Mbatamen man mbatamen mba sôron atôônanongo kua afishi a branci man Mbahemenev mba Shin Itine ka ve tese se kwagh u se er sha er se civir Yehova yô. Kpa, ashighe agen se kav er i hii ve ve kaa ér se er ma kwagh ga. Alaghga se nenge ser kwagh u ve kaa ér se er la doo kuma ga. Alaghga je yô, se hii u veren ishima sha mbamyen mba anmgbianev mba ve lu kaan ér se er kwagh shon la. Ka sea zenden sha jighjigh u nan yô, se lu a vangertiôr ser ka Yehova a lu hemen nongo na ye, shi a fa mbamlu asev kpaa. Kwagh ne ka a na yô, se kegh iyol u ungwan imo i mba ve lu hemen la, shi se er kwagh ne a ishima yase cii. (Heb. 13:17) Se fa ser, ka sea ungwan imo i mba ve lu hemen la yô, kwagh la a wase tiônnongo u lun ken mzough. (Ef. 4:2, 3) Ka se lu a vangertiôr ser, aluer anmgbianev mba ve hemen se la ve yina kpa, se mba dondon hemen ve yô, Yehova una ver se doo doo. (1 Sam. 15:22) Shi se mba a vangertiôr ser, aluer akaa agen a ve kaa ér se er la ka sha inja ga kpa, Yehova una sôr a hen shighe u a nenge i doo un la. w25.03 23-24 ¶13-14

Se mba uma sha shighe u doon kpishi! Hanma iyange yô, ka se nenge er akaa a Bibilo i tsenga ôron la, a lu kuren sha mi sha ashe a ase yô. Ikyav i tesen yô, ka se nenge er “tor u ken imbusutarimese” vea “tor u ken imbusutariyan” la ve lu nôngon ker ayol a ve, sha ci u hanma ve nan soo ér nana hemba tahav sha tar cii yô. (Dan. 11:40) Shi se nenge er i lu pasen loho u dedoo u Tartor u Aôndo sha tar cii, shi ior umiliôn imôngo ve lumun u civir Yehova yô. (Yes. 60:22; Mat. 24:14) Shi se mba zuan a kwaghyan u ken jijingi kpishi “sha shighe [vough].” (Mat. 24:45-47) Yehova ngu wasen se sha er se kav akaa a vesen a ica a gba ga tsô aa er la yô. (Anz. 4:18) Se fatyô u lun a vangertiôr ser sha shighe u zegecan una va hii la nahan, se fa hanma kwagh u i gbe u se fa ve una wase se u wan ishima civir Yehova sha mimi, shi lun ken mzough vea anmgbianev asev hen shighe u taver la yô. Nahan kpa, gba u se umbur ser akaa agen a ica a gba ga tsô aa er ken hemen la yô, se fa ga. w24.05 8 ¶1-2

Orpasalmi ne yange ter ishember i angereke la jighilii. Angereke ka nyi? Jighilii yô, angereke ka u ôron kwagh u bo sha iyol i or u una vihi nan iti yô. Shi Pasalmi 15:3 umbur se ér, mba ve lu ken tenti u Yehova la mba we mbawanndor a ve akaabo iyol ga, shi mba eren azende a ve ifer ga. (Ps. 15:1) Se fatyô u eren azende a ase ifer nena? Aluer se mba ôron akaabo sha iyol i or yô, se lu eren nan ifer a mfe shio. Ikyav i tesen yô: (1) anmgbian u kwase ugen de u eren pania, (2) nom man kwase ugen de u eren tom shin Betel shin (3) anmgbian u nomso ugen kera ngu ortamen shin orshiren tiônnongo ga. Aluer se mba ôron anmgbianev mba nomso man mba kasev ser anmgbianev mban er kwaghbo, ka nahan ve ve kera lu sha aan a tom ne ga yô, a lu shami ga. Alaghga atôakyaa agen aa lu a a ne ve ve kera lu sha aan a tom la ga a se fe ga yô. Or u nan lu ken tenti u Yehova yô, nan “eren orwanndor a nan kwagh u bo ga, nan vihin azende a nan iti kpaa ga.” w24.06 11 ¶11-13

Aluer se mba eren ishima i Yehova sha hanma kwagh u se tsough u eren cii yô, kwagh la una na se hemba cian un. Shighe u u lu ôron Bibilo sha akaa a a vande eren yô, pine iyol you wer, ‘Luun er ka mo nahan yange ma m er nena?’ Ikyav i tesen yô, tôô wer yange u lu her u lu ungwan er uityombaiorov Mbaiserael ve lu nan ripoti i mimi ga, shighe u ve za nenge tar u Yehova tôndo zwa u nan Mbaiserael la yô. Yange ma u na ve jighjigh nahan ma u yem cian uumace, ma u de u cian Yehova ma u kera er ishima na gaa? Kov u Mbaiserael la cii yange ve nenge a mimi ken kwagh u Yosua vea Kalebu lu ôron la ga. Kwagh la na yô, Yehova venda ér ve de nyôron ken Tar u Ityendezwa la ga.—Num. 14:10, 22, 23. w24.07 10 ¶7

Gomer kwase u profeti Hosea yange er idya shi undu Hosea yem za kohol nomso mbagen. Kwagh na yange gande? Yehova u a fe asema a ior la kaa a Hosea ér: “Shi za, za tese kwase u a doo orgen ishima, shi a lu eren idya la wer a doo u ishima, vough er Yehova kpa ior i Iserael ve doo un ishima, shin er ve yem dondon mbaaôndo mbagen . . . nahan kpaa” la. (Hos. 3:1; Anz. 16:2) Fa wer, kwase u Hosea yange lu eren isholibo i vesen la her. Nahan cii kpa, Yehova kaa a Hosea ér a de un kwaghbo la, shi a hide a na a va lu kwase na her. Kape Yehova kpa yange gema ijime a ior nav mba ve taver ityough la ga je la. Shin er ve lu eren akaabo a vesen her nahan kpa, ve doo un ishima her shi a za hemen u tindin uprofeti nav ér ve wase ve ve gema asema shi ve sôr uuma vev. Kwagh ne tese ér Yehova u a ꞌtôvon asemaꞌ a ior la una ker or u nan lu eren isholibo i vesen her la shi una za hemen u wasen nan ér nana gema ishima. w24.08 10 ¶7

Mbayuda mba yange ve hingir Mbakristu la yange ve tagher a mtaver u vesen. Hen shighe ugen la, Mbayuda lu ikyuior i Yehova tsegha yô. Yerusalem lu ijiir ve i vesen, sha ci u lu ker ator a a hemen sha ityough ki Yehova la hemen shi tempel u lu ijiir i ior va civir Yehova her la kpa lu ye. Mbayuda mba ve civir Yehova sha mimi la cii ve dondon Tindi u Mose kua akaa agen a mbahemenev mba kwaghaôndo ve tesen la. Yange i tese ve akaa a vea yaan man gbenda u vea nengen kwagh u icôngo kua mba ve lu Mbayuda ga la cii. Nahan cii kpa, Yesu va kpen yô, Yehova kera lumun iniav vev mbira ga. Kwagh ne yange va Mbakristu mba ve lu Mbayuda shi ve kura atindi ne hoghor ve la a mtaver. (Heb. 10:1, 4, 10) Mbakristu mba vian er Peteru nahan je kpaa, yange taver ve u dondon mbamgem mban mbagen. (Aer. 10:9-14; Gal. 2:11-14) Sha ci u atesen a ve a he ne yange na yô, mbahemenev mba kwaghaôndo u Mbayuda lu tôvon ve a ican. w24.09 9 ¶4

Hanma shighe u Yehova a ne ior nav tom ér ve er yô, ka a ver ishima ér ve er tom shon sha inja sha inja, i de lu nzughul nzughul ga. (1 Kor. 14:33) Ikyav i tesen yô, Aôndo soo ér i pase loho u dedoo i tser tar. (Mat. 24:14) Yehova ver Yesu ér a hemen tom ne. Man Yesu ngu nengen ér i er tom ne sha inja sha inja. Yange mba veren atôônanongo sha ayange a mbaapostoli la yô, i ver mbatamen sha ajiir kposo kposo sha er vea tesen er a er akaa yô. (Aer. 14:23) Annongo u mbatamen kua mbaapostoli mba sha Yerusalem yange ve tsua kwagh ugen u lu u atôônanongo cii a dondo yô. (Aer. 15:2; 16:4) Er anmgbianev mba nomso man mba kasev mbara dondo kwagh u i kaa ér ve er la yô, “anmgbianev mba sha atôônanongo la cii za hemen u taver jighjigh ve u nan, shi ingyegh ve lu seer ayange ayange.”—Aer. 16:5. w24.04 8 ¶1

Sha iyange i Nisan 16 la, kasev mbajighjigh mbagenev za ér vea za nenge ape i gbir ikyom i Yesu la. (Luka 24:1, 10) De se nenge kwagh u yange er kwase ugen ken a ve yô, ka Maria Madalina je la. Yange Maria za sôôn hen uwar la yô, a nenge u lu gbilin. Tsô a yevese a va ôr Peteru vea Yohane, maa a hide a cir ve ijime er ve lu yevese zan hen uwar shon la. Kpa mba za nengen ér uwar la ngu gbilin yô, ve cin ve hide ken ya. Kpa Maria di ye? Un hide ga, lu her lu vaan. Cuku tsô kpa fa ér Yesu ngu nengen ga. Yesu nenge kwase u jighjigh ne lu vaan, nahan mhôônom kôr un a na. Tsô a ande hen Maria, a er kwagh u yange taver un ishima kpishi yô. A lam a na shi a na un tom ugen, ér a za pase anmgbianev nav er un nder shin ku yô.—Yoh. 20:17, 18. w24.10 13 ¶7

Mose yange lu profeti, man orjir, man orhemen kua orngeren akaa. Yange hemen Mbaiserael due a ve ken kpan ken tar u Igipiti kera, shi nenge iyol na er Yehova er uivande kpishi yô. Yehova yange mgbegha un nger ityakeda i Bibilo i itian i hiihii la, kua Pasalmi 90. Shi alaghga a lu un nger Pasalmi 91 kpaa ye. Shi ikyav tese ér a lu un yange nger takeda u Yobu la ye. Shighe u kera shi ica ga u Mose una kpe, zum u a lu anyom 120 la, a yila Mbaiserael cii va kohol imôngo, a umbur ve akaa a Yehova lu eren sha ci ve, a ve nenge sha ashe a ve yô. Ve mbagenev kpishi yange ve nenge uivande mba Yehova er, man er tsaha Mbaigipiti yô. (Eks. 7:4) Yange ve nenge Yehova pav Zegemnger u Nyian, ve hungwa ve zende sha tareghinyaa ve per yande la. Shi ve nenge er Yehova tim Farao kua ikyumutya na yô. (Eks. 14:29-31) Shighe u ve lu ken taaikyôngo la kpa, ve nenge er Yehova kura ve shi koso ve yô. (Dut. 8:3, 4) Hen shighe ne, kera shi ica ga u vea nyôr ken Tar u Ityendezwa la, nahan Mose soo ér una mase taver ve ishima cii ve una kpe ye. w24.11 8-9 ¶3-4

Mbayuda kpishi mba Yesu lu lamen a ve ken Galilia ken inyom i 32 la yange ve soo ér a na ve kwaghyan u iyolough tseegh. Kpa Yesu wase ve u kaven ér kwagh ugen ngu u a hembe kwaghyan u iyolough yô. Yange tese ve kwagh u una wase ve u zuan a uma u tsôron la. Yesu shi kaa a ve ér ior mba ve kpe je kpa a va nder ve sha iyange i masetyô, vea lu uma gbem sha won. Lu ôron kwagh u ior kpishi, lu kwagh u annongo u ior kpuaa tseegh ve lu ker, u va ôr hen mkombo u Kwaghyan u Ter u Aikighe la ga. Ken Galilia yô, yange lu ôron kwagh u doon u ior cii vea fatyô u zuan a mi yô. w24.12 11 ¶9-11

Yehova kôr hanma or u nan eren tswam shin ipila cii ihyom. (Ps. 11:5) A ôr jighilii ér nom ka nana eren tswam a kwase u nan nahan, i vihi un a nan je i zua ga. (Mal. 2:16) Aluer nom nan ngu eren kwagh a kwase u nan sha inja ga yô, kwagh la una vihi mlu u nan vea Aôndo. Shi mbamsen mba nan je kpa, Yehova una kera ungwa ga. (1 Pet. 3:7) Noov mbagenev ka ve nyoon ishima a kwase, shi ve lam a nan côu côu. Kpa Yehova venda “ishimanyoon man iyugh man ieren i zôhôn genger genger man ityuhwanev.” (Ef. 4:31, 32) Nom u nan lamen a kwase u nan côu côu yô, ka nan vihi ivese i nan tseegh ga, ka nan vihi mlu u nan vea Yehova kpaa. (Yak. 1:26) Kape kwagh u nom u nan nengen ufoto mba ijimbagh kpa a lu vough je la. Nan kpa ka nan vihi ijende i nan vea Yehova. Shi ieren i nan la ka i tese ér kwase u nan gba nan kwagh ga. Yehova soo ér nom nana eren kwagh a kwase u nan sha mimi. Or u nan eren kwagh a kwase u nan sha mimi yô, mayange nana er kwagh u hôngorough a kwase ugen ga, mhen u eren imbakwagh la tsô kpa nana soo ér a va nan ken ishima ga. Yesu yange kaa ér or u nan kenger kwase sha gbenda u a sar nan u eren idya a kwase la cii yô, nan er idya a kwase la “ken ishima i nan.”—Mat. 5:28, 29. w25.01 9 ¶6-8

Bibilo kaa ér mbacivir Yehova ka mbaperapera. Kwagh ne tese ér Yehova soo ér se kimbi kwagh sha asorabo a se eren la ga. Kwagh u Yehova a er ne tese ér atindi a na gba un kwagh ga ze. A nenge se ér se mba mbaperapera sha ci u se kuma u lun mbaperapera yum ga. Nahan kpa, kwagh ne tese ér Yehova lumun a asorabo a ase ga. Kpa a kegh a kegh iyol u den se a asorabo a ase sha ci u se na jighjigh a kwagh u un man Yesu ve er u nan nagh ku ipaan la. (Rom. 3:24) Yehova ka una nenge se ér se mba mbaperapera yô, kwagh la a wase se nena? Yehova tsua mbagenev mba a nenge ér mba mbaperapera la, ér ve hemen vea Yesu sha shi ve hingir ônov nav kpaa. (Titu 3:7; 1 Yoh. 3:1) I de ve a asorabo a ve. Kera mba mbaasorabo ga, nahan ve kuma u lun ken Tartor u Aôndo. (Rom. 8:1, 2, 30) Mbagenev mba Yehova a nenge ve ér mba mbaperapera la vea lu uma gbem sha won shin tar. Yehova de ve a asorabo a ve nahan ve hingir azende a na.—Yak. 2:21-23. w25.02 5 ¶17; 7 ¶18

Nenge ase er Apostoli Peteru yange kera lu a mnenge u Yehova sha akaa shighe ugen la ga yô. Yesu yange kaa a mbaapostoli nav ér un ngu yemen sha Yerusalem, man a za na un sha ikyev i mbahemenev mba kwaghaôndo, vea na un atsan kpishi, shi vea wua un kpaa. (Mat. 16:21) Peteru yange fa er i lu Yesu a lu Mesiya u ityendezwa la, shi i lu un Aôndo una va er tom a na u yiman ior nav yô. Ka nahan ve alaghga yange taver Peteru u nan jighjigh ér Yehova una de ér i wua Yesu ye. (Mat. 16:16) Tsô Peteru ta ibyalegh a Yesu, gba za vendan a na kaan ér: “Tere, de ôron imbakwagh la sha iyol you ga; mayange kwagh a er u nahan ga.” (Mat. 16:22) Er Peteru lu a mnenge u Yehova sha ikyaa ne ga yô, mnenge na zua vea u Yesu ga. Alaghga Peteru yange una lu a awashima u dedoo, kpa Yesu venda kwaghwan na la. Yehova yange soo ér Yesu a lu or u wan iyol na ikyo tseegh ga. Peteru yange hen kwagh u injaa hen shighe ne; yange hen er i gbe u una nengen akaa er Aôndo kpa a nengen la yô. Se kpa se fatyô u henen kwagh u vesen ken kwagh ne. w25.03 9 ¶5-6

Ishima ngi vihin we ker sha ci u or u u ne nan jighjigh yô nan er kwagh u van we ahenge shin nan nzughul a wee? Gba u u umbur wer, aluer or nzughul a we nan nan kpa, u doo Ter u u sha la ishima her. Se fatyô u zuan a ishimasurun ken mkaanem ma Davidi ma ken ivur i nyian ne. Takeda ugen kaa ér “mba iyol i kpe ve la” vea fatyô u lun mba ve lu a ishimaverenkeghen ér kwagh u dedoo môm una er ve ga yô. Yehova wasen mba i lu ve nahan la nena? Yehova “ngu ikyua” a vese er ormaren u ônov mba nan ve doo nan ishima ka nan kôr wan u nan uwegh shighe u kwagh a ze nan iyol nan surun nan ishima nahan. Mhôônom ka ma kôr un a vese shi a kegh iyol u wasen se shighe u ishima i vihi se sha ci u or nzughul a vese shin or wase nan undu se yô. Ka a kegh a kegh iyol u surun se ishima shighe u ishima i lu vihin se ker shi se nenge ser kwagh hemba se yô. A na se ishimaverenkeghen sha akaa kpishi. Nahan kwagh la ka a wase se u wan ishima a atsan a se lu tagher a mi hegen ne.—Yes. 65:17. w24.12 23 ¶13-14

Nyian kpa, gba u mbatamen vea fa ér Yehova nenge akaa a dedoo a ve lu eren la shi a gba un kwagh kpaa. Dugh tom u sôron anmgbianev man u tesen man u kwaghpasen u mbatamen ve eren la sha yô, shi mbatamen mbagen kpishi mba wasen tom u maan ayou a nongo u Yehova shi wasen anmgbianev mba kwagh a tser ve yô. Mbatamen mbagen mba eren tom u Nengen Anmgbianev Angev sha Iyouci shin mba eren tom ken Kômatii u Wasen sha Kwagh u Iyouci la. Mbatamen mban fa er tiônnongo ne a lu u Yehova yô. Nahan ka ve er ityom ve ne a ishima i môm, sha ci u ve na jighjigh ér Yehova una na ve injar sha tom ve (Kol. 3:23, 24) Ka hanma or cii nana lu ortamen ga. Kpa se cii se mba a kwagh u se fatyô u nan Yehova yô. Ka sea eren hanma kwagh u se fetyô cii sha u civir un yô, i doo un kpishi. Ka sea er iyua kpuaa tseegh u suen tom u se eren sha tar cii la kpa i doo un a vese. Shi ka sea deen mbagenev a kwaghbo nahan i doo un a  vese kpishi. Fa wer kwagh u u fetyô u eren la gba Yehova kwagh. Ieren you la i doo un shi una na u injar kpaa.—Luka 21:1-4. w24.06 23 ¶12-13

Kwagh u Solomon ôr ne tese kwagh u una fatyô u eren or u civir Yehova yô. Alaghga nana er isholibo i vesen maa nana nenge ér kwagh shon yange er fese. Gayô alaghga nana kaa ér, “Yange m hen mer kwagh a er nahan ga.” Kpa aluer nan hen sha kwagh u yange za hemen la tsembelee yô, nana nenge er yange nan er akaa shami ga ve hingir u nana za er isholibo i vesen yô. Man alaghga akaa a shami ga a yange nan er la lu u yan ijende a ior mba bov shin u eren iemberyolough i bo shin zan hen ajiir a sha Intanet a bo gayô zan hen ajiir a dedoo ga. Alaghga tsô yange nan de u eren msen shi ôron Bibilo shi zan mbamkombo shin duen kwaghpasen. Alaghga yange nan er akaabo kure kure er gumor u i ôr kwagh na ken Anzaakaa la nahan cii ve nan za mase eren isholibo ye. Ka nyi se hen ken kwagh la? Gba u se palegh isholibo tseegh ga, kpa se palegh akaa a aa na se hingir u za eren isholibo la. Solomon yange tesen ikyav sha kwagh la.—Mat. 5:29, 30. w24.07 16 ¶10-11

Kwagh u injaa ne ka nyi? Ka tom u pasen kwagh u Tartor u se eren sha u waren uuma mba iorov la. (2 Kor. 4:1) Mkam ma inyaav mara di ka nyi? Ma tile sha ityough ki mbacivir Aôndo mba ve pasen ior mbagenev loho u dedoo la. Sha shighe u Paulu la, mbakasuav yange ve wa akaainjaa er kwaghyan man wain kua inyaregh nahan ken mtem ma inyaav shighe u vea zaan zende yô. Se kpa Yehova na se tom u injaa u pasen mbagenev kwagh u loho u dedoo. Man sha iwasen na yô, se fatyô u zuan a agee a kwagh a gbe se a mi u eren tom u pasen kwagh la. Ashighe agen a cier se iyol er ior vea zenda se hen uyaav vev shighe u se dugh kwaghpasen nahan. Kpa se er nan ve se hemba mciem maraa? Nenge ase msen u mbaapostoli yange ve er shighe u i kaa ér ve de u pasen kwagh la. Yange ve de ér mciem ma yange ve u pasen kwagh ga, kpa ve sôn Yehova ér a wase ve vea za hemen u pasen loho gbar gbar. Yehova maa ungwa msen ve la her a ave ave je. (Aer. 4:18, 29, 31) Aluer we kpa ashighe agen ka i cier we iyol u pasen kwagh yô, sôn Yehova a wase u sha er ior vea seer doon we ishima nahan u de u cian ve, kpa u ôr ve loho u dedoo yô. w24.04 16 ¶8-9

Er Yehova a doo se ishima yô, kwagh la ka a mgbegha se u tseghan iti na. Se soo u pasen mbagenev er akaa a vihin a Satan a ôr sha Yehova la cii, a lu mimi ga yô. (Gen. 3:1-5; Yobu 2:4; Yoh. 8:44) Nahan shighe u se lu pasen kwagh yô, ka i sar se u ôron hanma or u nan kegh ato a vese cii, or u Yehova a lu yô. Se soo ser hanma or nana fa er dooshima a lu ieren na i hemban cii, man er gbenda u a hemen la u hembe doon kua er i lu u ica a gba ga tsô Tartor na ua va kar a ican i yan kera, ua gema a va uumace a bem man msaanyol yô. (Ps. 37:10, 11, 29; 1 Yoh. 4:8) Ka sea pasen ior akaa ne yô, se tseghan iti i Yehova. Shi ka i saan se iyol sha ci u se mba eren tom u i gbe u Mbashiada mba Yehova vea er yô. w24.05 18 ¶12

Anmgbianev mba nomso, ne tese ner ne mba ‘ngohol hanma wen sar sar’ shighe u ne er kwagh a mbagenev doo doo, kua mba ve lu azende a en a kôôsôô la ga je kpaa yô. (1 Pet. 4:9) Dikishenali igen i pasen asember a ken Bibilo ôr kwagh u or u ngohol mbagenev sar sar yô, i kaa ér: “Ka nan er kwagh a ior kundu kundu, aluer nan fa ve ga je kpaa. Shi ka i saan nan iyol u lôhôn mbagenev hen ya u nan.” Pine iyol you wer, ‘Mbagenev fam ér m ngu or u eren a mbahev mba ve ve ken tiônnongo wam la kundu kundu kpa?’ (Heb. 13:2, 16) Or u ngohol ior sar sar ka nan er kwagh a hanma orvannya cii kundu kundu. Ikyav i tesen yô, ka nan er a mba ve lu mbaatsanev la doo doo, man mba ve ve u nan akaaôron hen tiônnongo u nan la, kua mba ve eren tom kpoghuloo u taver anmgbianev asema la, er mbatamen mba sôron atôônango nahan.—Gen. 18:2-8; Anz. 3:27; Aer. 16:15; Rom. 12:13. w24.11 21 ¶6

Ken injakwagh i anuunaukase la, Yesu ôr kwagh u anuunaukase a pue a yange due u za keghen orkwasehe gbenda yô. (Mat. 25:1-4) Ve cii yange ve wa ishima ér vea nyôr vea orkwasehe la ken iniongo i ivesegh. Yesu yange ôr kwagh u mbagen utaan ken a ve ér ka “mbafankwagh” man mba utaan mbagenev mbara di ér ka “mbalanenkwagh.” Anuunaukase a fan kwagh la yange wa iyol u keghen orkwasehe zan zan, aluer a va nyôr atôutu je kpaa. Nahan ve va a amenger a haan mkurem sha er vea nenge iwanger shighe u ime i we yô. Shi yange ve va a mkurem magen sha er vea seer ken amenger a ve aluer orkwasehe va fele ga je kpaa. Yange ve wa iyol tsembelee sha er amenger a ve a pir ga yô. (Mat. 25:6-10) Orkwasehe la va nyer yô, anuunaukase a fan kwagh la nyôr ken iniongo i ivesegh la vea na. Kape mba i shighe ve mkurem mba ve wa iyol ve lu keghen a kegh sha u lun tsevaa shi tilen sha mimi zan zan shighe u Kristu una va la pa vea zua a injar i nyôron vea Yesu u a lu orkwasehe la ken Tartor na u sha la je la.—Mpa. 7:1-3 w24.09 21 ¶6

Ka sea nenge er tom u pasen kwagh ne u lu wasen ior kpishi tar sha won cii yô, kwagh la a taver se ishima, se za hemen u pasen kwagh sha gbashima. Hanma inyom yô, ior umiliôn imôngo mba ve ungwa loho wase ne u doo ve yô, ka ve va Mkombo u Umbur Ku u Yesu, shi ve lumun u henen Bibilo a vese. Ior udubu uderi imôngo ka ve er batisema, shi ve kohol se ken tom u pasen kwagh ne. Se fa ingyegh i ior mbagen mba vea ungwa loho wase shi vea dondo se ga, kpa kwagh u se fe yô, Yehova ngu kohol zegeikpelaior i ia war zegecan u a lu van la yô. (Mpa. 7:9, 14) Sha nahan yô, se mba a ityôkyaa i injaa i zan hemen u pasen kwagh, sha ci u Yehova, Orvesen u sunda ne ngu a vangertiôr ér ior kpishi vea ungwa loho u dedoo ne, vea er kwagh u un soo yô. (Luka 10:2) Hanma shighe yô, ka i fa mbahenen mba Yesu sha tom u pasen kwagh u ve eren sha gbashima la. Ikyav i tesen yô, ior yange mba nengen mbaapostoli mba pasen kwagh gbar gbar yô, “ve mase kaven er yange ve luun vea Yesu imôngo yô.” (Aer. 4:13) Se kpa se soo ser se pasen loho u dedoo la sha gbashima, sha er ior vea nenge er se lu dondon ikyav i Yesu la yô. w25.03 18 ¶15; 19 ¶17-18

Bibilo kaa a vese ér mba i nengen ve ér ve gba kwagh ga la kpa, Yehova yô nengen ve ér ve gba kwagh. Ikyav i tesen yô, Yehova yange tindi profeti Samuel hen ya u Yese ér a za shighe wan na ugen ken ônov nav mba nomso mkurem, nana va lu tor u Iserael ken hemen. Tsô Yese yila ônov utaankaruhar ken ônov nav mba nomso mba anigheni mbara, ve va hen Samuel. Yange yila wan na Davidi u lu u kiriki la ga. Nahan kpa, lu Davidi je Yehova tsua ye. (1 Sam. 16:6, 7, 10-12) Yehova yange fa or u Davidi lu jim jim yô. Yange fa er un doo gumor la ishima kpishi yô. Nenge ase er Yehova a vande tesen ér kwagh wou gba un ishima yô. Ka a wa u kwagh u una wase u sha zayol wou jighilii yô. (Ps. 32:8) Kwagh ne tese je ér ka a vande fan zayol wou cii ve a er nahan ye. (Ps. 139:1) Aluer u dondo kwaghwan u Yehova, shi u nenge er kwaghwan shon a wase u yô, u hingir u nan jighjigh wer kwagh wou gba un ishima. (1 Kron. 28:9; Aer. 17:26, 27) Yehova ngu nengen hanma kwagh u u lu eren sha u civir un shi ungwan imo na yô. Shi a nenge aeren a dedoo a u lu a mi la, nahan a soo ér we u lu ijende na. w24.10 25-26 ¶7-9

Ka mimi, Yehova doo u ishima shi u soo u eren tom sha ci u mbagenev. Nahan u er nan ve u lu a isharen i eren tom nee? Hen er aluer u ngu eren anmgbianev ou mba nomso man mba kasev tom ve a saan we iyol yô. Yesu kaa ér: “U nan a na kwagh hembe saan iyol a u ngohol a ngohol kwagh.” (Aer. 20:35) Yesu yange er kwagh u ôr ne, nahan saan un iyol kpishi u eren tom sha ci u mbagenev. Nenge ase ikyav sha kwagh u i nger ken Marku 6:31-34 la. Hen shighe ne Yesu man mbaapostoli nav er tom vôr. Nahan ve lu yemen ér vea za mem henpe or lu ga yô. Kpa ikpelaior kar za vande nyôron her a ve, sha er Yesu una tese ve yô. Yange una soo yô, ma venda ér ve yem, sha ci u un man mbaapostoli nav “lu zuan a shighe u memen shin yan kwaghyan tsô kpaa ga.” Shin Yesu yange una soo yô ma tese ve akaa kpuaa tseegh, maa ma kaa ér ve yem. Kpa er ve doo un ishima yô, “a gba tesen ve.” Shi a za hemen u tesen ve zan zan ‘shighe za.’—Mar. 6:35. w24.11 16 ¶9-10

Wase wan wou nana fa igbenda i pasen mbagenev kwagh u Bibilo i tese yô. (Rom. 10:10) U fatyô u kaan a nan wer, u tesen mbagenev Bibilo la ka inja vough er u henen ityogholough ki kuhwan nahan. Sha hiihii la, or u henen ityogholough ka nan kar iyol u kuhwan ki sha atsam a a taver ga yô. Shighe a karen yô, i kera lu nan ican u kuhwan ga. Kape wanye kpa nana fatyô u hiin u pasen mbagenev kwagh sha gbenda u taver ga je la. Ikyav i tesen yô, nana fatyô u pinen wanye ugen ken makeranta u nan la ér: “U fa er mbainjinia mba varen iwa ka ve nenge ikyav ken akaa a igbetar ve ve hide ve var kwagh kpa? De m tese u vidio igen i doon tsung.” Una tesen wanyemakeranta la vidio igen ken uvidio mba ve lu a itinekwagh ér I Gba a Gbaa? la yô, una kaa a nan ér: “Aluer orsainsi je kpa mba wuese nan sha kwagh u nan nenge ikyav ken ma kwagh u igbetar nan hide nan var la yô, ka an a gema a wuese nan sha kwagh u igbetar laa?” Alaghga mpin ne una mgbegha wanyemakeranta la nana soo u seer henen kwagh u Yehova. w24.12 19 ¶17-18

Yehova tindi Wan na Yesu va na nagh ku paan se, sha er se fatyô u duen ken mlu u isholibo man ku la kera yô. Nahan kpa, nagh ku yange i na sha orumace môm u lu a myen ga la tseegh nahan, kua fatyô u yiman ior umiliôn imôngo nena? Apostoli Paulu pase ér: “Er lu sha ihyembeato i or môm [Adam] la ior kpishi hingir mbaasorabo yô, ieren i ungwan kwagh i or môm [Yesu] la kpa i na ka u ior kpishi vea hingir mbaperapera.” (Rom. 5:19; 1 Tim. 2:6) Inja na yô, Paulu lu kaan ér uumace cii mba mbaasorabo nahan gba u vea kpeen, sha ci u orumace u hiihii u yange lu a myen ga la hemba Aôndo ato. Sha nahan yô, gba u orumace ugen u lun a myen ga, nana ungwa imo i Aôndo ve se fatyô u duen ken mlu u isholibo man ku la kera ye. Yehova yange ma gba den tsô ér mbaasemaamimi mba ken tsombor u Adam ve lu uma gbem sha won gaa? Uumace yô, vea nenge ér ka kwagh u i doo u yange ma i er je la. Kpa Yehova yô, yange nenge ér una er nahan a lu shami ga. Sha ci u una er nahan yô, a lu inja er mayange je Adam er ma isholibo i vesen ga, shi ônov nav kpa mba mbaasorabo ga nahan. Kpa lu nahan ga, Adam yange er isholibo jighilii shi ônov nav kpa hingir mbaasorabo. w25.01 21 ¶3-4

Hen shighe ugen la apostoli Paulu yange fa ér ica a gba ga tsô a wua un. Kpa yange hidi henen sha kwagh u uma na yô, saan un iyol. A kaa ér: “M gba ayem m kure, m dondo akaa a se ne jighjigh a mi la.” (2 Tim 4:6-8) Paulu yange tsua kwagh u injaa. Kwagh shon yô, lu u civir Yehova. Nahan a fa je ér doo Yehova a na. Se kpa se soo ser se tsua akaa a injaa, sha er Aôndo una lumun se yô. Kpa se er kwagh ne nena? Paulu yange ôr kwagh na man u Mbakristu mba jighjigh mbagenev kaa ér: “Se mba zenden ka sha jighjigh u nan, ka sha akaa a se nengen a mi sha ashe la ga.” Paulu lu ôron ér nyi? Ashighe agen Bibilo ka ia ôron kwagh u “zenden” la yô, i ôron i lu kwagh u gbenda u or nan eren akaa ken uma u nan la. Ior mba ve zenden i lu sha jighjigh u nan ga, kpa i lu sha akaa a ve nengen a mi sha ashe tseegh la yô, ka ve tsua akaa er i lu ve ken ishima la, kua sha kwagh u ve nenge shi ve ungwa yô. Or u zenden sha jighjigh u nan ka nan tsuan akaa a a zough sha kwagh u Yehova a soo yô. Nan eren akaa sha gbenda u tesen ér nan ngu a vangertiôr ér, aluer nan ngu dondon akaawan a Yehova a a lu ken Mkaanem nam la yô, Yehova una ver nan, shi nana zua a mbamtsera kpaa.—Ps. 119:66; Heb. 11:6. w25.03 20 ¶1-2

Ior kpishi mba yange ve eren kwagh sha tswam shi ve eren kwagh sha mimi ga kpa jijingi u Aôndo wase ve u dughun anza ne ken a ve kera. (Yes. 65:25) Ve nôngo kpoghuloo ve dugh aeren a bo la ken ve kera. (Ef. 4:22-24) Ka mimi, er ior mba Aôndo ve yina her yô, vea za hemen u eren akaa agen shami ga. Nahan kpa Yehova zua ior kposo kposo ve doo ayol a ve shi mba ken bem. (Titu 2:11) Ka Aôndo u hembanagee la tseegh una fatyô u eren ivande ne ye! Uityendezwa mba Yehova mba kur sha mi hanma shighe cii. (Yes. 55:10, 11) Hegen je kpa, se mba ken paradiso u ken jijingi la. Yehova ngu a tsombor u ior mba ve lu ker la ve due kposo a ior i tar ne yô. Er se lu ken tsombor u Yehova ne yô, saan se iyol shi se mba ken bem shin er se lu ken tar u ior ve we tswam ker kpishi ne nahan kpaa. (Ps. 72:7) Sha nahan yô, se soo ser se wase ior kpishi er se fetyô la cii ve va kohol se ken tsombor wase u  Mbakristu ne. Se fatyô u eren kwagh ne aluer se hemba veren ishima sha tom wase u geman ior hingir mbahenen la yô.—Mat. 28:19, 20. w24.04 23 ¶13, 15

Yehova doo Yesu ishima a mhen na cii. Yesu yange fa kwagh u Aôndo soo ér a er yô, shi kange ishima u eren kwagh shon shin er fa ér una ya ican sha kwagh la nahan kpaa. Er Yesu hemba veren ishima u eren ishima i Ter na yô, a de ér kwagh ugen môm a yange un u eren kwagh u hemba lun hange hange ken uma na la ga. Peteru man mbaapostoli mbagen mbara yange ve lu a ian i icivirigh i lun vea Yesu shi henen kwagh sha ikyev na jighilii, shi fan gbenda u nengen akaa la kpaa. Shighe u Peteru nger washika na u hiihii la, a taver Mbakristu ishima ér ve lu a imba ishima i Kristu kpa a lu a mi la. (1 Pet. 4:1) Ken zwa u yange i hii ngeren Bibilo ker la yô, mkaanem ma Peteru nger ér, “lu nen a imba ishima” la, yange er tom a asember a a tese er ushoja ka ve wa iyol shi ve tôô ikyav mbi utyaav shighe u ve lu wan ago iyol u za nôngon ityav yô. Nahan aluer Mbakristu kpa mba a imba ishima i Yesu la, shi mba henen kwagh er un nahan yô, vea zua a tahav mbu nôngon ityav a isharen i bo i ia na ve vea hingir u eren isholibo la.—2 Kor. 10:3-5; Ef. 6:12. w25.03 8-9 ¶1-3

Ka nyi i doo u se fa sha kwagh u ishiôr yase shighe u se lu sôôr nan laa? Cii ve or la nana doo u ishima i ar sha iaven i u kera fatyô u den kwagh u nan ga yô, doo u u fa akaa agen a vesen sha kwagh u nan, er akaa a nan we ishima u eren ken uma u nan la nahan. U er nan ve u fa injaor i ishiôr you i lu jim jimi? Gbenda môm yô, ka u lamen vea nan wang wang man sha mimi, pinen nan mbampin shi keghen ato a nan. (Yak. 1:19) Sha nahan yô, alaghga a gba u ne eren akaa a aa wase ne u lun imôngo lamen yô. Ne fatyô u yan kwagh imôngo shin za teman sha ajiir a ior ve memen yô gayô duen kwaghpasen imôngo. Shi u fatyô u henen kwagh u nan shighe u nen lu vea azende a en kua ior mba hen tsombor yô. Heela tseegh ga, ver ashighe a ne fatyô u eren akaa a aa wase u u fan gbenda u or la nan eren kwagh sha aaven kposo kposo man a ior kposo kposo yô. w24.05 27-28 ¶6-7

Ica a gba ga tsô, se tagher a mbamtaver mba a gba u se suur sha Yehova a hemba ave atse yô. Bibilo kua ngeren mba ve pase akaa a a er Mbashiada mba sha ayange ase ne vea wase se u fan er Aôndo yange wase mbacivir un mban la. Hen sha akaa a u ôr la zulee. Aluer u er nahan yô, kwagh la una wase u u nengen Yehova wer ka Vande wou. Shi se fatyô u taver anmgbianev mba nomso man mba kasev mba ken tiônnongo ishima. Ikyav i tesen yô, Yesu yange na Shimon iti ér Kefa (inja na yô ér, “Peteru”), man inja i Peteru ér “Vegher Vande.” (Yoh. 1:42) Kwagh ne tese ér Yesu lu kaan ér Peteru una sur anmgbianev mba ken tiônnongo ishima, shi una taver jighjigh ve u nan kpaa. I kaa ér mbatamen mba ken tiônnongo mba er “mure u zegevande” nahan. Kwagh ne tese gbenda u ka ve kuran anmgbianev mba ken tiônnongo yô. (Yes. 32:2) Kpa se cii ka sea kaven aeren a Yehova a lun er ka vande la yô, se taver anmgbianev mba ken tiônnongo jimin cii ishima. w24.06 28 ¶10-11

Ator a Iserael a Yehova nenge a ér ka ator a dedoo la, yange civir un sha gbenda u a lumun a mi yô. Kpa ator agen kpishi a Yehova yange kure a ijir ér ka a dedoo ga la yô, de u civir Yehova hide lu civir mbaaôndo mba aiegh. (1 Utor 21:25, 26; 2 Kron. 12:1) Yehova yange a soo ér hanma tor yô, nana civir un sha mimi sha ci u nyi? Ityôkyaa i môm yô, yange i lu tom u tor u wasen ior ve civir Aôndo sha gbenda u a lumun a mi la. Shi mcivir u aiegh yange a na yô, ior ve hingir u za eren asorabo a vesen shi eren kwagh a mbagenev sha mimi ga. (Hos. 4:1, 2) Heela tseegh ga, yange i tsegha ator a Iserael kua Mbaiserael jimin cii sha ci u Yehova. Sha nahan yô, Bibilo kaa ér yange vea de u civir Yehova vea civir mbaaôndo mba aiegh yô, i lu idya ve eren ye. (Yer. 3:8, 9) Nom shin kwase ka nana er idya yô, nan vihi or u nan vôso la ishima ker kpishi. Kape mbacivir Yehova mba ve tsegha ayol a ve sha ci na la ka vea civir mbaaôndo mba aiegh ve i vihi Yehova kpishi je la.—Dut. 4:23. w24.07 22-23 ¶12-15