Proverbios 24:1-34

  • “Xáxíguáaʼ xtañún xa̱bu̱ ra̱míjíinʼ” (1)

  • “Mbáa xa̱bu̱ ndayóoʼ dí majmañuu mu maʼni goʼwóo” (3)

  • Maski ajndu maxpátri̱ga̱a̱ xa̱bu̱ májáanʼ, mú matujxi̱i̱ (16)

  • Xátani̱i̱ xa̱bu̱ xó má niʼniaaʼ (29)

  • Dí maʼndaaʼ mi̱nuʼ maʼni rí maguanáaʼ ngínáá (33, 34)

24  Xáxíguáaʼ xtañún xa̱bu̱ ra̱míjíinʼ,ni má xáʼndaaʼ dí mambajxáaʼ gajmiáanʼ,+  2  numuu dí náa a̱jkiu̱ún nundxa̱ʼwa̱míjna̱ muni̱ dí ra̱májánʼ,ga̱jma̱a̱ nuthi má xúʼko̱ xóo muni̱ gawúúnʼ eʼwíinʼ.  3  Mbáa xa̱bu̱ ndayóoʼ dí majmañuu mu maʼni goʼwóo+ga̱jma̱a̱ ndayóoʼ mikro̱ʼo̱o̱ mu matsiji jxa̱ʼ goʼwóo.  4  Ga̱jma̱a̱ numuu dí gíʼdoo ku̱ma̱, cuarto dí rígá náa goʼwóo,najtííʼ mbá xúgíʼ enii dí gíʼdoo numuu dí mitsaanʼ.*+  5  Mbáa xa̱bu̱ bi̱ najmañuu najmuu tsiaki̱i̱ ndrígóo xó má gíʼmaa,+ga̱jma̱a̱ mbáa xa̱bu̱ bi̱ gíʼdoo ku̱ma̱ nagiʼdoo itháán ku̱ma̱.  6  Gajmaaʼ mbá májánʼ ikha mu matani̱ guerra,+náa kúwá mbaʼin bi̱ nuxna consejo naʼngu̱u̱n náa guerra.*+  7  Xa̱bu̱ skágunʼ tséʼngo̱o̱ gáxkamaa ku̱ma̱ rí gajkhun,+ikhaa nda̱a̱ nimbá rí maʼthí náa xkrugoo xuajin.  8  Bi̱ naguwíi awan maʼni dí ra̱májánʼ,muxna mbiʼíí xa̱bu̱ bi̱ nandxa̱ʼwa̱mínáʼ dí ra̱májánʼ.+  9  Awan dí ra̱májánʼ dí naguwíi xa̱bu̱ skágunʼ na̱jkha̱ kayáa maʼni aʼkhá,ga̱jma̱a̱ xa̱bu̱ nawiñu̱u̱nʼ kuyáá bi̱ natsíjma.+ 10  Á mu nakáguabáánʼ náa mbiʼi dí narígá gamiéjunʼ,*mbaʼyáaʼ tsiaki̱i̱. 11  Atani̱ káwíin bi̱ na̱jkha̱ kiʼdiin náa rí makhañún,ga̱jma̱a̱ atrikhún bi̱ nagún náa gamíi muradíin.+ 12  Á mu naratá “Tséyáaxu nditháan ga̱jma̱a̱ numuu rígi̱”, lá tséʼyoo bi̱ ndaʼyoo dí gíwánʼ náa a̱jkiu̱ún xa̱bu̱* ráʼ.+ Xúʼko̱, bi̱ ndaʼyaaʼ, mbaʼyooga̱jma̱a̱ maʼni numa̱a̱ mámbáa xó má rí niʼni.+ 13  A̱ʼdióʼ, agi̱i̱n jyááʼ, numuu rí nindxu̱u̱ májánʼ,jyááʼ rí kajnu̱ʼ náa xtíya mitaun índo̱ nagi̱i̱n. 14  Xúʼko̱ má kaʼnii nindxu̱u̱ rí majmañaaʼ, mambáyáaʼ má ikháán.+ Á mu nataxkamaa, maraxtaa májánʼ,ga̱jma̱a̱ rí xtaʼti̱i̱n, maʼga̱nú mambanúu.+ 15  Xátiema náa mijngii goʼwóo xa̱bu̱ májáanʼ mu matani̱i̱ dí ra̱májánʼ,xátani gámbáa náa ndayáa jxu̱u̱ʼ. 16  Numuu dí xa̱bu̱ májáanʼ maski ajndu maxpátri̱ga̱a̱ mbá juwan nuthu, matujxi̱i̱ mbu̱júu̱,+mú xa̱bu̱ ra̱májáanʼ, gamiéjunʼ maʼni rí maxpátri̱ga̱a̱ ga̱jma̱a̱ nditháan xátujxi̱i̱.+ 17  Índo̱ gáxpátriga̱a̱ bi̱ gíʼdáán sia̱nʼ, xáʼdxaanʼ,ga̱jma̱a̱ índo̱ gájngrádaaʼ, xáʼdxuu a̱jkia̱a̱nʼ,+ 18  á mu xúʼko̱ gátani̱, Jeobá mbaʼyoo ga̱jma̱a̱ xánigu̱u̱ʼ,ikhú ni xákásngáñu̱u̱ʼ kaʼyoo bi̱ gíʼdáán sia̱nʼ.+ 19  Xákásnga̱ña̱a̱ʼ gúni̱ xa̱bu̱ ra̱míjíinʼ,ni má xáxíguáaʼ xtayáá bi̱ naʼni dí ra̱májánʼ, 20  numuu rí nda̱a̱ dí guáʼthi̱i̱n xa̱bu̱ ra̱míjíinʼ,+ga̱jma̱a̱ lámpara ndrígu̱ún xa̱bu̱ ra̱míjíinʼ majuiʼyúuʼ.+ 21  A̱ʼdióʼ, gamiñáaʼ xtayáá Jeobá ga̱jma̱a̱ rey.+ Xámbajxáaʼ gajmiáanʼ bi̱ nuxujxi̱míjna̱,+ 22  numuu rí mbá nacha̱á gáʼkha̱ rí maʼni mumíniiʼ.+ Mbá nájmi̱i̱n* bugi̱ tsiánguá dí gájmúún mu muni̱ rí mumíniiʼ ikhiin.+ 23  Ajngáa rígi̱ ma̱ngaa nuthi bi̱ najmañún: Bi̱ naʼnimbánuu numún xa̱bu̱, raʼkhí nindxu̱u̱ dí mbáwíí gáraʼwíí maʼniuu dí májánʼ.+ 24  Bi̱ gáʼthúu̱n xa̱bu̱ ra̱májáanʼ “Nindxa̱a̱ʼ xa̱bu̱ májáanʼ”,+ xa̱bu̱ xuajin mutatsríguíi ga̱jma̱a̱ muni̱ rí mamínuuʼ. 25  Mú, xa̱bu̱ bi̱ nuxpri̱guíí xa̱bu̱ ra̱májáanʼ, makuwá májánʼ,+maguma tsajkurámiinʼ ga̱jma̱a̱ rí májánʼ.+ 26  Mbuyamajkuíí* xa̱bu̱ bi̱ naʼthí dí gajkhun índo̱ nurajxi̱i̱.*+ 27  Ginii, ayuʼ gátiejunʼ xanáá ga̱jma̱a̱ atatsíñááʼ xúgíʼ xawii,nda̱wa̱á atani̱ guʼwáaʼ. 28  Xárata̱ mbaʼ marata̱á ga̱jma̱a̱ numuu xa̱bu̱ numbaaʼ ga̱jma̱a̱ʼ, á mu xóó tsétayáá dí gajkhun.+ Xájmaaʼ rawaanʼ mu matani̱ nduwiinʼ eʼwíinʼ.+ 29  Xárata̱: “Maniu̱u̱ xó má niʼniuʼ,maʼni numa̱a̱ dí niʼniuʼ”.+ 30  Ninújngoʼ náa mbayuuʼ bi̱ naskoo,+náa kiʼdu ixi̱ uva ndrígóo xa̱bu̱ bi̱ nda̱a̱ a̱jkiu̱u̱n. 31  Ndi̱yo̱o̱ dí ikhí rígá mba̱wíí iná dí ra̱májánʼ,ga̱jma̱a̱ náa mbaaʼ dí kiʼdu nikráʼáan mba̱wíí tsuwanʼ,ma̱ngaa xtájtsí dí kúgumaʼá ga̱jma̱a̱ niguma gámbáa.+ 32  Índo̱ ndi̱yo̱o̱ rígi̱, ikhú nindxa̱ʼwa̱mínáʼ,ndi̱yo̱o̱ ga̱jma̱a̱ nijmañuʼ rígi̱: 33  Dí mi̱nuʼ mbá xngaa, dí mata̱ba̱a̱ʼ mbá xngaa,ga̱jma̱a̱ dí jchá ráʼaminaʼ mu mbi̱ya̱a̱ jxa̱a̱ʼ mbá xngaa..., 34  ikhú nda̱a̱ tsu̱ma̱ gáʼkha̱nú dí maʼni maguanáaʼ ngínáá xóo gáʼkha̱nú mbáa kuʼwáʼ,ga̱jma̱a̱ xóo mbáa xa̱bu̱ bi̱ kayá ajua̱nʼ maʼga̱ kagu̱u̱ mitsínguánʼ mbá xúgíʼ dí xtaʼdáá.+

Mbaʼa nota

^ O “nagui̱i̱”.
^ O “nagájnuu májánʼ rí nuni̱”, “naguma káwíin”.
^ O “náa mbiʼi gakhi̱i̱”.
^ O “náá numuu dí xúʼko̱ eʼni mbáa xa̱bu̱”.
^ Xóo muʼthá, Jeobá ga̱jma̱a̱ rey.
^ Náa ajngáa hebreo naʼthí, “Muxnáá beso”.
^ O mbáa “Índo̱ nariʼña̱a̱ májánʼ nindxu̱u̱ xóo índo̱ naxná mbá beso”.