Proverbios 1:1-33

  • Dí mambáyaaʼ proverbios (1-7)

  • Rí gamíi magíʼnaaʼ rí mambajxáaʼ gajmiáanʼ xa̱bu̱ ra̱míjíinʼ (8-19)

  • Ku̱ma̱ rí na̱ʼkha̱ náa Dios nandxaʼwá náa kúwá xa̱bu̱ (20-33)

1  Proverbios dí niʼthí Salomón+ a̱ʼdióo David,+ rey ndrígóo Israel,+  2  mambáyúu’ mbáa maxkamaa rí majmañuu+ ga̱jma̱a̱ magruigú dí nuxpri̱guíí,mu xúʼko̱ mikro̱ʼo̱o̱ ajngáa rí maʼni majmañuu,  3  mu xúʼko̱ maniñaminaʼ dí muxpriguíí+ dí maʼni mikro̱ʼo̱o̱ mu maʼni dí májánʼ,+mandxaʼwáminaʼ májánʼ+ ga̱jma̱a̱ maʼni rí nindxu̱u̱ jmbu,*  4  mu maʼni rí xa̱bu̱ bi̱ tséjmañuu mandxa̱ʼóo májánʼ edxu̱u̱,+ga̱jma̱a̱ maʼni rí dxámá magiʼdoo ku̱ma̱ ma̱ngaa majmaa mandxa̱ʼóo májánʼ edxu̱u̱.+  5  Xa̱bu̱ bi̱ najmañuu naʼdxawuun ga̱jma̱a̱ nagruigú itháán ikha,+xa̱bu̱ bi̱ nakro̱ʼo̱o̱ naxkamaa mbá májánʼ ikha dí mambáyúu majmañuu,+  6  mu mikro̱ʼo̱o̱ proverbios ga̱jma̱a̱ ajngáa xkri̱da,ma̱ngaa ajngáa dí najmún xa̱bu̱ bi̱ najmañún ga̱jma̱a̱ adivinanza rí nuthi.+  7  Rí mamiñáanʼ* xtayáá Jeobá ikhú nagi̱ʼdu̱u̱ naraʼdáá ku̱ma̱.+ I̱ndó xa̱bu̱ skágunʼ tsémajkhún rí majmañún ga̱jma̱a̱ dí muxprigún.+  8  A̱ʼdióʼ, atadxawíín dí naʼtháanʼ ana̱a̱ʼ* ga̱jma̱a̱ atagíʼ edxa̱a̱ʼ matadxawíín índo̱ naxpríguáaʼ+ga̱jma̱a̱ xátani̱ gaʼduunʼ rí naʼsngáaʼ* ru̱dáaʼ.*+  9  Numuu dí nindxu̱u̱ mbá corona mitsaanʼ* dí magri̱gu náa edxa̱a̱ʼ+ga̱jma̱a̱ mbá xábí májánʼ dí matraʼnga̱a̱ʼ.+ 10  A̱ʼdióʼ, á mu xa̱bu̱ bi̱ nuni̱ aʼkhá nunimíjna̱ muni̱ rajáánʼ, xátani̱ xóo eni̱ ikhiin.+ 11  Mbáa muthaanʼ: “Ayi̱ ga̱jma̱á nindxu̱xu̱. Muyama mu muxíyáa mbáa.* Ayi̱ muguaʼthi̱i̱n ngu̱ʼwa̱á asndu índo̱ gánújngoo mbáa bi̱ nda̱a̱ aʼkhúun mu mbaʼ gúxíyáa. 12  Ndaʼya gúʼphíí xóo eʼni Iñá wajinʼ,*kañiiʼ, xóo bi̱ nagúun náa iñá wajinʼ. 13  Murígú káyííʼ xúgíʼ dí gíʼdoo numuu, dí gíʼdoo,dí gúrígú káyííʼ mu̱ʼni̱ majthíí náa guʼwúlú. 14  Ayi̱ ga̱jma̱á nindxu̱xu̱,*ga̱jma̱a̱ dí gúʼni̱ kuʼwáʼlú mbrígu̱ú gúruiʼtami̱jna̱á”.* 15  A̱ʼdióʼ, xádxúʼ náa nagún. Atani̱ tsínguminaʼ náa kambu̱ún,+ 16  numuu dí ikhiin asndu nagáñún* egún muni̱ dí ra̱májánʼ,ra̱ʼkhá tháán eñún muxidíí eʼdi.+ 17  Nda̱a̱ dí gáyambáá dí mataʼgíʼ mbá tsáʼkhá índo̱ ñu̱ʼu̱ kúwá ruyáá. 18  Ikha jngóo xa̱bu̱ bi̱ nuni̱ aʼkhá naguanún nuyama mu muxidíí eʼdi,nurkaʼwumijná mu muradíin eʼwíinʼ. 19  Xígi̱ kaʼnii eni̱ xa̱bu̱ bi̱ nuni̱ kuʼwúún eʼwíinʼ mu muguáʼdáá mangiinga̱jma̱a̱ rígi̱ naʼni dí maʼga kagui̱i̱n makhañún.+ 20  Ku̱ma̱ rí na̱ʼkha̱ náa Dios+ nindxu̱u̱ xóo xa̱bu̱ bi̱ jngruigo̱o̱ randxaʼwá náa kamba̱a̱,+ ga̱jma̱a̱ jngruigo̱o̱ randxaʼwá náa xuáá,+ 21  nandxa̱ʼwá náa nawiʼtáa* kamba̱a̱ náa nagún xa̱bu̱. Náa xkrugoo riejuun xuajin naʼthí:+ 22  “Ikháanʼla bi̱ tséjmañala, asndu nguáná gúniʼñááʼ raʼndala kuya̱a̱ dí tséndxa̱ʼwa̱a̱ májánʼ edxa̱la rá. Ikháanʼla bi̱ nutsijmá, asndu nguáná gúniʼñááʼ raniguala dí nutsijmá rá. Ga̱jma̱a̱ ikháanʼla xa̱bu̱ skágunʼ, asndu nguáná gúniʼñááʼ rawi̱yala kuya̱a̱ ku̱ma̱ rá.+ 23  Gu̱dxawíín dí na̱xpríguála.*+ Ikhú ma̱ni̱ rí majmañala,*ga̱jma̱a̱ ma̱ni̱ rí mbu̱ya̱a̱ ajngóʼ.+ 24  Nixtáá randxa̱ʼwa̱la, mú nditháan túnimbala kuyoʼ,ga̱jma̱a̱ nikruíyaʼ ñawúnʼ mu mambáyala, mú ikháanʼ táʼndala,+ 25  nángi eʼni enújngurámala consejo ndrígóʼga̱jma̱a̱ ni̱ni̱ gaʼduunʼ dí nixpríguála. 26  Ikha jngóo ikhúún mangúún mandu̱ʼwa̱ índo̱ gáʼni gínáanʼla mbá gamiéjunʼ,ga̱jma̱a̱ matsijmáanʼla índo̱ gáʼkha̱ dí maʼnimíñála,+ 27  índo̱ rí naʼnimíñála gáʼkha̱ xóo mbá ruʼwambiʼga̱jma̱a̱ gamiéjunʼ rí maguáʼníí gáʼkha̱nú xóo mbá giñámbiʼ,índo̱ tsingíná ga̱jma̱a̱ xkujndu gáʼkha̱nú náa ikháanʼla. 28  Mbiʼi rúʼko̱, ikhiin nángi eʼni gúthunʼ, mú ikhúún xáriʼñúún,ra̱ʼkhá tháán gúñúunʼ, mú xúxkamún,+ 29  numuu rí niwiñu̱u̱nʼ kuyáá ku̱ma̱+ga̱jma̱a̱ támíñún kuyáá Jeobá.+ 30  Ikhiin nini̱ gaʼduunʼ consejo ndrígóʼga̱jma̱a̱ támajkhún xúgíʼ dí nixprígún. 31  Ikha jngóo ikhiin má gúmíniiʼ ga̱jma̱a̱ numuu dí nini̱,*+ga̱jma̱a̱ mawiñu̱u̱nʼ gáʼni xúgíʼ awan ra̱májánʼ dí nirawíi.* 32  Ga̱jma̱a̱ numuu rí tsénimbu̱u̱n xa̱bu̱ bi̱ tséjmañún, rúʼko̱ má gágudíin,ga̱jma̱a̱ rí tsixmiéjúúnʼ xa̱bu̱ skágunʼ, rúʼko̱ má gáʼni gámbíin. 33  Mú bi̱ gáʼdxawunʼ nda̱a̱ gamíi gáxtáa,+maxtáa tsímáá numuu rí xámíñuu gáʼni gamiéjunʼ”.+

Mbaʼa nota

^ O “mu xáraʼwíin xa̱bu̱”.
^ Atayáá glosario, gamíi ndrígóo Dios.
^ O “tátiáaʼ”.
^ O “xtángoo ndrígóo”.
^ O “nániáaʼ”.
^ O “dí kijmaratáá dí nagui̱i̱”.
^ O “mu muxiʼdíí eʼdi”.
^ Náa ajngáa hebreo naʼthí, “Seol”. Atayáá glosario, Iñá wajinʼ.
^ O “mbiʼtháá amulú gáʼni”.
^ O “Atríya̱ʼ suértia̱a̱ʼ ga̱jma̱á nindxu̱xu̱”.
^ Náa ajngáa hebreo naʼthí, “nagáyúu rajkhúún”.
^ Náa ajngáa hebreo naʼthí, “edxu̱u̱”.
^ Náa ajngáa hebreo naʼthí, “maxídirámuuʼ espíritu ndrígóʼ náa ikháanʼ”. Mbáa nandoo gáʼthúu̱n rí majmañala dí naxná espíritu ndrígóo Dios.
^ O “Gagutangáanʼla índo̱ naxpríguála”.
^ Náa ajngáa hebreo naʼthí, “mu̱phu̱ xndúu kambu̱ún”.
^ O “consejo ndrígu̱ún”.