“Umuntu Ngamunye Uzazithwalela Umthwalo Wakhe”
“Ngamunye wethu uzaziphendulela kuNkulunkulu.”—UROMA 14:12.
1. Yisiphi isinqumo amaHebheru amathathu okwakumele asenze?
AMAJAHA amathathu angamaHebheru kumele enze isinqumo esingafaka ukuphila kwawo engozini. Azavuma yini ukulalela umthetho ofakiweyo wokuthi wonke umuntu akhothamele isithombe esikhulu? Kumbe azakwala abesephoselwa esithandweni somlilo esivuthayo? Kwakungelasidingo sokuthi uShadrekhi loMishekhi lo-Abhedinikho babuze omunye umuntu ukuthi benzeni ngoba babekwazi okwakumele bakwenze. Yikho bakhuluma bengathandabuzi bathi: “Inkosi ayihlale ikwazi ukuthi kasisoze sibakhonze onkulunkulu bayo kanye lesithombe segolide esimisileyo.” (UDanyeli 3:1-18) AmaHebheru la amathathu azenzela isinqumo sawo.
2. Ngubani sibili owenzela uPhilathu isinqumo mayelana loJesu futhi lokho kwenza umbusi lo ongumRoma angabi lomlandu yini?
2 Sokudlule iminyaka engaba ngu-600, umbusi uPhontiyu Philathu kwasekumele enze isinqumo. Wayesewazwile amacala amangalelwa indoda ephambi kwakhe njalo wawahlolisisa wasebona ukuthi indoda le ayilacala. Kodwa ixuku lithi ayibulawe. Umbusi uphikisana lalo kodwa acine enze lokho okufunwa ngabantu. Ugeza izandla zakhe athi: “Mina angilacala ngegazi lendoda le.” Ngemva kwalokho ubanika imvumo yokuthi benze abakufunayo ngendoda emangalelwayo. Kulokuthi athwale umthwalo wakhe enze isinqumo mayelana loJesu, uvumela abanye ukuthi bamenzele isinqumo. Kungelani lokuthi uPhilathu uzigeza ngamanzi amanengi kangakanani izandla zakhe, ngeke abalekele umlandu wesinqumo asenzileyo ngoJesu.—UMathewu 27:11-26; ULukha 23:13-25.
3. Kungani kungamelanga senzelwe izinqumo ngabanye?
3 Wena ke? Wenza njengamaHebheru amathathu yini nxa sokumele wenze isinqumo kumbe uvumela abanye ukuthi bakwenzele? Phela akulula ukwenza izinqumo. Kudinga ukukhula engqondweni ukuthi umuntu enelise ukwenza izinqumo ezinhle. Yikho abazali kumele benzele abantwababo abancane izinqumo. Kunzima sibili ukwenza isinqumo nxa indaba iyinsindabaphenduli loba nxa kulezinto ezinengi okumele uzihlole. Kodwa ukwenza izinqumo asomthwalo onzima okokuthi sokungathiwa ‘ngumthwalo osindayo’ esingawuthwalelwa ‘yilabo abakhokhelwa ngumoya.’ (KwabaseGalathiya 6:1, 2) Ngumthwalo ‘ngamunye wethu azaziphendulela kuNkulunkulu’ ngawo. (KwabaseRoma 14:12) IBhayibhili lithi: “Umuntu ngamunye uzazithwalela umthwalo wakhe.” (KwabaseGalathiya 6:5) Kodwa singazenza njani izinqumo ezinhle? Okokuqala, kumele sivume ukuthi njengabantu kukhona esingakwenelisiyo njalo sifunde lokuthi kuyini esingakwenza ukuze senze izinqumo ezinhle.
Into Eqakathekileyo
4. Ukungalaleli kuka-Adamu lo-Eva kusifundisa siphi isifundo esiqakathekileyo endabeni yokwenza izinqumo?
4 U-Adamu lo-Eva benza isinqumo esafaka abantu ebunzimeni obukhulu. Bakhetha ukudla isithelo sesihlahla sokwazi okuhle lokubi. (UGenesisi 2:16, 17) Kungani benza lesosinqumo? IBhayibhili lithi: “Owesifazana wabona ukuthi isihlahla leso sasifanele ukudliwa lokuthi sasibukeka emehlweni njalo sikhanga kakhulu, wasesikha isithelo saso wadla. Wathi eselomkakhe wamnika laye wadla.” (UGenesisi 3:6) Okwabangela ukuthi u-Eva enze lesosinqumo yikuthi wayeqakathekisa kakhulu okufunwa nguye. U-Adamu laye wenza njengaye. Lokhu kwabangela ukuthi isono lokufa ‘kufike ebantwini bonke.’ (KwabaseRoma 5:12) Ukungalaleli kuka-Adamu lo-Eva kusifundisa isifundo lesi esiqakathekileyo sokuthi nxa umuntu engalandeli okutshiwo nguNkulunkulu uzahlala esenza izinqumo ezingaqondanga.
5. UJehova usikhokhela esebenzisani futhi kumele senzeni ukuze kusincede?
5 Kuyasithokozisa ukuthi uJehova uNkulunkulu wethu kasitshiyanga sodwa. IMibhalo ithi: “Nxa lingaphambuka liye kwesokudla loba kwesenxele, ngamunye wenu uzakuzwa ilizwi ngemva kwakhe lisithi, ‘Le yiyo indlela. Hambani ngayo.’” (U-Isaya 30:21) UJehova ukhuluma lathi esebenzisa iBhayibhili, iLizwi lakhe eliphefumulelweyo. Kumele siyifunde iMibhalo ukuze sithole ulwazi oluqondileyo. Kumele sidle ‘ukudla okuqinileyo okwabantu abalokholo oluqinileyo’ ukuze senze izinqumo ezinhle. Kanti njalo ‘singazifundisa ukwehlukanisa okuhle lokubi sisebenzisa amandla ethu okuqedisisa.’ (KumaHebheru 5:14) Ukusebenzisa esikufunda eLizwini LikaNkulunkulu kusinceda ukuthi siqeqetshe amandla ethu okuqedisisa.
6. Kuyini okwenza umzwangedwa usebenze kuhle?
6 Umzwangedwa yiwo osincedayo ukuthi senze izinqumo ezinhle. Uyenelisa ukusahlulela njalo ‘uyasisola kumbe usitshele ukuthi asilacala.’ (KwabaseRoma 2:14, 15) Kodwa ukuze umzwangedwa usebenze kuhle kumele uqeqetshwe ngolwazi oluqondileyo oluseLizwini likaNkulunkulu lokusebenzisa elikutshoyo. Umzwangedwa ongaqeqetshwanga ungayengwa kalula yimikhuba yalapho umuntu ahlala khona kanye lemicabango yabanye. Kwenzakalani nxa umuntu angahlala ephikisana lomzwangedwa wakhe, esenza okungavumelani lemithetho kaNkulunkulu? Ngokuhamba kwesikhathi umzwangedwa wakhe uyalimali ube ‘angathi utshiswe ngomtshiso’ okutsho ukuthi uyabe ungasamxwayisi nxa esenza okubi. (1 KuThimothi 4:2) Kodwa umzwangedwa oqeqetshwe ngeLizwi likaNkulunkulu uyamvikela umuntu.
7. Kuyini okuqakathekileyo okuzasinceda ukuthi senze izinqumo ezinhle?
7 Okuqakathekileyo okumele sikwenze ukuze senze izinqumo ezinhle yikuba lolwazi lweMibhalo oluqondileyo lokwazi ukulusebenzisa. Kulokuthi senze izinqumo singacabanganga, kumele sizinike isikhathi sokudinga izimiso eziseBhayibhilini njalo sisebenzise amandla okucabanga ukuze sizisebenzise. Lanxa kumele senze isinqumo ngokuphangisa njengoShadrekhi loMishekhi lo-Abhedinikho, sizazenza kuhle nxa silolwazi oluqondileyo lweLizwi likaNkulunkulu njalo imizwangedwa yethu iqeqetshwe yilo. Asihloleni izibonelo ezilandelayo.
Ukukhetha Abangane
8, 9. (a) Yiwaphi amavesi asinceda sibone ukuthi kumele sixwaye abangane ababi? (b) Kumele singabi lobungane labantu abenza izinto ezimbi kuphela yini? Chasisa.
8 Umphostoli uPhawuli wabhala wathi: “Lingayengwa. Ukuba lobudlelwano labantu abenza okubi kona imikhuba emihle.” (1 KwabaseKhorinte 15:33) UJesu watshela abafundi bakhe wathi: “Alisibo bomhlaba.” (UJohane 15:19) Amavesi la asinceda sibone ukuthi kumele sixwaye ukuba lobungane labantu abafebayo, amasela, izidakwa labanye abenza izinto ezimbi. (1 KwabaseKhorinte 6:9, 10) Nxa siqhubeka sizwisisa iqiniso eliseBhayibhilini siyananzelela ukuthi kuyingozi ukubukela abantu abenza izinto ezinjalo kumamuvi, kunhlelo ze-TV loba kukhompiyutha kumbe ukubala ngabo emabhukwini. Kuyafanana lokuba lobudlelwano labantu “abafihla lokho abayikho” ku-inthanethi.—IHubo 26:4.
9 Kuthiwani ngabantu abaziphethe kuhle kodwa abangelakholo kuNkulunkulu weqiniso? IBhayibhili lithi: “Umhlaba wonke ungaphansi kwamandla kaSathane.” (1 UJohane 5:19) Lokhu kwenza sizwisise ukuthi abangane ababi ayisibo abenza izinto ezimbi kuphela. Ngakho siyabe sihlakaniphile nxa sisakha ubungane labantu abathanda uJehova kuphela.
10. Kuyini okuzasinceda senze izinqumo ezinhle endabeni yobudlelwano labantu abangakhonzi uJehova?
10 Ngeke kwenzakale ukuthi singahlangani labantu bomhlaba lo abangakhonzi uNkulunkulu futhi ayisikho lokhu iBhayibhili elithi sikwenze. (UJohane 17:15) Phela siyahlangana labantu nxa sisekutshumayeleni, esikolo kumbe emsebenzini. UmKhristu otshade lomuntu ongasoFakazi angaba lobudlelwano labantu abangakhonzi uJehova ukwedlula amanye amaKhristu. Nxa singasebenzisa amandla ethu okucabanga aqeqetshiweyo sizabona ukuthi kulomehluko phakathi kokujayelana labantu lokuba ngabangane babo. (UJakhobe 4:4) Lokhu kusinceda senze izinqumo ezinhle endabeni yokuthi sizayenza yini imidlalo yesikolo kumbe sizahamba yini emaphathini lalabo esisebenza labo loba sizikwejisele labo.
Ukukhetha Umsebenzi
11. Kuyini okumele sicabange ngakho kuqala nxa sikhetha umsebenzi?
11 Ukusebenzisa izimiso eziseBhayibhilini kuyasinceda ukuthi sikhethe kuhle endabeni yokuthi ‘sizawanakekela njani amalunga emuli yethu.’ (1 KuThimothi 5:8) Okokuqala okumele sicabange ngakho yikuthi umsebenzi wakhona ngowani. Phela ngeke senze umsebenzi osekela lokho iBhayibhili elithi kubi. Yikho amaKhristu eqiniso kayamukeli imisebenzi elokwenza lokukhonza izithombe, ukutshontsha, ukusebenzisa kubi igazi loba okunye iBhayibhili elithi kubi. Kanti njalo ngeke siqambe amanga kumbe siqile abantu lanxa umqhatshi esithi senze njalo.—ImiSebenzi 15:29; ISambulo 21:8.
12, 13. Yiziphi ezinye izinto okumele sicabange ngazo nxa sikhetha umsebenzi?
12 Kumele senzeni nxa umsebenzi esiwenzayo ungaphikisani lemithetho kaNkulunkulu? Nxa siqhubeka sisiba lolwazi olunengi njalo lamandla okucabanga ekhula, sizazwisisa ukuthi kulokunye okumele sicabange ngakho. Uzakwenzani nxa umsebenzi wakhona uzakuhlanganisa lezinto eziphikisana lemibhalo njengokuphendula amafoni lapho okubhejwa khona? Okunye ongacabanga ngakho yikuthi ngubani ozakubhadala lokuthi uzasebenzela ngaphi. Ngokwesibonelo umKhristu ozisebenzayo angavuma yini ukuthi aqhatshwe ukuthi ayependa isakhiwo senkolo yamanga?—2 KwabaseKhorinte 6:14-16.
13 Ake sithi umqhatshi wakho uphiwe umsebenzi wokulungisisa indawo yokukhonzela kwamanga ukuthi ibenhle. Esimeni esinje ungacabanga ngokuthi vele uzabe usenzani emsebenzini lowo kumbe ukuthi nxa kuvuma nje uhle uwale. Kuthiwani ngokwenza umsebenzi ongaphikisani leBhayibhili njengokuhambisa izincwadi emphakathini okuhlanganisa indawo okwenziwa khona izinto eziphikisana lemithetho kaNkulunkulu? Mhlawumbe isimiso esikuMathewu 5:45 singakunceda lapha. Kodwa kumele ucabange langokuthi ukukhetha umsebenzi onjalo kuzawutshiya usunjani umzwangedwa wakho. (KumaHebheru 13:18) Kuyakhanya ukuthi kumele siqeqetshe amandla ethu okucabanga njalo sisebenzise umzwangedwa esiwuphiwe nguJehova ukuze senze izinqumo ezinhle nxa sikhetha umsebenzi.
“Mdinge Kuzo Zonke Izindlela Zakho”
14. Kuyini okuzasinceda nxa sisenza izinqumo?
14 Kumele senzeni nxa kumele senze ezinye izinqumo njengokuthi sizafunda sifike loba sizakwelatshwa njani. Kungelani lokuthi yisiphi isinqumo okumele sisenze, kumele sihlole izimiso eziseBhayibhilini ezisebenzayo endabeni yakhona njalo sisebenzise amandla ethu okucabanga. INkosi yako-Israyeli eyayihlakaniphile okuthiwa nguSolomoni yathi: “Themba uJehova ngenhliziyo yakho yonke, ungathembi okwakho ukuzwisisa. Mdinge kuzo zonke izindlela zakho, yena uzaqondisa izindlela zakho.”—IZaga 3:5, 6.
15. Sifundani kumaKhristu akuqala endabeni yokwenza izinqumo?
15 Izikhathi ezinengi izinqumo esizenzayo ziyabathinta abanye, yikho kumele sicabange ngabo. Ngokwesibonelo, amaKhristu akuqala ayengasekho ngaphansi koMthetho kaMosi. Ngakho ayengazidlela ukudla uMthetho owawusithi kungcolile futhi kungabi zindaba zalutho. Kodwa umphostoli uPhawuli wabhala mayelana lenyama eyayiqale yanikelwa ezithombeni, wathi: “Kangisoze ngiphinde ngiyidle inyama loba sekutheni nxa engikudlayo kusenza umfowethu akhubeke, ukuze ngingamkhubi umfowethu.” (1 KwabaseKhorinte 8:11-13) UPhawuli wakhuthaza amaKhristu akuqala ukuthi acabange ngemizwangedwa yabanye ukuze angabakhubi. Lathi akumelanga sikhube abanye ngezinqumo esizenzayo.—1 KwabaseKhorinte 10:29, 32.
Dinga Ukuhlakanipha Okuvela KuNkulunkulu
16. Ukuthandaza kusinceda njani nxa sisenza izinqumo?
16 Ukuthandaza kuyasinceda kakhulu nxa sisenza izinqumo. Umfundi uJakhobe wathi: “Nxa ekhona phakathi kwenu ongelakho ukuhlakanipha kaqhubeke ekucela kuNkulunkulu ngoba yena ubapha ngesihle bonke futhi engelansolo. Uzakuphiwa sibili.” (UJakhobe 1:5) Siyaqiniseka ukuthi nxa singakhuleka kuJehova sicela ukuhlakanipha uzasinika khona ukuze senze izinqumo eziqondileyo. Nxa singakhuleka kuNkulunkulu simtshela okusikhathazayo njalo sicele ukuthi asiqondise, umoya wakhe ongcwele ungasinceda siyizwisise ngcono imibhalo esiyihlolayo njalo usikhumbuze leminye esingabe siyilibele.
17. Abanye bangasincedisa njani nxa sisenza isinqumo?
17 Kumele sincediswe ngabanye yini ukwenza izinqumo? Ye bangasincedisa. UJehova usinike abantu abaqinileyo ekukhonzeni abasebandleni abangasincedisa. (Kwabase-Efesu 4:11, 12) Singacela amacebo kubo ikakhulu nxa kumele senze isinqumo esikhulu. Abantu abaqinileyo ekukhonzeni njalo asebelesikhathi eside bekhonza bangasitshengisa ezinye izimiso eziseBhayibhilini ezihambelana lesinqumo esifuna ukusenza njalo bangasinceda ‘sinanzelele ukuthi yiziphi izinto eziqakatheke kakhulu.’ (KwabaseFiliphi 1:9, 10) Kodwa nanku okumele sikunanzelele: Akumelanga sivumele abanye ukuthi basenzele izinqumo. Lowo ngumthwalo okumele sizithwalele wona.
Uzaphumelela Nxa Ungenza Izinqumo Ezinhle
18. Kuyini okungenzakala lanxa siyabe senze isinqumo esiqondileyo?
18 Izinto zizasihambela kuhle yini nxa singenza izinqumo ezisekelwe ezimisweni eziseBhayibhilini lomzwangedwa oqeqetshiweyo? Ye, ngokuhamba kwesikhathi. Kodwa kwezinye izikhathi izinto zingasihambela kubi okwesikhatshana sisanda kwenza isinqumo esihle. Khumbula ukuthi uShadrekhi loMishekhi lo-Abhedinikho babekwazi ukuthi babengabulawa ngenxa yesinqumo sabo sokwala ukukhonza isithombe esikhulu. (UDanyeli 3:16-19) Abaphostoli bona babhaxabulwa basebekhululwa ngemva kokutshela iSanihedrini ukuthi babekhetha ukulalela uNkulunkulu kulokulalela abantu. (ImiSebenzi 5:27-29, 40) Lanxa siyabe senze isinqumo esihle kwesinye isikhathi singaphanjaniswa ‘yisikhathi lezehlakalo ezisijuma silibele.’ (UmTshumayeli 9:11) Nxa kungenzeka ukuthi sihlupheke ngenxa yesinqumo esiqondileyo esisenzileyo siyaqiniseka ukuthi uJehova uzasinceda siqinisele lokuthi uzasibusisa.—2 KwabaseKhorinte 4:7.
19. Singenzani ukuze sibe lesibindi sokwenza izinqumo?
19 Ngakho nxa sisenza izinqumo kumele sidinge izimiso eziseMibhalweni njalo sisebenzise amandla ethu okucabanga ukuze sibone ukuthi singazisebenzisa njani. Siyambonga kakhulu uJehova ngokusincedisa esebenzisa umoya wakhe ongcwele labantu abaqinileyo ekukhonzeni esilabo ebandleni. Konke lokhu kwenza sibe lesibindi sokuthwala umthwalo wethu wokwenza izinqumo ezitshengisa ukuthi silenhlakanipho.
Ufundeni?
• Kuyini okuqakathekileyo okumele sikwenze ukuze senze izinqumo ezinhle?
• Ukuthuthuka ekukhonzeni kusinceda njani nxa sikhetha abangane?
• Yiziphi izinto eziqakathekileyo okumele sicabange ngazo nxa sisenza izinqumo eziphathelane lomsebenzi?
• Kuyini okungasinceda ukuthi senze izinqumo ezinhle?
[Imibuzo]
[Umfanekiso]
Ukungalaleli kuka-Adamu lo-Eva kusifundisa isifundo esiqakathekileyo
[Umfanekiso]
Dinga izimiso zikaNkulunkulu ungakenzi isinqumo

