kwagh ne una kura tiônnongo sha ieren na i bo la. (1 Kor. 5:5-7) Heela tseegh ga, aluer ve palegh u lun imôngo vea na yô alaghga una kav ér un er kwagh u vihin Yehova, nahan kunya a kôr un una gema ishima. w24.08 15 ¶4-5

Tar ne doo Aôndo ishima kpishi je yô, a na Wan na u môm môm la.—Yoh. 3:16.

Yange Mbaiserael eren iniongo igen hanma inyom kwa môm, i yilan iniongo la ér Iyange i Nan Iwom. Pristi u vesen yange a na nagh sha awambe a inyam sha ci u ior sha iyange la. Kpa yange lu u awambe a annyamev aa fatyô u been asorabo a hanma or ga, sha ci u annyamev yina sha uumace. Kpa yange Mbaiserael mba ve gema asema la vea naan nagh ku Yehova kaa ér ve naan la je maa, a kegh a kegh iyol u den ve a asorabo a ve. (Heb. 10:1-4) Iyange i Nan Iwom la yange i wase ve u fan er ve lu mba mbaasorabo yô. Nahan kpa, Yehova yange va er kwagh u una na a de uumace a asorabo a ve gbindigh gbindigh yô. A tindi Wan na va “na nagh . . . kwa môm vough, sha u tôôn asorabo a ior kpishi kera.” (Heb. 9:28) Yesu yange na “uma na sha u paan ior kpishi.”—Mat. 20:28. w25.02 4 ¶9-10

Kuran nen shi eren nen msen hanma shighe, sha er ne gba ken imeen ga yô.—Mat. 26:41.

“Gbashima yô ngu, kpa iyol gema vôr.” (Mat. 26:41b) Mkaanem ma Yesu man tese ér a fa er se yen yô, shi a fa er myen la ka a na se er akaa agen shami ga yô. Nahan kpa, yange ôr mkaanem man u tan se icin ér se de henen ser ka hanma shighe se lu a agee a eren kwagh u vough ga. Cii ve Yesu ôr kwagh ne yô, mbahenen nav tôndo zwa a na ér mayange vea undu un ga. (Mat. 26:35) Yange awashima ve la lu u dedoo. Kpa ve kera fa ér aluer i hingir a ve hang yô, a taver ve u eren kwagh u ve tôndo zwa la ga. Ka nahan ve Yesu ta ve icin sha mkaanem ma ken ivur i sha iyange i nyian ne ye. Kpa kwagh ka a er i vihi yô, mbahenen nav fatyô u kuran ga. Yange ve lu vea Yesu shighe u i kôr un laa, shin yange cier ve iyol ve yevese ve undu unu? Mbahenen mbara yange ve undu Yesu, man lu kwagh u ve kaa ér mayange vea er ga yô.—Mat. 26:56. w24.07 14 ¶1-2

I hime se a [Aôndo] sha ku u Wan na.—Rom. 5:10.

Adam man Ifa yange mba eren isholibo yô, ve kera fatyô u lun uma gbem sha won ga shi ve hingir mbahyomov mba Yehova, Ter ve u sha la. Cii ve Adam man Ifa ve er isholibo yô, yange ve lu ken tsombor u Aôndo. (Luka 3:38) Kpa yange mba hembe Yehova ato yô, a zenda ve ken tsombor na kera, cii ve ve hii u maren mbayev ye. (Gen. 3:23, 24; 4:1) Nahan er se due ken tsombor ve yô, gba u se hime a Yehova. (Rom. 5:10, 11) Kwagh ne tese ér gba u se ya ijende kôôsôô a Yehova. Sha kwagh u takeda ugen u pasen akaa a ken Bibilo u ôr yô, a fatyô u kaan ér ishember i ken zwa Grika i i gem ér “hime,” i i ôr kwagh u i heen ne ngi ôron kwagh u hiden lun ken bem vea orhyom wou shin “hingir ijende i nan” je kpaa. Kpa kwagh er doo yô, ka Yehova a tsough u himen iyongo a vese ye. A er kwagh ne nena? Yehova yange er kwagh u una na uumace mba asorabo ne vea hide a ya ijende vea na kôôsôô yô. Yange er kwagh ne sha u kimbin kwagh sha ityough ki kwagh u yange saa la. Nahan kwagh la na yô, lu u a fatyô u hiden a kwagh u a saa la vough er yange lu nahan. w25.02 3-4 ¶7-8

Or ka nana̱ zungwe sha gbenda u doon Aôndo yô, kwagh la a na nan gema ishima.—2 Kor. 7:10.

Apostoli Paulu kaa ér, er “ior kpishi kôôm imbaor la sha gbenda ne yô, kuma.” (2 Kor. 2:5-8) Shin se kaa ser, mkôôm la yange wase or u lu yaven a kwase u ter na la. (1 Kor. 5:1) Mkôôm shon yange wase un nena? Yange wase un u gema ishima. (Heb. 12:11) Paulu yange kaa a mbatamen ér, er or la a gem ishima yô ve hide a na ken tiônnongo. Shi kaa a ve ér: “De nen nan kwaghbo u nan la a ishima i môm shi sur nen nan ishima” shi “wase nen nan nana̱ fa er nan doo ne ishima yô.” Paulu yange soo ér anmgbianev ve tese or la sha iliam ve man gbenda u ve eren kwagh a na la cii ér a doo ve ishima shi ve de un kwaghbo na sha mimi. Aluer ve er nahan yô vea tese wang ér doo ve er a hide ken tiônnongo yô. w24.08 15 ¶4; 16-17 ¶6-8

Yange i hee ne ken igbar shi i tôv ne a atsan.—Heb. 10:33.

Apostoli Paulu yange fa kwagh u gba u Mbaheberu vea er ve vea fatyô u wan ishima la tsembelee. Yange umbur Mbakristu mbara ér shighe u ve tagher a atsan yô, ve de suur sha ayol a ve ga kpa ve suur sha Yehova. Paulu yange ôr vangertiôr nahan ér: “Yehova ka orwasen mo; me cia ga.” (Heb. 13:6) Hegen ne je kpa, mba tôvon anmgbianev asev mbagenev a ican. Se fatyô u tesen ve dooshima sha u eren msen sha ci ve shi nan ve akaa a kwagh a gbe ve a mi la ashighe agen. Nahan kpa, Bibilo ôr wang ér “mba i sar ve u civir Aôndo ken mzough vea Kristu Yesu cii, ve kpa a tôv ve a ican.” (2 Tim. 3:12) Sha nahan yô, gba u se cii se wa ago iyol sha kwagh u a lu van ken hemen la. Nahan se za nen hemen u suur sha Yehova a jighjigh u nan ser una wase se ken nyityô ican i se tagher a mi cii. Ica a gba ga tsô, una kar a mbamzeyol mba mbacivir un sha mimi ve lu tagher a mi la cii kera.—2 Tes. 1:7, 8. w24.09 13 ¶17-18

Mbakorinte kpishi mba ve ungwa loho la kpaa, na jighjigh, nahan i er ve batisema.—Aer 18:8.

Ka nyi yange i wase mba ken Korinte, ve ve er Batisema? (2 Kor. 10:4, 5) Mkaanem ma Aôndo kua icighan jijingi na ua a lu a tahav kpishi la, yange wase ve u geman uuma vev sha gbenda u vesen. (Heb. 4:12) Mba ken Korinte yange mba ongo loho u dedoo sha kwagh u Kristu yô, ve de aeren er msôrom ma hunden man iv kua ieren i nomsoor yaven a nomsoor shin kwase yaven a kwase la nahan. (1 Kor. 6:9-11) Fa wer, er yange gba u mbagen ken Korinte vea gema akaa a vesen ken uuma vev nahan kpa, ve nenge ér u hingir Mbakristu ka kwagh u taver je ganden ve u eren ga. Yange ve nôngo kpoghuloo ve hii u yemen sha gbenda u u imbishi, kpa u gem u ze ken uma u tsôron ne. (Mat. 7:13, 14) U ngu nôngon wer u gema akaa a vesen ken uma wou sha er u er batisema yôô? Yô, de gbe uwer u nôngon kwagh ga! Zamber a Yehova a na u icighan jijingi na sha er u palegh u eren kwagh u bo yô. w25.03 6 ¶15-17

Aluer kwaghfan yina mô wen yô, nana̱ de gbe uwer u sônon Aôndo ga.—Yak. 1:5

Yehova kaa a vese ér una na se kwaghfan man mkav u una wase se u fan kwagh u a lu sha ishima na shin u a lu sha ishima na ga yô. Ka a na ior cii kwaghfan la “mgbeghaa a u nahan ve tar shio.” U eren msen hen Yehova wer a tese u kwagh u u er la cii yô, hide ver ishima zulee nenge gbenda u una ungwa msen wou la yô. De se tese ikyav: Aluer u ngu zan zende man u za tsume gbenda yô, a gba u u pine ma or u hen ijiir la gbenda. Nahan nana lu a ôr u kwagh ga tsô maa u kar u gba yemenee? Mayange ga cii. A gba u u kegh ato a nan zulee er nan lu tesen we gbenda la. Nahan Yehova kpa, shighe u u er msen hen a na wer a na u kwaghfan yô, nôngo kav gbenda u a ungwa msen wou la sha u keren fan atindi man akaawan a Bibilo a u dondo ve a wase u yô. Ikyav i tesen yô, shighe u u lu tôvon wer u nenge aluer ka u u za imba iniongo i se vande ôron kwagh u i la shin u za ga yô, u fatyô u timen sha kwagh u Bibilo i ôr sha kwagh u uiniongo mba i eren dang her man azende a bo man er i gbe u u hemba veren ishima sha akaa a Tartor a akaa a ou yô.—Mat. 6:33; Rom. 13:13; 1 Kor. 15:33. w25.01 16 ¶6-7

Nenge! Mbatomov av vea ya kwagh, kpa ne yô, ne lu ijen—Yes. 65:13.

Profeti Yesaia yange ôr mkposo u a lu hen atô u ior mba ve lu ken paradiso u ken jijingi la man u mba ve lu ker ga la wang. Yehova ngu nan mbacivir un hanma kwagh u kwagh a gbe ve a mi u una wase ve vea za hemen u lun vea na kôôsôô yô. A na se icighan jijingi na kua Mkaanem nam, man ityakeda kpishi i pasen Bibilo sha er se “ya kwagh, . . . [se] ma kwagh, . . . [shi se] ember” yô. (Nenge Mpase 22:17.) Kpa mba ve lu ken paradiso u ken jijingi ga la yô, mba “ijen . . . , [shi mba] imura . . . , [shi ve kôr] kunya.” Mba ijen ken jijingi sha ci u ve fa Aôndo ga. (Amo. 8:11) Yehova nengen sha mbamgbe mba ior nav mba sha iyol kua mba ken jijingi tsembelee. (Yoel 2:21-24) Ikyav i tesen yô, a na se Bibilo kua ityakeda i pasen Bibilo, man ijiir yase i sha Intanet la kua mbamkombo man mbamkohol mba kiriki kua mbamkohol mba vesen. Se fatyô u zuan a iwasen ken akaa a a ne se hanma iyange ne, kwagh la una na yô, se hemba lun kôôsôô a Yehova shi a saan se iyol. w24.04 21 ¶5-6

Kwaghôron wen a luun u doon hanma shighe cii.—Kol. 4:6.

Aluer u soo u sôôr or yô, u fatyô u keren ijiir i ne fatyô u teman ken igbar lamen gayô lamen vea nan sha hanseeti. Ôr a nan wang wer, nan doo u ishima nahan u soo wer u seer fan nan. (1 Kor. 14:9) Aluer gba sha mi yô, na nan shighe nana hen sha mi. (Anz. 15:28) Aluer nan venda ér nan soo ga yô, de kighir nan wer nana lumun ga. Aluer or kaa ér nan soo u sôôr we yô, u er nena? Umbur wer alaghga cier nan iyol u va lamen a we, kpa nan taver ishima nan va, nahan lam a nan kundu kundu man sha icivir. Wea soo wer nana na u shighe u hen sha mi yô, ôr nan. Aluer ka u u lumun shin u venda kpa, ôr nan, de we ahô ga. (Anz. 13:12) Aluer u ngu vendan kpa, pase nan wang man sha icivir kpaa. Aluer u soo u sôôr or yô, pase nan ishima you kua gbenda u u soo wer ne eren akaa la. Alaghga akaa a u soo wer ne eren ken ishiôr yen la aa fatyô u kahan. w24.05 23-24 ¶12-13

M ngu van u va nôngon ityav a we ken iti Yehova u akum a sha—1 Sam. 17:45.

Alaghga shighe u Davidi lu wanye la za hen afo a mbautyaav a Mbaiserael. Yange ze yô, za mase kaven ér shoja i Mbaiserael lu cian ikyôror u Mbafiliti u i yilan un ér Goliati la. Or ne yange due lu “bamen akumautya a Iserael.” (1 Sam. 17:10, 11) Yange cier ushoja mbara iyol sha ci u ve hemba veren ishima sha mluashe u Goliati kua akaa a lu ôron a ve la kpaa. (1 Sam. 17:24, 25) Nahan kpa, Davidi yô yange ver ishima sha kwagh ugen kposo. Yange nenge kwagh u Goliati lu eren la ér ka u bamen ushoja Mbaiserael tseegh ga, kpa nenge ér Goliati ngu “bamen akumautya a Aôndo u uma.” (1 Sam. 17:26) Davidi yange hemba veren ishima sha kwagh u Yehova. Yange na jighjigh ér Aôndo u yange wase un shighe u un lu orkuranilev la una wase un hen shighe ne kpaa. Er yange Davidi fa wang ér Aôndo una wase un yô, a nôngo kwagh a Goliati, shi hemba Goliati ityav mbira!—1 Sam. 17:45-51. w24.06 21 ¶7

De cie ga, sha ci u m ngu a we. Ishima i de nyian we ga, sha ci u m ngu Aôndo wou. Me na u agee, een, me wase u, Me kôr u sha uwegh agh ku iyanegh ku perapera la gbang gbang.—Yes. 41:10.

Hen er sea lu civir Yehova ga ve uma wase ma a lu yô. Aluer se umbur er i hii ve i doo u se civir Yehova yô, kwagh la una wase se se za hemen u civir un sha mimi er orpasalmi nahan, a kaa ér: “Kpa mo yô, doom u kporom ikyua a Aôndo.” (Ps. 73:28) Se fatyô u wan ishima a nyityô mtaver u se tagher a mi ken ayange a masejime ne cii sha ci u se mba ‘eren Aôndo u uma man u mimi la tom.’ (1 Tes. 1:9) Aôndo wase ngu kpôô kpôô, shi wasen mba ve civir un yô. Yange lu a ior nav sha ayange a tsuaa la, nyian ne kpa ngu a vese. Ica a gba ga tsô se tagher ishigh a zegecan u hemban cii. Kpa se lu tswen ga. Nahan se cii “se fatyô u lun a vangertiôr taveraa, kaan ser: ‘Yehova ka orwasen mo; me cia ga.’”—Heb. 13:5, 6. w24.06 25 ¶17-18

Ne nenge mkposo u a lu hen atô u orperapera man iferor la—Mal. 3:18.

Bibilo ôr se kwagh u iorov mba hemban 40 mba yange ve hemen ken Iserael yô. Ator a dedoo je kpa, yange er akaabo. Nenge ase ikyav sha kwagh u Tor Davidi. Yehova yange ôr kwagh na ér: “yange kuran atindi a am shi dondom a ishima na cii, eren kwagh u vough tseegh sha ishigh yagh.” (1 Utor 14:8) Nahan kpa, Davidi yange er idya vea kwase u or, shi er ayom ér i za wua nom u kwase shon ken utya. (2 Sam. 11:4, 14, 15) Shi Bibilo ôr se kwagh u ator agen a yange civir Yehova ga, kpa gema er akaa a dedoo yô. Nenge ikyav sha kwagh u Rehobiam. Hen Yehova yô, yange “er kwaghbo.” (2 Kron. 12:14) Nahan kpa, Rehobiam yange er akaa agen a dedoo. Ikyav i tesen yô, yange ungwa imo i Yehova shighe u kaa a na ér a de nôngon num a ikwe pue i Iserael ga shi a de ve, ve tsua tor ve la. Shi yange er agar a ken tartor na taver kpishi sha er una kura ior mba Aôndo sha ikyev i mbahyomov vev yô. (1 Utor 12:21-24; 2 Kron. 11:5-12) Ka nyi yange i wase Yehova u fan tor u nan lu orperapera? Yange a nenge aluer una doo nan ishima sha mimi, shi nana gema ishima sha kwaghbo u nan er la sha mimi, shi nana za hemen u civir un sha mimi yô. w24.07 20 ¶1-3

Za nen hemen u yesen ve sha ityesen man kwaghwan u Yehova.—Ef. 6:4.

Shighe u wanye u nan yen anyom 18, u nan er batisema nan er isholibo i vesen yô, ka nyi mbatamen vea ere? Mzough u mbatamen una tsua mbatamen uhar vea tema vea wanye shon kua mbamaren mba nan mba ve lu Mbashiada yô. Mbatamen vea pine mbamaren mbara kwagh u ve lu vanden eren u wasen wan ve ér nana gema ishima yô. Aluer wanye la nan lumun kwaghwan u mbamaren mba nan shi nan ngu eren tom sha mi yô, mbatamen mba uhar mbara vea fatyô u tsuan ér vea de mbamaren mbara ve za hemen u wasen wan ve la. Mbatamen fa ér Aôndo na mbamaren tom u kôôm mbayev vev sha dooshima. (Dut. 6:6, 7; Anz. 6:20; 22:6; Ef. 6:2-4) Mbatamen mbara vea masen lamen vea mbamaren mba nan sha u fan er ve lu wasen wan ve la vough vough yô. Kpa aluer wanye la nan venda u geman ishima yô, mbatamen vea er nena? Aluer kwagh ngu nahan yô, kômatii u mbatamen una tema vea wanye shon kua mbamaren mba nan mba ve lu Mbashiada yô. w24.08 24 ¶18

Or u nan ne kwagh la ka i hemba saan nan iyol a or u nan ngohol la.Aer. 20:35.

Se cii ka a na se kwagh yô, i doo se. Kpa ka i hemba saan se iyol shighe u se ne or kwagh yô. Er Yehova a gbe se sha gbenda ne yô, se fatyô u eren akaa a aa na a hemba saan se iyol yô. Se fatyô u seer zuan a msaanyol sha u keren igbenda i nan mbagenev kwagh. Sha nahan yô, gbenda u Yehova a gbe se la u doo kpen kpen! (Ps. 139:14) Ruamabera kaa a vese ér u nan kwagh la ve a msaanyol. Ka nahan ve Bibilo i kaa ér Yehova ka “Aôndo u sar sar” ye. (1 Tim. 1:11) Ka un a lu or u hiihii u nan mbagenev kwagh ye, shi hembe nan kwagh a hanma or cii. Apostoli Paulu nger ér, ka un a ne “se lu uma shi se zenden shi se lu kpaa ye.” (Aer. 17:28) Sha kpôô yô, “hanma iyua i dedoo man i vough cii” ka hen Yehova ka i due ye. (Yak. 1:17) Se cii a doo se u seer zuan a msaanyol u or ka nana na kwagh ve nan zua a mi la. Se fatyô u zuan a msaanyol ne sha u kaven Yehova sha u nan kwagh mgbeghaa.—Ef. 5:1 w24.09 26 ¶1-4

Sea za ikyura nan nan kpa, se za nen hemen u zenden sha inja sha inja sha gbenda ne.—Fil. 3:16.

Alaghga mbashiren tiônnongo mbagenev vea hen sha aeren a i gbe u mbatamen vea lu a mi la yô, vea nenge ér aeren shon ngee, nahan a tsa sha won kpa vea kuma u lun ortamen ga. Kpa gema umbur wer, Yehova shin nongo na ngu veren ishima ér saa se tese hanma ieren ken aeren ne a myen shio ga. (1 Pet. 2:21) Shi umbur kpaa wer ka jijingi u Yehova u a lu a tahav kpishi la una wase u u lun a aeren ne ye. (Fil. 2:13) Ieren igen ngi i u soo wer u seer lu a mi yôô? Er msen hen Yehova sha kwagh shon. Seer timen sha kwagh u ieren la ken ityakeda yase, shi pine ortamen ugen hen tiônnongo wou er u er ve u seer lun a ieren shon yô. Yô se cii, kua mba ve vande lun mbatamen la kpaa, se za nen hemen u nôngon lun a aeren a i tim sha mi ken ngeren ne la. U ngu orshiren tiônnongo? Za hemen u nôngon wer u lu ortamen! Sôn Yehova a tese u shi a maa u sha er u hemba eren un kua tiônnongo tom yô. (Yes. 64:8) Yehova a ver u doo doo er u lu nôngon wer u kuma u lun ortamen yô. w24.11 25 ¶17-18

Aôndo ban a perapera ga, nahan una hungur a tom wen man dooshima u ne tese sha ci u iti na la ga; ne mba eren kwagh ne sha tom u ne er uicighanmbaiorov, shi ne lu eren u her la.—Heb. 6:10.

Se cii, aluer sea civir Yehova anyom imôngo kpa, or wase môm nana de nengen ér nan kuma u Yehova una zungwe nan mhôônom sha ityôkyaa la ga. Yehova umbur akaa a se eren sha ci na la cii. Kpa a na se Wan na gbilin, ka sha u kimbin se injar sha akaa a se er sha ci na la ga. Nahan aluer se mba henen ser se kuma u Yehova una zungwe se mhôônom sha ci u se er akaa sha ci na kpishi yô, ka shami ga. Aluer se na jighjigh nahan yô, ka inja er se mba kaan ser yange ityôkyaa lu i nan nagh ku ipaan sha ci wase ga nahan. (Nenge Mbagalatia 2:21.) Apostoli Paulu yange fa ér aluer un er nyityôkwagh sha ci u Yehova kpa, Yehova una de un kwaghbo a lu sha ci u tom u un er Un kpishi la ga. Nahan lu nyi i na ve Paulu er Yehova tom kpoghuloo nahana? Lu sha ci u tesen ér un kuma u Yehova a zungwe un mhôônom ga, kpa lu u tesen ér un wuese erdoo u sha mhôôn u Yehova a tese un la. (Ef. 3:7) Nahan yô, se kpa se za nen hemen u eren tom kpoghuloo i de lu sha ci u Yehova a zungwe se mhôônom ga, kpa i lu sha ci u tesen ser se wuese un er a tese se erdoo sha gbenda u hemban cii yô, er Paulu nahan. w25.01 27 ¶5-6