Proverbios 20:1-30

  • “Vino naríyaʼ majkuaaʼ” (1)

  • “Bi̱ naskoo tsíyoo gáxnúu xku̱bi̱ índo̱ ndayáa gu̱nʼ rí naʼni migúwán” (4)

  • “Rí gíwánʼ náa a̱jkiu̱u̱n xa̱bu̱ nindxu̱u̱ xóo iyaʼ rí mi̱jnu̱ʼ” (5)

  • Najuiʼthá rí gamíi magíʼnuu mbáa bi̱ mbá nacha̱ ekudaminaʼ mbá rí maʼni (25)

  • “Tsiaki̱i̱ dí guáʼdáá jiámá ga̱jma̱a̱ wa̱ʼxa̱ʼ, naʼni rí maʼni mitsiʼñíin” (29)

20  Vino naríyaʼ majkuaaʼ,+ iyaʼ najnga̱a̱ maʼni rí xáta̱ya̱a̱ dí matani̱,+skágunʼ nindxu̱u̱ xa̱bu̱ bi̱ tséʼyoo rí eʼni, numuu rí niʼga̱a̱n.+  2  Dí rey naʼni mamiñún xa̱bu̱, nindxu̱u̱ xóo rí nandxa̱ʼwá mbáa león,*+xa̱bu̱ bi̱ naʼni rí makiʼnáa, gamíi makhañúu.+  3  Nduyamajkuíí xa̱bu̱ bi̱ tsénigu̱u̱ʼ ajngáa,+mú xa̱bu̱ skágunʼ, ra̱ʼkhá tháán eni̱gu̱u̱ʼ ajngáa.+  4  Bi̱ naskoo tsíyoo gáxnúu xku̱bi̱ índo̱ ndayáa gu̱nʼ rí naʼni migúwán,*ikha jngóo majngruigo̱ó rayáʼ índo̱ gáxtagijxi̱i̱ rí nijuiʼdu, numuu rí nda̱a̱ rí gíʼdoo.*+  5  Rí gíwánʼ náa a̱jkiu̱u̱n* xa̱bu̱ nindxu̱u̱ xóo iyaʼ rí mi̱jnu̱ʼ,mú xa̱bu̱ bi̱ nandxa̱ʼóo májánʼ edxu̱u̱ majmaa maríya̱ʼ.  6  Mbaʼin xa̱bu̱ nuthi rí nandún kuñúún eʼwíinʼ,*mú tsáá gáʼngo̱o̱ gáxkamaa mbáa xa̱bu̱ jmbii rá.  7  Xa̱bu̱ májáanʼ nawi̱ji̱ jmbu náa Dios.+ ¡E̱ji̱i̱n bi̱ gáguwáʼ nda̱wa̱á makuwá gagi!+  8  Índo̱ rey nagi̱ʼi̱ náa xíliu̱u̱ rí naʼtáñajunʼ* mu maʼnimbánuu numún xa̱bu̱,+iduu naʼngo̱o̱ ndaʼyoo xúgíʼ dí ra̱májánʼ.+  9  Tsáá gándoo maʼthí “Ni̱ni̱ kaʼwu̱u̱ a̱jkiu̱nʼ,+kaʼwún, nda̱a̱ aʼkhúnʼ” rá.+ 10  Jeobá nawi̱yu̱u̱ʼ eʼnidí mixtiʼkhu rí nugiewan ga̱jma̱a̱.*+ 11  Asndu mbáa ada̱* naniñuuʼ makujmaa xóo nindxu̱u̱ ga̱jma̱a̱ rí naʼniá mu nda̱a̱ aʼkhúun ga̱jma̱a̱ naʼni rí májánʼ.+ 12  Cháʼwuun xa̱bu̱ rí naʼdxun ga̱jma̱a̱, ma̱ngaa iduu rí ndaʼyoo ga̱jma̱a̱,mbá nájma̱ niʼni Jeobá.+ 13  Á mu nanigua̱a̱ʼ mi̱nuʼ mi̱dxu̱ʼnú mani̱ndxa̱a̱ʼ xa̱bu̱ ngínáa.+ Arajxu̱u̱nʼ, mu xúʼko̱ maraʼdáá dí miʼtsu.+ 14  Bi̱ na̱ʼtsi̱ naʼthí: “¡Na̱nguá májánʼ! ¡Na̱nguá májánʼ!”,mú nda̱wa̱á naʼnimbamínáʼ numuu dí mbayííʼ ni̱ʼtsi̱ ga̱jma̱a̱.+ 15  Rígá oro ga̱jma̱a̱ rígá mbaʼa itsí coral,*mú itháán gíʼdoo numuu ajngáa rí nuthi bi̱ guáʼdáá ku̱ma̱.+ 16  Á mu xa̱bu̱ na̱ʼkha̱á tséʼngo̱o̱ gáʼni̱i̱ gidxawúu,+ mú na̱ʼkha̱ mbáa bi̱ naxná ajngóo dí maʼni̱i̱ gidxawúu, atrígú káyííʼ xtíñuu,ga̱jma̱a̱ á mu xúʼko̱ má niʼni ga̱jma̱a̱ numuu mbáa a̱ʼgu̱ bi̱ na̱ʼkha̱á, atrígú káyííʼ dí gíʼdoo.+ 17  Xa̱bu̱ ndaʼyoo dí miʼtsí pan dí niʼni kúwáʼ,mú nda̱wa̱á najtííʼ jui̱ʼi̱* náa rawuunʼ.+ 18  Índo̱ nutamijná,* nagájnuu májánʼ dí nuni̱,+gajmaaʼ mbá májánʼ ikha mu matani̱ guerra.+ 19  Bi̱ naʼthí dí raʼkhí ga̱jma̱a̱ numún eʼwíinʼ jngruigo̱o̱ raʼthí dí rakáʼyoo mudxawíín eʼwíinʼ,+xámbájxa̱a̱ʼ gajmiáanʼ bi̱ nanigu̱u̱nʼ xtujtaa.* 20  Asndu tsáá bi̱ gáʼtásríguíi anu̱u̱* ga̱jma̱a̱ ru̱dúu̱*majuiʼyúuʼ lámpara ndrígóo.+ 21  Herencia dí nagiʼdoo mbáa ga̱jma̱a̱ dí ra̱májánʼ,nda̱wa̱á xáʼni dí maxtáa gagi.+ 22  Xárata̱: “¡Maniu̱u̱ xó má niʼniuʼ!”.*+ Araʼti̱i̱n náa Jeobá ga̱jma̱a̱ xúgíʼ a̱jkia̱a̱nʼ,+ ga̱jma̱a̱ ikhaa maʼni kríña̱a̱nʼ.+ 23  Jeobá nawi̱yu̱u̱ʼ eʼni rí mixtiʼkhu* dí nugiewan ga̱jma̱a̱,raʼkhí dí majmaaʼ balanza dí tsígiéwan májánʼ. 24  Jeobá naxnúu ikha xa̱bu̱ náa maʼga.+Xú káʼnii gándoo rí mbáa mbaʼyoo náá kamba̱a̱ gáʼga* rá. 25  Nindxu̱u̱ mbá tsáʼkhá rí mbáa xa̱bu̱ mbaʼ mandxaʼwáá mbá nacha̱ “¡Kaʼwu!”+ ga̱jma̱a̱ nda̱wa̱á mandxaʼwáminaʼ náa rí nikudaminaʼ maʼni.+ 26  Mbáa rey bi̱ najmañuu maʼni wájíinʼ xa̱bu̱ ra̱míjíinʼ+ga̱jma̱a̱ naʼni dí manújngoo mbá rueda dí najui̱ʼnu̱ ga̱jma̱a̱ tsígáʼ náa tsu̱du̱ún.+ 27  Rí naʼthí* xa̱bu̱ nindxu̱u̱ xóo lámpara ndrígóo Jeobá,dí naʼni makujmaa dí rígá náa awúu̱n a̱jkiu̱u̱n. 28  Dí rey nandoo kaʼñún xa̱bu̱ ga̱jma̱a̱ dí tséniñúúnʼ, rúʼko̱ nañewu̱u̱n má ikhaa,+rí nandoo kaʼñún xa̱bu̱ nambáyúu maʼtáñajunʼ má xúʼko̱.+ 29  Tsiaki̱i̱ dí guáʼdáá jiámá ga̱jma̱a̱ wa̱ʼxa̱ʼ,* naʼni rí maʼni mitsiʼñíin,+ga̱jma̱a̱ xgiʼxúún xabuanii, naʼni rí maʼni mitsiʼñíin.+ 30  Rí naʼni miʼñuu náa nigawúnlú, nambáyulú muniʼñááʼ dí ra̱májánʼ,+ga̱jma̱a̱ dí najuixnúlú naʼni kaʼwu̱u̱ a̱jkiu̱lú.

Mbaʼa nota

^ O “león bi̱ gíʼdoo xtátsiu̱u̱n náa aphuu”.
^ O “gu̱nʼ rí nagajtaa idiʼ”.
^ O mbáa “mbayáʼ índo̱ naxtagijxi̱i̱ rí nijuiʼdu, mú nda̱a̱ rí gáxkamaa”.
^ O “Rí nandoo maʼni”. Náa ajngáa hebreo naʼthí, “Consejo ndrígóo”.
^ O “nusngajma ngajua rí tsétumuu”. Atayáá glosario, ngajua rí tsétumuu.
^ O “trono ndrígóo”.
^ O “a̱jma̱ itsí mixtiʼkhu ga̱jma̱a̱ a̱jma̱ canasta rí nugiewan ga̱jma̱a̱”.
^ O “dxámá”.
^ Rígi̱ nindxu̱u̱ itsí mitsaanʼ dí rígá náa lamáa.
^ O “grava”.
^ O “Índo̱ rígá consejo”.
^ O “nuni̱ rí eʼwíinʼ manigu̱u̱nʼ ga̱jma̱a̱ rí nuthi”.
^ O “tátée”.
^ O “nánée”.
^ O “Martanga̱a̱ dí ra̱májánʼ”.
^ O “a̱jma̱ itsí mixtiʼkhu”.
^ O “maninuuʼ kambo̱o̱”.
^ Náa ajngáa hebreo naʼthí, “Jxu̱u̱ʼ”.
^ O “i̱jín go̱ʼo̱”.