Miteko sa arummwa 7:1-60

  • Mwaha wa Estefano ohoolo wa eSineetriyu (1-53)

    • Etempu ya makholo ahu (2-16)

    • Ohoolela wa Mose; elataratho ya ana a Israeli (17-43)

    • Muluku khankhala empa yoopakiwa ni atthu (44-50)

  • Wiiviwa wa Estefano (54-60)

7  Vano, namakeya mutokweene aamukoha Estefano eeraka: “Eyo ekhaikhai?” 2  Estefano aahaakhula eeraka: “Asinna ni nyuwo asitiithi, mukiwiriyane! Muluku oovuwa aamukhumelela nikholo nahu Abrahamu emaara owo aakhalaawe oMesopotamia, ahinaayeene orowa okhala oHarani, 3  ni aamweerela: ‘Muhiye elapo anyu vamoha ni amusi anyu, murowe elapo yeeyo kiwoonihenraakani.’ 4  Owo aakhuma elapo ya akaldeya, anarowa okhala oHarani. Areene weiwo, apapawe ekhwaakaru, Muluku aaheeriha weera athaamele elapo ela nyuwo munkhalaanyu olelo va. 5  Menento, Muluku khanvanhe yoohiyeriwa Abrahamu, naari yoonyikalavo ni nnaani nawe, mene ammanenle natiri weera aamwaavaha elapo ele ntoko yoohiyeriwa osuulu* awe, nnaamweera Abrahamu ahaakhanleno anamwane. 6  Opwaha mwa yeeyo, Muluku aamweerenle weera, osuulu awe waakela okhala anamawa a elapo ekina, ni atthu a elapo eyo yaamwaapaka akaporo ni waahasula* mpuwa mwa iyaakha 400. 7  Muluku enre ‘ni miyo kinoorowa othoriha elapo eyo eneera yaakhalihe* akaporo, muhoolo mwaya enookhuma elapo eyo, weera ekikokhoreleke elapo ela’. 8  “Muluku aapaka nivarihano noowiinela Abrahamu, ni Abrahamu aamuyara Isaki, ni aamwiinela nihiku na na 8, Isaki aamuyara* Yakobe ni Yakobe aayara makholo* ahu 12. 9  Ni anamwane akina a Yakobe, yaamukhalela nrima Yosefe, ni yaahaatumihera atthu a wExipitu. Mene Muluku, aari ni Yosefe, 10  ni owo anvuluxa mahooxo awe ootheene ni anvaha miruku. Ni Muluku aaheeriha weera Farawo, mwene a wExipitu amureerele murima Yosefe. Ni Farawo aamuthanla weera alamuleleke elapo yootheene ya wExipitu, ni vaate vawe. 11  Avinyaka, yaakhumelela etala elapo yootheene ya wExipitu ni oKanani, aani, waari ohaawa otokweene, mpaka makholo ahu khayoona yootxa. 12  Mene, Yakobe aahiiwa weeriwaka weera wExipitu, yookhala yootxa. Ni aahaarumiha iwo makholo ahu* ekwaha yoopatxera. 13  Ekwaha yanaaveeli, Yosefe aahiisuweliha wa asinnawe, ni Farawo aasuwela emusi awe Yosefe. 14  Vano, Yosefe aaruma weera iitthaniwe Yakobe apapawe, ni amusi awe ootheene, ni atthu ene yaakenle wExipitu yaari 75. 15  Vano, Yakobe aarowa wExipitu ni ti weiwo aakhwenlaawewo, vamoha ni makholo ahu. 16  Awo yaaroihiwa oSikemi, ni yaavithiwa mmahiyeni Abrahamu aathummaawe ni anamwane Amori oSikemi, ni musurukhu wa eparatha. 17  “Emaara saattamelaaya okwanela itthu Muluku aamulaihenraawe Abrahamu, muloko wa ana a israeli wannatepa wunnuwa ni waatxeerereya wExipitu. 18  Menento, aakhumelela mwene mukina a wExipitu yoowo ahaamusuwenle Yosefe. 19  Mwene owo ni woototha wawe, aarukunuwela muloko ahu ni annaahasula asitiithi ahu, aanyesererihaka waahiya anamwane aya weera ehikhale akumi. 20  Etempu ene yeele, aayariwa Mose, ni owo aari ooreera.* Owo aahuuwa vaate va apapawe mpuwa mwa minyeeri 3. 21  Mene ahiiwakaru,* mwaana mwaamuthiyana a Farawo, aamukuxa anarowa omuhuwa ntoko mwanawe. 22  Mene Mose aaxuttihiwa osuwela wootheene wa wExipitu. Mweekhaikhai, owo annuuluma ni owera ni annapaka itthu sintxipale. 23  Vano, akwanihakaru iyaakha 40, owo aalakela* orowa waaxekura* asinnawe ana a israeli. 24  Oonakaru weera muxipitu mmoha annamukosoopa moohixariya munnawe, owo aamwaakiha amwinlelaka ikukuttula ni amwiivaka muxipitu ole. 25  Owo uupuwela weera asinnawe yaamwiiwexexa weera Muluku aamweera waavuluxa moorweela mwa yoowo, mene awo khayiiwexenxe eyo. 26  Nihiku naattharelana, owo aarowa iwo anaaphwanya eriki owana ni aaheerera owaakiha eeraka: ‘Atthwaala, nyuwosa muri asinna. Mwaha wa heeni munhasulanaanyu mukina ni mukhwaawe?’ 27  Mwa yeeyo, ole aamuhasula mukhwaawe aamukakha Mose amweerelaka: ‘Taani oothanliyeni okhala muhooleli ahu ni mphuki ahu? 28  Neereke muntthuna-tho okiiva ntoko hiihaale mwaamwiivalaanyu muxipitu ole osilo?’ 29  Iiwakaru masu ala, Mose aatthawa anarowa okhala ntoko namawa elapo ya oMidiya, weiwo aayanraawe anamwane eeli. 30  “Sivirakaru iyaakha 40, nlaika nimoha naamukhumelela onikareni* wa omwaako Sinayi, moorweela mwa mwiri wa mwiiwa waavarela. 31  Mose oonakaru mwiri ole ovarelaka, owo aatikhiniheya. Vaavo aattamelaawe weera oonexexe nnene aahiiwa nsu na Yehova* neeraka: 32  ‘Miyo, Muluku a makholo anyu, Muluku a Abrahamu, a Isaki, ni a Yakobe.’ Ni Mose aapatxera othukumela ni ohitthuna-tho oweha veeli. 33  Yehova* aamweerela: ‘Orule isantaaliya mmanaanini mwaa, woona weera nipuro onnyikalaawe ti nootteela. 34  Mweekhaikhai, miyo kohooona ohasuliwa wa muloko aka ori wExipitu, kohiiwa wiikhupanyera waya, kohoowa weera kaavuluxe. Vano, kinimoorumihani wExipitu.’ 35  Menento Mose ene ti yoole awosa yaamukhonttaaya yeeraka: ‘Taani oothanliyeni okhala muhooleli ahu, ni mphuki ahu?’ Ti yoowo Muluku aamurummaawe moorweela mwa nlaika naamukhumelenle vamwirini wa mwiiwa. 36  Mose owo aahaahoolela aakumihaka wExipitu, apakaka ithoonyero ni miiriira wExipitu, ephareya Yooxeera ni onikareni* mpuwa mwa iyaakha 40. 37  Mose ene ti yoola aalenle ana a Israeli weera: ‘Muluku onoomukumihera variyari va asinninyu profeta oolikana ni miyo.’ 38  Owo aari ni ana a Israeli onikareni, owo aari ni nlaika nuulumme nuuwo omwaako Sinayi vamoha ni makholo ahu. Owo aahaakhela masu makumi a Muluku weera anileele. 39  Mene makholo ahu yaakhootta omwiiwelela ni yaamukhootta, vamurimani vaya yaatthikela wExipitu, 40  ni yaamweerela Arao: ‘Munipakele amiluku weera enihooleleke, woona weera khanisuwenle etthu emweerenle Mose yoowo onikuminhe elapo ya wExipitu.’ 41  Hiiho, mahiku ene yaale, yampaka muluku eethiru a emompe exaana, ni yanvaha makeya muluku owo eethiru, ni yaapatxera ohakalala ni etthu yaapankaaya. 42  Tivanto, Muluku aahaarera ettuli* weera ekokhoreleke nsuwa, mweeri ni ithenyeeri sa wiirimu ntoko hiihaale elempwalaaya ni Maprofeta: ‘Nyuwo atthu a wIsraeli, mookiwiihera amakeya iyaakha iya 40 mweettaanyu onikareni?* 43  Hooye, nyuwo moheemexa etenta ya* Molokhi ni elataratho ya muluku Refani, ilataratho seiyo mwaapankaanyu weera mukokhoreleke. Tivanto, kinimooroihani woorakamawo opwaha oBabilonia.’ 44  Makholo ahu yaakhalano etenta ya* Onamoona onikareni, moovarihana ni ele Muluku aamulenlaawe Mose weera apake moovarihana ni ele onnaawe. 45  Muhoolo mwaya, anamwane a makholo ahu vamoha ni Yehoxuwa, yaakuxa etenta eyo* enaroiha elapo ya atthu akina yaawo Muluku aawoomonlaawe ohoolo wa makholo ahu. Etenta eyo yaakhala* weiwo mpaka mahiku a Davidi. 46  Ni owo aaphwanya mahala vamaithoni va Muluku ni aavekela weera akhaleno eparakha yompakela empa Muluku a Yakobe. 47  Mene aari Salomoni aapanke empa eyo. 48  Mene Namusulu khankhala empa yoopakiwa ni atthu,* ntoko onhimaawe profeta: 49  ‘“Wiirimu ehitxe aka, ni elapo ya vathi kiniiyaathi manaani aka, empa ya moota heeni muneeraanyu mukipakele?” Ohimme Yehova.* “Nipuro heeni kineeraaka kimake? 50  Khaiyene ti miyo kipanke itthu sootheene iya?”” 51  “Atthu oohiiwelela murino murima woowuuma ni maaru oowaleya,* nyuwosa munnakhootta wiiwelela munepa wootteela ntoko yenraaya makholo anyu, nyuwo-tho munnapaka etthu emoha-moharu. 52  Profeta heeni makholo anyu ehimutthara-tthanraaya? Aani, awo aawiiva maprofeta yaale yaahima owa wa naxariya, yoowo nyuwo munvarinhaanyu ni omwiiva. 53  Nyuwosa mwaahaakhela Nlamulo moorweela mwa malaika, mene khamwaatthanre.” 54  Yiiwakaru itthu iya, yaanyoonyiwa ni yaapatxera okhuuriha maino aya enwehexexaka. 55  Mene owo asareñyeene munepa woottela, aaweha wiirimu ni aahoona ovuwa wa Muluku, ni Yesu eemenleene moono woolopwana wa Muluku, 56  ni owo aaheera: “Kinnoona erimu ehuleñyeene ni Mwaana a Mutthu eemenleene moono woolopwana wa Muluku.” 57  Awo yaakhuwela mpaka naakotelaayavo nsu naya, ni yaattiya maaru ni matata aya, ni ootheene yaamutthimakela ekelaka onvara. 58  Avinyaka awosa yaamukumihera vaate va esidade enapatxera onvonya maluku. Anamoona oowootha yaakuxa maleya aaphitaanyalaawe enakela omuhiyera mmiravo mmoha iitthaniwa Saulo. 59  Emaara yanvonyaaya maluku, Estefano aatxonttela eeraka: “Apwiya Yesu, mwaakhelele ekumi aka.” 60  Akokhorakaru aakhuwela ni mmilo awe wootheene: “Yehova,* muhaavahe mulattu mwaha wa yoottheka ela.” Ahimakaru masu ala, owo aahookhwa.

Footnotes

Ni Ekereku: “mmiso.”
Naari: “waahooxa.”
Naari: “yaavarihe muteko ntoko.”
Apaale: “aapaka etthu emoha-moharu ni.”
Makholo enhimwa va, enhimwa anamwane 12 a Yakobe.
Naari: “anamwane awe.”
Eyo tiiyo, aari ooreera vamaithoni va Muluku.”
Naari: “asitiithi awe enyesereriwakaru omuhiya.”
Naari: “aahuupuwela.”
Naari: “waahottela.”
Munwehe Ap. A5.
Munwehe Ap. A5.
Naari: “aahaanyanyala.”
Naari: “mukottha wa.”
Naari: “mukottha wa.”
Naari: “mukottha owo.”
Naari: “Mukottha owo waakhala.”
Naari: “matata.”
Munwehe Ap. A5.
Ni Ekereku: “oohiineliwa va murima ni maaru.”
Munwehe Ap. A5.