Cisena
Agosto
/assets/ct/28ada02fb0/images/syn_placeholder_sqr.png
es23 tsa. 77

Agosto

Cipiri, 1 ya Agosto

Agosto

Baba, alekerereni.​—Luka 23:34.

Pisaoneka kuti Yezu akhalonga anyankhondo Aciroma adan’khomera pa muti. Mwandimomwene, Yezu nee akhadathema kuphiwa, mbwenye iye nee aipirwa na ale akhantcinga mbakhonda kualekerera. (1 Ped. 2:23) Ninga Yezu, ife tisafunikambo kulekerera anango na ntima onsene. (Akol. 3:13) Anango mwa anthu anewa asaphataniza acibale athu akuti panango asatitcinga thangwi yakukhonda bvesesa pinthu pinakhulupira ife peno makhaliro athu. Panango iwo asalonga uthambi thangwi ya ife, kutipwaza pamaso pa anthu, kupandula mabukhu athu peno kutithusa munjira zakusiyana-siyana. M’mbuto mwakuipirwa nawo, ife tisafunika kuphemba Yahova toera aaphedze kuti atawire kupfundza undimomwene. (Mat. 5:44, 45) Midzidzi inango pisakhala pyakunentsa kuna ife kulekerera anango, makamaka angatitsalakana mwakuipa kakamwe, mbwenye tingapitiriza kuipirwa mbatikhonda kualekerera tinakhala akutsukwala. (Mas. 37:8) Tingalekerera anango, ife nee tisakoya muntima mwathu pinthu pya­kuipa pidaticitira iwo.​—Aef. 4:31, 32. w21.04 tsa. 8-9 ¶3-4

Kazinji kene . . . iwo antsukwalisa.​—Mas. 78:40.

Kodi alipo munthu anafuna imwe wakuti abuluswa mu mpingo? Pyenepi ndi pyakutsukwalisa kakamwe. Yahova atsukwala kakamwe pidaona iye aanju anango mbapanduka. (Yuda 6) Kusiyapo pyenepi, Yahova atsukwala kakamwe na Aizraeli akuti akhakhonda kum’bvera kazinji kene. (Mas. 78:41) Natenepa dziwani kuti Babathu wakudzulu asatsukwalambo kakamwe munthu anafuna imwe angasiya kuntumikira. Iye asabvesesa kutsukwala kwanu. Pontho dziwani kuti iye anakuwangisani mbakupasani ciphedzo cinafuna imwe. Mwana wa mamuna peno wankazi angasiya kutumikira Yahova, anyakubala asapasika mulando mbanyerezera kuti panango akhafunika kucita pizinji toera kuphedza mwanawo kuti apitirize kutumikira Yahova. M’bale unango alonga: “Ine ndapasika mulando. M’midzidzi inango ndikhalota ndoto zakuipa thangwi ya pyenepi. Mulongo wakuti mwanace abuluswambo mu mpingo alonga kuti: “Kazinji kene ndikhabvundzika kuti ninji cidadawisa ine, buluka penepo ndikhapibva kuti nee ndacita pizinji toera kupfundzisa mwananga kuti afune Yahova.” w21.09 tsa. 26-27 ¶1-2, 4

[Iwo adzindikira kuti] iwo akhali anthu ene pyawo akuti nee apfundza kakamwe.​—Mabasa 4:13.

Anthu anango asalonga kuti Mboni za Yahova nee zinakwanisa kupfundzisa anango Bhibhlya thangwi iwo nee apfundza maxikola makulu auphemberi. Mbwenye iwo asafunika kudziwa undimomwene onsene unalonga thangwi ya Mboni za Yahova. Nyakulemba Bhibhlya unango anacemerwa Luka awangisira kakamwe toera kucita pyenepi. Iye awangisira kakamwe toera kupfundza “mwacidikhodikho pinthu pyonsene kubulukira pakutoma.” Iye akhafuna kuti anthu anafuna kuleri bukhu ineyi ‘adziwe mwadidi undimomwene wa pinthu’ pidapfundziswa iwo na Yezu. (Luka 1:1-4) Ayuda a ku Bhereya akhali ninga Luka. Mu ndzidzi ukhabva iwo mphangwa zadidi zinalonga pya Yezu, iwo akhafufudza Malemba mwacidikhodikho toera kuona khala pinthu pyenepi ndi pyandimomwene peno nkhabe. (Mabasa 17:11) Munjira ibodzi ene, ife tisafunikambo kudinga pinthu pinapfundza ife. Anthu asafunika kulandanisa pinthu pinapfundziswa iwo na atumiki a Mulungu na pire pinalonga Bhibhlya. Kusiyapo pyenepi, iwo asafunikambo kupfundza pinthu pinacita atumiki a Yahova ntsiku zino. Pontho tingadinga mwacidikhodikho pinthu pyenepi, nee tinatawirisa kuti pinthu pinango pinabva ife piticimwanise kutowera Kristu. w21.05 tsa. 3-4 ¶7-8

Fungulani mwakukwana mitima yanu.​—2 Akor. 6:13.

Kodi pana m’bale peno mulongo mu mpingo mwanu wakuti munakwanisa kuncemera kunyumba kwanu? Midzidzi inango abale na alongo athu asatsandzaya kakamwe tingacedza nawo pabodzi. Kuna anango pisakhala pyakunentsa kukhala pabodzi na acibale awo akuti nee ndi Mboni za Yahova mu ndzidzi unacita iwo maphwando awo a kudziko. Anango asakhala akutsukwala kakamwe ingafika ntsiku idafa nyakufunika wawo. Tingacemera abale na alongo anewa kunyumba kwathu toera kucedza nawo pabodzi tinapangiza kuti ‘tisaatsalakana mwadidi.’ (Afil. 2:20) Pana mathangwi mazinji akuti anacitisa m’bale peno mulongo kupibva kuti ali ekhene. Mbwenye ife cipo tisafunika kuduwala kuti Yahova asadziwa nyatwa zinathimbana na ife. Kazinji kene, iye asaphatisira abale na alongo athu toera kutiphedza. (Mat. 12:48-50) Munjira inango, ife tingawangisira toera kuphedza abale na alongo athu tinapangiza kuti tisapereka takhuta kuna Yahova thangwi ya masasanyiro anewa akutipasa abale na alongo. Mwakukhonda tsalakana nyatwa zinathimbana na ife, ife nee tisafunika kupibva kuti tiri tekhene thangwi Yahova ndzidzi onsene ali na ife. w21.06 tsa. 13 ¶18-20

Pitirizani kupangiza makhaliro adidi pakati pa anthu a dziko, toera iwo angakupambizirani kuti musacita pinthu pyakuipa, aone na maso awo mabasa anu adidi, natenepa iwo anadzasimba Mulungu.​—1 Ped. 2:12.

Yezu apitiriza kukhala na maonero adidi, pontho apitiriza kumwaza mphangwa maseze anthu anango nee akhafuna kubva mphangwa zace. Thangwi yanji? Thangwi iye akhadziwa kuti anthu azinji akhafuna kudziwa undimomwene, natenepa iye akhafuna kuaphedza. Pontho iye akhadziwa kuti anango mbadakhonda, mbwenye mukupita kwa ndzidzi iwo mbadatawira. Mwacitsandzo, mu pyaka pitatu na hafu pya utumiki wa Yezu, nee m’bodzi wa abale ace akhala nyakupfundza wace. (Juwau 7:5) Mbwenye pidalamuswa iye muli akufa, abale ace adzakhala anyakupfundza. (Mabasa 1:14) Ife nee tisadziwa munthu anafuna kutawira undimomwene wa Bhibhlya unapfundzisa ife. Anthu anango nee asatawira mwakucimbiza kupfundza undimomwene. Ngakhale tenepo, thangwi yakuona makhaliro athu adidi, mukupita kwa ndzidzi panango iwo anadzatoma ‘kusimba Mulungu.’ w21.05 tsa. 18-19 ¶17-18

Ndokoni kamwaza mphangwa, mbamulonga: “Umambo wakudzulu uli dhuzi.”​—Mat. 10:7.

Pikhali Yezu pa dziko yapantsi, iye apasa anyakupfundzace mabasa mawiri. Iye aapanga toera amwaze mphangwa zadidi za Umambo, pontho aapangiza kuti anacita tani pyenepi. (Luka 8:1) Kusiyapo pyenepi, Yezu aapanga pinthu pikhafunika iwo kucita anthu angatawira mphangwa zadidi za Umambo na pinthu pikhafunika iwo kucita anthu angakhonda mphangwa zenezi. (Luka 9:2-5) Iye apangambo anyakupfundzace kuti mbadamwaza mphangwa kuna anthu azinji na m’mbuto zizinji “toera zikhale umboni kuna anthu a madzindza onsene.” (Mat. 24:14; Mabasa 1:8) Kusiyapo pyenepi iye apanga anyakupfundzace toera apfundzise anthu kuti abvere pinthu pyonsene pidalonga iye. Yezu alonga kuti basa ineyi yakufunika kakamwe mbidapitiriza kucitwa lero, “mpaka kumala kwa makhaliro a dziko.” (Mat. 28:18-20) Pontho masomphenya adaonesa iye Juwau, Yezu apangiza pakweca kuti anyakupfundzace onsene akhafunika kuphedza anthu toera apfundze pya Yahova.​—Apok. 22:17. w21.07 tsa. 3 ¶3-4

Tikhonde kukhala anthu akudzikuza, akutomesa nzimu wa mapika pakati pathu, pontho tikhonde kucitirana bibvu unango na ndzace.​—Agal. 5:26.

Lero, anthu azinji asacita pinthu mukukulumizwa na nzimu wa mapika. Mwacitsandzo, munthu anacita malonda asafuna kakamwe kuti malonda ace afambe mwadidi kupiringana anango, pontho panango anacita pinthu toera kuphekesa anango. Jogadhore panango anaphekesa ndzace mwacakhomo toera akwanise kuwina jogo. Nyakupfundza panango anakabhulari enzami toera akwanise kupasari kuti aende ku universidhadhe yakubvekera kakamwe. Mbwenye ife ninga Akristu tisadziwa kuti makhaliro anewa ndi akuipa thangwi asacita khundu ya “mabasa aunyama.” (Agal. 5:19-21) Kodi ndi pyakukwanisika kuna abale na alongo mu mpingo kupangiza nzimu wa mapi­ka mbakhonda kudzindikira pyenepi? Mbvundzo unoyu ndi wakufunika kakamwe thangwi nzimu wa mapika unakwanisa kucitisa mpingo kukhala wakugawana. Pinakhala mwadidi tingapfundza pitsandzo pya amuna na akazi akukhulupirika analongwa m’Bhibhlya akuti nee apangiza nzimu wa mapika. w21.07 tsa. 14 ¶1-2

Nyakutsandzaya ndi ule anapangiza citsalakano kuna munthu wakutcerenga; Yahova anadzampulumusa pa ntsiku ya nyatwa.​—Mas. 41:1.

Ufuni wakukhonda mala usatikulumiza toera kuphedza ale anathimbana na nyatwa. Mwakukoma ntima abale na alongo azinji asapitiriza kuphedza ale anathimbana na nyatwa mu mpingo. Iwo asafuna abale na alongo awo, pontho ali dzololo toera kucita pyonsene pinakwanisa iwo toera kuaphedza. (Mis. 12:25; 24:10) Pyenepi pisabverana na mafala adalonga mpostolo Paulu: “Mubalangaze ale akuti ali akutsukwala, wangisani ale adafewa, khalani akupirira kuna anthu onsene.” (1 Ates. 5:14) Kazinji kene, njira yadidi toera kuphedza abale na alongo anathimbana na nyatwa ndi kuabvesera na kuapangiza kuti musaafuna. Mulungu asaona ciphedzo cinapereka imwe kuna atumiki ace akufunika. Bukhu ya Misangani 19:17 isalonga: “Anaphedza anyakutcerenga ali kubwerekesa Yahova, iyembo anadzampasa muoni wace.” w21.11 tsa. 10 ¶11-12

Yeserani, pontho onani kuti Yahova ndi wadidi; nyakutsandzaya ndi munthu anathawira kuna iye.​—Mas. 34:8

Tinacitanji cincino toera tikhunganyike thangwi ya pinthu pinafuna kucitika ntsogolo? Ife tisafunika kukomerwa na pinthu piri na ife, pontho tisafunika kukhala akutsandzaya kakamwe thangwi tiri na uxamwali na Yahova. Tingadziwa mwadidi Mulungu wathu, tinakhala na cinyindiro cakuti iye anakwanisa kutitsidzikiza tingapomokerwa na Goge wa Magoge. Mafala a lemba ya ntsiku ya lero asapangiza kuti thangwi yanji Dhavidhi akhanyindira kuti Yahova mbadamphedza. Dhavidhi ndzidzi onsene akhanyindira Yahova, pontho Yahova ndzidzi onsene akhamphedza. Pikhali iye m’phale, Dhavidhi amenyana na Nfilisti wakulapha kakamwe, Goliati, pontho iye apanga nyankhondo unoyu wamphambvu kakamwe kuti: “Lero, Yahova anakupereka m’manja mwanga” (1 Sam. 17:46) Mukupita kwa ndzidzi, Dhavidhi pikhatumikira iye Sauli, kazinji kene Sauli ayesera kumupha. Mbwenye “Yahova akhali na” Dhavidhi. (1 Sam. 18:12) Nakuti Yahova akhadaphedza kale Dhavidhi, iye akhadziwa kuti Yahova mbadapitiriza kumphedza. w22.01 tsa. 6 ¶14-15

Ana onsene a Mulungu atoma kukhuwa mwakusimba.​—Yobe 38:7.

Mu pinthu pyonsene pinacita iye, mwakupirira Yahova asadikhira ndzidzi wakuthema toera kumalisa basa yace. Iye asacita pyenepi toera kupasa mbiri dzina yace na kuphedza anango. Mwacitsandzo, onani kuti Yahova acita tani dziko mwapang’ono na pang’ono toera anthu akhalemo. Bhibhlya isalonga kuti iye ‘aipima na usalu, aitsamirisa pantsi pace, mbaikha miyala yace ya pankhomo.’ (Yobe 38:5, 6) Buluka penepo iye adinga mabasa ace adamala iye kucita. (Gen. 1:10, 12) Nyerezerani kuti aanju apibva tani pidaona iwo pinthu pyonsene pipswa pidacita Yahova. Mwakukhonda penula iwo atsandzaya kakamwe. Na thangwi ineyi, iwo atoma “kukhuwa mwakusimba.” Kodi pyenepi pisatipfundzisanji? Papita pyaka pizinji toera Yahova acite dziko yapantsi, nyenyezi na pinthu pyonsene pya umaso, mbwenye pidayang’ana Yahova pinthu pyonsene pidacita iye, iye alonga kuti pikhali “mwadidi kakamwe.”​—Gen. 1:31. w21.08 tsa. 9-10 ¶6-7

Wacita mwadidi, ndiwe nyabasa wadidi na wakukhulupirika!​—Mat. 25:23.

Mamuna adalongwa mu nsangani wa Yezu akhafuna kucita ulendo. Mbwenye mbadzati kucita ulendo unoyu, iye acemera anyabasa ace mbaapasa matalento toera kucita malonda. Nakuti mamuna unoyu akhadziwa maluso a anyabasa ace, wakutoma ampasa matalento maxanu, waciwiri ampasa matalento mawiri, pontho wakumalisa ampasa talento ibodzi. Anyabasa awiri acita malonda mwaphinga kakamwe toera kuthimizira kobiri idaapasa mbuyawo. Mbwenye nyabasa wacitatu nee acita malonda na kobiri idapaswa iye, natenepa mbuyace am’bulusa basa. Pidacita nyabasa wakutoma, nyabasa waciwiri awangisirambo kakamwe toera kucita mwadidi basa idapaswa iye na mbuyace. Natenepa iye awina matalento anango mawiri. Na thangwi ineyi mbuyace ampasa nkhombo thangwi yakuphata basa mwaphinga. Kusiyapo pyenepi, mbuyace ansimba mbampasa mabasa anango mazinji. w21.08 tsa. 21 ¶7; tsa. 22 ¶9-10

Mwakukhonda dembuka, ine ndinadzatekenyesa kudzulu na dziko yapantsi.​—Ajeu 2:6.

Yahova asapitiriza kupirira kakamwe mu ntsiku zino zakumalisa. Iye nee asafuna kuti anthu afudzwe. (2 Ped. 3:9) Iye asapasa ndzidzi anthu onsene toera atcunyuke. Mbwenye iye nee anapirira kwenda na kwenda. Ale anakhonda kuphedzera Umambo wace, iwo anadzafudzwa ninga pidacitwa Farau mu ntsiku za Mose. Yahova alonga kuna Farau kuti: “Ine mbidafuthula kale djanja yanga toera kukutcunyusa na muliri, iwe na mbumba yako; pontho iwe mbudafudzwa kale pa dziko yapantsi. Mbwenye ine ndakusiya mpaka lero toera ndikupangize mphambvu zanga, pontho toera dzina yanga idziwiswe pa dziko yonsene yapantsi.” (Eks. 9:15, 16) Madzindza onsene anadzadziwa kuti basi ene Yahova ndi Mulungu wandimomwene. (Ezek. 38:23) Kutekenyeswa kunalongwa pa lemba ya ntsiku ya lero kusabveka kufudzwa kwa kwenda na kwenda kwa ale akuti ninga Farau asakhonda utongi wa Yahova. w21.09 tsa. 18-19 ¶17-18

Tsandzayani na ale anatsandzaya; lirani na ale analira.​—Aroma 12:15.

Kodi imwe muli wakutsukwala thangwi m’bodzi mwa munthu anafuna imwe abuluswa mu mpingo? Mphapo musafunika kucitanji khala athu anango mu mpingo asalonga pinthu pyakuti pisathimizira kutsukwala kwanu? Ife nee tisafunika kudikhira kuti anthu onsene analonga pinthu pyadidi ndzidzi onsene. (Tiya. 3:2) Tonsene ndife akusowa ungwiro, natenepa lekani kudzumatirwa khala anango alonga mafala akuti nee mukhaadikhira peno mwakukhonda funa alonga mafala akuti akutsukwalisani. Pontho kumbukani mafala adalonga mpostolo Paulu kuti: “Pitirizani kupirirana unango na ndzace mbamulekererana na ntima onsene, mwakukhonda tsalakana khala munthu ali na thangwi toera kutsukwala na pidacitirwa iye.” (Akol. 3:13) Pitirizani kuphedza acibale akukhulupirika a munthu adabuluswa mu mpingo. Mu ndzidzi unoyu, iwo asafuna kakamwe kuti mupangize ufuni kuna iwo na kuawangisa. (Aheb. 10:24, 25) Midzidzi inango, acibale a munthu adabuluswa mu mpingo asaona kuti abale na alongo anango mu mpingo nee asacedza nawo. Pyenepi pisaacitisa kupibva ninga abuluswambo mu mpingo. Mbwenye ife nee tisafuna kuti iwo akhale na mabvero anewa. Ife tisafunika kusimba na kuwangisa aphale na atsikana akuti anyakubalawo asiya undimomwene. w21.09 tsa. 29 ¶13-14; tsa. 30 ¶16

Munthu waudziwisi asabvesera, mbapfundza pizinji.​—Mis. 1:5.

Abale na alongo akukalamba angacedza na aphale na atsikana, onsene asaphindula. (Aroma 1:12) Kucedza kweneko kunaphedza aphale na atsikana toera kuona kuti Yahova asatsalakana atumiki ace, pontho kunaphedzambo abale na alongo akukalamba toera kupibva kuti ndi akufunika kakamwe. Kusiyapo pyenepi, abale na alongo akukalamba anatsandzaya kakamwe kukupangani nkhombo zidakhala na iwo thangwi yakutumikira Yahova. Munthu angakalamba, kubalika kwace kusamala. Mbwenye ale anakhala akukhulupirika kuna Yahova kubalika kwawo kusathimizirika mu ndzidzi unakalamba iwo. (1 Ates. 1:2, 3) Thangwi yanji tisalonga tenepo? Thangwi mu pyaka pizinji, iwo atawirisa nzimu wa Mulungu toera kuapfundzisa na kuaphedza kukulisa makhaliro adidi kakamwe. Tingawangisira toera kudziwa mwadidi abale na alongo athu akukalamba, kualemedza na kupfundza kubulukira mu citsandzo cawo, pyenepi pinatiphedza toera kuaona kuti ndi akufunika kakamwe. Aphale na atsikana angalemedza abale na alongo akukalamba, pontho abale na alongo akukalamba angalemedza aphale na atsikana, mpingo usakhala wakuwanga kakamwe. w21.09 tsa. 7 ¶15-18

Lekani kutonga andzanu, natenepa imwe nee munadzatongwambo; thangwi munjira inatongera imwe andzanu, munadzatongwambosawasawa.​—Mat. 7:1, 2.

Tendeni ticite pyonsene pinakwanisa ife toera kutowezera Mulungu wathu wakuti ndi “wantsisi kakamwe.” (Aef. 2:⁠4) Kubvera ntsisi anango kusaphataniza pinthu pizinji. Anthu antsisi asacita pinthu toera kuphedza anango. Tonsene tisafunika kuona khala pa­na anthu asafunika ciphedzo m’ba­nja mwathu, mu mpingo mwathu na pa cisa cathu. Tingacita pyenepi ife tinakwanisa kubvera ntsisi munjira zakusiyana-siyana. Kodi pana munthu wakuti asafunika kubalangazwa? Kodi ife tinakwanisa kuperekeka toera kum’phedza, panango kumpasa cakudya na kuncitira pinthu pinango? Kodi pali na Nkristu adabwezereswa cincino mu mpingo wakuti asafunika munthu toera kumuwangisa na kum’balangaza? Kodi ife tinakwanisa kulonga mphangwa zadidi zakuwangisa kuna anango? (Yobe 29:12, 13; Aroma 10:14, 15; Tiya. 1:27) Tingadziwa anthu anafuna ciphedzo, ife tinaona kuti pana njira zakusiyana-siyana zakupangiza kubvera ntsisi anango. Tingabvera ntsisi anango, ife tisatsandzayisa Babathu wakudzulu wakuti ndi Mulungu “wantsisi kakamwe.” w21.10 tsa. 13 ¶20-22

Yahova ndi Nkumbizi wanga. Nee ndinasowa cinthu.​—Mas. 23:1.

Pa Masalmo kapitulu 23 Dhavidhi alonga thangwi ya pinthu pyakuti ndi pyakufunika kakamwe mu umaso, ninga nkhombo zikhali na iye thangwi yakutawira Yahova ninga nkumbizi wace. Yahova akhatsogolera Dhavidhi “munjira zaulungami,” pontho akham’phedza m’midzidzi yadidi na m’midzidzi ya nyatwa. Kuna Dhavidhi, kutumikira Yahova kukhali ninga kukhala ‘m’mbuto yakuti iri na thongwe.’ Pontho iye akhadziwa kuti umaso wace nee mbudakhala wakusowa nyatwa, kusiyapo pyenepi iye akhapidziwa kuti mbadakhala na anyamalwa. M’midzidzi inango iye akhali wakutsukwala kakamwe, pontho akhapibva ninga ali kufamba “n’gowa ya cidima cikulu.” Dhavidhi akhadziwa kuti nee akhafunika ‘kugopa cinthu’ thangwi Yahova akhali Nkumbizi wace. Ndi munjira ipi Dhavidhi ‘nee akhasowa cinthu’? Dhavidhi akhali na pyonsene pikhafuna iye toera apitirize kukhala na uxamwali wakuwanga na Yahova. Iye nee akhafunika kukhala na pinthu pizinji pyakumanungo toera akhale wakutsandzaya. Iye akhakomerwa na pinthu pikhampasa Yahova. Cinthu cakufunika kakamwe kuna Dhavidhi cikhali kutambira nkhombo na citsidzikizo ca Yahova. Mafala adalonga Dhavidhi anakwanisa kutiphedza toera kuona kuti ndi pyakufunika kakamwe kukhala na maonero akulinganira thangwi ya pinthu pyakumanungo. w22.01 tsa. 3-4 ¶5-7

M’bodzi na m’bodzi anadzatambira muoni wace mwakubverana na basa yace.​—1 Akor. 3:8.

Atumiki a Yahova azinji akale amwazambo mphangwa kuna anthu akuti nee akhafuna kubvesera mphangwa zenezi. Mwacitsandzo, Nowa amwaza “mphangwa za ulungami,” mu pyaka 40 peno 50. (2 Ped. 2:5) Mwakukhonda penula, Nowa akhanyerezera kuti anthu mbadatawira mphangwa zikhamwaza iye, mbwenye Yahova nee akhadampanga kuti pyenepi mbapidacitika. M’mbuto mwace, mu ndzidzi ukhapereka iye pitsogolero kuna Nowa kuti anamanga tani arka, Mulungu ampanga: “Usafunika kupita mu arka pabodzi na anako, nkazako na akazi a anako.” (Gen. 6:18) Pidalonga Yahova kukula kwa arka, Nowa panango adzindikira kuti anthu azinji nee mbadatawira mphangwa zikhamwaza iye, thangwi anthu onsene nee mbadakwana mu arka. (Gen. 6:15) Ninga tisadziwa, nee munthu m’bodzi abvesera mphangwa zikhamwaza Nowa. (Gen. 7:7) Kodi Yahova aona kuti Nowa nee acita mwadidi basa yakumwaza mphangwa? Nkhabe! Yahova akomerwa kakamwe na Nowa thangwi acita pidapangwa iye.​—Gen. 6:22. w21.10 tsa. 26-27 ¶10-11

Ndaenda na pinthu pizinji, mbwenye Yahova andibweza cimanja-manja.​—Rute 1:21.

Nyerezerani basi kuti Rute apibva tani pidalonga Naomi mafala anewa. Rute acita pyonsene pidakwanisa iye toera kuphedza Naomi. Rute alira pabodzi na iye, am’balangaza, pontho afamba pabodzi na iye mu ntsiku zizinji. Ngakhale tenepo, Naomi alonga: “Yahova andibweza cimanja-manja.” Maseze Rute akhali pabodzi na Naomi mu ndzidzi unoyu, mafala a Naomi asapangiza kuti iye nee akhapereka takhuta thangwi ya ciphedzo cidapereka Rute. Pyenepi mbipidatsukwalisa kakamwe Rute, mbwenye iye apitiriza kukhala pabodzi na Naomi. (Rute 1:3-18) Lero, mulongo wakuti akuthimbana na nyatwa panango analonga na ife munjira yakutsukwalisa, maseze tisawangisira toera kum’phedza. Mbwenye ife nee tisafunika kutsukwala. Ife tisafunika kupitiriza kum’phedza mbatiphemba Yahova toera atiphedze kugumana njira yakum’balangaza. (Mis. 17:17) Mulongo wakuti asafuna ciphedzo panango pakutoma anakhonda ciphedzo cathu. Ngakhale tenepo, ufuni wakukhonda mala unatikulumiza toera kucita pyonsene pinakwanisa ife toera kum’phedza.​—Agal. 6:2. w21.11 tsa. 11-12 ¶17-19

Khalani akucena m’makhaliro anu onsene.​—1 Ped. 1:15.

M’Bhibhlya, fala yakuti ‘kucena’ isabveka kukhala na makhaliro adidi na kukhala mu uphemberi wakutawirika. Fala ineyi isabvekambo kuikhwa pakhundu peno kupambulika toera kutumikira Mulungu. Munjira inango, ife tinaoniwa kukhala akucena tingakhala na makhaliro adidi, tingalambira Yahova munjira yakutawirika, pontho tingakhala na uxamwali wakuwanga na iye. Ndi pyakutsandzayisa kudziwa kuti maseze ndife anthu akusowa ungwiro, pontho Yahova ndi wakucena kakamwe, iye asafuna kuti tikhale na uxamwali wakuwanga na iye. Yahova ndi wakucena m’makhundu onsene. Ife tisadziwa pyenepi thangwi ya mafala adalonga aserafi, akuti ndi aanju anakhala dhuzi na mpando waumambo wa Yahova. Anango a iwo alonga tenepa: “Wakucena, wakucena, wakucena ndi Yahova wa anyankhondo.” (Iza. 6:3) Aanju asakwanisa kukhala na uxamwali wakuwanga na Mulungu wakuti ndi wakucena, thangwi iwo ndi akucena. w21.12 tsa. 3 ¶4-5

Citani mphole-mphole kakamwe toera mukhonde kufamba ninga anthu akusowa ndzeru, mbwenye ninga anthu audziwisi, pontho phatisirani mwadidi kakamwe ndzidzi wanu.​—Aef. 5:15, 16.

Kazinji kene aphale na atsikana asadzudzumika kuti anacitanji toera kukhala na umaso wadidi. Mbwenye apfundzisi na acibale awo akuti nee ndi Mboni za Yahova panango anaakulumiza toera aende ku universidhadhe kuti akwanise basa yadidi na kuwina kobiri izinji. Kuenda ku universidhadhe panango kunaakwatira ndzidzi uzinji kakamwe. Anyakubala na axamwali mu mpingo anakwanisa kuwangisa aphale na atsikana toera aphatisire umaso wawo m’basa ya Yahova. Ninji pinafuna kuphedza m’phale peno ntsikana anafuna Yahova toera acite cisankhulo cadidi? Kuleri Aefesi 5:15-17 na kunyerezera mwadidi pinaphedza kakamwe m’phale peno ntsikana. Pakumala kuleri mavesi anewa, m’phale peno ntsikana asafunika kubvundzika: ‘Ninji “pinafuna Yahova”? Ndi cisankhulo cipi cakuti cinankomeresa? Ndi cisankhulo cipi cakuti cinandiphedza toera kuphatisira mwadidi ndzidzi wanga?’ Kumbukani kuti “ntsiku zino ndi zakuipa,” pontho dziko ino yakuti iri kutongwa na Sathani mwakukhonda dembuka inadzafudzwa. w22.01 tsa. 27 ¶5

Mwandimomwene abale ace nee akhan’khulupira.​—Juwau 7:5.

Ndi ndzidzi upi udakhala Tiyago nyakupfundza wakukhulupirika wa Yezu? Yezu pidamala iye kulamuswa muli akufa “iye aonekera kuna Tiyago; patsogolo pace, aonekerambo kuna apostolo onsene.” (1 Akor. 15:7) Pakumala kwa nsonkhano unoyu Tiyago adzakhala m’bodzi wa anyakupfundza a Yezu. Iye akhalimbo pabodzi na anyakupfundza anango ku Yerusalemu, mu ndzidzi udatambira iwo nzimu wakucena. (Mabasa 1:13, 14) Mukupita kwa ndzidzi, Tiyago adzakhala na mwai wakutumikira ninga m’bodzi wa mathubo akutonga. (Mabasa 15:6, 13-22; Agal. 2:9) Pontho mbacidzati kufika caka 62 Pakumala Kubalwa kwa Kristu, iye atsogolerwa na Mulungu toera kulemba tsamba kuna Akristu akudzodzwa. Tsamba ineyi inakwanisa kutiphedzambo lero, mwakukhonda tsalakana khala tinakhala na umaso kwenda na kwenda pa dziko yapantsi peno kudzulu. (Tiya. 1:1) Mwakubverana na nyakulemba mbiri waciyuda Josefo, Tiyago aphiwa na Nkulu wa Anyantsembe Waciyuda Wamphale akhacemerwa Ananiya. Tiyago akhala wakukhulupirika kuna Yahova mu umaso wace onsene pa dziko yapantsi. w22.01 tsa. 8 ¶3; tsa. 9 ¶5

Mulungu wanga, Mulungu wanga, thangwi yanji mwandisiya?​—Mat. 27:46.

Cinthu cibodzi cinapfundza ife pa lemba yathu ya lero ndi cakuti nee tisafunika kudikhira kuti Yahova atitsidzikize ku mayesero onsene a cikhulupiro cathu. Ninga pidayeserwa Yezu mpaka kufa, ife tisafunikambo kukhala akukhulupirika mpaka kufa. (Mat. 16:24, 25) Mbwenye tisafunika kukhala na cinyindiro cakuti Mulungu nee anasiya kuti tiyeserwe munjira yakuti nee tinakwanisa kupirira. (1 Akor. 10:13) Cinthu cinango cinapfundza ife ndi cakuti ninga Yezu, panango ife tinathabuswa mwakusowa ulungami. (1 Ped. 2:19, 20) Ife tisatcingwa nee ndi thangwi yakuti tisacita pinthu pyakuipa, mbwenye ndi thangwi yakuti nee tisacita khundu ya dziko, pontho tisamwaza mphangwa za undimomwene. (Juwau 17:14; 1 Ped. 4:15, 16) Yezu abvesesa mathangwi adacitisa Yahova toera kunsiya kuti iye athabuke. Mbwenye atumiki anango a Yahova angathimbana na nyatwa midzidzi inango asabvundzika kuti thangwi yanji Yahova atawirisa pinthu pyenepi picitike kuna iwo. (Abha. 1:3) Mulungu wathu wantsisi zikulu na wakupirira asabvesesa kuti anthu anacita mibvundzo ineyi nee ndi akusowa cikhulupiro, mbwenye iwo asafuna kubalangazwa na Mulungu.​—2 Akor. 1:3, 4w21.04 tsa. 11 ¶9-10

Phembero yanga mbikhale ninga insenso yakukhunganywa mwadidi pamaso panu.​—Mas. 141:2.

Yahova anatawira ulambiri wathu khala tisacita pyenepi mwakubverana na cifuno cace, pontho khala tisanfuna na kumulemedza. Ife tisafuna kakamwe Yahova, kusiyapo pyenepi tisadziwa kuti iye athema kulambirwa. Pontho tisafuna kucita pyenepi munjira yadidi kakamwe. Njira ibodzi yakulambira Yahova ndi mu ndzidzi unacita ife phembero kuna iye. Bhibhlya isalandanisa maphembero na insenso yakukhunganywa mwadidi yakuti ikhaperekwa pa tabhernakulo, pontho mukupita kwa ndzidzi ikhaperekwa mu templo. Insenso ineyi ikhakomeresa Mulungu. Munjira ibodzi ene, maphembero anacita ife na ntima onsene ‘asakomeresa’ Mulungu, ngakhale kuti tilonge mafala akukhonda nentsa. (Mis. 15:8; Dheu. 33:10) Yahova asatsandzaya kubvesera mafala athu akupangiza ufuni na kupereka takhuta kuna iye. Iye asafuna kuti timpange pinthu pinatinentsa, pinthu pinadikhira ife na pifuno pyathu. Natenepa mbamudzati kucita phembero kuna Yahova, nyerezerani mwadidi pinthu pinafuna imwe kulonga. Mungacita pyenepi, imwe munapereka “insenso” yadidi kakamwe kuna Babanu wakudzulu. w22.03 tsa. 20 ¶2; tsa. 21 ¶7

Imwe akuti mukuona nyatwa, munadzaombolwa pabodzi na ife pa ndzidzi wakuonekera kwa Mbuya Yezu ­kudzulu, pabodzi na aanju ace amphambvu.​—2 Ates. 1:7.

Pa Armajedhoni, ife nee tinasankhula kuti mbani anafunika kubverwa ntsisi na Yahova peno nkhabe. (Mat. 25:​34, 41, 46) Kodi ife tinadzanyindira njira yakutonga ya Yahova? Peno tinasiya kuntumikira thangwi nee tisaphedzera cisankhulo cace? Mwakukhonda penula, ife tinganyindira kakamwe Yahova cincino, pyenepi pinatiphedza toera tin’nyindire na ntima onsene ntsogolo. Nyerezerani kuti munapibva tani mu dziko ipswa. Nee panadzaonekabve uphemberi wauthambi, anyamalonda, kuphatanizambo mautongi akuti asaponderera na kuthabusa anthu. Nyatwa za ungumi, kukalamba na kufa nee pinadzaonekabve. Sathani na madimonyo ace anadzaikhwa nkaidi nkati mwa pyaka 1.000. Pinthu pyonsene pyakuipa pidacitika thangwi ya kusandukira kwawo Yahova nee pinadzaonekabve. (Apok. 20:2, 3) Ife tinadzakhala akutsandzaya kakamwe thangwi ya kunyindira kwathu njira yakutonga ya Yahova. w22.02 tsa. 6-7 ¶16-17

Anyakutsandzaya ndi ale anakhazikisa ntendere.​—Mat. 5:9

Yezu akakhazikisa ntendere, pontho awangisambo anango toera kucita pibodzi pyene. Iye apfundzisa kuti khala munthu asafuna kuti ulambiri wace utawirwe na Yahova, asafunika kukhazikisa ntendere na abale ace. (Mat. 5:23, 24) Pontho, iye aphedza anyakupfundzace mwakubwereza-bwereza toera asiye kuketesana kuti mbani mwa iwo akhali nkulu. (Luka 9:46-48; 22:24-27) Toera tikhale munthu wakukhazikisa ntendere, tisafunika kucita pizinji kupiringana basi ene kucalira nthonga. Tisafunika kuwangisira toera kukhazikisa ntendere, pontho tisafunika kuwangisa abale na alongo athu kuti amalise mikandzo yawo. (Afil. 4:2, 3; Tiya. 3: 17, 18) Tisafunika kubvundzika: ‘Ndiri dzololo toera kucitanji kuti ndikhazikise ntendere na anango? Khala m’bale peno mulongo anditsukwalisa, ndisapitiriza kukhala wakuipirwa? Ndisadikhira kuti anango atome ndiwo kukhazikisa ntendere, peno ndisayesera kukhazikisa ntendere, ngakhale pioneke kuti nee ndine adadawisa?’ w22.03 tsa. 10 ¶10-11

Kupasa kusatsandzayisa kakamwe kupiringana kutambira.​—Mabasa 20:35.

Bhibhlya yalonga kale kuti atumiki a Mulungu mbadaperekeka toera kutumikira Yahova mbakatsogolerwa na Yezu. (Mas. 110:⁠3) Profesiya ineyi iri kukwanirisika lero. Pyaka pyonsene atumiki a Yahova asaphatisira maora mazinji kakamwe m’basa yakumwaza mphangwa. Iwo nee asalipwa toera kucita basa ineyi. Mbwenye asacita pyenepi mwakufuna. Kusiyapo pyenepi, asaphedza abale awo mu pinthu pinafuna iwo, pontho asaaphedza toera kuwangisa cikhulupiro cawo kuna Yahova. Akulu a mpingo na atumiki akutumikira asamala maora mazinji mbakakhunganyika misonkhano na kucedzera abale na alongo awo toera kuawangisa. Thangwi yanji atumiki a Yahova asacita mabasa anewa onsene? Thangwi asafuna Yahova, pontho asafunambo anthu anango. (Mat. 22:37-39) Yezu apangiza citsandzo cadidi thangwi yakutsalakana kakamwe pifuno pya anango kupiringana pyace. Ife tisacita pyonsene pinakwanisa ife toera kutowezera citsandzo cace. (Aroma 15:1-3) Pontho tingacita pyenepi tinaphedzeka kakamwe. w22.02 tsa. 20 ¶1-2

Leka kukhala na kobiri ya nyabasa wako mbugona nayo mpaka mangwana mwace.​—Lev. 19:13.

Mu Izraeli, anthu azinji akhaphata basa m’maminda, pontho anyabasa awo akhafunika kutambiriswa kobiri yawo ntsiku ibodzi ene. Nyabasa angakhonda kulipwa pa ntsiku ibodzi ene, panango iye nee mbadagumana kobiri toera kudyesa banja yace. Yahova alonga: “Iye ndi wakusowa, pontho umaso wace usanyindira pinafuna iye kutambira.” (Dheu. 24:14, 15; Mat. 20:8) Lero, anyabasa azinji asatambira kabodzi peno kawiri pa mwezi, tayu pa ntsiku. Mbwenye ntemo unagumanika pa Levitiko 19:13 usaphata basa mpaka lero. Anthu anango asapasa anyabasa awo kobiri yakucepa kakamwe yakuti nee isabverana na basa idacita iwo. Iwo asadziwa kuti anyabasa awo panango anapitiriza kuaphatira basa maseze akhonde kuapasa kobiri yonsene ninga mudabverana iwo. Mwandimomwene anthu anewa ali kubera anyabasa awo. Nkristu wakuti ali na anyabasa, asafunika kuwangisira toera akhale wakukhulupirika kuna anyabasa ace. w21.12 tsa. 10 ¶9-10

Ndina Nyota.​—Juwau 19:28.

Pidamala Yezu kuthabuka kakamwe, pisaoneka kuti pa ndzidzi unoyu akhali na nyota kakamwe. Natenepa iye akhafuna ciphedzo toera kumalisa nyota yace. Yezu nee aona kuti ndi pyakudawika kulonga mabvero ace. Munjira ibodzi ene, ife tisafunikambo kulonga mabvero athu. Anango a ife nee asakomerwa kuphemba ciphedzo kuna anango. Mbwenye tingafuna ciphedzo, nee tisafunika kunyinyirika kuphemba anango toera atiphedze. Mwacitsandzo, khala ndife nkhalamba peno tiri kuduwala, panango ife tinaphemba ciphedzo kuna xamwali wathu kuti atiphedze kugula pinthu ku merkadho peno atiperekere kuxipitari. Khala ife tiri akutsukwala, tinakwanisa kuphemba ciphedzo kuna nkulu wa mpingo peno Nkristu unango wakukola mwauzimu toera timpange nyatwa zinathimbana na ife peno toera atibalangaze na “mafala adidi.” (Mis. 12:25) Kumbukani kuti abale na alongo athu asatifuna, pontho iwo asafuna kutiphedza “m’midzidzi ya nyatwa.” (Mis. 17:17) Mbwenye iwo nee anakwanisa kudziwa pinthu piri muntima mwathu. Iwo nee anakwanisa kudziwa khala tisafuna ciphedzo tingakhonda kuapanga. w21.04 tsa. 11-12 ¶11-12

Ungatsukwala pa ntsiku ya nyatwa, mphambvu zako zinacepa.​—Mis. 24:10.

Makhaliro athu angacinja pisakhala pyakunentsa kakamwe kuna azinji a ife. Abale na alongo anango akuti akhatumikira m’basa ya ndzidzi onsene mu pyaka pizinji acinjwa. Anango akulumizika toera kusiya basa yakupambulika ikhacita iwo thangwi ya kukalamba, maseze akhaifuna kakamwe. Kazinji kene, pyenepi pingaticitikira tinakhala akutsukwala. Pisakhala pyakukhonda nentsa kudzolowera macinjo tingaona pinthu ninga munapiona Yahova. Iye ali kucita pinthu pizinji kakamwe lero, pontho ife tiri na mwai wakuphata basa pabodzi na iye. (1 Akor. 3:9) Ufuni wa Yahova kuna ife nkhabe kucinja. Mungatambira macinjo mu gulu ya Yahova, calirani kubvunga ndzidzi uzinji mbamukanyerezera kuti thangwi yanji macinjo anewa acitwa. M’mbuto mwakunyerezera kuti ‘pinthu pikhali tani kale,’ phembani Yahova toera akuphedzeni kudzolowera makhaliro mapswa. (Ekle. 7:10) Tendeni tipitirize kuona pinthu munjira yadidi. Tingacita pyenepi, tinapitiriza kukhala akutsandzaya na akukhulupirika, maseze makhaliro athu acinje. w22.03 tsa. 17 ¶11-12

Yahova, Yahova, ndi Mulungu wakuti asapangiza ufuni kuna pikwi na pikwi pya anthu.​—Eks. 34:6, 7. 

Yahova asapangiza kuna ani ufuni wace wakukhonda mala? Bhibhlya isalonga kuti ife tinakwanisa kufuna pinthu pizinji ninga “kulima,” “vinyu na mafuta,” “uphungu,” “udziwisi” na “ndzeru.” (2 Kro. 26:10; Mis. 12:1; 21:17; 29:3) Mbwenye ufuni wakukhonda mala nee usapangizwa kuna pinthu, basi ene usapangizwa kuna anthu. Yahova nkhabe kupangiza ufuni wakukhonda mala kuna anthu onsene. Iye asapangiza ufuni wakukhonda mala kuna anthu akuti ali na uxamwali wakuwanga na iye. Mulungu wathu ndi wakukhulupirika kuna axamwali ace. Iye asadikhira kuapasa pinthu pyadidi kakamwe, pontho iye cipo anasiya kuafuna. Yahova apangiza ufuni kuna anthu onsene. Yezu apanga mamuna unango akhacemerwa Nikodhemu kuti: “Mulungu afuna kakamwe dziko yapantsi mbapereka Mwanace m’bodzi ekha, toera munthu anan’khulupira akhonde kufudzwa, mbwenye agumane umaso wakukhonda mala.”​—Juwau 3:1, 16; Mat. 5:44, 45. w21.11 tsa. 2 ¶3; tsa. 3 ¶6-7

Mungapirira mpaka kunkhomo, munadzapulumusa umaso wanu.​—Luka 21:19.

Umaso ndi wakunentsa mu dziko ino, pontho panango ife tinathimbana na nyatwa zakunentsa kakamwe ntsogolo. (Mat. 24:21) Ife tisadikhira ntsiku yakuti nyatwa zenezi zonsene zinadzamala mpaka kuziduwala, pontho cipo zinadzaoneka pontho. (Iza. 65:16, 17) Mwandimomwene ife tisafunika kupitiriza kupirira. Thangwi yanji? Thangwi Yezu alonga kuti: “Mungapirira mpaka kunkhomo, munadzapulumusa umaso wanu.” Ife tinakwanisa kupirira tingabvesesa kuti anango asakwanisambo kupirira nyatwa zibodzi zene. Yahova Mulungu asapirira kakamwe kupiringana anthu onsene. Panango imwe munadzumatirwa na pyenepi. Mbwenye munganyerezera mwadidi imwe munabvesesa kuti thangwi yanji iye asapirira kakamwe. Dziko yapantsi iri kutongwa na Dyabo, na thangwi ineyi iyo yadzala na nyatwa. Yahova ali na mphambvu toera kumalisa nyatwa zenezi cincino, mbwenye iye asadikhira ntsiku inafuna iye kucita pyenepi ntsogolo. (Aroma 9:22) Kusiyapo pyenepi, Mulungu wathu asapitiriza kupirira mpaka ingafika ntsiku idakhazikisa iye toera kumalisa uipi. w21.07 tsa. 8-9 ¶2-4