Tiv
Aipor
/assets/ct/fa815d8e9f/images/syn_placeholder_sqr.png
es26 pp. 37-46

Aipor

Tomatar, Aipor 1

Aipor

Ishima i Terem yô ka u hanma or u nan lumun Wan shi nan ne un jighjigh cii yô, nana̱ zua a uma u tsôron.—Yoh. 6:40.

Saa se na nagh ku ipaan kura jighjigh ve se zua a uma u tsôron ye. (Ef. 1:7) Mba Yesu yila ve ér “iyôngo igen” la, mba ye beredi, shi mba me wain hen mkombo u Kwaghyan u Ter u Aikighe la ga, shi gba u vea ya kpaa ga. (Yoh. 10:16) Kpa mba ye “kwaghyan u nan uma” la sha injakwagh. Ka ve er kwagh ne sha u nan nagh ku ipaan ku Yesu kura jighjigh kua akaa a kpilighyol a nagh kura ku ne i lu u a fatyô u eren la. (Yoh. 6:53) Mba i gbe u vea ya beredi shi vea ma wain la ka ve tese ér mba ken mba i ye ikyuryan i he a ve la, shi mba a ishimaverenkeghen i za hemen ken Tartor u sha. Nahan sea lu mba i shighe ve mkurem shin sea lu iyôngo igen kpa, kwagh u i ôr ken Yohane ityough 6 la ka kwagh u vesen u i gbe u se fa yô. Sha ci u kwagh la tese se er i gbe u se na nagh ku ipaan kura jighjigh taveraa ve se zua a uma u tsôron yô. w24.12 13 ¶14, 16

Bibilo i ôron sha shighe u Umbur Ku u Yesu: (Akaa a yange er sha iyange i Nisan 12 yô) Mateu 26:1-5, 14-16; Luka 22:1-6

De cie nen ga, ne ankyumile u kpuaa, sha ci u Ter wen lumun u nan ne Tartor la.—Luka 12:32.

Yesu yange na mbaapostoli nav bredi u i we kwa sha mi ga yô hen shighe u ve lu eren mkombo u Kwaghyan u Ter u Aikighe la, maa kaa ér bredi la tile sha ityough ki iyol na. Been yô, shi a na ve wain, maa a kaa a ve ér wain la tile sha ityough ki “awambe a ikyuryan.” (Mar. 14:22-25; Luka 22:20; 1 Kor. 11:24) Yange yila ikyuryan ne ér “ikyuryan i he,” shi ka mba vea za tema tor a na imôngo sha Tartor la tseegh yange ya ikyur ne a ve ye. (Heb. 8:6, 10; 9:15) Kwagh u Yesu ôr hen mkombo u Kwaghyan u Ter u Aikighe la lu sha ci u “ankyumile u kpuaa” la. Annongo ne yange hii sha mbaapostoli nav mba ve tile sha mimi, mba ve lu ken iyou vea na la. Lu ve Yesu kaa ér ve ya bredi shi ve ma wain hen aikighe la ye. Ka ve i gbe u vea za tema tor sha vea Yesu ye. w24.12 11 ¶9-10

Bibilo i ôron sha shighe u Umbur Ku u Yesu: (Akaa a yange er sha iyange i Nisan 13 yô) Mateu 26:17-19; Marku 14:12-16; Luka 22:7-13 (Akaa a yange er sha iyange i Nisan 14 shighe u iyange mire yô) Yohane 13:1-5; 14:1-3

Tar ne doo Aôndo ishima kpishi je yô, a na Wan na u môm môm la, sha u hanma or u nan ne un jighjigh cii nana̱ de timin ga, kpa nana̱ zua a uma u tsôron.—Yoh. 3:16.

Ijende i Yesu i kôôsôô yange i er kwagh a na sha mimi ga. Shi mbahyomov nav kôr un, ve laha un shi ve wa un mbaaie iyol. Ve er un atsan kpishi shi ve kure un ijir ér a kuma ku. Maa shoja yem a na hen ijiir i wuan ior, za mande un sha kon. Yesu yange wa ishima a atsan a nyoon kpishi la. Er Yehova nenge Wan na lu yan ican yô, Un hemba yan ican cii. Yehova ngu a tahav kpishi mbu yange una soo yô, ma yima Wan na yô, kpa er nahan ga, sha ci u se doo un ishima. Nagh ku Yesu ne ka gbenda u vesen u Yehova a tese ér, u doo un ishima kpishi yô. Kwagh ne tese er u doo Yehova ishima kpishi yô. Yange na nagh sha Wan na u môm môm la, shi ya ican ken ishima kpishi sha u yiman we sha ikyev i isholibo man ku. (1 Yoh. 4:9, 10) A soo u wasen hanma or ér nana hemba isholibo! w24.08 6 ¶13-14

Bibilo i ôron sha shighe u Umbur Ku u Yesu: (Akaa a yange er sha iyange i Nisan 14 yô) Yohane 19:1-42

Kristu je kpa yange ya ican sha ci wen.—1 Pe. 2:21.

Aluer se time sha gbenda u nagh ku ipaan kura yange ku bende a Yehova la yô, se hemba kaven er se doo un ishima kpishi yô. Satan kaa ér or u civir Yehova môm u nana tagher a mbamtaver ve nana za hemen u civir un sha mimi je kpa nan ngu ga. Yehova yange de Yesu ya ican cii mase kpen ye. Yange de ér kwagh la a er Wan na u tesen ér Satan ka oraie. (Yobu 2:1-5) Yehova yange nenge er mbaahendanev naha Yesu tar, shi ushoja gbidye un maa ve mande un sha kon yô. Yehova yange lu a tahav mbu yangen hanma kwagh u i er a Yesu la cii. (Mat. 27:28-31, 39) Yehova yange una soo kpa man yima un. (Mat. 27:42, 43) Nahan kpa, yange una er nahan yô, ma i kera kimbi injar i paan se ga, nahan ma se kera lu a ishimaverenkeghen ga. Sha nahan yô, Yehova de ér Wan na a wa ishima a ican zan zan a kar kpen. w25.01 22 ¶7

Bibilo i ôron sha shighe u Umbur Ku u Yesu: (Akaa a yange er sha iyange i Nisan 15 yô) Mateu 27:62-66 (Akaa a yange er sha iyange i Nisan 16 shighe u iyange mire yô) Yohane 20:1

Ve nenge a na acin imôngo ken atô u ayange 40.—Aer. 1:3.

Sha iyange i Nisan 16, inyom i 33 la, asema lu vihin mbahenen mba Yesu, shi mciem kpa gba ve iyol. Mbahenen mbagenev uhar mough ken Yerusalem lu yemen ken Emou. Kpa ica gbe ga yô, orgen va kohol ve sha gbenda lu yemen a ve imôngo. Mbahenen mban lu ôron kwagh u vihin u a er ve sha kwagh u Yesu yô. Tsô or ne gba ôron ve akaa a a tsa kpa a hungur ve ga yô. Maa a gba pasen ve er i hii ve yange gba u Mesiya una ya ican shi una kpe yô. A “hii sha akaaôron a Mose kua Uprofeti cica cii.” Mbahenen mba uhar mban kua or la mba za nyer ken Emou yô, or shon pase iyol na hen a ve, lu Yesu u i nder un shin ku la! (Luka 24:13-35) Yesu yange ande hen mbahenen nav acin imôngo ken ayange 40 shighe u i nder un shin ku kera la, cii ve mase yemen sha ye. Hen shighe ne cii, ijungwen man mciem ma mbadondon un lu a mi la cii bee, ve hingir u ember shi lun a vangertiôr, ve lu ikpela i mba pasen kwagh u Tartor man mbatesen a mciem shio. w24.10 12 ¶1-3

Bibilo i ôron sha shighe u Umbur Ku u Yesu: (Akaa a yange er sha iyange i Nisan 16) Yohane 20:2-18

Seer taver nen ayol a en asema sha ityesen i ne ne jighjigh a mi la.—Yuda 20.

Ka a maren wanye shighe a karen je, nan vese a iyol nyoon shio, kpa mvese u ken jijingi yô, ngu nahala ga. Ka i gba u or a nôngo kwagh kpoghuloo ve nana vese ken jijingi ye. Ikyav i tesen yô, anmgbianev mba nomso man mba kasev mba ken Korinte yange ve ngohol loho u dedoo shi ve er batisema, shi ve ngohol icighan jijingi, shi ve hen akaa kpishi ken akaa a apostoli Paulu tese ve la. (Aer. 18:8-11) Er yange ve er batisema anyom kar nahan kpa, ve mbagenev ve lu a vese ken jijingi ga. (1 Kor. 3:2) Cii ve se hingir Mbakristu mba ve vie yô, gba u se lu a isharen i hingir Mbakristu mba vian. Mba ve ‘ban a mkav’ yô, ka ve soo ér vea za hemen u lun anikundanev ken jijingi her, nahan mayange vea vese ga. (Anz. 1:22) Se soo u lun er or u nan gande sha, kpa nan ze hemen u veren ishima ér mbamaren mba nan ve tsuan akaa sha ci u nan la nahan ga. Kpa se soo ser se eren akaa a i gbe u se er la, shi se nôngo kpoghuloo ijende i se ye vea Yehova la i seer taver. Aluer u ngu nôngon wer u via ken jijingi yô, sôn Yehova a na u “isharen kua tahav mbu eren kwagh” ne.—Fil. 2:13. w24.04 4 ¶9-10

Yehova . . . soo ér or môm nana tim ga.—2 Pet. 3:9.

Yehova ôr se er ka i lu un ken ishima shighe u un lu ôron ior ijir yô. (Esek. 33:11) Yehova una gba timin or gbindigh gbindigh ga, saa una nenge a ityôkyaa i eren nahan. A ngee a mhôônom ma zungwen, shi ka a zungwe mhôônom shighe u i gbe u una er nahan yô. Ka nyi se fe sha kwagh u ior mba a va nder ve shin ku ga laa? Bibilo ôr kwagh u ior kpuaa tseegh mba a va nder ve shin ku ga yô. Yesu yange ôr kwagh u tesen ér a va nder Yuda Isekarioti shin ku ga. (Mar. 14:21; Yoh. 17:12) Yuda yange fa wang er kwagh u lu eren la lu u hendan a Yehova man Wan Na yô. Kpa za hemen er kwagh shon. (Nenge Marku 3:29 kua ngeren u sha jw.org u a lu a itinekwagh ér “Kwaghbo u A Fatyô u Den Or a Mi Ga la Ka Nyi?” la.) Shi Yesu yange kaa ér mbahemenev mba kwaghaôndo mba sha ayange a na la vea kpe, kpa a nder ve shin ku ga. (Mat. 23:33; nenge Yohane 19:11.) Shi apostoli Paulu yange kaa ér mbaundun mimi mba ve vende u geman ishima la cii a va nder ve shin ku ga.—Heb. 6:4-8; 10:29. w24.05 4 ¶10-11

Yehova kor mbajighjigh.—Ps. 31:23.

Aluer se mba kôôsôô a Yehova yô, mayange Satan una fatyô u eren se kwagh u una bula se gbem sha won ga. (1 Yoh. 3:8) Ken tar u he la kpa, Yehova una za hemen u kuran azende a na a jighjigh la, Satan una vihi ijende i ve ye vea na la ga shi una kura ve sha ikyev i kuu je kpaa. (Mpa. 21:4) Ka kwagh u icivirigh kpishi u lun ken tenti u Yehova, man aluer se mba ken tenti na shi se ya ijende a na yô, ijende la ia lu gbem sha won. (Esek. 37:27) Aluer se soo u lun ken tenti na her yô, ka nyi i gbe u se ere? Ka wea za hen ya u or yô, i gba u u er akaa a aa doo nan yô. Man se kpa, ka kwagh u se er ve se za hemen u lun ken tenti u Yehova her je la. Er Yehova a doo se ishima yô, kwagh la ka a mgbegha se u “eren hanma kwagh u a soo” la. (Kol. 1:10) Se za hemen u nan un icivir tsung. Man icivir la ia na yô, se er akaa a doon un. Ka i sar se u “zenden vea Aôndo” wase.—Mika 6:8. w24.06 4 ¶8-9

A zamber sha ci u mbaperenatindi.—Yes. 53:12.

Yehova yange kaa a Aberaham ér a za na nagh sha wan na Isaka. Kwagh ne yange una na ishima ia za Aberaham iyol je ka u henen a hen ga. Nahan cii kpa, a ungwa imo i Yehova. Kpa zum u Aberaham lu nôngon u wuan wan na yô, Aôndo yange un. Kwagh la tese ikyav i kwagh u Yehova una va er ken hemen yô. Lu u Yehova una kegh a kegh iyol u nan nagh sha Wan na u ishima ishima la. Uumace doo Yehova ishima kpishi je. (Gen. 22:1-18) Yange anyom nga kar kpishi yô, Yehova wa Mbaiserael Tindi ér ve naan iniaav sha annyamev sha er a de ve a asorabo a ve yô. (Lev. 4:27-29; 17:11) Iniaav mbila cii lu ikyav i tesen ér Yehova una va na nagh ku hemban cii ku kua yima uumace sha ikyev i isholibo yô. Aôndo yange kaa a uprofeti nav ér, ve nger kwagh u vor u ityendezwa la. Nahan ve pase wang ér, un shon u va hingir icighan Wan u Aôndo la una ya ican shi a wua un sha u yiman uumace sha ikyev i isholibo man ku. Kwagh ne lu sha ci wou kpaa!—Yes. 53:1-12. w24.08 4 ¶7-8

Atindiakaa a ou doom ishima zee! Ka m zer henen sha a pepe zan zan tugh.—Ps. 119:97.

Shighe u lu ôron Bibilo yô, hen sha igbenda i u fatyô u dondon kwagh u u ôr la yô. Shighe u u ôr ma kwagh ken Bibilo yô, pine iyol you wer, ‘Me dondo kwagh u m ôr ne hegen shin ken hemen nena?’ Ikyav i tesen yô, tôô wer u ngu ôron takeda u 1 Mbatesalonika 5:17, 18. U ôron avur a Bibilo a ahar ne u been yô tamber, hide hen sha ikwa i u eren msen la man er ka u er msen shon yô. Shi u fatyô u henen sha akaa a u lu a iwuese sha mi yô. U fatyô u tsuan wer u sugh Yehova sha akaa atar. Aluer u tôô miniti kpuaa tseegh u hen sha kwagh u u ôr ken Bibilo la kpa, kwagh la una wase u u kaven Mkaanem ma Aôndo shi eren kwagh u ma kaa la kpaa. Hen ase er aluer u ngu eren kwagh ne hanma iyange ve una wase u hanma kwa u u lu ôron Bibilo yô! U hingir or u eren kwagh u Mkaanem ma Aôndo ma ôr yô. w24.09 4-5 ¶9-10

Wa nen ikyo sha er akaa a se er tom sha mi la aa saa ne ga, kpa ne zua a injar yen cii yô.—2 Yoh. 8.

Yehova gba se sha gbenda u doon kpishi. Shin er ka i saan se iyol shighe u or nan ne se kwagh nahan kpa, ka i hemba saan se iyol zum u se ne or kwagh yô. Ka sea wase mba se civir Yehova a ve imôngo la nahan i saan se iyol kpishi. Shi ka vea wuese kwagh u se er a ve la yô, i saan se iyol. Nahan cii kpa, aluer or u se ne nan kwagh la nan wuese shin nan wuese ga kpa, a fatyô u saan se iyol sha ci u se er kwagh u vough. Umbur hanma shighe wer, aluer ka nyi je u ne or kpa, “Yehova ngu a tahav mbu nan we kwagh u a hembe ngula yô.” (2 Kron. 25:9) Yehova una na u kwagh a hemba kwagh u u ne mbagenev la! Man injar i Yehova ka a na se la, ka i hemba doon a nyityôkwagh cii. Yô, se za nen hemen u kaven Ter wase u sha u a ne kwagh mgbeghaa la. w24.09 31 ¶20-21

Yehova Aôndo wam, m wuese we a ishima yam cii, shi me civir iti you gbem sha won.—Ps. 86:12.

Mhôônom ma ker Yehova a vese. (Ps. 103:13; Yes. 49:15) Kwagh u vihin ka una er se yô, Yehova kpa i vihi un. (Sek. 2:8) Ka a wase se u fan un shi yan ijende a na. (Ps. 25:14; Aer. 17:27) Hiden a iyol ijime, nahan “ka a ta ashe sha a kenger sha man tar. A dugh or u gban ijime shin vuulevu kera.” (Ps. 113:6, 7) Akaa ne na yô, ka se soo ser se na Aôndo wase u hemban la icivir. Se mba ne Yehova icivir sha ci u se soo ser mbagenev ve fa un. Ior kpishi fa mimi sha kwagh u Yehova ga. Sha ci u nyi? Sha ci u Satan pir ve ashe a ishima sha u samber a mbaaie mba bov sha iyol i Yehova. (2 Kor. 4:4) Satan tsugh ior ér Yehova ka Aôndo u oron iyev, shi kwagh gbe un sha kwagh wase ga, shi ka un a ne ve ior ve lu yan ican sha tar ye. Kpa se fa mimi sha kwagh u Aôndo wase! Se mba a ian i ôron mbagenev imba Aôndo u Yehova a lu yô, shi wasen ve sha er vea na un icivir yô. w25.01 3 ¶6-7

Satan . . . [ngu] tsughun tar jimin cii.—Mpa. 12:9.

Shin er Yesu, Wan u Aôndo lu vough shi er uivande mba kpilighyol kpishi nahan kpa, Satan mgbegha ior wa Yesu mbaaie iyol. Ikyav i tesen yô, mbahemenev mba kwaghaôndo yange ve kaa a ior ér tahav mbu Yesu yange lu a mi u dughun ujijingi mbabov la, ka hen “tor u azôv” a zough a mi ye. (Mar. 3:22) Shighe u i lu ôron Yesu ijir la, mbahemenev mba kwaghaôndo kaa ér Yesu ngu or u lahan Aôndo nahan ve tuur ior ér ve wua un. (Mat. 27:20) Shighe kar yô, mbadondon Kristu mba ve lu pasen loho u dedoo la kpa, mbaahendanev “tor ior mba ken akuraior agen mbara asema shi vihi ve ityough a anmgbianev” sha u tôvon ve a ican. (Aer. 14:2, 19) Iyoukura i Disemba 1, inyom i 1998 la, pase kwagh u i ôr ken Aerenakaa 14:2 la kaa ér: “Mba yange ve lu dondon Satan la cii yange ve venda u ungwan loho u Mbakristu mba sha ayange a mbaapostoli lu pasen la. Shi yange ve ôr akaa a kpilighyol sha a ve sha er ior vea kegh ato a loho ve ga shi vea kôr ve ihyom yô.” Zan zan nyian kpa, Satan ngu “tsughun tar jimin cii.” w24.04 11 ¶15-16

Orjir u tar cii una kera er kwagh u vough gaa?—Gen. 18:25.

Yehova una va nder or shin ku sha ci u yange nan kpe hen ma shighe yum ga. Yehova ka Orjirigh u vough, er ijir sha mimi. (Ps. 33:4, 5) Nahan se fatyô u lun a vangertiôr ser “Orjirigh u tar cii” la una er kwagh u a lu u vough yô. Shi aluer se kaa ser ka ijiir i or nan lu la ia na ve nana zua a uma u tsôron shin nana zua a mi ga yô, a lu shami ga cii. Ior umiliôn umiliôn mba ve lu sha ajiir a ve fetyô u ungwan loho u Tartor ne ga la, Yehova una gba kuren ve ijir tsô ér mba “ivo” ga. (Mat. 25:46) Er kwagh u ior mban a gbe se ishima nahan kpa, kwagh ve hemba gban Orjirigh u tar cii la ishima a vese ica je. Se fa er Yehova una va er kwagh ve hen shighe u zegecan la ga. Adooga akaa a ior mban vea nenge aa lu eren hen shighe u zegecan la aa mgbegha ve u nan Yehova jighjigh shighe u una tsegha iti na sha tar cii la.—Esek. 38:16. w24.05 12 ¶14-15

Doo nen ayol a en.—Yoh. 15:12.

Ka i doo ior mba Yehova u wasen ayol a ve. (2 Kor. 8:4) Nahan kpa, ashighe agen ka i gba u se taver ishima ve se er kwagh ne ye. Ikyav i tesen yô, mbatamen fa er ka i gba u vea taver anmgbianev vev mba nomso man mba kasev ishima shi vea wase u nengen sha mbamgbe vev mba ken jijingi man mba sha iyol shighe u i lu nôngon ityav yô. Anmgbianev vev mban doo ve ishima, ka nahan ve ka ve ver uma ve sha zongo u wasen ve sha akaa a kwagh a gbe ve a mi la ye. Gba u se dondon kwaghwan hen shighe u i cieryol yô, sha er se lu ken mzough yô. Dondon kwagh u afishi a branci a kaa ér i er la. (Heb. 13:17) Mbatamen, hanma shighe yô, ôron nen uwashika mba i tindin a mi sha u wan ne agoyol sha akaa a vihin a aa fatyô u eren shi tesen ne kwagh u ne er shighe u akaa shon a er kera la. (1 Kor. 14:33, 40) Taver ishima kpa eren kwagh sha kwaghfan. (Anz. 22:3) Hen sha kwagh cii ve u er ye. Kura iyol you shighe u u lu eren kwagh yô. Suur sha Yehova. Umbur wer Yehova soo ér kwagh môm a de eren we kua anmgbianev ou ga. Nahan una sue u u wase anmgbianev ou sha gbenda u kwagh a er u ga yô. w24.07 4 ¶8; 5 ¶11

Shighe u m lu yan ican la, m yila Yehova, . . . ato a na ungwa mliam ma m vaa a na mer a wasem la.—Ps. 18:6.

Tor Davidi yange fa Yehova shi suur sha a Na. Davidi yange sôn Yehova ér a wase un shighe u Tor Saulu kua mbaihyomov nav mbagenev lu keren un a ku la. Yange Aôndo ungwan msen u Davidi shi yem un yô, Davidi kaa ér: “Yehova ngu uma!” (Ps. 18:46) Davidi yange ôr mkaanem man u tesen ér Aôndo ngu tseegh tsô ga. Takeda ugen u pasen akaa kaa ér Davidi yange ôr mkaanem mara u tesen ér Yehova “ka Aôndo u mimi u a wasen mbacivir un hanma shighe yô.” Sha mimi yô, akaa a yange er Davidi la wase un u fan ér Aôndo na ngu uma, man kwagh ne yange wase un za hemen u civir Yehova shi wuese un kpaa. (Ps. 18:28, 29, 49) Aluer se fa wang ser Yehova ka Aôndo u uma yô, kwagh la una wase se u civir un sha gbashima. Kwagh la una na se agee a wan ishima a atsan shi una mgbegha se, nahan se za hemen u eren un tom kpoghuloo. Shi se kange ishima ser se za hemen u lun kôôsôô a Yehova. w24.06 20-21 ¶3-4

De deen nen or a̱ tsumen a ven sha ma gbenda môm ga.—2 Tes. 2:3.

Ka nyi se hen ken kwagh u Apostoli Paulu yange wa Mbatesalonika laa? Shighe u se ongo kwagh u a zough sha kwagh u se hen ken Bibilo la ga shin se ongo ior ve lu ôron akaa a kpilighyol a a er yô, gba u se er kwagh sha kwaghfan. Mbahyomov asev ken ityar i yange i kohol i yilan ér Soviet Union la, yange ve nger washika er ka hen afishi a shin tine i nger nahan, ve na anmgbianev. Ken washika la i kaa a anmgbianev mbagenev ér ve due ve za hii annongo ve. Washika la lu inja er ka shin afishi a shin tine a due nahan. Kpa anmgbianev mba jighjigh ve taver yô, i fatyô u bumen ve ga. Yange ve kav er kwagh u i ôr ken washika la, a zua vea kwagh u i vande tesen ve la ga yô. Nyian ne kpa, mba ve soo mimi ga ka ve samber a mbaaie sha Intanet kua sha ajiir a lamen a ior sha er vea tsume a vese shin vea va a mpav hen atô wase yô. Se fatyô u kuran ayol a ase sha er se ‘hingir tenge tenge ga’ sha u tôôn kwagh u se ongo shin se ôr la, karen sha mimi u se vande fan la.—2 Tes. 2:2; 1 Yoh. 4:1. w24.07 12 ¶14-15

Aluer or er ma isholibo yô, se mba a orwasen.1 Yoh. 2:1.

Ka se er tom a iyua ne hanma shighe u se lu tsuan kwagh u se er cii. Kwagh u hemban cii u or a tsua u eren yô, ka u tseghan iyol i nan sha ci u Yehova shi civir un vea anmgbianev mba nomso man mba kasev imôngo. Ka kwagh u Yehova a soo ér ior cii ve er je la. Sha ci u nyi? A soo ér ve ya ijende a na nahan ve lu uma gbem. (Dut. 30:19, 20; Gal. 6:7, 8) Nahan kpa, Yehova kighir or ér nana civir un ga. A na hanma or ian ér nana tsua kwagh u nana er yô. Kpa aluer Orkristu u nan er batisema nan per tindi u Aôndo, nan er isholibo i vesen di ye? Aluer nan gema ishima ga yô, a dugh nan ken tiônnongo kera. (1 Kor. 5:13) Ka a lu nahan je kpa, Yehova a ver ishima ér orsholibo la nana hide hen a Na. Jighilii yô, ityôkyaa i vesen i Yehova a ne nagh ku ipaan yô, ka u den mbaasorabo mba ve gem ishima la a asorabo a ve. Aôndo u se doo un ishima ne ngu kaan a mba ve er isholibo la ér ve gema ishima.—Sek. 1:3; Rom. 2:4; Yak. 4:8. w24.08 14 ¶1-2

Aluer ishima you zua a kwaghfan yô, a saan ishima yam iyol.—Anz. 23:15.

Hen shighe u Yohane lu ngeren washika u sha utar ne la, ior mbagenev lu samber a atesen a aiegh shi van a mpav ken tiônnongo. Nahan kpa, mbagenev za hemen u “zenden ken mimi.” Ve lu ungwan imo i Yehova shi “zenden er atindi a na a tese nahan.” (2 Yoh. 4, 6) Mbakristu mbajighjigh mban na yô, saan Yohane iyol. Shi Yehova iyol na kpa saan un iyol. (Anz. 27:11) Ka nyi se hen ken kwagh ne? Aluer se mba ungwan imo i Yehova yô, a saan se iyol. (1 Yoh. 5:3) Ikyav i tesen yô, saan se iyol sha ci u se fa ser se mba eren kwagh u doon Yehova. Yehova ka una nenge sea palegh u eren kwaghbo, sea gema sea ungwan imo na nahan, i saan un iyol kpen kpen. Mbatyomov mba shaav kpa ka i saan ve iyol. (Luka 15:10) Se kpa ka sea nenge mbagenev vea za hemen u civir Yehova sha mimi yô, i saan se iyol kpen kpen. (2 Tes. 1:4) Shighe u a va tim tar u Satan ne kera la kpa, a saan se iyol er se lu ungwan imo i Yehova yô. w24.11 12 ¶17-18

Hanma or nana̱ keren u eren kwagh u una lu mbagenev a iwasen yô, i̱ de lu sha ci u iwasen i nan iyol i nan ga.—1 Kor. 10:24.

Gba u u tôô shighe u fan or la a kuma shighe nena cii ve u mase pasen nan wer kwagh u nan doo u we? Aluer u kaa a or la wer kwagh u nan doo u fele yô, alaghga nana nenge ér we u hen sha kwagh u u lu ôron la tsembelee ga. (Anz. 29:20) Kpa aluer or la nan kav avindir ér kwagh u nan doo u kpa u gema u tôô shighe gôgônan u ôron nan yô, nana nenge ér u ngu or u ka i taver we u tsuan kwagh u u soo yô. (Orpa. 11:4) Umbur wer, saa u fa we ka u u vôso or keng ve u hii u sôôr nan ga. Kpa vande fan wer u kuma u u vôso nom shin kwase shi or shon nana lu nom shin kwase u injaa. Kpa aluer u fa wer or soo kwagh wou nahan u er nena? Aluer ka a kuma u u lun a ishiôr ga yô, tese sha aeren a ou wang wer u soo ga. Aluer u soo nan ga, kpa u gema u ngu tesen sha aeren a ou wer u soo wer ne sôôr ayol a en yô a doo ga cii. Ef. 4:25. w24.05 22-23 ¶9-10

Me hide me va yem a ven hen ape m lu la.—Yoh. 14:3.

Ka Mbakristu mbajighjigh mba i shigh ve mkurem la tseegh Yesu “a kua” a ve, a yem a ve ken Tartor u sha la ye. Hanma or u i shigh nan mkurem kpa nan ze hemen u kuran ga cii, nana lu ken “mba a tsough” ve la ga. (Mat. 24:31) Nahan gba u ior mba Aôndo cii, aluer mba a ishimaverenkeghen i yemen sha shin lun shin tar kpa, vea nenge kwagh u Yesu kaa ér se za hemen u kuran shi tilen sha mimi la ér ka kwaghwan u i gbe u vea dondo yô. Er se va hingir u fan Yehova tsembelee yô, se na jighjigh ser hanma kwagh u a eren cii ka u vough. Nahan Yehova ka una tsua u shighen mbajighjigh mbagen mkurem hegen ér ve lu mba yemen sha kpa, kwagh la ze se iyol ga. Se umbur injakwagh i Yesu ôr sha kwagh u ior mba ve yar ahwa ataan aikighe, shighe u lu ôron kwagh u sule u wain la. (Mat. 20:1-16) Mbagen mba yange i mase yilan ve ér ve va er tom ken sule u wain la kpa i na ve injar vough er i na mba ve hii yaren ken sule shon la nahan. Kape aluer i shighe or mkurem ica gba, shin i sember shighen nan mkurem man nan za hemen u civir Yehova sha mimi ve, nana zua a injar i yemen sha je la. w24.09 24 ¶15-17

Kristu je kpa yange ya ican sha ci wen, a ver ne ikyav sha u ne̱ zaan sha angahar a na vough vough.—1 Pet. 2:21.

Yesu ver se ikyav i dedoo sha u wan ishima shighe u i nzughul a na yô. Nenge ase er ior mba hen tsombor na man mba ken inya yange ve er kwagh a na sha mimi ga yô. Anmgbianev nav lu kaan ér a nyôr ihyundugh. Mbahemenev mba kwaghaôndo di lu kaan ér a zua a tahav nav hen ujijingi mba bov. Shi shoja i Mbaroma naha un tar shi gbidye un, maa ve mase wuan un. (Mar. 3:21, 22; 14:55; 15:16-20, 35-37) Shin er i lu nzughul a Yesu nahan kpa, mayange er isholibo ga. Ka nyi se hen ken ikyav i Yesu nee? (1 Pet. 2:21-23) Yesu ver se ikyav i doon kpishi er se er kwagh shighe u i nzughul a vese yô. Yange fa shighe u i gbe u una lu ving man shighe u una lam yô. (Mat. 26:62-64) Mbagenev yange vea wa un akaa iyol je kpa, a bugh zwa ga. (Mat. 11:19) Yange una lam kpa, a tuhwa mba ve lu tôvon un a ican la, shin a ta hwa ga. w24.11 4-5 ¶9-10

Kristu Yesu yange va shin tar u va yiman mbaasorabo.—1 Tim. 1:15.

Tôô ase wer, u na or wou iyua i injaa kpishi, iyua la dooashe shi ka kwagh u una wase nan kpaa. Kpa aluer or la nan gema iyua la nan ver mape, kwagh kera gba nan sha mi ga, shi nan ngu henen kwagh u i ken ishima i nan kpaa ga, nahan a vihi u kpen kpen. Shin ka nahan ga? Kpa aluer nan tese ér iyua la gba nan kwagh shi nan ngu eren kwagh a mi yô, a doo u je a zua ga. Ikyav ne zua sha kwagh u iyua i ipaan i Yehova a ne se la nena? Yehova na Wan na va kpe sha ci wase. Nahan Yehova ka una nenge sea tesen ser se wuese iyua i injaa i a ne se la, kua dooshima u yange mgbegha un ve na nagh ku ipaan sha ci wase la yô, i saan un iyol je ka u henen a hen ga! (Yoh. 3:16; Rom. 5:7, 8) Kpa alaghga shighe a karen yô, se hii u nengen iyua i ipaan la ser ka beerkwagh. Nahan maa a hingir inja er se gema iyua i injaa i Aôndo a ne se la, se nôngor ken kpekpe nahan. Saan se iyol er i ne se iyua la yô, kpa se gema i se ver kera. Nahan se palegh kwagh ne nena? Hanma shighe yô, a gba u se henen sha kwagh u Aôndo man Kristu ve er sha ci wase la. w25.01 26 ¶1-2

Henen sha akaa ne zulee, na ishima you cii sha a, sha er ior cii vea nenge a mzehemen wou wang yô.—1 Tim. 4:15.

Anmgbian u nan kom u lun ortamen yô, ka i gba u nana lu or u nan sember hingir ornanjighjigh ga yô. Er i gbe u saa u er batisema, shi anyom a kar kpishi cii ve u lu ortamen ga nahan kpa, a gba u u tôô shighe u seer lun vea Yehova kôôsôô, shi u hen u dondon akaawan a Bibilo sha er u fa u tsuan akaa a u soo u eren cii sha kwaghfan yô. A gba u u lu or u hiden a iyol ijime, shi u kegh iyol u eren Yehova tom sha hanma gbenda cii, er Yesu nahan. Shi a gba u u wa ishima u kegh wer Yehova a seer nan we tom ken tiônnongo. (Mat. 20:23; Fil. 2:5-8) U fatyô u tesen wer u eren kwagh a [Yehova] sha mimi sha u varen a na, shi kuran atindi a na, man sha u dondon kwaghwan u nongo na.Ruamabera kaa wang ér gba u mbakuran vea “fa ityesen.” Nahan kwagh ne tese ér saa u fa u nan kwaghôron tsema tsema? Ei. Ka mbatamen cii ve fe u nan kwaghôron tsema tsema ga. Nahan kpa, gba u mbatamen vea fa u eren tom a Bibilo tsembelee shighe u ve lu pasen kwagh kua shighe u ve ze u sôron anmgbianev u taver ve asema yô. w24.11 23-24 ¶14-15

Atindi a ou a doom ishima [hemba] zanaria . ., zanaria u dedoo je kpaa.—Ps. 119:127.

Aluer u kav ma kwagh u u ôr ken Bibilo tsembelee ga yô, seer tôvon sha mi. Nahan ker iyange hen sha akaa a he a u zough a mi sha kwagh u Yehova man Wan na kua kwagh u akaa shon a tese u sha gbenda u u doo ve ishima la. Er kwagh ne ken iyange la cii. (Ps. 119:97, ngeren u shin kpe.) Aluer u zua a kwagh u he shin kwagh u doon we hanma shighe u u lu ôron Bibilo, shin u lu tôvon sha kwagh ga kpa, iyol i de kpen we ga. Tôô wer u ngu er or u nan lu keren zanaria nahan. Orkeren zanaria ka nan tôô ahwa, shin ayange imôngo cii ve nan zua a anivur zanaria ye. Nahan kpa, nan gbe uwer u keren ga, sha ci u aluer nan zua a mi kpuaa kpa, ngu nan a inja. Man hanma kwagh u he u se zough a mi ken Bibilo cii hemba ngun a inja a zanaria! (Anz. 8:10) Nahan za hemen u ôron Bibilo, shi keren akaa a he sha er u seer fan a yô.—Ps. 1:2. w25.01 25 ¶14-15

Er Yehova a den ne kwaghbo sha mimi nahan, ne kpa gba u ne eren nahan vough.—Kol. 3:13.

Yehova soo ér se deen mbagenev a kwaghbo sha mimi, vough er un kpa a den se nahan. (Ps. 86:5; Luka 17:4; Ef. 4:32) Alaghga ishima ia vihi se kpishi shighe u or nan er shin nan ôr kwagh u vihin se yô. Aluer or la nan ngu ijende yase i kôôsôô shin or u hen tsombor wase je yô, a hemba vihin se cii. (Ps. 55:12-14) Ashighe agen kwagh la ka a vihi se kpishi je yô, i lu se er i kuma se ihô nahan. (Anz. 12:18) Alaghga se soo u huren shin yeren er i lu se ken ishima la. Kpa aluer se er nahan yô, a lu inja er i kuma se ihô maa se de i ngi sha ivav la her nahan. Se kpa gba u se nenge ser akaa a vihin a a er se la a gba samben se ken ishima ga, saa se er kwagh sha mi. Alaghga kwagh u hiihii u se er shighe u or nan er se kwagh u vihin yô, a lu u vihin ishima. Bibilo kaa ér ishima i vihin se. Kpa shi i ta se icin ér se de vihin ishima i karen ikyaa inya ga. (Ps. 4:4; Ef. 4:26) I ôr nahan sha ci u nyi? Sha ci u ishimanyoon i fe wasen se u eren kwagh u dedoo ga. (Yak. 1:20) Umbur wer, or ka nana er u kwaghbo yô, ka keng ishima ka i vihi u, kpa ka we u tsua u den wer ishima i vihi u i saa her ga ye. w25.02 15 ¶4-6

Kwaghfan kuran uma u or u nan lu a mi la.—Orpa. 7:12.

Yesu yange ôr injakwagh igen u tesen er i lu ibumekwagh u lun a inyaregh kpa geman lun “ornyar sha ishigh ki Aôndo” ga yô. (Luka 12:16-21) Or wase môm kpa nan fa er kper uma wase una lu ga. (Anz. 23:4, 5; Yak. 4:13-15) Shi Yesu yange kaa ér mba ve soo u dondon un cii, a gba u vea kegh iyol u den ér akaa cii a kar ve. (Luka 14:33) Lu kwagh u Mbakristu mba ken Yudia mba sha ayange a mbaapostoli la kpa er je ne. Yange ve de ér akaa cii a kar ve, man ve er kwagh ne saan saan. (Heb. 10:34) Hen shighe wase ne kpa, ityom kar anmgbianev kpishi sha ci u ve venda u suen ma kwe patii yum. (Mpa. 13:16, 17) Ka nyi i wase ve u eren kwagh ne? Ve na jighjigh a kwagh u Yehova a kaa ér: “Mayange me undu u ga, shi mayange me kende u ga” la. (Heb. 13:5) Nahan ka se nôngo sha afatyô wase cii sha er se va lu a kwagh u nengen sha iyol yase shighe u se bee iyol la yô, shi ka se na jighjigh ser Yehova una nenge sha a vese, aluer kwagh er abur abur u se ver ishima ga je kpaa. w25.03 29 ¶13-14

Er se hen akaa a yange i hii tesen se sha kwagh u Kristu la se bee kera yô, se nôngo kpoghuloo se via nen, se kera hide se wa imaagh ga.—Heb. 6:1.

Yehova veren ishima ér se vese se hingir mba vian ken jijingi sha tseeneke wase ga. Kpa a na se mbakuran kua mbatesen ken tiônnongo mba vea wase se u yan ijende a na kôôsôô yô. Anmgbianev mban ka ve wase se “se ar sha mluyol u a kom sha Kristu sha hanma gbenda cii yô.” (Ef. 4:11-13) Shi Yehova na se icighan jijingi na u una wase se u lun a “mhen u Kristu” yô. (1 Kor. 2:14-16) Heela tseegh ga, a na i nger ityakeda i ivangeli i nyiin la sha u wasen se u fan gbenda u Yesu henen kwagh shi eren kwagh shi lamen shighe u lu shin tar la yô. Nahan aluer u ngu dondon gbenda u Yesu henen kwagh shi eren kwagh la yô, u fatyô u kuren awashima wou u hingir Orkristu u nan via ken jijingi la. Kpa cii ve se vese se hingir Mbakristu mba vian yô, a gba u se “hen akaa a yange i hii tesen se sha kwagh u Kristu la” tseegh ga, kpa se hen akaa agen kpaa. w24.04 4-5 ¶11-12

U henen kwagh sha inja, nahan kwagh la una wase u, shi mkav kpaa una kuran we.—Anz. 2:11.

Hanma iyange yô, ka i gba u se tsua akaa a se er yô. Akaa agen ka i lu akaa a a taver u eren ga yô. Er kwagh u se ya pepe, shin shighe u nyôron yaven nahan. Kpa akaa agen yô, ka i lu zange u tsuan ga. Akaa a se tsough la aa fatyô u benden a mkpeyol wase man msaanyol wase kua ior asev shin mcivir wase. Shighe u se lu tsuan akaa a se er yô, doo u se tsua kwagh u una wase se iyol yase kua tsombor wase yô. U hemban cii je yô, doo u se nenge ser hanma kwagh u se lu tsuan u eren cii yô, i lu kwagh u doon Yehova. (Rom. 12:1, 2) Aluer u soo u tsuan kwagh u injaa yô, a gba u u hii tôvon sha kwagh shon vighe vighe. Gba hange hange u u er nahan sha ci u nyi? Tôô ase wer vihi orgen iyol tsung, nahan nan za u za nengen a ortwer. Nahan ortwer la una pine oruange la kwagh u a ze un iyol ga tsô maa una gba mi eren un tweree? Mayange ga cii. We kpa aluer u hii tôvon sha hanma kwagh u u soo u eren cii vighe vighe yô, u hemba tsuan akaa a injaa. w25.01 14 ¶1-3

Yehova de u isholibo you. U kpe ga.—2 Sam. 12:13.

Nahan kpa, er Yehova a mgbogh a mhôônom ma zungwen yô, a “soo ér or môm nana tim ga.” Yehova yange zungwe ior mbagenev mba ve er asorabo a vesen la mhôônom nena? (2 Pet. 3:9) Tor Davidi yange er idya shi wua or, asorabo a Davidi er ne lu a vesen. Nahan kpa, er Davidi gema ishima yô, Yehova zungwe un mhôônom shi de un a akaabo a na. (2 Sam. 12:1-12) Tor Manase kpa yange er akaa a vihin kpishi ken uma na. Er Manase er akaa a vihin tsung nahan kpa, va geman ishima yô, Yehova zungwe un mhôônom shi de un a akaabo a na. (2 Kron. 33:9-16) Akaa ne umbur se ér Yehova ka a zungwe mhôônom hanma shighe u i gbe u una er nahan cii yô. Una va nder ambaaior ne shin ku, sha ci u yange ve va mase kaven asorabo a vihin tsung a ve er la shi ve gema ishima. w24.05 4 ¶12