Proverbios 14:1-35

  • “Mámbáa xa̱bu̱ eʼyoo xóo e̱ʼkhu̱ a̱jkiu̱u̱n” (10)

  • Mbá kamba̱a̱ rí nakujmaa dí nindxu̱u̱ májánʼ, mú maʼga kañáán makañáa’ (12)

  • “Xa̱bu̱ bi̱ tséxmiéjuunʼ nambáyúu xuyuuʼ mu nda̱a̱ dí gáʼniuu” (15)

  • “Bi̱ gíʼdoo ra̱ʼkhá tháán mbaʼin bi̱ nambájxu̱u̱ gajmíi̱n” (20)

  • “A̱jkiu̱u̱n xa̱bu̱ bi̱ tséxmiéjuunʼ tséʼniuu nandii” (30)

14  A̱ʼgu̱ bi̱ gajkhun najmañuu natsiji jxa̱ʼ goʼwóo,+mú a̱ʼgú skágui̱i̱nʼ naʼni gámbáa goʼwóo ga̱jma̱a̱ ñawúunʼ.  2  Bi̱ naʼni rí májánʼ namíñuu kaʼyoo Jeobá,mú bi̱ tséʼni rí májánʼ tséʼyamajkhuu Dios.  3  Ajngáa rí nuthi xa̱bu̱ skágunʼ bi̱ nuni̱ mbaʼumíjna̱, nindxu̱u̱ xóo mbá xkuíyá dí naʼni gawáanʼ,mú rí nuthi xa̱bu̱ bi̱ najmañún, nañewu̱u̱n má ikhiin.  4  Náa ndawa̱a̱ xedi̱, kaʼwu náa nuphiʼtsu muʼúún xujkhúʼ,mú mba̱a̱ rí najma̱a̱ náa xtáa xedi̱ xkujiiʼ bi̱ nañajunʼ.  5  Mbáa testigo jmbii tséʼni nduwaʼ,mú mbáa testigo bi̱ na̱nguá jmbii naʼni nduwaʼ mámbá índo̱ narmbáʼtoo rawuunʼ.+  6  Bi̱ natsíjma, ndayáʼ rí majmañuu mú tséxkamaa,mú bi̱ nakro̱ʼo̱o̱, tséjyúu exkamaa ku̱ma̱.+  7  Atani̱ tsínguminaʼ náa xa̱bu̱ skágunʼ,numuu dí xáraʼdáá ku̱ma̱ á mu natadxawíín rí naʼthí.+  8  Núma̱aʼ má ga̱jma̱a̱ numuu rí najmañuu xa̱bu̱ bi̱ nandxa̱ʼóo májánʼ edxu̱u̱ ndaʼyoo náá kamba̱a̱ rí na̱jkha̱,mú xa̱bu̱ skágunʼ nuni̱ nduwamijná má ikhiin ga̱jma̱a̱ nuni̱ nduwiinʼ eʼwíinʼ.+  9  Xa̱bu̱ skágunʼ tsixmiéjúúnʼ rí nakiéʼkúún,+mú xa̱bu̱ bi̱ naguájun jmbu ra̱ʼkhá tháán eñún muni̱ marigá dí tsímáá. 10  Mámbáa xa̱bu̱ eʼyoo xóo e̱ʼkhu̱ a̱jkiu̱u̱n,ga̱jma̱a̱ nimbáa xáʼni maʼdxuu rí ikhaa naʼni maʼdxuu. 11  Guʼwún xa̱bu̱ ra̱míjíinʼ maguma gámbáa,+mu guʼwún* xa̱bu̱ míjíinʼ maʼni itháán mba̱a̱. 12  Rígá mbá kamba̱a̱ rí xa̱bu̱ numbaaʼ ndaʼyoo rí nindxu̱u̱ májánʼ,+mú kamba̱a̱ rúʼko̱ na̱jkha̱ kayáa makhañúu.+ 13  Maski ajndu mbáa nanduʼwá, mú nagawúunʼ a̱jkiu̱u̱n,ga̱jma̱a̱ maski ajndu mbáa nadxuu, mú mbáa na̱ʼkhu̱ a̱jkiu̱u̱n. 14  Bi̱ tséʼnimbo̱o̱, mada̱a̱ʼ má ga̱jma̱a̱ numuu rí naʼni,+mú xa̱bu̱ májáanʼ, mada̱a̱ʼ ga̱jma̱a̱ numuu dí naʼni rí májánʼ.+ 15  Bi̱ tséjmañuu naʼnimbo̱o̱ xúgíʼ rí nutháán,mú bi̱ nandxa̱ʼóo májánʼ edxu̱u̱ ndaʼyoo májánʼ dí maʼni.+ 16  Bi̱ najmañuu naʼni tsu̱ma̱á ga̱jma̱a̱ naʼni tsínguminaʼ náa dí ra̱májánʼ,mú bi̱ tséjmañuu, tséndxa̱ʼóo májánʼ edxu̱u̱* ga̱jma̱a̱ ra̱ʼkhá tháán eku̱mu̱u̱ kaʼyaminaʼ. 17  Tséjyúuʼ kiʼnáa xa̱bu̱ skágunʼ,+mú xa̱bu̱ bi̱ nandxa̱ʼwáminaʼ májánʼ rí maʼni tsíñún gúyáá. 18  Bi̱ tséjmañún mani̱ndxu̱ún skágunʼ,mú ku̱ma̱ mani̱ndxu̱u̱ xóo corona dí maʼni mitsiʼñíin bi̱ nundxa̱ʼwa̱a̱ májánʼ edxu̱ún.+ 19  Xa̱bu̱ ra̱míjíinʼ mbaʼyóoʼ musmbati̱gu̱u̱n náa xa̱bu̱ míjíinʼga̱jma̱a̱ xa̱bu̱ xkawi̱i̱nʼ musmbati̱gu̱u̱n náa xkrugún xa̱bu̱ míjíinʼ. 20  Xa̱bu̱ ngínáa asndu bi̱ kúwá náa mijngii xtáa nawiñu̱u̱nʼ kuyáá,+mú bi̱ gíʼdoo ra̱ʼkhá tháán mbaʼin bi̱ nambájxu̱u̱ gajmíi̱n.+ 21  Bi̱ tsíyoo gáʼyoo xa̱bu̱ numbaaʼ ga̱jma̱a̱, nakudaminaʼ aʼkhá,mú bi̱ nagáwíinʼ a̱jkiu̱u̱n kaʼñún bi̱ ndawa̱a̱ tsáa mambáñún naxtáa gagi.+ 22  Lá xándátígi̱i̱n bi̱ nurawíi awan muni̱ dí ra̱májánʼ ráʼ. Bi̱ kúwá xawii muni̱ dí májánʼ muxkamaa rí maʼndún kuñúún* ga̱jma̱a̱ xúniñu̱u̱nʼ.+ 23  Rí matiejunʼ gakhi̱i̱ rígá dí mambáyáaʼ,mú dí i̱ndó marata̱á maʼga kañáán maʼni gínáán.+ 24  Rí guáʼdáá xa̱bu̱ bi̱ najmañún rúʼko̱ naʼni maʼni mitsiʼñíin,mú xa̱bu̱ skágunʼ xúʼko̱ má skágui̱i̱nʼ gáʼni.+ 25  Testigo bi̱ gajkhun naʼni káwíin xa̱bu̱,mú testigo bi̱ minduwaaʼ, mámbá índo̱ narmbáʼtoo rawuunʼ naʼni nduwaʼ. 26  Xa̱bu̱ bi̱ namíñuu kaʼyoo Jeobá naku̱mu̱u̱ kaʼyoo náa mbá xúgíʼ,+ga̱jma̱a̱ e̱ji̱i̱n xa̱bu̱ buʼko̱ rígá náa mumbayumíjná.+ 27  Rí xa̱bu̱ namíñuu kaʼyoo Jeobá, naʼni dí maxtáaga̱jma̱a̱ maʼni kríya̱a̱ʼ náa tsáʼkhá dí gamíi makhañúu. 28  Mbáa rey bi̱ gíʼdiin mbaʼin xa̱bu̱, nagruigú itháan gamajkhu,+mú mbáa rey bi̱ na̱nguá gíʼdiin xa̱bu̱, nda̱a̱ numuu. 29  Bi̱ naʼngo̱o̱ a̱jkiu̱u̱n* najmaa nandxa̱ʼóo májánʼ edxu̱u̱,+mú bi̱ tséʼngo̱o̱ a̱jkiu̱u̱n nasngájma dí nindxu̱u̱ skágunʼ.+ 30  Xa̱bu̱ bi̱ tséxmiéjuunʼ nambáyúu xuyuuʼ mu nda̱a̱ dí gáʼniuu,mú bi̱ naxígúu nindxu̱u̱ xóo mbá nandii dí naʼni miga itsu̱.+ 31  Bi̱ naʼni nduwaaʼ bi̱ ndawa̱a̱ tsáa mambáyúu, naʼthá wéñuuʼ bi̱ Niʼnii,+mú bi̱ nasngájma dí nagáwíinʼ a̱jkiu̱u̱n kaʼyoo xa̱bu̱ ngínáa naxnúu gamajkhu bi̱ Niʼnii.+ 32  Xa̱bu̱ ra̱májáanʼ maguma gámbáa ga̱jma̱a̱ ra̱májánʼ má dí naʼni,mú xa̱bu̱ májáanʼ maxkamaa náa mambáyuminaʼ, numuu dí naʼni rí májánʼ.+ 33  Xa̱bu̱ bi̱ nakro̱ʼo̱o̱ nayéjxi̱ ngo̱ʼo̱o̱ náa a̱jkiu̱u̱n dí najmañuu,+mú xa̱bu̱ skágunʼ jngruigu̱u̱n ruthi dí najmañún. 34  Maguma mba̱a̱ mbá xuajin á mu xa̱bu̱ bi̱ kúwá ikhí nuni̱ rí májánʼ,+mú á mu xa̱bu̱ nuni̱ aʼkhá magajnúu gamajkuu xuajñún. 35  Rey nadxuu a̱jkiu̱u̱n kaʼyoo xa̱bi̱i̱ bi̱ nandxa̱ʼóo májánʼ edxu̱u̱ xóo maʼni,+mú nakásngañu̱u̱ʼ kaʼyoo bi̱ naʼni magajnúu gamajkuu.+

Mbaʼa nota

^ Náa ajngáa hebreo naʼthí, “guʼwá xtíin ndrígu̱ún”.
^ O “tsémíñuu”, “nakásngañu̱u̱ʼ”.
^ O “musngajmún ngajua rí tsétumuu”. Atayáá glosario, ngajua rí tsétumuu.
^ O “Bi̱ tsékiʼnáa nacha̱”.