Ri tea u vha na lutendo kha tshiṱhavhelo tsha Yesu uri ri kone u wana vhutshilo vhu sa fheli. (Vhaef. 1:7) Vha “dziṅwe nngu” a vha tei u ḽa vhurotho na u nwa waini musi vho ya kha Tshilalelo Tsha Murena tshine tsha vha hone luthihi nga ṅwaha. (Yoh. 10:16) Fhedzi vha a ḽa “vhurotho ha vhutshilo” nga lwa pfanyisedzo. Vha zwi ita nga u vha na lutendo kha tshiṱhavhelo tsha Yesu. (Yoh. 6:53) Musi Vhakriste vho ḓodzwaho vha tshi ḽa vhurotho na u nwa waini kha Tshilalelo Tsha Murena, vha vha vha tshi khou sumbedza uri vha tshipiḓa tsha mulanga muswa na uri vha na fhulufhelo ḽa u ya u vhusa na Yesu Kristo. Nga zwenezwo, hu sa londwi uri ri vhaḓodzwa kana vha dziṅwe nngu, ri tea u vha na lutendo kha tshiṱhavhelo tsha Yesu Kristo uri ri kone u wana vhutshilo vhu sa fheli. w24.12 13 ¶14, 16

Kha Tshilalelo Tsha Murena, Yesu o ṋea vhaapostola vhawe vhurotho vhu si na mbiliso a ri vhu imela muvhili wawe. Nga murahu, a vha ṋea waini a ri i imela ‘malofha a mulanga.’ (Marko 14:22-25; Luka 22:20; 1 Vhakor. 11:24) Zwe Yesu a zwi amba nga ha wonoyo mulanga ndi zwa ndeme vhukuma. Mulanga muswa wo itwa vhukati ha Yehova na vha “nnḓu ya Isiraele [wa pfanyisedzo]” vhane vha ḓo vhusa na Yesu Muvhusoni wa Mudzimu. (Vhahev. 8:6, 10; 9:15) Zwe Yesu a zwi amba nga tshifhinga tsha Tshilalelo Tsha Murena zwi kwama vha “sambi ḽiṱuku.” Tshenetshi tshigwada tsho thomiwa nga vhaapostola vha Yesu vha fhulufhedzeaho vhe vha vha vhe hone nga tshenetsho tshifhinga musi a tshi thoma Tshilalelo Tsha Murena. Ndi vhone vhe Yesu a vha vhudza uri vha ḽe vhurotho na u nwa waini. Ndi vhone vhane vha ḓo vhusa na Yesu ngei ṱaḓulu. w24.12 11 ¶9-10

Yesu o fheṱiwa, a farwa, a semiwa, a pomokiwa, a hweswa mulandu a ita na u tambudzwa. Mafheleloni, maswole vho mu ombela kha danda uri vha mu vhulaye. Yehova o vha a tshi khou pfa vhuṱungu vhukuma musi Yesu a tshi khou konḓelela nga u fhulufhedzea. Yehova u na maanḓa nahone o vha a tshi nga ita uri Murwa wawe a si tambule, fhedzi ho ngo zwi ita. Ndi ngani? O zwi itiswa nga lufuno. Tshiṱhavhelo tsha Yesu ndi vhuṱanzi vhuhulwane vhukuma ha uri Yehova u a ni funa maanḓa. O ṋekedza Murwa wawe ane a mu funa nahone a konḓelela vhuṱungu vhuhulu a tshi itela u ni tshidza kha tshivhi na lufu. (1 Yoh. 4:9, 10) U khou ṱoḓa u thusa muṅwe na muṅwe washu uri ri mu shumele naho ri na tshivhi nahone u ṱoḓa u fhelisa tshivhi lwa tshoṱhe. w24.08 6 ¶13-14

U itela uri ri kone u pfesesa nḓila ine Yehova a ri funa ngayo, ri nga humbula nga ha vhuṱungu he a vhu pfa musi a tshi vhona Murwa wawe a tshi khou tambudziwa. Saṱhane o amba uri a hu na mushumeli wa Mudzimu ane a nga dzula a tshi fhulufhedzea kha Mudzimu musi zwi tshi konḓa. Yehova o tendela Yesu a tshi tambudziwa musi a sa athu fa u itela uri a kone u sumbedza uri zwe Saṱhane a zwi amba ndi mazwifhi. (Yobo 2:1-5) Yehova o zwi vhona musi Yesu a tshi goḓiwa, maswole a tshi mu rwa na u mu ombela kha danda. O dovha a zwi vhona musi Murwa wawe ane a mu funa a tshi fa nga nḓila i ṱungufhadzaho. (Mat. 27:28-31, 39) Yehova o vha a tshi nga kha ḓi vha o thivhela zwenezwi zwithu zwoṱhe. (Mat. 27:42, 43) Fhedzi arali Yehova a mu tshidze, Yesu o vha a sa ḓo kona u ṋekedza vhutshilo hawe sa tshirengululi nahone zwenezwo zwo vha zwi tshi ḓo ita uri vhathu vha si vhe na fhulufhelo ḽa u tshila tshoṱhe. Nga zwenezwo, Yehova o tendela Murwa wawe a tshi konḓelela u tambudzwa u vhuya u swika a tshi fa. w25.01 22 ¶7

Ṱhogomelani zwe zwa itea nga 16 Nisan 33 C.E. Vhafunziwa vha Yesu vho vha vho ṱungufhala, vha tshi khou ofha. Vhafunziwa vha Yesu vhavhili vho bva Yerusalema vha livha Emausi. Vho vha vho fhulufhela uri Messia u ḓo itela Vhayuda zwithu zwavhuḓi, fhedzi zwino o vha a si tsheeho. Musi vha tshi khou tshimbila, ho mbo ḓi ḓa muṅwe munna ane vha si mu ḓivhe a ṱuwa navho. Vhafunziwa vha mu ṱalutshedza zwithu zwoṱhe zwi si zwavhuḓi zwe zwa itea kha Yesu. Onoyo munna a thoma u amba navho a vha vhudza zwiṅwe zwithu zwe vha vha vha sa ḓo vhuya vha vuwa vho zwi hangwa. O amba nga ha Maṅwalo na vhuporofita, a vha ṱalutshedza uri ndi ngani zwo vha zwo tea uri Messia a tambudzwe na u vhulawa. Musi vhenevha vhanna vhararu vha tshi swika Emausi, vhafunziwa vha Yesu vho mbo ḓi zwi vhona uri onoyo munna ndi Yesu o vuswaho. (Luka 24:13-35) Musi Yesu o no vuswa, o fhedza maḓuvha a 40 e kha ḽifhasi a sa athu ya ṱaḓulu nahone o ḓivhonadza lunzhi kha vhafunziwa vhawe nga eneo maḓuvha. Nga tshenetsho tshifhinga, Yesu o ṱuṱuwedza vhafunziwa vhawe vhe vha vha vho ṱungufhala nahone vha tshi khou ofha, a ita uri vha takale na uri vha vhe na tshivhindi tsha u huwelela mafhungo maḓifha a Muvhuso. w24.10 12 ¶1-3

Nga u ya ha tshifhinga ṅwana u a aluwa a songo ita vhuḓidini, fhedzi muthu u tea u ita vhuḓidini uri a vhe Mukriste o vhibvaho. Sa tsumbo, vhahashu vha ngei Korinta vho ṱanganedza mafhungo maḓifha, vha lovhedzwa, vha wana muya mukhethwa nahone vha guda zwinzhi kha muapostola Paulo. (Mish. 18:8-11) Naho zwo ralo, nga murahu ha miṅwaha musi vho no lovhedzwa, vhunzhi havho vho vha vha sa athu vha Vhakriste vho vhibvaho. (1 Vhakor. 3:2) Uri ri vhe Vhakriste vho vhibvaho ri tea u thoma nga u vha na lutamo lwazwo. Vhane vha funa “u sa vha na tshenzhelo,” nahone vha tshi ṱoḓa u dzula vho ralo, vha nga si kone u vha Vhakriste vho vhibvaho. (Mir. 1:22) A ri ṱoḓi u fana na vhathu vho no vhaho vhahulwane fhedzi vha tshi kha ḓi itelwa phetho nga vhabebi vhavho. Nṱhani hazwo, ri khou ṱoḓa u dzhia vhuḓifhinduleli ha u khwaṱhisa vhushaka hashu na Yehova. Arali ni tshi kha ḓi shumela kha u vha Mukriste o vhibvaho, rabelani uri Yehova a ite uri “ni tame u ita zwine a funa na u vha na maanḓa a u ita.”​—Vhafil. 2:13. w24.04 4 ¶9-10

Musi zwi tshi ḓa kha nḓila ine a haṱula ngayo vhathu, Yehova u a ri dzumbululela nḓila ine a ḓipfa ngayo. (Hesek. 33:11) Yehova ha takaleli u ṱavhanya u fhelisa vhathu lwa tshoṱhe. U na khathutshelo khulu nahone u sumbedza khathutshelo tshifhinga tshoṱhe musi zwi tshi konadzea. Ndi mini zwine ra zwi ḓivha nga ha vhathu vhane vha sa ḓo vuswa? Bivhili i amba nga ha tsumbo dzi si gathi dza vhathu vhane vha sa ḓo vuswa. Yesu o amba uri Yudasi ha nga ḓo vuswa. (Marko 14:21; Yoh. 17:12) Yudasi o shandukela Yehova na Murwa wawe a tshi zwi ḓivha nahone o zwi ita nga khole. (Marko 3:29) Nga hu fanaho, Yesu o amba uri na vhaṅwe vharangaphanḓa vha vhurereli vhe vha mu pikisa vha ḓo fa nahone a vha nga vusiwi. (Mat. 23:33; sedzani study note tsha Yohane 19:11 fhasi ha “the man.”) Nahone muapostola Paulo o sevha uri vhagunei vha sa rembuluwi a vha nga vusiwi.​—Vhahev. 6:4-8; 10:29. w24.05 4 ¶10-11

Musi ri tshi dzula ri na vhushaka ha tsini na Yehova, Saṱhane a nga si kone u ita tshithu na tshithihi tshine tsha nga ri vhaisa lwa tshoṱhe. (1 Yoh. 3:8) Shangoni ḽiswa, Yehova u ḓo bvela phanḓa na u tsireledza khonani dzawe dzi fhulufhedzeaho kha zwithu zwine zwa nga tshinya vhushaka havho nae na u vha tsireledza kha lufu. (Nzumb. 21:4)Ndi phaṱhutshedzo khulwane vhukuma u vha mueni denndeni ḽa Yehova. Ri ḓiphiṋa nga u vha na vhushaka tsini nae vhune ra nga vha naho lwa tshoṱhe. (Hesek. 37:27) Ri tea u ḓifara hani arali ri tshi ṱoḓa u dzula ri vhaeni denndeni ḽa Yehova? Arali no rambiwa muḓini wa muṅwe muthu, ni nga ṱoḓa u ḓivha uri ndi zwifhio zwine a zwi lavhelela kha inwi. Nga hu fanaho, ri a ṱoḓa u ḓivha uri ndi zwifhio zwine Yehova a zwi lavhelela kha vhathu vhane vha ṱoḓa u dzula vha vhaeni denndeni ḽawe. U funa hashu Yehova zwi ri ṱuṱuwedza uri ri ite zwoṱhe zwine ra nga kona uri ri “kone u mu takadza nga vhuḓalo.” (Vhakol. 1:10) Ri fanela u dzula ri tshi mu sumbedza ṱhonifho khulu. U mu ṱhonifha nga u ralo zwi ḓo ri thusa uri ri iledze u ḓifara nga nḓila ine a si i takalele. Ri ṱoḓa u dzula ri tshi “tshimbila nga u ḓiṱukufhadza” na Mudzimu washu.​—Mika 6:8. w24.06 4 ¶8-9

Yehova o humbela Abrahamu uri a ite zwiṅwe zwithu zwi konḓaho. O mu vhudza uri a ṋekedze Isaka murwa wawe sa tshiṱhavhelo. Zwi tou pfala uri musi Abrahamu a tshi humbula nga ha zwe a vha a khou tea u zwi ita, zwo mu pfisa vhuṱungu vhukuma. Naho zwo ralo, o vha o ḓiimisela u zwi ita. Musi Abrahamu a tshi khou ṱoḓa u vhulaya murwa wawe, Mudzimu o mu kaṱudza. Yeneyi tsumbo ya Abrahamu i ri gudisa uri Yehova o vha a tshi ḓo ṋekedza murwa wawe ane a mu funa uri a vhe tshiṱhavhelo. Zwenezwo a tshi khou zwi itiswa ngauri u a ri funa. (Gen. 22:1-18) Musi Yehova a tshi ṋea Vhaisiraele Mulayo, o vha vhudza uri vha ṋekedze zwifuwo sa zwiṱhavhelo uri vha hangwelwe zwivhi. (Lev. 4:27-29; 17:11) Zwenezwo zwiṱhavhelo zwo vha zwi tshi sumbedza uri Yehova o vha a tshi ḓo ri ṋea tshiṱhavhelo tsha khwiṋe, tshe tsha vha tshi tshi ḓo tshidza vhathu kha tshivhi. Mudzimu o vhudza vhaporofita uri vha ṅwale nga ha ṅwana o fhulufhedziswaho we a vha a tshi ḓo tambudzwa a vhulaiwa uri a tshidze vhathu kha tshivhi na lufu, u katela na inwi!​—Yes. 53:1-12. w24.08 4 ¶7-8

Musi ni tshi vhala Bivhili, ni tea u humbula nga ha uri ni nga shumisa hani zwine na khou zwi vhala. Musi ni tshi khou vhala Bivhili, ni nga ḓivhudzisa uri: ‘Ndi nga shumisa hani zwine nga khou zwi vhala zwino kana tshifhingani tshi ḓaho?’ Ri nga zwi fanyisa nga heyi nḓila. Kha ri ri ni khou vhala 1 Vhathesalonika 5:17, 18. Musi no no vhala dzenedzi vese mbili, ni nga humbula nga ha uri ni rabela lungana. Ni nga dovha na ḓivhudzisa arali ni tshi rabela zwi tshi bva mbiluni. Zwiṅwe hafhu, ni nga humbula na zwithu zwine na zwi livhuwa vhukuma. Khamusi na khetha zwiraru zwine na nga livhuwa Yehova ngazwo. Naho ni tshi nga fhedza tshifhinga tshiṱukuṱuku ni tshi khou humbula nga zwithu zwine na khou zwi guda Bivhilini, zwi ḓo ni thusa uri ni pfesese Ipfi ḽa Mudzimu na u ita zwine ḽa amba. Ni ḓo vhuyelwa vhukuma arali na dzula ni tshi ita zwenezwi ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe musi ni tshi khou vhala Bivhili. Zwi ḓo ita uri ni dzule ni tshi ita zwine Ipfi ḽa Mudzimu ḽa amba. w24.09 4-5 ¶9-10

Yehova o ri sika ri na vhukoni ho khetheaho. Ndi ngoho uri ri a takala musi ri tshi ṋewa zwifhiwa, fhedzi ri wana dakalo ḽo engedzeaho musi ri tshi ṋea vhaṅwe. Ri pfa ro takala vhukuma musi ri tshi thusa vhatendi nga riṋe. Ri dovha ra takala musi vha tshi sumbedza u livhuwa zwine ra vha itela zwone. Naho zwo ralo, hu sa londwi uri vha a ri livhuwa kana hai, ri a takala ngauri ri vha ro ita zwo teaho. Ni songo hangwa uri, hu sa londwi uri ri ṋea vhaṅwe mini, ‘Yehova a nga kona u ri ṋea zwi fhiraho zwenezwo.’ (2 Koron. 25:9) Yehova u ḓo dzula a tshi ri ṋea zwi fhiraho zwine ra zwi ṋea vhaṅwe. A hu na zwine zwa takadzesa u fhira u lambedzwa nga Yehova. Kha ri ḓiimisele u bvela phanḓa ri tshi edzisa nḓila ine Khotsi ashu wa ṱaḓulu a vha na mafunda ngayo. w24.09 31 ¶20-21

Yehova u a khathutshela nahone u a pfela vhuṱungu. (Ps. 103:13; Yes. 49:15) Musi ri tshi pfa vhuṱungu, na ene u a pfa vhuṱungu. (Sak. 2:8) U a ri thusa uri ri mu ḓivhe na uri ri vhe khonani dzawe. (Ps. 25:14; Mish. 17:27) Yehova u a ḓiṱukufhadza; “u a kwatama a sedza ḽiṱaḓulu na ḽifhasi, u vusa a si na zwawe buseni.” (Ps. 113:6, 7) Zwenezwi zwithu zwoṱhe zwi ita uri ri ṱoḓe u hulisa Mudzimu. Ri ṋea Yehova vhugala ngauri ri khou ṱoḓa uri vhaṅwe vhathu vha mu ḓivhe. Vhanzhi a vha ḓivhi ngoho nga ha Yehova. Ndi ngani? Nga nṱhani ha uri Saṱhane o swingisa mihumbulo yavho nga u phaḓaladza mazwifhi nga ha Yehova. (2 Vhakor. 4:4) Saṱhane u ita uri vhathu vha humbule uri Yehova ndi Mudzimu o sinyuwaho, a si na ndavha na vhathu na uri ndi ene ane a ita uri vhathu vha tambule. Fhedzi riṋe ri a ḓivha ngoho nga ha Mudzimu nahone ri na tshibuli tsha u vhudza vhaṅwe nga ha zwine Mudzimu a vha zwone zwa vhukuma uri na vhone vha mu rende.​—Yes. 43:10. w25.01 3 ¶6-7

Naho Murwa wa Mudzimu Yesu Kristo o vha e si na tshivhi nahone o ita vhuṱolo vhu mangadzaho, Saṱhane o shumisa vhathu u phaḓaladza mazwifhi nga hae. Sa tsumbo, vharangaphanḓa vha vhurereli vho vhudza vhathu uri maanḓa ane Yesu a a shumisa u pandela madimoni, o vha o a wana kha “muvhusi wa madimoni.” (Marko 3:22) Musi Yesu e tsengoni, vharangaphanḓa vha vhurereli vho mu pomoka uri o sema Mudzimu nahone vha ṱuṱuwedza vhathu uri a vhulawe. (Mat. 27:20) Nga murahu musi vhatevheli vha Kristo vha tshi khou huwelela mafhungo maḓifha, vhapikisi vhavho vho “ṱuṱuwedza vhathu” uri vha vha tovhole. (Mish. 14:2, 19) Malugana na Mishumo 14:2, Tshiingamo tsha 1 December 1998 tsho ṱalutshedza uri: “Nge vha vha vha songo fushea nga u hanedza wonoyo mulaedza vhe vhoṱhe, vhapikisi vha Vhayuda vha thoma fulo ḽa u hwesa mulandu, vha tshi lingedza u ita uri Vhannḓa vha vhenge Vhakriste.” Saṱhane u “khou xedza ḽifhasi ḽoṱhe.” ṋamusi. w24.04 11 ¶15-16

Uri muthu u ḓo wana vhutshilo vhu sa fheli kana hai a zwi ḓitiki nga uri o lovha lini. Yehova ndi Muhaṱuli a sa khakhi, u dzula a tshi ita zwo lugaho. (Ps. 33:4, 5) Ri nga vha na vhungoho ha uri “Muhaṱuli wa ḽifhasi ḽoṱhe” u ḓo ita zwo lugaho. Zwi a pfala u tenda uri, uri muthu a wane vhutshilo vhu sa fheli a zwi ḓitiki nga uri u dzula gai. Yehova a nga si vhuye a haṱula vhathu vha dzimiḽioni sa “mbudzi” nga nṱhani ha uri vho vha vha tshi dzula fhethu he vha si wane tshibuli tsha u guda ngoho. (Mat. 25:46) Muhaṱuli wa ḽifhasi ḽoṱhe o luga nahone u na ndavha na vhenevha vhathu u fhira na nḓila ine riṋe ra vha na ndavha navho ngayo. A ri ḓivhi uri Yehova u ḓo itisa hani zwithu nga tshifhinga tsha maṱungu mahulu. Khamusi vhaṅwe vha vhenevha vhathu vha ḓo wana tshibuli tsha u guda nga ha Yehova, vha vha na lutendo khae, vha ima nae musi a tshi ita uri dzina ḽawe ḽi ḓivhiwe kha tshaka dzoṱhe.​—Hesek. 38:16. w24.05 12 ¶14-15

Vhathu vha Yehova vha a funa u thusana. (2 Vhakor. 8:4) Fhedzi nga zwiṅwe zwifhinga zwi ṱoḓa tshivhindi uri ri thusane. Sa tsumbo, musi hu tshi vha na nndwa, vhahulwane vha a zwi ḓivha uri vhahavho vha ṱoḓa u khuthadzwa na u ṱuṱuwedziwa nahone vha ṱoḓa na zwithu zwi ngaho dzikhandiso na Bivhili. Vha dovha vha ṱoḓa zwithu zwi ngaho zwiḽiwa, zwiambaro na fhethu ha u dzula. Nga nṱhani ha uri vhahulwane vha funa vhahavho, vha a vhea vhutshilo havho khomboni uri vhahavho vha kone u wana zwine vha zwi ṱoḓa. Musi ri kha vhuimo vhune ha nga vha khombo, ndi zwa uri ri dzule ri na vhuthihi. Tevhedzani vhulivhisi vhu bvaho kha ofisi ya davhi ḽa haṋu. (Vhahev. 13:17) Vhahulwane vha tea u dzula vha tshi ṱolisisa vhulivhisi vhu ambaho nga ha u lugiselela khombo dzine dza nga vha hone. (1 Vhakor. 14:33, 40) Ivhani na tshivhindi fhedzi ni vhe na vhulondi. (Mir. 22:3) Thomani ni humbulisise musi ni sa athu u dzhia phetho. Ni songo ḓidzhenisa khomboni zwi songo tea. Ḓitikeni nga Yehova. A nga ni thusa uri ni thuse vhahaṋu no tsireledzea. w24.07 4 ¶8; 5 ¶11

Davida o vha a tshi ḓivha Yehova zwavhuḓi nahone a tshi ḓitika ngae. Musi Khosi Saulo na maṅwe maswina a Davida a tshi khou ṱoḓa u mu vhulaya, Davida o rabela kha Yehova uri a mu thuse. Musi Mudzimu o no fhindula thabelo yawe na u mu tshidza, Davida o ri: “Yehova u a tshila!” (Ps. 18:46) Davida o vha a tshi khou amba uri mini? Iṅwe ṱhalusamaipfi i amba uri Davida o vha a tshi khou ombedzela uri Yehova ndi Mudzimu wa ngoho, ane a ḓo dzula a tshi thusa vhashumeli vhawe. Davida o vha a tshi zwi ḓivha uri Mudzimu u a ḓivha zwoṱhe zwine zwa khou itea khae na uri o vha o ḓiimisela u mu thusa. Zwenezwo zwo ṱuṱuwedza Davida uri a bvele phanḓa a tshi shumela Yehova na u mu renda. (Ps. 18:28, 29, 49) U tenda uri Yehova ndi Mudzimu a tshilaho zwi ḓo ri thusa uri ri mu shumele nga u fhisea. Zwi ḓo ita uri ri vhe na nungo dza u konḓelela milingo na u ita uri ri bvele phanḓa ri tshi shuma nga maanḓa tshumeloni yawe. Zwi ḓo dovha zwa ita uri ri ḓiimisele u dzula ri tsini na Yehova. w24.06 20-21 ¶3-4

Ndi mini zwine ra nga zwi guda kha maipfi e muapostola Paulo a a ṅwalela Vhathesalonika? Ri guda uri ri tea u shumisa ṱhalukanyo musi ri tshi pfa nga ha maṅwe mafhungo a sa tshimbidzani na zwe ra zwi guda Bivhilini kana musi ri tshi pfa mavharivhari. Nga tshifhinga tsha Soviet Union, maswina ashu o mbo ḓi phaḓaladza vhurifhi he ha pfi vhu bva ofisini khulwane ya Ṱhanzi dza Yehova. Honoho vhurifhi ho ṱuṱuwedza vhaṅwe vhahashu uri vha ḓifhambanye na ndangulo ya Yehova vha thome tshiṅwe tshigwada. Honoho vhurifhi ho vha vhu tshi vhonala vhu tshi nga vhu khou bva kha ndangulo zwa vhukuma. Fhedzi vhahashu vha fhulufhedzeaho vha tshenetsho tshifhinga a vho ngo tenda u ḓodzwa museṱo maṱoni. Vho kona u zwi ṱhogomela uri zwe honoho vhurifhi ha vha vhu tshi khou zwi amba zwo vha zwi sa tshimbidzani na zwe vha zwi gudiswa Bivhilini. Na ṋamusi, maswina ashu a nga shumisa Inthanethe kana zwileludzi zwa vhudavhidzani (social media) u itela u ri ḓaḓisa kana u ri fhandekanya. Nṱhani ha u ‘tendela muthu a tshi shandula nḓila yo teaho ine ra humbula ngayo,’ ri nga ḓitsireledza nga u humbulisisa arali zwine ra khou zwi pfa kana u zwi vhala zwi tshi tendelana na ngoho ye ra i guda.​—2 Vhathes. 2:2; 1 Yoh. 4:1. w24.07 12 ¶14-15

Phetho ya ndeme ine muthu a nga i ita ndi ya u ḓiṋekedza kha Yehova na u vha mushumeli wawe. Yehova u ṱoḓa roṱhe ri tshi vha vhashumeli vhawe. Ndi ngani? Ndi ngauri u a ri funa nahone u ṱoḓa ri tshi ḓiphiṋa nga vhutshilo. U ṱoḓa ri tshi vha khonani dzawe na uri ri tshile tshoṱhe. (Dot. 30:19, 20; Vhagal. 6:7, 8) Yehova ha ri kombetshedzi uri ri mu shumele. U tendela muṅwe na muṅwe a tshi ḓiitela phetho ya uri ndi zwifhio zwine a ḓo zwi ita. Ndi mini zwine vhahulwane vha tea u zwi ita arali Mukriste o lovhedzwaho a ita tshivhi tshihulwane? Arali onoyo muthu a sa rembuluwa, u tea u bviswa tshivhidzoni. (1 Vhakor. 5:13) Naho onoyo muthu a bviswa tshivhidzoni, Yehova u ṱoḓa uri onoyo muthu o itaho vhukhakhi a rembuluwe, a dovhe a vhe na vhushaka ha tsini nae. Zwavhuḓivhuḓi, tshiitisi tshihulwane tsha uri Yehova a ri ṋee tshirengululi ndi uri a kone u hangwela vhaitazwivhi vho rembuluwaho. Yehova ndi Mudzimu wa lufuno luhulu nahone u ṱoḓa vho itaho vhukhakhi vha tshi rembuluwa.​—Sak. 1:3; Vharoma 2:4; Yak. 4:8. w24.08 14 ¶1-2

Nga tshifhinga tsha musi muapostola Yohane a tshi khou ṅwala vhurifhi hawe ha vhuraru, ho vha hu na vhathu vhe vha vha vha tshi khou funza mazwifhi na u vusa dzikhakhathi tshivhidzoni. Naho zwo ralo, ho vha hu na vhaṅwe vhe vha bvela phanḓa “vha tshi tshimbila ngohoni.” Vho thetshelesa Yehova nahone vho vha vha tshi khou “tshimbila u tendelana na milayo yawe.” (2 Yoh. 4, 6) Vhenevha Vhakriste vha fhulufhedzeaho vho ita uri Yehova na Yohane vha takale. (Mir. 27:11) Ri guda mini? Musi ri tshi dzula ri tshi fhulufhedzea kha Yehova, zwi ḓo ita uri ri takale nahone ri ḓo ita uri vhaṅwe na vhone vha takale. (1 Yoh. 5:3) Sa tsumbo, u ḓivha uri ri khou ita uri Yehova a takale zwi a ri takadza. Yehova u a takala musi a tshi vhona ri tshi iledza u ita vhuvhi na musi ri tshi thetshelesa milayo yawe. Vharuṅwa na vhone vha a takala. (Luka 15:10) Ri a dovha ra takala musi ri tshi vhona vhahashu vha tshi bvela phanḓa vha tshi khou fhulufhedzea. khakheaho. (2 Vhathes. 1:4) Nahone musi ḽino shango ḽi tshi fheliswa, ri ḓo takala nga u ḓivha uri ro dzula ri tshi fhulufhedzea kha Yehova naho ri tshi khou tshila kha shango ḽa Saṱhane. w24.11 12 ¶17-18

Ni tea u fhedza tshifhinga tshingafhani ni tshi khou guda nga ha muthu musi ni sa athu mu vhudza nga ha nḓila ine na ḓipfa ngayo nga hae? Arali na ṱavhanya na mu vhudza nga ha nḓila ine na ḓipfa ngayo, a nga pfa u nga ni muthu ane a ṱavhanya u ita phetho a songo thoma a humbulisisa. (Mir. 29:20) Fhedzi arali onoyo muthu a zwi vhona uri ni a mu takalela nahone na lenga u mu vhudza nḓila ine na ḓipfa ngayo nga hae, a nga kha ḓi humbula uri ni muthu ane a timatima u ita phetho. (Muh. 11:4) Ni songo hangwa uri musi ni sa athu u ya u vhudza muṅwe muthu nḓila ine na ḓipfa ngayo nga hae, a si uri ni fanela u thoma na vha na vhungoho ha uri ni ḓo mala onoyo muthu. Fhedzi ni tea u vha na vhungoho ha uri no lugela mbingano na uri onoyo muthu a nga vha mufarisi wavhuḓi wa mbingano kha inwi. Ni tea u ita mini arali na vhona uri muṅwe muthu u khou ni takalela? Arali inwi ni sa mu takaleli, lingedzani u zwi sumbedza. Zwi ḓo vha zwi si zwavhuḓi u ita uri muṅwe muthu a humbule uri ni a mu takalela ngeno inwi ni siho khazwo.​—Vhaef. 4:25. w24.05 22-23 ¶9-10

Vhaḓodzwa vha fhulufhedzeaho na vho ḓodzwaho zwa vhukuma ndi vhone fhedzi vhane vha ḓo “dzhiiwa” nga Yesu uri vha ye u dzhena Muvhusoni wa ṱaḓulu. Vhaḓodzwa vhoṱhe vhane vha si dzule vho fhaṱuwa a vha nga ḓo kuvhanganywa na vhaṅwe “vhanangiwa.” (Mat. 24:31) Na vha re na fhulufhelo ḽa u tshila tshoṱhe kha ḽifhasi vha tea u dzula vha tshi fhulufhedzea na u dzula vho fhaṱuwa. Ngauri Yehova ri a mu ḓivha zwavhuḓi, ri fhulufhela uri u ḓo haṱula nga nḓila yo teaho. Arali a khetha u ḓodza vhaṅwe tshifhingani tsha zwino, zwenezwo a zwo ngo tea u ri mangadza. Ri nga humbula zwe Yesu a zwi amba nga ha vhashumi vhe vha ḓa u shuma nga awara ya vhu-11, kha tshifanyiso tsha tsimu ya minḓirivhe. (Mat. 20:1-16) Vhe vha ḓa u shuma tsimuni ḽi tshi vho kovhela, vho wana muholo u fanaho na wa vhe vha thoma u shuma nga matsheloni-tsheloni. Nga hu fanaho, hu sa londwi uri muthu o ḓodzwa lini, u ḓo wana malamba awe a u ya ṱaḓulu arali a dzula a tshi fhulufhedzea. w24.09 24 ¶15-17

Yesu o ri vhetshela tsumbo yavhuḓi musi zwi tshi ḓa kha u konḓelela u sa farwa nga nḓila yavhuḓi. Hu na vhathu vhanzhi vhe vha vha vha sa mu fari zwavhuḓi, u katela na vha muṱa wa hawe. Mashaka awe vho amba uri u khou penga, vharangaphanḓa vha vhurereli vha amba uri u wana maanḓa awe kha madimoni nahone maswole a Vharoma o mu goḓa, u mu rwa na u mu vhulaya. (Marko 3:21, 22; 14:55; 15:16-20, 35-37) Yesu o konḓelela zwenezwi zwithu zwoṱhe nahone a sa ḓilifhedzele. Ri nga guda mini kha tsumbo yawe? (1 Pet. 2:21-23) Yesu o ri vhetshela tsumbo yavhuḓi ya zwine ra nga zwi ita musi vhaṅwe vha sa ri fari zwavhuḓi. O zwi ṱhogomela uri hu na tshifhinga tsha u amba na tshifhinga tsha u fhumula. (Mat. 26:62-64) Nga tshiṅwe tshifhinga o vha a tshi litsha u ḓiimelela musi vhaṅwe vha tshi amba mazwifhi nga hae. (Mat. 11:19) Musi a tshi amba na vhane vha khou mu tovhola, o vha a sa vha semi kana u vha shushedza. w24.11 4-5 ¶9-10

Kha ri ri no ṋea muṅwe muthu tshifhiwa tshavhuḓi tshine a nga tshi shumisa. Zwi tou pfala uri ni nga ṱungufhala arali onoyo muthu a sokou tshi vhea kha bogisi, a si tshi shumise nahone a sa vhuye a humbula nga hatsho. Fhedzi ni nga takala arali onoyo muthu a shumisa tshifhiwa tshe na mu ṋea nahone a ni livhuwa nge na mu ṋea tshone. Izwi zwithu zwi tshimbidzana hani na tshifhiwa tsha tshirengululi? Yehova o ri ṋea Murwa wawe uri a ri fele. Nga zwenezwo, u a takala vhukuma musi ri tshi sumbedza u livhuwa tshifhiwa tshavhuḓi tshe a ri ṋea tshone na u livhuwa lufuno lwe a ri sumbedza lwone, lwe lwa ita uri a ri ṋee tshirengululi. (Yoh. 3:16; Vharoma 5:7, 8) Musi miṅwaha i tshi khou ḓi ṱanḓulukana i tshi ya, ri nga thoma u sa dzhiela nṱha tshirengululi u fana na u thomani. Arali ra ita zwenezwo, zwi ḓo nga ri khou dzhia tshifhiwa tshavhuḓi tshe Mudzimu a ri ṋea tshone ra tshi vhea fhethu hune ra si kone u tshi vhona kana u humbula nga hatsho. U itela uri zwenezwo zwi si itee, ri tea u dzula ri tshi humbula nga ha zwithu zwoṱhe zwe Yehova na Yesu vha ri itela zwone. w25.01 26 ¶1-2

Wahashu ane a fanelea u vha muhulwane “a songo vha a tshi kha ḓi bva u vha mutendi.” Naho zwi sa ṱoḓei uri ni vhe no lovhedzwa lwa miṅwaha minzhi-minzhi, ni fanela u vha ni Mukriste o vhibvaho uri ni kone u fanelea u vhewa sa muhulwane. Musi ni sa athu vhewa sa muhulwane, ni tea u sumbedza uri ni a ḓiṱukufhadza na uri no ḓiimisela u lindela tshifhinga tsha uri Yehova a ni ṋee miṅwe mishumo yo engedzeaho u fana na Yesu. (Mat. 20:23; Vhafil. 2:5-8) Ni nga sumbedza uri ni a ‘fhulufhedzea’ nga u tevhela vhulivhisi ha Yehova na nga u tevhela vhulivhisi vhune ra ṋewa nga ndangulo yawe. Bivhili i amba uri vhalavhelesi vha fanela u vha vha “tshi kona u funza.” Naa zwenezwi zwi amba uri mulavhelesi u fanela u vha tshiambi makone musi a tshi ṋea nyambo? Hai. A si vhahulwane vhoṱhe vhane vha vha zwiambi makone. Naho zwo ralo, musi vha tshi huwelela na u ita nyendo dza vhulisa vha tea u kona u shumisa Bivhili u itela u funza na u ṱuṱuwedza vhahavho. w24.11 23-24 ¶14-15

Arali na wana zwiṅwe zwithu zwine ni si zwi pfesese musi ni tshi khou vhala Bivhili, itani ṱhoḓisiso nga hazwo. Ni elekanye nga ha zwe na zwi vhala na nga ha zwe na zwi guda nga ha Yehova na Murwa wawe na nga ha nḓila ine vha ni funa ngayo. (Ps. 119:97, ftn.) Ni songo kulea nungo arali na sa wana zwithu zwiswa kana zwi takadzaho tshifhinga tshoṱhe musi ni tshi vhala Bivhili kana musi ni tshi ita ṱhoḓisiso. Ḓidzhieni sa muthu ane a khou lingedza u wana musuku. Kanzhi muthu ane a khou ṱoḓa u wana musuku a nga fhedza awara nnzhi-nnzhi kana maḓuvha manzhi a sa wani tshithu. Fhedzi ha litshi u ṱoḓa ngauri naho a nga wana kupiḓa kuṱukuṱuku kwa musuku ku vha ku kwa ndeme khae. Zwithu zwiswa zwine na nga zwi guda Bivhilini ndi zwa ndeme u fhira musuku. (Mir. 8:10) Nga zwenezwo, ni songo fhela mbilu musi ni tshi khou vhala Bivhili na musi ni tshi khou ṱoḓa zwithu zwiswa zwine na nga zwi guda khayo.​—Ps. 1:2. w25.01 25 ¶14-15

Yehova u lavhelela uri ri dzule ro lugela u hangwela vhane vha ri pfisa vhuṱungu. (Ps. 86:5; Luka 17:4; Vhaef. 4:32) Ri nga vhaisala vhukuma nga nṱhani ha zwe muṅwe muthu a zwi amba kana nga zwe a zwi ita, zwihuluhulu arali onoyo muthu e shaka kana khonani yashu ya tsini. (Ps. 55:12-14) Nga zwiṅwe zwifhinga ri nga pfa ro dinalea vhukuma kana ri tshi khou pfa vhuṱungu lune ra tou pfa u nga ro tou ṱhavhiwa nga lufhanga. (Mir. 12:18) Ri nga lingedza u thudzela kule honoho vhuṱungu vhune ra khou vhu pfa. Arali na ita zwenezwo, zwi nga fana na musi no ṱhavhiwa nga lufhanga nahone na litsha lwonolo lufhanga lu kha tshilonda. Nga hu fanaho, ri nga si lavhelele uri vhuṱungu vhune ra khou vhu pfa vhu vhe khwiṋe arali ra vhu thudzela kule. Ri nga pfa ro sinyuwa vhukuma musi muṅwe muthu o ri khakhela. Na Bivhili i ya amba uri nga zwiṅwe zwifhinga ri nga sinyuwa. Fhedzi i dovha ya ri sevha uri a ro ngo tea u dzula ro sinyuwa. (Ps. 4:4; Vhaef. 4:26) Ndi ngani? Ndi nga nṱhani ha uri u sinyuwa a zwi iti uri muthu a ite zwo lugaho. (Yak. 1:20) Zwi nga itea ra sinyuwa, fhedzi uri ri ḓo dzula ro sinyuwa kana hai, ndi phetho yashu. w25.02 15 ¶4-6

Yesu o anetshela tshifanyiso tshine tsha sumbedza uri zwi vha zwi vhutsilu uri muthu a vhetshele tshelede thungo ngeno a “songo pfuma phanḓa ha Mudzimu.” (Luka 12:16-21) A hu na muthu ane a ḓivha ḽa matshelo. (Mir. 23:4, 5; Yak. 4:13-15) Vhatevheli vha Kristo vha ṱangana na thaidzo nnzhi. Yesu o amba uri ri tea u ḓiimisela u ‘ṱutshela’ thundu dzashu dzoṱhe u itela uri ri vhe vhatevheli vhawe. (Luka 14:33) Zwenezwo ndi zwe zwa itea kha Vhakriste vha Yudea nga tshifhinga tsha vhaapostola. Vho vha vho ḓiimisela u xelelwa nga zwoṱhe nga u ḓifunela. (Vhahev. 10:34) Namusi, vhahashu vhanzhi vho xelelwa nga zwithu zwinzhi nga nṱhani ha u sa ḓidzhenisa kha zwa politiki. (Nzumb. 13:16, 17) Ndi mini zwo vha thusaho? Vho vha vha tshi fhulufhela zwe Yehova a zwi fhulufhedzisa musi a tshi ri: “Ndi nga si vhuye nda u ṱutshela, ndi nga si vhuye nda u laṱa.” (Vhahev. 13:5) Kha ri ite zwoṱhe zwine ra nga kona u vhetshela zwiṅwe thungo, fhedzi arali ha itea zwiṅwe zwithu zwe ra si zwi lavhelele, kha ri fhulufhele Yehova. w25.03 29 ¶13-14

Yehova u a ri thusa uri ri vhe Vhakriste vho vhibvaho. O ri ṋea vhalisa na vhagudisi tshivhidzoni vhane vha ri thusa u vha ‘vhathu vho vhibvaho vhane vha fana na Kristo nga nḓila dzoṱhe.’ (Vhaef. 4:11-13) Yehova u dovha a ri ṋea muya wawe mukhethwa une wa ri thusa uri ri ‘humbule u fana na Kristo.’ (1 Vhakor. 2:14-16) Zwiṅwe hafhu, Mudzimu o dovha a ri ṋea bugu dza Evangeli u itela u ri sumbedza nḓila ye Yesu a vha a tshi humbula, u amba na u ita zwithu ngayo musi e kha ḽifhasi. U edzisa nḓila ye Yesu a vha a tshi humbula na u ita ngayo zwithu, zwi nga ni thusa uri ni swikelele tshipikwa tshaṋu tsha u vha Mukriste o vhibvaho. Fhedzi u itela uri ri vhe Vhakriste vho vhibvaho, ri tea u guda zwi fhiraho “pfunzo dza mutheo dza Kristo.” w24.04 4-5 ¶11-12

Ri dzula ri tshi ita phetho ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe. Dziṅwe phetho dzo leluwa uri ri dzi dzhie. Sa tsumbo, zwi nga ri lelutshela u khetha uri ri ṱoḓa u ḽa mini kana uri ri ṱoḓa u eḓela nga tshifhinga-ḓe. Fhedzi dziṅwe a dzo ngo leluwa uri ri dzi dzhie. Ri nga tea u ita phetho dzine dza kwama mutakalo washu, dakalo ḽashu, muṱa washu kana nḓila ine ra gwadamela ngayo Yehova. Ri ṱoḓa u ita phetho dzine dza ḓo ri vhuyedza dza dovha dza vhuyedza na muṱa washu. Tsha ndeme vhukuma, ri ṱoḓa u ita phetho dzine dza ḓo takadza Yehova. (Vharoma 12:1, 2) Tshithu tsha u thoma tshine tsha ḓo ni thusa uri ni ite phetho dza vhuṱali ndi u ḓivha mafhungo oṱhe nga vhuḓalo. Ndi ngani zwi zwa ndeme? Kha ri ri muthu ane a khou lwala u ya ha dokotela. Zwi tou pfala uri onoyo dokotela ha nga ḓo vhudza onoyo mulwadze uri u ḓo mu lafha nga nḓila-ḓe musi a sa athu mu ṱola na u mu vhudzisa mbudziso. Na inwi ni ḓo ita phetho dza vhuṱali arali na thoma nga u ḓivha mafhungo oṱhe nga vhuḓalo nga ha vhuimo vhune na vha khaho. w25.01 14 ¶1-3

Ndi mini zwine ra zwi ḓivha nga ha khathutshelo ya Yehova? Yehova u sumbedza hani uri ha ‘ṱoḓi na muthu na muthihi a tshi fheliswa’? (2 Pet. 3:9) Kha ri haseledze nga ha nḓila ye a khathutshela ngayo vhathu vhe vha ita zwivhi zwihulwane. Khosi Davida o ita zwivhi zwihulwane zwi ngaho u ḓifara luvhi nga zwa vhudzekani na u vhulaya. Naho zwo ralo, Davida o rembuluwa nahone Yehova a mu khathutshela na u mu hangwela. (2 Sam. 12:1-12) Ho vha na tshifhinga tshe Khosi Manase a vha e muvhi muhulu. Na kha honoho vhuimo, nga nṱhani ha uri Manase o rembuluwa, Yehova o mu khathutshela na u mu hangwela. (2 Koron. 33:9-16) Dzenedzi tsumbo dzi tou ri humbudza uri Yehova u a khathutshela musi hu na tshiitisi tsha uri a ite nga u ralo. U ḓo vusa vhenevho vhathu ngauri vho ṱhogomela uri vho ita zwivhi nahone vha rembuluwa. w24.05 4 ¶12