Tiv
Maaci
/assets/ct/fa815d8e9f/images/syn_placeholder_sqr.png
es26 pp. 26-36

Maaci

Lahadi, Maaci 1

Maaci

Or u nan kpe yô, i kar a isholibo i nan kera.—Rom. 6:7.

Bibilo shi ôr kwagh u ior mbagenev mba yange ve lu mbaperapera, kpa ve va hingir u eren akaabo yô. Tor Solomon lu môm ken a ve. Yange fa Yehova tsembelee, shi i tese un er i gbe u a civir Yehova yô. Yehova yange ver un doo doo, kpa shighe karen yô, Solomon gema ijime a Yehova yem u civir mbaaôndo mbaaiev. Isholibo i Solomon er ne na yô, ishima vihi Yehova kpishi, shi ikyurior i Iserael jimin cii hingir u yan ican anyom uderi imôngo. Solomon yange va kpen yô, Bibilo kaa ér i ii un “a uter nav imôngo.” Yange i ii un ijiir i môm a mbajighjigh mbagenev, er Tor Davidi nahan. (1 Utor 11:5-9, 43; 2 Utor 23:13) Kpa gbenda u yange i ii Solomon la tese ér a va nder un shin ku? Bibilo ôr ga. Mnder u shin ku ka iyua i Aôndo wase u se doo un ishima la, a ne se yô. Ka mba a soo ér ve zua a ian i civir un gbem sha won la tseegh a ne ve iyua ne ye. (Yobu 14:13, 14; Yoh. 6:44) Nahan a na Solomon iyua laa? Ka Yehova a fe kwagh u una ôr sha mpin la ye; se yô, se fa ga. Kpa kwagh u se fe yô, Yehova una er kwagh u a lu u vough la. w24.05 4 ¶9

Me va ken tenti wou, me lu ker gbem sha won.—Ps. 61:4.

Or yange nana va or inya yô, i soo ér orya la nana nenge sha orvannya la tsembelee. Ka sea tsegha iyol yase hen Yehova yô, se hingir u lun ken tenti na u sha injakwagh la. Se mba a hanma kwagh u kwagh a gbe se a mi u taver ijende i se ye vea Yehova la shi ka se ya ijende vea mba ve vande lun azende a na la. Kpa hanma or sha tar cii nana fatyô u van ken tenti Na u sha injakwagh la. Aluer se mba civir Yehova sha mimi yô, se fatyô u lun ken tenti na, aluer se mba han han je kpaa. (Mpa. 21:3) Nahan mbajighjigh mba ve kpe la di ye? Se fatyô u kaan a vangertiôr ser mba ken tenti u Yehova la here? Een se fatyô! Er nan se ôr nahana? Sha ci u Yehova hungur a ve ga, hen a na yô mba uma her. Yesu yange kaa ér: “Sha kwagh u i kaa ér mba va nderen mbakpenev shin ku la yô, Mose je kpa yange nger kwagh sha mi ken takeda na hen ijiir i a ôr kwagh u ageva la, a yila Yehova ér, ‘Aôndo u Aberaham man Aôndo u Isaka man Aôndo u Yakob.’ Un ka Aôndo u mbakpenev ga, kpa ka u mbaumav, sha ci u hen a na yô, mba uma her.”—Luka 20:37, 38. w24.06 3 ¶6-7

Yehova ka agee a am man perutya wam.—Ps. 28:7.

Sadoki yange gba zan ken Heberon tsô ér una za nenge er a ver Davidi tor ga. Yange za a ikyav nav mbi utyaav shi wa iyol u nôngon num kpaa. (1 Kron. 12:38) Sadoki yange kegh a kegh iyol u zan ityav vea Davidi shi yiman Mbaiserael sha ikyev i mbahyomov vev. Er alaghga Sadoki vande lun orshoja ga shi nôngon ityav ga nahan kpa, yange lu or u taver ishima kpen kpen. Ka han pristi Sadoki yange hen u taver ishima? Yange fa ior kpishi mba ve lu ior mba tsoghul shi taver asema yô. Ikyav tese wang ér yange hen kwagh ken a ve. Ikyav i tesen yô, ka er Davidi yange lu or u taver ishima kpishi ve Mbaiserael cii soo ér a lu tor ve ye. (1 Kron. 11:1, 2) Davidi yange a suur sha Yehova hanma shighe cii ér a wase un sha ikyev i mbahyomov nav. (Ps. 138:3) Shi Sadoki yange hen u taver ishima hen ior er Yehoyada man hen Benaia wan u Yehoyada, u lu orageegh la kua hen mbahemenev ikyundukaruhar mba yange ve suen Davidi yô.—1 Kron. 11:22-25; 12:26-28. w24.07 3 ¶5-6

Sha erdoo u Aôndo la . . . [ngu] nôngon ér u̱ gema ishima.—Rom. 2:4.

Saulu u Tarsu yange er akaa a vihin kpishi. Yange tôv mbadondon Kristu a ican kpishi. Adooga Mbakristu kpishi yange vea hen ér una fatyô u geman ishima ga. Nahan kpa, Yesu u i nder un la yô fa ér una fatyô u geman ishima shi den ieren la. Un vea Ter na yange ve nenge a aeren a dedoo ken Saulu. Yesu yange kaa ér: “Or ne ka ikyagh ki tomov yagh ki m tsough . . . yô.” (Aer. 9:15) Yesu yange er ivande sha u wasen Saulu ér a gema ishima je kpaa. (Aer. 7:58–8:3; 9:1-9, 17-20) Saulu u i yilan un kpaa ér Paulu la yange va hingir Orkristu, nahan a wuese er Yehova man Yesu ve er a na kundu kundu shi ve zungwe un mhôônom yô. (1 Tim. 1:12-15) Shighe ugen la, Paulu ungwa ér tiônnongo u ken Korinte de orgen u lu eren idya yô ngu ken tiônnongo la her. Nahan a wa ve kwagh ér ve er nena? Kwagh u Paulu wa ve la wase se u fan er Yehova ka a tese se dooshima shighe u a tsaha se yô, man er ka sea gema ishima ve a zungwe se mhôônom yô, kua er i doo u se dondo ikyav na la yô. w24.08 13 ¶15-16

Ka sha ci u kwagh ne je i tese Wan u Aôndo ken igbar sha u a vihi ityom i Diabolo kera ye.—1 Yoh. 3:8.

Yange shighe ngur karen yô, Yehova lu pasen gbenda u uumace mbaasorabo vea fatyô u kporom hen a na la kure kure. Yange Adam man Ifa mba hemban ato ken sule u Eden yô, Abel u lu wan ve u sha uhar la lu orumace u hiihii u na Yehova jighjigh yô. Abel yange na Yehova nagh sha ci u Yehova doo un ishima nahan soo u kporom ikyua a Na shi eren ishima Na. Abel yange kuran ilev, nahan kôr agumaiyôngo a na sôngo, za na Yehova nagh a mi. Nahan Yehova er nena? Yange “lumun Abel kua nagh nagh.” (Gen. 4:4) Yehova yange a lumun iniav mbi ior mba ve na un jighjigh shi doo ve ishima la, er Noa nahan. (Gen. 8:20, 21) Er Yehova lumun a iniav mbira yô, tese ér Yehova una fatyô u lumun uumace mbaasorabo shi vea kporom ikyua a na kpaa. w24.08 3 ¶5-6

Angahar a am yange nôngo u undun gbenda, shi cuku angahar a am yange ma dorough.—Ps. 73:2.

Shighe u i lu nzughul a vese yô, alaghga ishima ia vihi se kpishi shi se ure. (Orpa. 7:7) Mbacivir Aôndo mbajighjigh mbagen, er Yobu man Habaku nahan kpa, kape yange lu ve je la. (Yobu 6:2, 3; Hab. 1:1-3) Se cii kape ka i lu se je la. Nahan kpa, gba u se wa ikyo sha er se er ibumekwagh ga yô. Aluer se er kwagh nahan yô, kwagh la una seer van a mbamzeyol. Aluer ka se inja er mba ve eren afer la mba zuan a mtsaha sha aferakaa ve ga yô, alaghga se hii u henen ser ka a inja u eren kwagh u vough ga. Nenge ase ikyav sha kwagh u orpasalmi ugen. Yange nenge mbaaferev lu nzughul a mbaperapera, kpa gema lu inja er mbaaferev mbara mba zan ikyura sha ieren ve la nahan. Nahan a kaa ér: ‘Nenge, kape mbaaferev ve lu je ne, kwagh ze ve iyol ga.’ (Ps. 73:12) Yange ishima vihi un ker kpishi sha ci u i lu nzughul a ior, nahan a nenge ér ka a inja u civir Yehova ga. A kaa ér: “Zum u m nôngo mer me kav kwagh ne yô, Lum kwagh u zan iyol.”—Ps. 73:14, 16. w24.11 3 ¶5-7

Na nen Yehova icivir, ne icombor i akuraior, na nen Yehova icivir sha ci u iengem man agee a na.—Ps. 96:7.

Se mba ne Yehova icivir sha ci u a kuma u nan un icivir. Se mba a atôakyaa kpishi a nan Yehova icivir. A hemba agee cii; tahav nav mbu a ikighir ga. (Ps. 96:4-7) Akaa a a gbe la tese wang er kwaghfan na a gande ave yô. A na se uma kua akaa a aa wase se ve se za hemen u lun uma la kpaa. (Mpa. 4:11) Shi Yehova eren kwagh a ior sha mimi. (Mpa. 15:4) Hanma kwagh u Yehova a hii cii ka a er a kure, shi kur uityendezwa nav. (Yos. 23:14) Sha nahan yô, profeti Yeremia ôr kwagh u Yehova ér: “Mbafan kwagh mba akuraior cii man ken ityartor ve cii, Or môm tsô kpa nan ngu er we ga.” (Yer. 10:6, 7) Nahan Ter wase u sha la kuma u se na un icivir. Se mba ne Yehova Aôndo wase icivir sha ci u a kuma u se na un icivir tseegh tsô ga, kpa ka sha ci u aeren a dedoo a a lu a mi la. Man u hemban cii yô, se mba ne Yehova icivir sha ci u a doo se ishima kpishi. w25.01 3 ¶5-6

Dugh nen iferor la hen atô wen kera.—1 Kor. 5:13.

Mbahendan a Aôndo ka ve soo ér se nenge akaa a doon a nongo u Yehova u eren la sha gbenda u dedoo ga. Ikyav i tesen yô, se hen ken Ruamabera er Yehova a soo ér mbacivir un ve lu wang sha iyol man sha mhen ve kua ken jijingi yô. A kaa ér or u nan ze hemen u eren akaabo shi nan soo u geman ishima ga yô, i dugh nan ken tiônnongo kera. (1 Kor. 5:11, 12; 6:9, 10) Se mba dondon tindi u Bibilo ne. Er se dondon kwagh u Bibilo i tese ne yô, mbahendan a vese ka ve kaa ér se mba a dooshima ga shi se mba ôron ior ijir shi se mba we ishima a mba aeren a ve a lu kposo la ga. Gba u se fa or u nan lu tan num sha nongo u Yehova la. Ka Satan Diabolo jighilii a lu samber a mbaaie sha nongo u Yehova ye. Ka un a lu “ter u mbaerenaie” ye. (Yoh. 8:44; Gen. 3:1-5) Nahan se fatyô u veren ishima ser una mgbegha mbahyomov asev u samber a mbaaie sha nongo u Yehova. w24.04 10-11 ¶13-14

Una kure sha mi.—Esek. 33:33.

Shighe u zegecan una hii la je kpa, alaghga ior mbagenev mba vea nenge mtim u “Zegebabilon” la, vea umbur er Mbashiada mba Yehova yange ve ôron ér kwagh una va er sha tar nahan yô. Nahan alaghga mbagenev mba vea va nenge akaa ne aa er sha shighe u zegecan la, vea gema ishima. (Mpa. 17:5) Aluer kwagh er nahan yô, a lu vough er kwagh u yange za hemen ken Igipiti sha ayange a Mose la nahan. Umbur wer shighe u Mbaiserael lu duen ken Igipiti la, “ikpelaior igen lu yemen vea ve” yô, i kohol ve i due a ve imôngo. Alaghga ior mban mbagenev yange ve hii u nan Aôndo jighjigh shighe u ve nenge Atsan a Pue a Mose kaa ér nga van sha tar u Igipiti la, va sha tar la yô. (Eks. 12:38) Aluer i va tim Zegebabilon, man ior hingir u va kohol se cii ve mkurtar una va, er yange lu sha ayange a Mbaiserael la nahan, se nenge ser i er kwagh a vese shami gaa? Eihe! Se soo ser se lu er Ter wase u sha u a “zungwen mhôônom shi kunya kôron un a ior, u vihin ishima fele ga, tesen dooshima wuee shi eren kwagh sha mimi” la.—Eks. 34:6. w24.05 11 ¶12-13

Za hemen u dondon ikyav i kwaghôron u dedoo.—2 Tim. 1:13.

Aluer se de u dondon “ikyav i kwaghôron u dedoo” la yô, ka nyi ia er se? De se tese ikyav. Sha ayange a mbaapostoli la, Mbakristu mbagenev lu samber a aie ér iyange i Yehova i va. Alaghga tsô, washika ugen yange lu u ior ve lu ôron maa ve hen ér ka apostoli Paulu je nger kwagh ne ye. Mbakristu mbagenev ken Tesalonika yange ve na kwagh ne jighjigh je ve lu ôron mbagenev a u tôvon sha mi shio. Kpa luun er yange ve umbur akaa a Paulu tese ve shighe u lu vea ve la yô, ma ve na kwagh la jighjigh ga. (2 Tes. 2:1-5) Paulu yange wa anmgbianev nav mban kwagh ér ve de ne jighjigh a hanma kwagh u ve ongo ga. Paulu yange ôr kwagh u una wase ve ken hemen sha er imbakwagh la ia kera er ve ga yô, a kure washika na la sha u kaan ér: “Mo Paulu, m ngu ngeren ishughun yam sha uwegh agh. Ka ikyav i hanma washika wam; kape ka m nger kwagh je ne.”—2 Tes. 3:17. w24.07 12 ¶13-14

Gba u ne lu a ishimawan.—Heb. 10:36.

Yange gba u Mbakristu mba ken Yudia vea lu a ishimawan ken mcivir u Yehova sha ci u lu u ica a gba tsô vea tagher a zayol. Shin er Mbakristu mban mbagenev vande tagher a mtev u sha ican nahan kpa, ve kpishi yange ve hingir Mbakristu shighe u bem lu yô. Apostoli Paulu yange umbur ve ér vea va tagher a ican kpishi ken hemen, nahan ve wa iyol ve keghen a kegh sha er vea tile sha mimi zan zan ku ve, er Yesu kpa er nahan. (Heb. 12:4) Yange asema vihi Mbayuda mbagenev kpishi ker sha ci u ior kpishi lu hingir Mbakristu yum. Ken anyom a karen kpuaa ken ijime la, Mbayuda mba hemban 40 nahan “bum ér vea ya kwagh ga shi vea ma kwagh kpaa ga, saa vea wua Paulu, gayô ifyan i kôr ve.” (Aer. 22:22; 23:12-14) Shin er yange i kôr Mbakristu ihyom shi i lu tôvon ve a ican kpoghuloo nahan kpa, yange gba u vea za hemen u pasen loho u dedoo shi lu u vea za hemen u taver jighjigh ve u nan kpaa. w24.09 12 ¶15

[Yesu] kaa a ngô na ér: “Kwase, nenge! Wan wou ngula!”—Yoh. 19:26.

Yohane yange lu apostoli u Yesu Kristu doo un ishima yô. (Mat. 10:2) Shighe u Yesu lu eren tom na u pasen kwagh shin tar la, Yohane luun vea na hanma shighe cii. Nahan yange nenge uivande mba Yesu er, shi var a Yesu kua ken ashighe a ican je kpaa. Yange nenge er i mande Yesu sha kon, shi nenge a Yesu shighe u i nder un shin ku kera la kpaa. Heela tseegh ga, yange nenge er tiônnongo u Kristu lu vesen yô. Shi er Yohane tsa kpishi yô, yange nenge er i ‘pase loho u dedoo shin tar hen akaa a i gbe a cii la’ yô. (Kol. 1:23) Shighe u Yohane bee iyol je zurum u una kpe la, a zua a ian icivirigh i ngeren takeda u Mpase, u u ôr akaa a kpilighyol a Yesu Kristu tese un la. (Mpa. 1:1) Yohane yange nger takeda u Ivangeli u i yer sha iti na la. Shi a nger uwashika utar, mba i yer ér Yohane u hiihii, man u sha uhar, man u sha utar la. Yange nger washika na u sha utar la hen Orkristu u jighjigh ugen, iti na ér Gayu, u doo un ishima er ka wan na nahan la. (3 Yoh. 1) Kwagh u orjighjigh u been iyol ne nger la za hemen u taver mbadondon Yesu ishima zan zan sha ayange ase ne. w24.11 12 ¶15-16

Ne noov . . . eren nen kwagh a ve sha icivir.—1 Pet. 3:7.

Nom u kwase u nan a doo nan ishima yô, ka nan tese ér kwase la gba nan kwagh, shi nan cir iyol sha a nan. Ka nan nenge kwase u nan ér ka iyua i dedoo i Yehova a ne nan yô. (Anz. 18:22; 31:10) Sha nahan yô, ka nan eren kwagh a nan kundu kundu, man sha icivir kua shighe u nan lu yaven a nan je kpaa. Nan kighir kwase u nan ér nana yav a nan sha igbenda i kunya a hide a kôr kwase la a iyol i nan, shin nana nenge ér nan gba kwagh ga, shin imoshima i nan ia na nan ibo la ga. Nom la iyol i nan kpa, ka nan nôngon sha afatyô u nan cii ér nana lu a imoshima i wang sha ishigh ki Yehova. (Aer. 24:16) Ne noov, Yehova ka una nenge nea nôngon sha afatyô wen cii ner ne ôron shi ne eren hanma kwagh a kwase wen sha icivir nahan, i saan un iyol kpen kpen. Yô kange ishima wer u eren kwagh a kwase wou sha icivir sha u palegh nyityôkwagh i u er ve a vihi un cii, man sha u eren kwagh a na kundu kundu man sha icivir, shi tesen un dooshima. Aluer u ngu eren nahan yô, u tese wer kwase wou doo u ishima, shi a gba u kwagh. Yô, eren kwagh a kwase wou sha icivir, nahan u kura mlu wou vea Yehova u a lu Ijende you i hemban cii la.—Ps. 25:14. w25.01 13 ¶17-18

A [na] iyol na sha u paan se ken hanma inja i tindi u peren cii, shi a wanger nongoior sha ci na iyol na, ve lu kwagh na u ishima ishima, ve lu eren ityom i dedoo sha gbashima la.—Titu 2:14.

Mbacivir Yehova ka ve lu a gbashima kpishi u pasen loho u dedoo, shi ve er tom kpoghuloo, kwagh ne na yô mba kposo a mbagenev mba ve senge ér mba Mbakristu la. Nahan ka nyi ia wase se ve se za hemen u seer pasen kwagh sha gbashima? Se fatyô u henen kwagh ken ikyav i Yesu la, nahan fan er se kpa se fatyô u eren tom u pasen kwagh la sha gbashima yô. Shighe u Yesu lu shin tar la, a er tom na u pasen kwagh la sha gbashima. Jighilii yô, lu hemban eren u sha gbashima er shighe lu karen la. (Luka 13:6-9) Aluer se mba henen akaa a yange tesen shi eren la yô, se lu mba eren tom sha gbashima nyian. w25.03 14-15 ¶1-4

Orfankwagh ka nan er kwagh sha mfe.—Anz. 13:16.

Aluer u hen wer or u u zough a nan la nana lu nom shin kwase u injaa di ye? Doo u u pase or la ave ave er i lu u ken ishima laa? Bibilo kaa ér, orfankwagh ka nan hen sha kwagh cii ve nan tsua kwagh u nana er ye. Nahan doo u u ver ishima zulee u nenge gbenda u nan eren kwagh ken uma u nan la cii ve u pase nan er i lu u ken ishima la ye. U tôv sha aeren a or u u nenge a nan, nan doo u la zulee nena? U fatyô u nengen aluer Yehova doo nan ishima shi fan aeren a nan shighe u ne ze mbamkombo mba tiônnongo shin shighe u tiônnongo a due u za man ahumbe yô. Ka unô ve lu azende a nan, man ka akaa a nyi nan lamen sha mi? (Luka 6:45) Akaa a nan we ishima u eren la zua vea a ou kpa? U fatyô u pinen mbatamen mba ken tiônnongo u nan shin anmgbianev mbagenev mba ve fe kwagh u nan tsembelee yô, ve ôr u kwagh u nan. (Anz. 20:18) U fatyô u pinen inja i nan kua aeren a nan. (Rutu 2:11) Nahan kpa, er u lu nôngon wer u fa gbenda u nan eren kwagh la, palegh u eren akaa a u na a hagher nan yô. De keren wer u luun vea nan hanma shighe shin u fa hanma kwagh u nan ga. w24.05 22 ¶7-8

M pase u isholibo yam.—Ps. 32:5.

Mbatamen ka ve dondo ikyav i Yesu, nahan mba kur ikyaa fele ér orsholibo la nan venda u geman ishima ga. Ior mbagen ka ve tese mgemshima sha kwa hiihii u mbatamen ve tem vea ve la je, kpa mbagen yô shighe ka a kar cii ve, ve gema ishima ye. Nahan a gba u mbatamen vea tema vea orsholibo u nan gem ishima sha kwa hiihii ga la a hemba kwa môm tseegh. Adooga mbatamen vea teman vea or shon sha kwa hiihii la je, nana hii u henen sha kwagh u i ôr nan la zulee. Nahan nana hide a iyol ijime nana zamber Yehova ér a de nan kwaghbo u nan. (Ps. 38:18) Sha nahan yô, mbatamen vea hiden a teman vea nan yô, alaghga mnenge u nan una kaha kposo a u yange nan lu a mi sha kwa hiihii la. Mhôônom ka ma kôr mbatamen mba ve lu nôngon ér vea wase orsholibo nana gema ishima la, shi ka ve er a nan kundu kundu. Ka ve sôn Yehova ér a ver iniôngon ve la doo doo, shi ve ver ishima ér anmgbian ve la nana kav ibumegh ki nan nana gema ishima.—2 Tim. 2:25, 26. w24.08 22-23 ¶12-13

“‘Ka saan mo iyol a ku u or môm môm ga,’ ka kwagh u Yehova Ter u Hemban Cii a ôr je la. ‘Yô, gema nen asema, lu nen uma.’”—Esek. 18:32.

Yehova soo ér or môm môm nana tim ga! A soo ér mbaasorabo ve gema ishima ve hide hen a na. (2 Kor. 5:20) Ka nahan ve, Yehova yange a shi taver ikyurior i Iserael man ior nav mba ve undu un la asange asange asema ér, ve gema ishima ve hide hen a na ye. Mbatamen mba ken tiônnongo ka ve er tom ken mzough vea Yehova sha u taver mba ve er asorabo a vesen la ishima ér ve gema ishima. (Rom. 2:4; 1 Kor. 3:9) Mbaasorabo ka vea gema ishima yô, i ember sha kpishi! Ter wase u sha, Yehova iyol na kpa ka a ember kpishi shighe u iyôngo na i i saa la i hidi ken tiônnongo yô. Ka sea hen sha kunya u ka u kôr Yehova a mbaasorabo la, kua mhôônom nam ma zungwen man erdoo na la yô, a seer doon se ishima.—Luka 1:78. w24.08 31 ¶16-17

Yesu fe ér mba nôngon vea kôr un sha apera vea na un tor yô, a kar her kera, a hide a unde sha uwo un tswen.—Yoh. 6:15.

Yesu yange una lumun ér ior ve na un tor yô, ma lu wan ave sha akaa a patii a Mbayuda mba Mbaroma lu hemen ve la. Bibilo kaa a vese ér Yesu “kar her kera, a hide a unde sha uwo un tswen.” Shin er i lu kighir Yesu ér a na un tor nahan kpa, mayange lumun u nyôron iyol ken akaa a patii ga. Kwagh ne tese se kwagh u vesen kpishi! Se yô, mayange mbagenev vea kaa ér se na ve kwaghyan shin se bee ve angev sha ivande ga; shin vea ker u veren se tor kpaa ga. Kpa alaghga vea nôngo ér se er pati sha u haan or ishangen gayô se wuese or u ve nenge ér nana lu orhemen u injaa yô. Nahan kpa Yesu ver se ikyav sha kwagh u se er la wang. Yange venda u wan ave sha akaa a patii je va ôr ken masejime ér: “Tartor wam ka u shin tar ne ga.” (Yoh. 17:14; 18:36) Er se lu Mbakristu yô, gba u se henen kwagh shi se eren kwagh er Yesu nahan. Ka Tartor la se suen u, shi se pasen kwagh u u, shi se sônon ser u va ye. w24.12 4 ¶5-6

Hanma or u nana ngohol atindi a am shi nana kuran a yô, ka nan je m doo nan ishima ye. Man hanma or u m doo nan ishima yô, Terem kpaa nana doo un ishima, shi mo kpa nana doom ishima, shi me pase iyol yam hen a nan wang.—Yoh. 14:21.

Shighe u u lu ôron Bibilo yô, hen sha igbenda i u fatyô u dondon kwagh u u ôr la ken uma wou yô. Ikyav i tesen yô, shighe u u lu eren kwagh vea mbagenev yô, dondo ikyav i Yehova i ôron ijir sha mimi la nahan de sangen a sange ga. Tese wer Yehova man ior doo u ishima sha u ungwan imo na shi wasen mbagenev kua ken ashighe a i taver je kpaa, er Yesu nahan. Shi dondo ikyav i Yesu sha u pasen mbagenev kwagh, sha er ve kpa nagh ku ipaan kura ku a wase ve yô. Aluer se za hemen u timen sha kwagh u nagh ku ipaan kura yô, Yehova man Wan na vea seer doon se ishima, nahan ve kpa se seer doon ve ishima. (Yak. 4:8) Sha nahan yô, se eren tom a akaa a Yehova a ne se la sha er se za hemen u timen sha kwagh u nagh ku ipaan kura yô. w25.01 25 ¶16-17

U haa asorabo a am cii ken ijime you.—Yes. 38:17.

Shi a fatyô u geman mkaanem ma ken ivur i nyian ne nahan ér: “U er a [asorabo am] inja er m er a ga yô.” Bibilo shi seer ôron kwagh ne ken takeda u Mika 7:18, 19. I ôr hen ijiir la ér Yehova ka a haa asorabo a ase shin aiv a zegemnger. Sha ayange a tsuaa la, yange a ta kwagh shin zegemnger yô, i taver kpishi u hiden zuan a mi. Akaa a se hen ne tese wang ér Yehova ka una de se a asorabo a ase yô, a de se a mi vindi vindi sha er ishima ia kera za se iyol ga yô. Man ka vough er Davidi yange ôr nahan ér, “saan mba i de ve aferakaa a ve, shi i cir asorabo a ve la iyol.” (Rom. 4:7) Ka inja i u den or kwaghbo sha mimi je la! w25.02 9 ¶7-8

Lu nen yar yar shi i saan ne iyol gbem sha won ken kwagh u m lu gban la.—Yes. 65:18.

Nyian ne se mba ken paradiso u sha injakwagh u ior kpishi ve lu ker shi ve uve ityough u eren ishima i Yehova yô. Ior umiliôn imôngo mba ve lu ker la cii mba ken bem u mimi la. Mba ve lu ken paradiso ne, kange ishima ér mayange vea undu un ga. Shi ve soo ér vea wase ior kpishi er ve fetyô la ve va kohol ve ken ijiir i hemban doon ne. Ka hanma ijiir laa? Ka paradiso u ken jijingi la! Er se lu ken tar u Satan u u cieryol shi ifer kua ihyom i ngee ker nahan kpa, kwagh er doo yô, Yehova ver ijiir i sha injakwagh i ior nav vea lu ker ken bem man ken mzough yô. (1 Yoh. 5:19; Mpa. 12:12) Ter wase u sha u se doo un ishima la ngu nengen er mlu u tar ne a lu benden a ior yô, kpa ngu kuran mbacivir un sha er vea za hemen u civir un saan saan yô. Mkaanem nam kaa ér paradiso u ken jijingi ne ngu er “mure u yeren” her man er “sule u i ur u mngerem tsembelee” nahan. (Yes. 4:6; 58:11) Sha iwasen i Yehova yô, ior mba ve lu ken paradiso ne mba wan ishima a ayange a masejime a uma a taver yum ne.—Yes. 54:14; 2 Tim. 3:1. w24.04 20 ¶1-2

Pasen nen Aôndo akaa a a gbe ne la.—Fil. 4:6.

Aluer u soo u vôson nom shin kwase yô, u er msen sha mi je ka u henen a hen ga. Nahan kpa, Yehova tôndo zwa u nan or môm nom shin kwase ga. Kpa er kwagh wou a gbe un ishima yô, una wase u er u lu keren or u u vôso yô. Nahan za hemen u pasen Yehova er i lu u ken ishima la man akaa aa a sar u la. (Ps. 62:8) Sôn Yehova a na u kwaghfan man ishimawan. (Yak. 1:5) Aluer u zua a or hegen u u vôso ga kpa, Yehova tôndo zwa ér una za hemen u nengen sha mbamgbe ou mba sha iyol kua mba ken ishima la cii. (Ps. 55:22) Nahan kpa, gba u u wa ikyo sha er u yem keren nom shin kwase je u hungur a akaa a vesen a ken uma ga yô. (Fil. 1:10) Saa or a er kwase shin nom ve a saan nan iyol ga, kpa ka ijende i or ye vea Yehova la ia na a saan nan iyol sha mimi ye. (Mat. 5:3) Shi er u lu kwav ne, u fatyô u seer eren tom u pasen kwagh. (1 Kor. 7:32, 33) Er kwagh a shighe u u lu a mi ne sha inja. w24.05 21 ¶4; 22 ¶6

De keren nen mtsera wen tseegh ga, kpa keren nen mtsera sha ci u mbagenev kpaa.—Fil. 2:4.

Doo u ne sôôr ayol a en a kuma shighe nena? Ka sea tôô shighe sea hen sha kwagh tsembelee ga yô, ashighe kpishi kwagh la ka a za i doo ga. (Anz. 21:5) Nahan shighe u ne tôô u sôôr ayol a en la, a̱ kuma u ne fa ayol a en tsembelee yô. Kpa de sôôr nen ayol a en zan zan i karen shighe u ma ne sôôr ve ma i hemba doon la ga. Bibilo kpa kaa ér: “Ka a ver ashe a kwagh man una va bunde yô, ishima i ure.” (Anz. 13:12) Mbagenev vea wase mba ve lu sôôr ayol a ve la nena? Se fatyô u lôhôn ve iwer, shin mcivir u hen tsombor, gayô ahumbe a man. (Rom. 12:13) Sha nahan yô, u fatyô u duen geri vea ve shin tôôn ve shin mato wou, gayô lôhôn ve hen ya wou sha er vea lu tswen ga yô. (Gal. 6:10) Aluer mba ve lu sôôr ayol a ve la, kaa a we ér u za lu vea ve yô, nenge kwagh la wer ka gbenda u injaa u wasen ve. De deen ve ve luun ve tseegh ga, kpa gema fa shighe u i doo u u na ve ian vea lam sha akaa a ve, a ve soo ér or a fa ga la yô. w24.05 30 ¶13-14

M na un ian mer a gema ishima.—Mpa. 2:21.

Mbatamen ka ve nôngo ér vea fa akaa a yange na ve or shon nan hingir u eren isholibo yô. Ikyav i tesen yô, ijende i nan vea Yehova i kera taver gaa? Nan de u henen Bibilo shi nan kera dugh kwaghpasen hanma shighe gaa? Nan de u eren msen hen Yehova hanma shighe shi msen u nan kera ngu kôrough gaa? Nan de asaren a bo nga yan tor sha a nana? Ka unô ve lu azende a nana? Ka iemberyolough i nyi nan tsua u erene? Akaa a nan tsough u eren la bende a asaren a nan man mhen u nan nena? Nan kav er ieren i nan la i ne i lu Yehova, Ter u nan la ken ishima kpa? Mbatamen vea fatyô u pinen nan mbampin mba vea wase nan u henen sha akaa a a vihi ikyaryan i nan vea Yehova, nahan nan hingir u eren isholibo la. Ka ve lam a nan kundu kundu, kpa ve palegh u pinen nan akaa a i gbe u vea fa keng ga la. (Anz. 20:5) Shi mbatamen vea fatyô u ôron nan injakwagh i ia wase nan u nengen er ieren i nan la i lu shami ga yô. Alaghga shighe u mbatamen ve hii teman vea or shon la je, nana vaa afanyô kpishi sha ieren man mhen u nan u shami ga la. Adooga je yô nana gema ishima. w24.08 22 ¶9-11

Gba keng u me ôr loho u dedoo u Tartor u Aôndo ken agar agen kpaa, sha ci u ka kwagh u i tindim je la.—Luka 4:43.

Yesu yange er tom u pasen “loho u dedoo u Tartor” la sha gbashima sha ci u fa ér ka kwagh u Aôndo a soo ér una er je la. (Luka 4:43) Yange nenge tom u pasen loho u dedoo ne ér ka kwagh u vesen ken uma na. Shighe u Yesu er tom na u pasen kwagh va shi iwer kpuaa la je kpa, lu nyôron “sha agar a vesen kua agar a kiriki” tesen ior. (Luka 13:22) Shi yange tsaase mbahenen nav u pasen loho u dedoo vea na. (Luka 10:1) Nyian ne kpa, Yehova man Yesu soo ér se hemba veren ishima u eren tom u pasen loho u dedoo la. (Mat. 24:14; 28:19, 20) Se fatyô u seer lun a gbashima u pasen kwagh sha u nengen ior er Yehova kpa a nengen ve nahan. A soo ér ior kpishi ve ungwa loho u dedoo ne, shi ve fa mimi sha kwagh na. (1 Tim. 2:3, 4) Er i lu u loho u dedoo ne ua fatyô u waren uuma mbaiorov yô, Yehova soo ér se seer fan u pasen ior kwagh. Aluer ior mba se pasen ve kwagh la lumun u civir Yehova hegen ga kpa, vea fatyô u va zuan a ian i civir un cii ve zegecan una bee ye. w25.03 15-16 ¶5-7

Kpa or u nan sugh imbaor la yô, nan ngu nyôron nongo a or shon ken aeren a nan a ifer.—2 Yoh. 11.

Hanma Orkristu yô nana er tom a imoshima i nan i Bibilo i tsaase i la u tsuan kwagh u nana er sha ikyaa ne yô. Mbagen yô a doo ve u sughun imbaor la shighe u nan ve mkombo yô. Nahan kpa, se lam a or shon gôgônan ga shi se er akaa agen vea nan kpaa ga. Alaghga mbagenev vea pine ér, ‘Kpa Bibilo kaa ér, Orkristu u nan sugh or u i dugh nan ken tiônnongo kera yô, nan ngu nyôron nongo a or shon ken aeren a nan a ifer la gaa?’ (2 Yoh 9-11) Nahan kpa, avur a a kase 2 Yohane 9-11 la nga ôron kwagh u mbavendan mimi, kua ior mba ka ve taver mbagenev asema kpoghuloo ér ve er akaa a Bibilo i vende yô. (Mpa. 2:20) Sha nahan yô, aluer or nan ngu samber a atesen a mbavendan mimi kpoghuloo shin aeren a bo agen yô, mbatamen vea za sôr nan ga. Nahan kpa, ishimaveren ngi ér, nana fatyô u geman ishima hiden ken tiônnongo. Kpa aluer imbaor la nan ngu a gema ishima nan hide ga yô, mayange se sugh nan shin se lôhô nan ser nana va mkombo u tiônnongo ga. w24.08 30-31 ¶14-15

Asema lu a bugh ve u kaven nahan ga.—Marku 6:52.

Yesu yange ne ikpelaior kwaghyan been kera yô, a kaa a mbaapostoli nav ér ve nyôr tso ve hide ve yem ken Kapernahum. Mba moughon u hiden yô, un kar hen ijiir la kera yem sha uwo, sha er ikpelaior la i de kôron un naan un tor ga yô. (Yoh 6:16-20) Er mbaapostoli lu peren zegemnger la, ijeverahumbe za mough taveraa gba kpianger a mngerem. Ica i gbe ga yô, ve nenge Yesu lu zenden sha kwavmnger van. Tsô Yesu kaa a Peteru ér un kpa a zende sha kwavmnger. (Mat. 14:22-31) Kpa Yesu va nyer shin tso je maa ijeverahumbe la de. Kwagh ne yange kpiligh mbahenen iyol je ve kaa ér: “Mimi je, u ngu wan u Aôndo.” (Mat. 14:33) Doo kpishi er yange mbahenen ôr kwagh ne shighe u ve nenge Yesu na ikpelaior kwaghyan sha ivande la ga, kpa lu shighe u ve nenge zende sha kwavmnger la yô. Marku yange seer ôron kwagh sha kwagh u er ne vighe vighe, a kaa ér: “Kwagh ne kpiligh [mbaapostoli] iyol tsung, gadia shin er un u na ior ikpenberedi la lu a tahav mbu shi eren ivande ne nahan kpa.” (Mar. 6:50-52) Inja na yô, Yehova yange na Yesu tahav mbu eren akaa agen kpaa, lu u nan ior kwaghyan tseegh ga, kpa mbahenen nav fa nahan ga. w24.12 5 ¶7

Ishima na yô, [ka] u i̱ yima ior cii shi ve̱ zua a mfe u mimi u vough la.—1 Tim. 2:4

Kwagh ugen kpa ngu u se er u wuese Yehova sha dooshima u a tese se la yô. Kwagh shon yô, ka u tesen Yehova ser se wuese un sha nagh ku ipaan ku a ne la hen shighe u Umbur Ku u Yesu ne. Dugh u wan iyol i va zan Mkombo u Umbur Ku u Yesu la sha yô, se fatyô u lôhôn mbagenev kpaa mkombo shon. Pase mba u lu lôhôn ve la kwagh u una za hemen hen Mkombo u Umbur Ku u Yesu la yô. Kwagh u una wase u yô, u fatyô u tesen ve uvidio mba sha jw.org/tiv mba ve er kwagh u ku u Yesu la. Er vidio i i lu a itinekwagh ér Er Nan Ve Yesu Yange Kpe? la nahan, man vidio i Umbur Ku u Yesu la. Mbatamen ve nôngo sha afatyô ve cii ve lôhô mba iyol i kpe ve u civir Yehova la. Hen ase er aluer i wase iyôngo i Yehova i i saa la igen cin hide ken ikyumile ve a saan Yehova kua Yesu man mbatyomov cii iyol, shi shin tar kpa a ember yô! (Luka 15:4-7) Shighe u se ze Mkombo u Umbur Ku u Yesu la kpa, doo u se sugh anmgbianev mba ve lu ken tiônnongo la tseegh ga, gba u se sugh mbahev kua mba ve kera ve mkombo ga ica i gbe la kpaa. Doo u se ngohol ve sar sar!—Rom. 12:13. w25.01 31 ¶15

Se doo [Aôndo] ishima ve a tindi Wan na sha u a̱ lu nagh ku wamen sha ci u asorabo a ase ye.—1 Yoh. 4:10.

Nagh ku ipaan kura wase se u kaven er Yehova a ôron ijir sha mimi yô. Kpa u hemban cii yô, ku wase se u kaven ieren igen i yange i mgbegha Yehova ve tindi Yesu ér a va kpe sha ci wase yô, ieren shon yô ka dooshima. Ka er se doo un ishima yum ve yange er nahan ye. (Yoh. 3:16; 1 Yoh. 4:9, 10) Kwagh u nagh ku ipaan ne tese se ér Yehova soo ér se lu uma gbem sha won di tseegh tsô ga, kpa se lu ken tsombor na. Hen ase sha kwagh ne: Yange Adam eren isholibo yô, Yehova dugh un ken tsombor Na u u lu mbacivir un tseegh la kera. Sha nahan yô, se cii i mar se ken tsombor u Aôndo la ga. Kpa Yehova den se asorabo a ase sha ci u nagh ku ipaan kura, shi ken hemen yô uumace mba ve ne un jighjigh, shi ve ungwan imo na la cii una va a ve vea hingir mba ken tsombor na. Hegen je kpa, Yehova una fatyô u den se a asorabo, shi se fatyô u lun vea na kôôsôô kua anmgbianev asev mba nomso man mba kasev. Sha kpôô yô, se doo Yehova ishima!—Rom. 5:10, 11. w25.01 21 ¶6

Bibilo i ôron sha shighe u Umbur Ku u Yesu: (Akaa a yange er sha iyange i Nisan 9 yô) Yohane 12:12-19; Marku 11:1-11

Ka sha kwagh ne i pase er se doo Aôndo ishima ye.—1 Yoh. 4:9.

Nagh ku ipaan kura, ka iyua i injaa je ka kwagh u henen a hen ga! (2 Kor. 9:15) Er Yesu a kpe sha ci wase yô, u fatyô u yan ijende vea Yehova Aôndo kangenaa. Shi u fatyô u veren ashe u va lun uma gbem sha won. Sha nahan yô, doo u se tesen ser se wuese nagh ku ipaan ku Yehova, un u dooshima yange mgbegha un na nagh ku ipaan la! (Rom. 5:8) Yesu yange kaa ér se eren Mkombo u Umbur Ku na, sha er se za hemen u tesen ser nagh ku ipaan kura ku se a inja, shi mayange se tôô ser ka beerkwagh ga yô. (Luka 22:19, 20) Inyom ne a lu eren Mkombo u Umbur Ku u Yesu sha iyange i Tomanyiin Aipor 2, 2026. Se cii se mba wan iyol i zan mkombo ne je ka ashe tugh ga. Aluer se tôô shighe u Umbur Ku u Yesu ne, se hen sha akaa a Yehova man Wan na ve er sha ci wase la yô, kwagh la una wase se kpishi je. w25.01 20 ¶1-2

Bibilo i ôron sha shighe u Umbur Ku u Yesu: (Akaa a yange er sha iyange i Nisan 10 yô) Yohane 12:20-50

Ngohol nen ityesen yam, i de lun azurufa ga, ngohol nen mfe kpaa, i de lun zanaria u hemban doon cii la ga.—Anz. 8:10.

Aluer u ngu henen sha dooshima u Yehova Aôndo man Kristu Yesu ve tese se la yô, kwagh la una wase u u seer fan er u doo ve ishima yô. Ken inyom ne, u fatyô u ôron takeda u ivangeli môm shin hemban nahan, sha shighe u Umbur Ku u Yesu la. Kpa de nôngon wer u ôr mtom kpishi hen shighe môm ga. Ôron kure kure shi keren atôakyaa agen i gbe u Yehova man Yesu vea doo se ishima yô. Alaghga u nenge wer akaa a he kera nga a u hen sha kwagh u ijirôron i mimi i Aôndo, man dooshima na kua nagh ku ipaan la ga. Jighilii yô, ka u se za hemen u henen akaa a he sha atineakaa ne gbem sha won. Nahan ôron shi henen akaa a doon tsung, a a lu ken ityakeda yase la. w25.01 24-25 ¶13-15

Bibilo i ôron sha shighe u Umbur Ku u Yesu: (Akaa a yange er sha iyange i Nisan 11 yô) Luka 21:1-36