Proverbios 23:1-35
23 Índo̱ gáraʼwún matsiʼtsu ga̱jma̱a̱ʼ mbáa rey,atayáá májánʼ dí trámáʼ náa inaaʼ,
2 atatáʼa mbá chílú náa chágaaʼ,á mu ra̱ʼkhá tháán egua̱ʼa̱ miʼtsu.
3 Xágua̱ʼa̱ wéñuuʼ miʼtsu ganitsuu dí miʼtsí,numuu dí naxnáaʼ ganitsu rúʼko̱ mu maʼni nduwáánʼ.
4 Xátani̱ gínáminaʼ wéñuuʼ dí mataʼyáʼ maraʼdáá.+
Añajún ga̱jma̱a̱ atasngájma dí nakrua̱ʼa̱a̱ʼ.*
5 Índo̱ gáta̱ya̱a̱, nindátíga̱,+numuu dí ma̱ʼkha̱ xniuuʼ xóo xniuuʼ mbáa bi̱yú ga̱jma̱a̱ maʼga rijma̱a̱.+
6 Xátsu dí gáxnáaʼ mbáa bi̱ najmídúu,ni má xágua̱ʼa̱ wéñuuʼ miʼtsu ganitsuu dí miʼtsí,
7 numuu rí ikhaa nayéjkha̱ cuenta,
naʼtháanʼ: “Atsu ga̱jma̱a̱ agi̱n”, mú tséʼtháanʼ ga̱jma̱a̱ xúgíʼ a̱jkiu̱u̱n.*
8 Numuu dí chíʼgíiʼ* dí gíʼtsu, mambáaʼ gárájxi̱ri̱ya̱a̱ʼ,ga̱jma̱a̱ ndíí má gáʼni ajngáa mitsaanʼ* dí gáratha̱a̱n.
9 Xárataráʼáá náa cháʼwuun mbáa xa̱bu̱ skágunʼ,+numuu dí xámajkuu ajngáa ku̱ma̱ dí gáratha̱a̱n.+
10 Xárajxi̱ngaa tsinaʼ* dí guájun náa ndawaa, rí nitsuajun nákha wajyúuʼ,+ni má xáta̱ʼa̱a̱ʼ náa mbayuuʼ a̱ʼdá wáʼa.
11 Numuu dí bi̱ Naʼni kríya̱a̱ʼ, gíʼdoo tsiaki̱i̱,ikhaa maʼtámbáñún índo̱ gánda̱ʼa̱a̱ʼ cuenta.+
12 Atatsíñááʼ dí a̱jkia̱a̱nʼ magruigú dí najuaxpríguíí,ga̱jma̱a̱ atagíʼ cháʼwaanʼ matadxawíín ajngáa dí gíʼdoo ku̱ma̱.
13 Xátatsiʼñááʼ rataxpríguíí dxámá,*+
xákáñuu má á mu naraxnáá ga̱jma̱a̱ xkuíyá.
14 Araxnáá ga̱jma̱a̱ xkuíyá,mu matani̱ kríya̱a̱ʼ náa dí makhañúu.*
15 A̱ʼdióʼ, á mu nadxu̱ʼnú nanindxa̱a̱ʼ mbáa xa̱bu̱ bi̱ najmañuu,*maʼdxuu a̱jkiu̱nʼ gátani̱.+
16 Ra̱ʼkhá tháán gáʼdxuʼ*índo̱ gárata dí májánʼ.
17 Xátatsiʼñááʼ dí a̱jkia̱a̱nʼ maxiʼgúu kaʼñún xa̱bu̱ bi̱ nuni̱ aʼkhá,+gamiñáaʼ xtayáá Jeobá xúgíʼ mbiʼi,+
18 numuu rí á mu natani̱ xúʼko̱, maraxtaa májánʼ,+ga̱jma̱a̱ rí xtaʼti̱i̱n, maʼga̱nú mambanúu.
19 A̱ʼdióʼ, atadxawíín ga̱jma̱a̱ ganindxa̱a̱ʼ mbáa xa̱bu̱ bi̱ najmañuu,ga̱jma̱a̱ araxnáá maʼga a̱jkia̱a̱nʼ náa kamba̱a̱ rí májánʼ.
20 Xáraxtaa náa majñu̱únʼ bi̱ nújngoó eʼwa̱a̱n vino,+ni má náa majñu̱únʼ bi̱ naʼphu̱ egún xuwiʼ,+
21 numuu dí xa̱bu̱ najngi̱i̱n ga̱jma̱a̱ bi̱ nuphiʼtsu egún, maʼni mingíníi,+ga̱jma̱a̱ numuu dí ra̱ʼkhá tháán eni̱gu̱u̱nʼ munuʼ, mugíʼ xtískhá.
22 Atadxawíín ana̱a̱ʼ* bi̱ niʼni dí maraxtaa,ga̱jma̱a̱ xáwiya̱a̱ʼ xtayáá ru̱dáaʼ* i̱ndó ga̱jma̱a̱ numuu dí nikhi̱i̱.+
23 Aratsi̱* dí gajkhun ga̱jma̱a̱ nditháan xátangujua̱a̱,+xúʼko̱ má dí majmañaaʼ, dí majuaxpríguáaʼ ga̱jma̱a̱ dí makrua̱ʼa̱a̱ʼ.+
24 Anu̱u̱ mbáa xa̱bu̱ májáanʼ, maʼdxuu a̱jkiu̱u̱n,ga̱jma̱a̱ xúʼko̱ má anu̱u̱ mbáa xa̱bu̱ bi̱ najmañuu, maʼdxuu a̱jkiu̱u̱n.
25 Ana̱a̱ʼ ga̱jma̱a̱ ru̱dáaʼ makuwá gagiga̱jma̱a̱ ru̱dáaʼ bi̱ niʼníí, maʼdxuu a̱jkiu̱u̱n.
26 A̱ʼdióʼ, atadxawunʼ ga̱jma̱a̱ xúgíʼ a̱jkia̱a̱nʼ,ga̱jma̱a̱ ganigua̱a̱ʼ dí mi̱dxu̱ʼ náa kambo̱ʼ.+
27 Numuu rí a̱ʼgu̱ bi̱ nagujuamínáʼ nindxu̱u̱ xóo iñáʼ mi̱jnu̱ʼ,ga̱jma̱a̱ a̱ʼgu̱ bi̱ nabóoʼ gajmíi̱n eʼwíinʼ* nindxu̱u̱ xóo puzu dí chíma̱ja̱nʼ.+
28 Nayama xóo eʼni mbáa kuʼwáʼ,+ga̱jma̱a̱ naʼni dí maʼni mbaʼin xa̱bekha bi̱ nuni̱ nduwiinʼ guʼñu̱ún.
29 Tsíín ñajúúnʼ bi̱ numíniiʼ rá. Tsíín ñajúúnʼ bi̱ naxmiéjúúnʼ rá.
Tsíín ñajúúnʼ bi̱ na̱gi̱ʼdu̱u̱n rá. Tsíín ñajúúnʼ bi̱ nuxieʼkhá rá.
Tsíín ñajúúnʼ bi̱ nigawúúnʼ ga̱jma̱a̱ nda̱a̱ rí nini̱ rá. Tsíín ñajúúnʼ bi̱ maña̱ʼ idún rá.
30 Ikhiin bi̱ mba̱yu̱u̱ʼ eʼwa̱a̱n vino,+ga̱jma̱a̱ bi̱ jngruigu̱u̱n ruyáʼ* vino dí kanda̱wo̱o̱ʼ.
31 Xáta̱ya̱a̱ wéñuuʼ dí xóo maña̱ʼ vino,dí mitsaanʼ xóo kajni̱ʼ náa copa ga̱jma̱a̱ xóo miʼtsí índo̱ nagi̱i̱n,
32 numuu rí mikua̱a̱ʼ xóo eʼni mbáa a̱bu̱nʼga̱jma̱a̱ maríya̱ʼ veneno ndrígóo xóo mbáa a̱bu̱nʼ mbiiʼ.
33 Rúʼko̱ naʼni rí majnga̱a̱ edxa̱a̱ʼga̱jma̱a̱ marata̱ ajngáa rí tséjmaa.+
34 Ga̱jma̱a̱ mani̱ndxa̱a̱ʼ xóo mbáa xa̱bu̱ bi̱ kua̱ʼa̱a̱n náa tapo̱o̱ lamáa,*ga̱jma̱a̱ xóo bi̱ kaʼmáaʼ náa inuu ixu̱u̱ barco rí itháan mitsídánʼ.
35 Marata̱: “Nixnuʼ, mú na̱nguá ndi̱yo̱o̱ xóo nixnuʼ.*
Nixnuʼ, mú na̱nguá niku̱mu̱ʼ.
Nguáná gágújxúunʼ rá.+
Ndayóoʼ ma̱ga̱nʼ xóó”.*
Mbaʼa nota
^ O mbáa “Atatsíñáánʼ dí nakrua̱ʼa̱a̱ʼ ikháán”.
^ Náa ajngáa hebreo naʼthí, “mú a̱jkiu̱u̱n na̱nguá rígá náa ikháán”.
^ O “lajuíin”.
^ O “nagui̱i̱”.
^ O “mujúun”.
^ O “ada̱”.
^ Náa ajngáa hebreo naʼthí, “á mu a̱jkia̱a̱nʼ na̱jkha̱nú najmañuu”.
^ Náa ajngáa hebreo naʼthí, “Ra̱ʼkhá tháán gáʼdxuu riñón ndrígóʼ”.
^ O “tátiáaʼ”.
^ O “nániáaʼ”.
^ O “Atayáʼ”.
^ O “nagimbíi̱n mu mbuyáá xóo miʼtsí”.
^ O “mar”.
^ O “na̱nguá niku̱mu̱ʼ ni̱ʼkhu̱”.
^ O “mbaʼyáʼ xóó”.

