Vhaṅwe vhashumeli vha Yehova a vha tsha kona u ita zwinzhi u fana na zwe vha vha vha tshi kona u zwi ita tshifhingani tsho fhiraho. Zwi nga vha zwi tshi khou itwa nga nṱhani ha vhulala, mutakalo u si wavhuḓi kana vhuholefhali. Zwenezwi zwi nga ita uri vha vhone u nga a vha tsha vha vha ndeme kha Yehova. Vha nga ḓivhudzisa uri: ‘Naa hu na zwine nda nga kha ḓi zwi ita tshumeloni ya Yehova?’ Muṅwali wa Phisalema 71 na ene o vha a tshi khou vhilaela ngauri na ene o vha a si tsheena nungo u fana na kale. O rabela a ri: “U songo nndaṱa musi ndi si tshee na nungo.” (Ps. 71:9, 18) Naho o vha a tshi khou ḓipfa a si tsheena nungo, onoyo muphisalema o vha e na vhungoho ha uri arali a bvela phanḓa a tshi khou shumela Mudzimu nga u fhulufhedzea, Yehova o vha a tshi ḓo bvela phanḓa na u mu livhisa na u mu tikedza. Onoyo muphisalema o zwi vhona uri Yehova u takalela vhane vha ita zwoṱhe zwine vha nga kona u itela u mu shumela, hu sa londwi uri ndi zwiṱuku lungafhani. (Ps. 37:23-25) Arali no no vha mulala, humbulani nga ha nḓila ine Yehova a ḓipfa ngayo nga ha inwi. A nga ni thusa uri ni bvele phanḓa ni tshi mu shumela nga u fhulufhedzea naho ni si tsheena nungo. (Ps. 92:12-15) Nṱhani ha u livhisa ṱhogomelo kha zwine na si tsha kona u zwi ita, dzulani ni tshi humbula nga ha zwine na kona u zwi ita. w24.10 28 ¶14-16

Vhakriste vha songo vhibvaho zwi a vha konḓela u ita phetho yo teaho musi hu si na mulayo wo livhaho Bivhilini. Arali hu si na mulayo wo tou livhaho Bivhilini, vhaṅwe vha nga pfa u nga vha nga ita zwiṅwe na zwiṅwe zwine vha funa. Vhaṅwe vha nga ṱoḓa uri hu vhe na mulayo naho u sa ṱoḓei. Sa tsumbo, zwi vhonala uri Vhakriste vha ngei Korinta vho humbela muapostola Paulo uri a vha vhetshele mulayo wa uri naa vho vha vho tendelwa u ḽa zwiḽiwa zwo ṋekedzwaho midzimu ya mazwifhi kana hai. Nṱhani ha u vha vhudza uri vha ite mini, Paulo o vha sumbedza uri muṅwe na muṅwe wavho o vha a tshi nga ‘khetha zwine a ḓo zwi ita’ zwi tshi ya nga zwine luvalo lwawe lwa mu tendela zwone. O vha vhudza nga ha vhulivhisi vhu re Bivhilini he ha vha vhu tshi nga vha thusa u ita phetho ye ya vha i tshi ḓo ita uri vha sale vhe na luvalo lwo kunaho na ye ya vha i sa ḓo khukhulisa vhaṅwe. (1 Vhakor. 8:4, 7-9) Paulo o vha a tshi khou gudisa Vhakorinta u shumisa maanḓa avho a u ṱalukanya musi vha tshi ḓiitela phetho, nṱhani ha u ḓitika nga muṅwe muthu kana uri hu vhewe mulayo. Nga yeneyo nḓila o vha a tshi khou vha thusa uri vha vhe Vhakriste vho vhibvaho. w24.04 5 ¶14

Misini ya Yona, vhathu vha Ninive vho wana tshibuli tsha u rembuluwa. Zwiṅwe hafhu, ni humbule zwe Yesu a amba nga ha vhane vha ḓo “vuswa uri vha haṱulwe.” O amba uri vhaṅwe vhane vha ḓo vuswa vha ḓo vha vhe vhathu “vhe vha ita zwivhi.” (Yoh. 5:29) Ngauralo, zwi vhonala u nga hu na fhulufhelo ḽa uri vhaṅwe vha vhathu vha Sodoma na Gomora vha nga vuswa. Nahone ri nga vha na tshibuli tsha u vha gudisa nga ha Yehova na Yesu Kristo. Tshifhinga tshoṱhe Yehova ndi ene ane a ‘ṱolisisa mbilu na mihumbulo.’ Musi a tshi ita phetho ya uri ndi vhafhio vhane a ḓo vha vusa, u ḓo ‘ṋea muṅwe na muṅwe u ya nga nḓila dzawe.’ Yehova u ḓo khwaṱhisa tshanḓa musi zwo tea fhedzi a khathutshela musi zwi tshi konadzea. Ngauralo, a ro ngo tea u humbula uri muthu ha nga ḓo vuswa nga nnḓa ha musi arali ri na vhungoho ha uri Bivhili yo amba nga u ralo. w24.05 5-6 ¶15-16

U bva tshifhingani tsha kale, mulaedza wa Mudzimu wo khwaṱhisa vhashumeli vhawe vhe vha vha vha tshi tea u ita mushumo u konḓaho. Kha ri ambe nga ha tsumbo ya muporofita Yeremia. O vha a tshi khou timatima musi Yehova a tshi mu ṋea mushumo wa u huwelela. Yeremia o ri: “A thi koni u amba, ngauri ndi kha ḓi vha mutukana.” (Yer. 1:6) Ndi mini zwe zwa mu thusa uri a vhe na tshivhindi tsha u huwelela? O khwaṱhiswa nga zwe Mudzimu a mu vhudza zwone. O ri: “Ipfi ḽawe ḽa nga mulilo u re maramboni anga, nda si tsha kona u ḓifara.” (Yer. 20:8, 9) Naho Yeremia o vha a tshi tea u huwelela tsimuni i konḓaho, mulaedza we a vha o ṋewa uri a u huwelele wo mu khwaṱhisa uri a kone u ita wonoyo mushumo. Vhakriste vha wana nungo dzine vha dzi ṱoḓa Ipfini ḽa Mudzimu. Muapostola Paulo o amba uri u wana nḓivho yo teaho zwi ḓo ṱuṱuwedza vhahawe uri vha “tshile nga nḓila i rendisaho Yehova” musi vha tshi khou bvela phanḓa na u ita “mishumo mivhuya.”​—Vhakol. 1:9, 10. w24.04 14-15 ¶2-4

Naho Tshifhe Muhulu Abiathara o vha a si tsha fhulufhedzea kha Yehova na Davida na u tikedza hawe Adonia murwa wa Davida kha u ṱoḓa u dzhia tshidulo tsha vhuhosi, Tsadoko o dzula a tshi fhulufhedzea kha Yehova. Davida ho ngo vhuya a timatima uri Tsadoko u a fhulufhedzea. Musi vhukwila ha Adonia vhu tshi bvela khagala, Davida o amba na Tsadoko, Nathani na Benaya uri vha ḓodze Salomo sa khosi. (1 Dzikh. 1:32-34) Tsadoko a nga vha o ṱuṱuwedzwa nga vhaṅwe vhashumeli vha Yehova vha fhulufhedzeaho vha ngaho sa Nathani vhe na vhone vha bvela phanḓa vha tshi fhulufhedzea kha Yehova na u tikedza Khosi Davida. Musi Salomo a tshi vha khosi, o “vhea tshifhe Tsadoko vhudzuloni ha Abiathara.” (1 Dzikh. 2:35) Ni nga edzisa hani tsumbo ya Tsadoko? Arali muthu ane na mu funa a khetha u ṱutshela Yehova, sumbedzani uri no khetha u dzula ni tshi fhulufhedzea kha Yehova. (Yosh. 24:15) Yehova u ḓo ni ṋea maanḓa na tshivhindi zwine na zwi ṱoḓa u itela u ita zwo lugaho. Rabelani kha Yehova, ni dzule ni na vhushaka ha tsini na vhathu vhane vha fhulufhedzea khae. Yehova u a dzhiela nṱha u fhulufhedzea haṋu nahone u ḓo ni lambedza.​—2 Sam. 22:26. w24.07 6-7 ¶16-17

Kha Phisalema 15:2, khonani ya Yehova o ambiwa nga uri “ndi ane a fhulufhedzea, ane a ita zwo lugaho.” Zwenezwi ndi zwithu zwine ra tea u dzula ri tshi zwi ita. Fhedzi naa zwi a konadzea uri ri dzule ri tshi “fhulufhedzea”? Ee. Naho roṱhe ri na tshivhi, Yehova a nga ri dzhia ri tshi “fhulufhedzea” arali ra ita zwoṱhe zwine ra nga kona u itela u mu thetshelesa. Musi ri tshi ḓiṋekedzela kha Mudzimu na u lovhedzwa, zwi tou vha mathomo a lwendo lwashu na Yehova. Sa tsumbo, zwifhingani zwa Bivhili, u sokou vha Muisiraele a si zwone fhedzi zwe zwa vha zwi tshi ita uri muthu a fanelee u vha mueni nḓuni ya Yehova. Vhaṅwe Vhaisiraele vho vha vha tshi vhidzelela Yehova, fhedzi vha sa zwi iti “nga ngoho na nga zwivhuya.” (Yes. 48:1) Vhaisiraele vha fhulufhedzeaho vho vha vha tshi tea u guda nga ha zwine Yehova a zwi funa na u zwi tevhedza. Nga hu fanaho, uri ri vhe na vhushaka ha tsini na Yehova ṋamusi, ri tea u ita zwo engedzeaho u fhira u lovhedzwa na u vhidzwa uri ri Ṱhanzi dzawe. Ri fanela u dzula ri tshi ita “zwo lugaho.” w24.06 9 ¶4; 10 ¶6

Ndi dzifhio dziṅwe nḓila dzine Yehova a sumbedza ngadzo uri u na mafunda? Kha ri haseledze nga ha tsumbo dzi si gathi. Yehova u ri ṋea zwine ra zwi ṱoḓa uri ri kone u tshila. Ri nga vha ri sa dzuli ri na zwithu zwa vhuphuvhephuvhe vhutshiloni hashu, fhedzi Yehova u ri ṋea zwoṱhe zwine ra zwi ṱoḓa uri ri kone u tshila. Sa tsumbo, u ri ṋea zwiḽiwa, zwiambaro na vhudzulo. (Ps. 4:8; Mat. 6:31-33; 1 Tim. 6:6-8) Yehova u vha a sa khou tou kombetshedzea u ri ṋea zwenezwi zwithu zwoṱhe. Kha ri haseledze nga ha maipfi a Yesu ane a wanala kha Mateo 6:25, 26. Musi a tshi khou amba nga ha zwiṋoni, o ri: “A zwi zwali mbeu, a zwi kaṋi kana u kuvhanganyela maḓuluni.” Naho zwo ralo, ṱhogomelani uri o amba mini nga murahu, o ri: “Khotsi aṋu wa ṱaḓulu u a zwi ṋea zwiḽiwa.” Nga murahu, Yesu o vhudzisa a ri: “Naa a ni vha ndeme u zwi fhira?” O vha a tshi khou ṱoḓa u ri gudisa mini? Arali Yehova a tshi ṱhogomela zwipuka, ri nga vha na vhungoho ha uri na riṋe u ḓo ri ṱhogomela. Yehova u tou fana na khotsi ane a ṱhogomela vha muṱa wawe ngauri u a vha funa.​—Ps. 145:16; Mat. 6:32. w24.09 26-27 ¶4-6

Mushumeli u vha e wahashu wa tshinnani o lovhedzwaho we a vhewa nga muya mukhethwa uri a thuse vhahulwane vha tshivhidzo u ita mishumo ya ndeme tshivhidzoni. vhashumeli vha a funa Yehova nahone vha tshila u tendelana na zwine Yehova a zwi ṱoḓa. Vha dovha vha funa vhahavho nga maanḓa. (Mat. 22:37-39) Wahashu wa tshinnani o lovhedzwaho a nga ita mini uri a fanelee u vha mushumeli? Bivhili i amba nga ha zwine vhahashu vha tshinnani vho lovhedzwaho vha nga zwi ita uri vha fanelee u vha vhashumeli. (1 Tim. 3:8-10, 12) Arali ni tshi khou ṱoḓa u thusa vhaṅwe sa mushumeli, gudani nga ha zwenezwo zwithu zwine na fanela u zwi ita nahone ni shumele khazwo. Fhedzi ni tea u thoma na humbulisisa uri ndi ngani ni tshi khou ṱoḓa u vha mushumeli. w24.11 15 ¶4-5

Vhaṅwe vhathu vha amba uri vho no vhala Bivhili lunzhi-lunzhi. Fhedzi, naa vha a tenda zwine Bivhili ya zwi funza? Naa vho lingedza u shandula vhutshilo havho, vha tshila nga nḓila ine Bivhili ya ri funza uri ri tshile ngayo? Hai. Vhunzhi ha vhathu a vha tevhedzi zwine Bivhili ya amba. Fhedzi vhathu vha Yehova vha a tevhedza zwine Bivhili ya zwi amba. Ri ita zwoṱhe zwine ra nga kona uri ri shumise zwine Bivhili ya zwi amba vhutshiloni hashu. A zwo ngo leluwa u dzula ri tshi vhala Ipfi ḽa Mudzimu na u tevhedza zwine ḽa amba. Ri nga konḓelwa u wana tshifhinga tsha u vhala kana ra ḓiwana ri tshi khou vhala ro dzhaya nahone ri sa khou vhuyelwa nga zwine ra khou zwi vhala. Kana ri nga kulea nungo musi ri tshi vhona zwithu zwinzhi-zwinzhi zwine ra tea u khwinisa khazwo. Hu sa londwi uri ndi thaidzo ifhio ine na khou sedzana nayo, ni nga kona u dzula ni tshi vhala Ipfi ḽa Mudzimu. Yehova a nga ni thusa uri ni kone u i kunda. Kha ri ḓiimisele u tevhedza zwine Ipfi ḽa Mudzimu ḽa amba zwone. Ri ḓo takala arali ra vhala Ipfi ḽa Mudzimu na u ḽi shumisa vhutshiloni hashu.​—Yak. 1:25. w24.09 7 ¶15-16

Musi ri tshi khou sedzana na zwithu zwi vhavhaho, Yehova u a ri khuthadza a tshi shumisa muya wawe mukhethwa. Arali ni tshi khou pfa vhuṱungu nga nṱhani ha zwiṅwe zwithu zwi si zwavhuḓi zwe zwa itea kha inwi, vhudzani Yehova nḓila ine na khou ḓipfa ngayo. Ni nga amba nae lunzhi-lunzhi nga hune na funa ngaho. (Ps. 86:3; 88:1) Dzulani ni tshi mu humbela uri a ni ṋee muya mukhethwa. U ḓo dzula a tshi ni thusa. Naa no no vhuya na sedzana na mulingo we wa ita uri ni pfe ni si na nungo? Muya mukhethwa u nga ni ṋea maanḓa ane na a ṱoḓa uri ni kone u bvela phanḓa ni tshi shumela Yehova nga u fhulufhedzea. (Vhaef. 3:16) Ndi mini zwine na fanela u zwi ita musi no no rabela uri Yehova a ni ṋee muya mukhethwa? Itani zwithu zwine Yehova a zwi funa zwine zwa ḓo ita uri muya wawe mukhethwa u ni thuse, zwi ngaho u ya miṱanganoni na u ita mushumo wa u huwelela. Vhalani Ipfi ḽa Mudzimu ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe. Zwi ḓo ni thusa u humbula nga nḓila ine Yehova a humbula ngayo. (Vhafil. 4:8, 9) Musi ni tshi khou vhala, ni livhise ṱhogomelo kha vhathu vha re Bivhilini vhe vha sedzana na milingo nahone ni elekanye nga ha nḓila ye Yehova a vha thusa ngayo uri vha kone u konḓelela. w24.10 9 ¶12-14

U fana na Yehova na Murwa wawe, na riṋe ri funa vhathu. (Mir. 8:31) Ri pfela vhuṱungu vhathu vha “sa ḓivhi Mudzimu” na vha “si na fhulufhelo.” (Vhaef. 2:12) Nga nṱhani ha thaidzo dzine vha vha nadzo, vha nga pfa vha tshi nga vha dindini ḽihulu. Fhedzi riṋe ri na mafhungo maḓifha ane a nga thambo ine ya nga vha kokodzela nnḓa. Nga nṱhani ha uri ri a vha funa na u vha pfela vhuṱungu, ri ṱoḓa u ita zwoṱhe zwine ra nga kona uri ri vha vhudze mafhungo maḓifha. Musi vha tshi guda nga ha eneo mafhungo, a nga vha ṋea fhulufhelo, a vha thusa uri vha takale zwino na u vha ṋea tshibuli tsha u ḓiphiṋa nga “vhutshilo ha vhukuma” vhune ha vha vhutshilo vhu sa fheli shangoni ḽiswa. (1 Tim. 6:19) Ri sevha vhathu uri ḽino shango ḽivhi ḽi ḓo fheliswa hu si kale ngauri ri a vha funa. (Hesek. 33:7, 8) Ri ṱoḓa vha tshi ḓivha nga ha zwithu zwine zwa ḓo itea nga tshifhinga tsha maṱungu mahulu: Vhurabeli ha mazwifhi vhu ḓo fheliswa, nga murahu ha kona u fheliswa shango ḽivhi nga nndwa ya Haramagedo.​—Nzumb. 16:14, 16; 17:16, 17; 19:11, 19, 20. w24.05 16-17 ¶8-9

Muapostola Paulo o ṱuṱuwedza Vhakriste a ri: “Litshani Mudzimu a sumbedze mbiti dzawe.” Zwenezwi ri zwi ita nga u tendela Yehova a tshi khetha uri u ḓo lugisa mafhungo lini na uri u ḓo zwi itisa hani. Nga murahu ha musi John a songo farwa zwavhuḓi, o ri: “Naho ndo vha ndo sinyuwa, ndo tea u ḓifara uri ndi sa ḓilifhedzele. Fhedzi zwenezwo zwo vha zwi songo leluwa. Vharoma 12:19 yo nthusa uri ndi lindele Yehova ndi sa fheli mbilu na uri ndi mu fhulufhele.” Ri ḓo vhuyelwa arali ra lindela Yehova a tshi vha ene ane a lugisa mafhungo. U lindela Yehova zwi ḓo ri thusa uri ri iledze thaidzo na mitsiko ine ya nga vha hone arali ra lingedza u lugisa mafhungo nga riṋe vhaṋe. Yehova u khou ṱoḓa u ri thusa. Zwi tou nga u khou ri vhudza uri: ‘Litshelani zwoṱhe kha nṋe, ndi ḓo zwi lugisa.’ Arali ra tenda zwe Yehova a ri fhulufhedzisa musi a tshi ri ‘u ḓo lifhedza,’ zwi ḓo ri thusa uri ri sa dzule ro sinyuwa ngauri ri vha ri khou zwi ḓivha uri u ḓo ita zwo lugaho. w24.11 6 ¶14-15

Ri tea u vha na vhulondi uri ri sa tendele thundu i tshi vha yone ya ndeme vhutshiloni hashu. Muapostola Paulo o amba nga ha zwenezwi zwithu musi a tshi ṅwalela Vhakriste. O amba nga ha tsumbo ya Vhaisiraele musi vhe sogani, u katela na zwe vha zwi ita musi vhe tsini na Thavha ya Sinai. O tsivhudza Vhakriste uri vha “si tame zwithu zwivhi u fana na [Vhaisiraele].” (1 Vhakor. 10:6, 7, 11) Yehova o ṋea Vhaisiraele zwiḽiwa nga lwa vhuṱolo, fhedzi ngauri vho vha vha sa fushei nga zwiḽiwa, zwo mbo ḓi vha “zwivhi” khavho. (Num. 11:4-6, 31-34) Musi Vhaisiraele vha tshi gwadamela ṋamana yo itwaho nga musuku, vho vha vha tshi khou sumbedza uri vha funesa u ḽa, u nwa na u ḓiphiṋa u fhira u thetshelesa Yehova. (Ek. 32:4-6) Paulo o amba nga ha dzenedzi tsumbo u itela u tsivhudza Vhakriste vhe vha vha vha tshi khou tshila tshifhingani tsha musi Yerusalema na thembele yawo zwi tsini na u fheliswa nga 70 C.E. Na riṋe ri khou tshila maḓuvhani a vhufhelo, nga zwenezwo, ndi zwa ndeme uri ri livhise ṱhogomelo kha zwe Paulo a zwi amba uri ri sa ite vhukhakhi vhu fanaho na he ha itwa nga Vhaisiraele. w24.12 6 ¶13

Yehova ndi “Mudzimu o takalaho” nahone u ṱoḓa uri na riṋe ri takale. (1 Tim. 1:11) O ri ṋea zwifhiwa zwinzhi uri ri ḓiphiṋe nga vhutshilo. (Yak. 1:17) Tshiṅwe tsha zwenezwo zwifhiwa ndi tshifhiwa tsha mbingano. Musi munna na mufumakadzi vha tshi vhingana, vha anelana uri vha ḓo dzula vha tshi funana na u ṱhonifhana. U dzula vha tshi funana na u ṱhonifhana, zwi ita uri vhuvhili havho vha dzule vho takala. Zwi ṱungufhadzaho ndi uri vhavhingani vhanzhi vha a litsha u bvela phanḓa vha tshi funana na u ṱhonifhana sa zwe vha fhulufhedzisa musi vha tshi vhingana. Nahone zwenezwo zwi ita uri vha si takale. Yehova u lavhelela uri vhanna vha fare hani vhafumakadzi vhavho? Yehova u laya munna muṅwe na muṅwe uri a hulise mufumakadzi wawe. U hulisa muthu nga yeneyi nḓila zwi katela u mu fara nga nḓila ya ṱhonifho. Munna ane a hulisa mufumakadzi wawe u ḓo mu fara nga vhuthu na nga lufuno.​—1 Pet. 3:7. w25.01 8 ¶1-2; 9 ¶4-5

A zwi timatimisi uri vhurifhi he muapostola Paulo a vhu ṅwalela Vhakriste vha Vhahevheru ho vha thusa uri vha ḓilugiselele zwe zwa vha zwi tshi ḓo itea. Paulo o vha ṱuṱuwedza uri vha gude Ipfi ḽa Mudzimu nga vhuronwane na u pfesesa zwine vha khou zwi guda. U ita nga u ralo zwo vha zwi tshi ḓo vha thusa uri vha iledze zwithu zwine zwa si tshimbidzane na zwine zwa funzwa nga Bivhili zwine zwa nga ita uri vha si tsha vha na lutendo lwo khwaṱhaho. O vha thusa uri vha vhe na lutendo lwo khwaṱhaho u itela uri vha kone u ṱavhanya u tevhedza vhulivhisi ha Yesu na ha vhe Yehova a vha vhea uri vha range phanḓa tshivhidzoni. O dovha a vha thusa uri vha ḓigudise u konḓelela milingo na uri vha i dzhie sa tshibuli tsha u gudiswa nga Yehova. Na riṋe ri tea u tevhedza yeneyi nyeletshedzo i bvaho Bivhilini. Zwi ḓo ri thusa uri ri kone u konḓelela nga u fhulufhedzea u swika vhufheloni.—Vhahev. 3:14. w24.09 13 ¶17, 19

U ya nga Bivhili, Yehova o ita phetho ya uri hu itwe tshirengululi uri vhathu vha kone u hangwelwa zwivhi na uri vha kone u vha khonani dzawe. Ho vha hu tshi ṱoḓea tshirengululi tsha hani uri vhathu vha kone u wana zwe Adamu a xelelwa ngazwo? Ni humbule uri Adamu na Eva vho xelelwa nga vhutshilo ho fhelelaho na tshibuli tsha u tshila lwa tshoṱhe. Nga zwenezwo, tshirengululi tsho vha tshi tshi tea u lingana na zwe Adamu na Eva vha xelelwa ngazwo. (1 Tim. 2:6) Tsho vha tshi tshi tea u ṋekedzwa nga munna (1) a si na tshivhi; (2) ane a nga kona u tshila lwa tshoṱhe kha ḽifhasi; nahone (3) onoyo munna a vhe o ḓiimisela u ṋekedza vhutshilo hawe sa tshirengululi. Kha ri haseledze zwithu zwiraru zwo itaho uri Yesu a kone u badela tshirengululi? Tsha u thoma, o vha e si na tshivhi nahone “ho ngo ita tshivhi.” (1 Pet. 2:22) Tsha vhuvhili, nga nṱhani ha uri o vha a si na tshivhi, o vha a tshi nga kona u tshila tshoṱhe kha ḽifhasi. Tsha vhuraru, o vha o ḓiimisela u fa a tshi itela riṋe.​—Vhahev. 10:9, 10. w25.02 4-5 ¶11-12

Ivhani na vhungoho ha uri Yehova u a ni funa nahone u khou ṱoḓa ni tshi vha muraḓo wa muṱa wawe, hu sa londwi milingo ine na khou ṱangana nayo ine ya khou ita uri zwi ni konḓele u lovhedzwa. Yesu o amba na vhafunziwa vhawe a ri: “Arali ni na lutendo lu linganaho na thoro ya luṋonya, no vha ni tshi nga amba na heyi thavha na ri, ‘Ibva hafha, u ye hafhaḽa,’ ya bva, ho vha hu nga si vhe na tshithu tshine tsha nga ni kunda.” (Mat. 17:20) Vhe vha vha vhe hone musi Yesu a tshi amba enea mafhungo, vho vha vho no fhedza miṅwaha i si gathi fhedzi vhe nae, nga zwenezwo, vho vha vha tshi tea u khwaṱhisa lutendo lwavho. Fhedzi Yesu o vha khwaṱhisedza uri arali vha vha na lutendo lwo khwaṱhaho, Yehova u ḓo vha thusa u kunda milingo i ngaho sa thavha. Na inwi Yehova a nga ni thusa. Arali hu na zwiṅwe zwithu zwine zwa khou ni thivhela uri ni lovhedzwe, ṱavhanyani ni zwi lugise, ni songo zwi lengelela. Ḓiṋekedzeleni kha Yehova ni lovhedzwe. Ndi phetho yavhuḓisa ine na nga i dzhia. w25.03 7 ¶18-20

Ri nga kona u kunda milingo arali ra dzula ri tshi humbula uri Mudzimu a tshilaho u dzula o lugela u ri thusa. U humbula nga ha nḓila ye a ri thusa ngayo tshifhingani tsho fhiraho zwi nga ita uri ri mu fhulufhele nga ho engedzeaho. (Yes. 37:17, 33-37) Zwiṅwe hafhu, vhalani kana ni ṱalele mivhigo i re kha website yashu ya jw.org ine ya sumbedza nḓila ine Yehova a tikedza ngayo vhahashu musalauno. Ni humbule na nga zwifhinga zwe Yehova a ni thusa. Khamusi ni nga pfa u nga Yehova ha athu ni itela zwithu zwi mangadzaho. Naho zwo ralo, ngoho ndi ya uri Yehova o no ḓi ni itela zwithu zwinzhi vhutshiloni haṋu. O ni kokodza uri ni vhe khonani yawe. (Yoh. 6:44) Ndi ngani ni sa mu humbeli uri a ni thuse u humbula zwiitea zwe khazwo a fhindula thabelo dzaṋu, a ni tikedza nga tshifhinga tsho teaho kana zwe a ni thusa musi ni kha vhuimo vhu konḓaho. U humbula nga ha zwenezwo zwithu zwi ḓo ita uri ni vhe na vhungoho ha uri Yehova u ḓo bvela phanḓa a tshi ni thusa. w24.06 21 ¶8

A ro ngo tea u ḓiimisela u sa ita tshithu tshine tsha si takadze Yehova. Naho zwo ralo, ri na tshivhi nahone ri nga lingwa nga hu leluwaho uri ri ite tshivhi. (Vharoma 7:21-23) Ri nga lingea uri ri ite zwo khakheaho ri songo vhuya ra zwi lavhelela. Uri ri dzule ri tshi fhulufhedzea kha Yehova na Yesu, ri tea u tevhedza zwe Yesu a amba zwa uri ri tea u dzula ro fhaṱuwa uri ri si dzhene milingoni. Roṱhe ri a lingea u ita tshivhi. Roṱhe ri na vhushayanungo. Nga zwenezwo, hu na zwiṅwe zwithu zwine zwa nga ri linga nga hu leluwaho. Zwi nga ri linga uri ri ite tshivhi tshihulwane, uri ri ḓifare nga nḓila i si yavhuḓi kana uri ri vhe na mahumbulele o khakheaho. Sa tsumbo, muṅwe a nga kha ḓi vha a tshi khou lingea u ita tshivhi tshihulwane tshi ngaho u ḓifara luvhi nga zwa vhudzekani. Ngeno muṅwe a tshi nga kha ḓi vha a tshi khou lingea u ḓifara nga nḓila i si yavhuḓi nga u ita zwithu zwi ngaho, u swoṱa zwiraḓo zwa mbeu kana u ṱalela pornography. Muṅwe a nga kha ḓi vha a tshi khou lwisana na u ofha vhathu, u vha na mbilu ṱhukhu, u ḓikukumusa kana zwiṅwe. w24.07 14 ¶3; 15 ¶5

Onoyo munna o vha a tshi ḓo ḓipfa hani arali vhahulwane vha tshivhidzo vha songo mu ṱanganedza musi o rembuluwa? Kana o vha a tshi ḓo ḓipfa hani arali vhaṅwe tshivhidzoni vha songo mu sumbedza lufuno musi o no vhuyelela tshivhidzoni? Onoyo munna ‘o vha a tshi nga tsikeledzwa nga vhuṱungu ho kalulaho.’ O vha a tshi nga kha ḓi vhona u nga a nga si tsha kona u dovha a shumela Yehova. O vha a tshi nga vhona u nga Yehova a nga si vhuye a mu hangwela na uri zwo vha zwi sa ṱoḓei uri a shandule nḓila ine a tshila ngayo. Ndi mini zwiṅwe zwe zwa vha zwi tshi nga itea arali vha tshivhidzo tsha Korinta vha songo hangwela onoyo munna o rembuluwaho? Zwo vha zwi tshi nga ita uri vha si tsha vha na vhushaka havhuḓi na Yehova. Ndi ngani? Vho vha vha tshi ḓo vha vha sa khou edzisa Yehova ane a hangwela vho itaho vhukhakhi vha rembuluwa. Nṱhani hazwo, vho vha vha tshi ḓo vha vha tshi khou edzisa Saṱhane a re na tshiṱuhu na a sa pfeli vhuṱungu. Vho vha vha tshi ḓo vha vha tshi khou tendela Saṱhane a tshi vha shumisa u itela u kula onoyo munna nungo uri a si tsha shumela Yehova.​—2 Vhakor. 2:10, 11; Vhaef. 4:27. w24.08 17 ¶7, 10-11

Yesu o vhea na vhaṅwe vhanna uri vha thuse tshivhidzo nga dziṅwe nḓila. O livhisa vhahulwane vha Yerusalema uri vha vhee Paulo, Baranaba na vhaṅwe sa vhalavhelesi. (Mish. 11:22) Ndi ngani o ita nga u ralo? O zwi ita u itela u khwaṱhisa tshivhidzo, samusi vhashumeli na vhahulwane vha tshi ita mushumo u fanaho. (Mish. 15:40, 41) Vhalavhelesi vha dzula vha tshi dalela zwivhidzo zwo fhambanaho. Vhaṅwe vha tshimbila lwendo lulapfu musi vha khou dalela zwivhidzo. Mulavhelesi u tea u ita nyambo dzo vhalaho vhege iṅwe na iṅwe, u ita nyendo dza vhulisa, muṱangano wa vhavulanḓila, muṱangano wa vhahulwane na miṱangano ya tsimu. U tea u dovha a dzudzanya uri hu vhe na maguvhangano na mabuthano na u ita dzinyambo henefho. U a gudisa kha tshikolo tsha vhavulanḓila na u dzudzanya uri hu vhe na muṱangano wo khetheaho wa vhavulanḓila kha ḽiisela ḽine a vha khaḽo. Nahone nga zwiṅwe zwifhinga u ita mishumo ine a vha o humbelwa uri a i ite nga ofisi ya davhi, miṅwe ya yeneyo mishumo i vha i tshi khou ṱoḓiwa nga u bonya ha iṱo. w24.10 21 ¶12-13

Yehova o vhudza muporofita Yeremia maipfi ane a vha kha ndimana ya ṋamusi. Muapostola Paulo o redza eneo maipfi ane a ri: “A thi tsha ḓo humbula zwivhi zwavho.” (Vhahev. 8:12) Fhedzi zwenezwi zwi amba mini zwa vhukuma? Bivhilini ipfi ‘humbula’ a ḽi dzuleli u ambela kha u humbula tshiṅwe tshithu kana u humbula nga hatsho. Ḽi nga ambela na kha uri onoyo muthu u ḓo ita zwiṅwe zwithu. Sa tsumbo, tshigevhenga tshe tsha vha tsho ombelwa tsini na Yesu tsho humbela Yesu uri: “Yesu, u nkhumbule musi u tshi dzhena Muvhusoni wau.” (Luka 23:42, 43) Onoyo munna o vha a tshi khou humbela uri Yesu a mu itele zwiṅwe zwithu nga tshenetsho tshifhinga. Yesu o vhudza onoyo munna uri u ḓo mu vusa. Nga zwenezwo, musi Yehova a tshi amba uri ha tsha ḓo dovha a humbula zwivhi zwashu, u vha a tshi khou amba uri o ri hangwela na uri ha tsha ḓo dovha a ri ṱarafa tshifhingani tshi ḓaho. w25.02 10-11 ¶14-15

U ḓivha zwine Yehova a vha zwone, tshipikwa tshawe, zwine a zwi funa na zwine a zwi vhenga zwi ḓo ita uri ri vhe na ṱhalukanyo. Ni nga ḓivhudzisa uri: ‘Zwine nda zwi ḓivha nga ha Yehova zwi nga nthusa hani uri ndi ite phetho ine ya ḓo mu takadza?’ (Vhaef. 5:17) Nga zwiṅwe zwifhinga, ri nga dzhia phetho ine vhaṅwe vha si i takalele, fhedzi i ine ya ḓo takadza Yehova. Sa tsumbo, ngauri vhabebi vha tamela vhana vhavho zwivhuya, vha nga kha ḓi kombetshedza ṅwana wavho wa musidzana uri a maliwe nga munna a re na tshelede nnzhi kana ane a ḓo badela tshelede nnzhi ya mamalo, naho onoyo munna a si na vhushaka ho khwaṱhaho na Yehova. Ndi ngoho uri vha vha vha tshi khou ṱoḓa uri ṅwana wavho a dzule zwavhuḓi, fhedzi onoyo ṅwana u tea u ḓivhudzisa uri: ‘Naa onoyo munna u ḓo nthusa uri ndi bvele phanḓa ndi tshi vha na vhushaka havhuḓi na Yehova?’ Hone Yehova u dzhia hani eneo mafhungo? Phindulo ri i wana kha Mateo 6:33. Kha lwonolo luṅwalo Yesu o ṱuṱuwedza Vhakriste uri vha bvele phanḓa vha tshi ‘ṱoḓa Muvhuso wa Mudzimu u thoma.’ Naho ri tshi ṱhonifha vhabebi vhashu na vhathu vha hune ra dzula hone, tsha ndeme vhukuma kha riṋe ndi u takadza Yehova. w25.01 17 ¶9-10

Vhunzhi ha vhathu vha a ri tovhola ṋamusi, nga zwenezwo ri ṱoḓa uri Yehova a ri thuse uri ri bvele phanḓa ri tshi huwelela nga u fhisea. (Nzumb. 12:17) Ndi ngani ni tshi nga vha na vhungoho ha uri Yehova u ḓo ni thusa? Nga nṱhani ha zwe Yesu a rabela nga hazwo kha Yohane ndima ya 17. O humbela Yehova uri a tikedze vhaapostola vhawe, Yehova a fhindula yeneyo thabelo. Bugu ya Mishumo i amba nga ha nḓila ye Yehova a thusa ngayo vhaapostola musi vha tshi khou huwelela nga u fhisea naho vha tshi khou tovholwa. Yesu o dovha a humbela Yehova uri a tikedze vhathu vhane vha ḓo vha na lutendo kha zwine vhaapostola vha ḓo vha vha tshi khou huwelela nga hazwo. O vha a tshi khou humbela Yehova uri a tikedze na inwi. Yehova u kha ḓi bvela phanḓa a tshi fhindula thabelo ya Yesu; u ḓo ni thusa samusi o thusa na vhaapostola tshifhingani tsho fhiraho. (Yoh. 17:11, 15, 20) Samusi vhufhelo vhu tsini-tsini, u huwelela mafhungo maḓifha zwi ḓo ṋaṋa u konḓa zwi tshi ya. Yesu o ri fhulufhedzisa uri ri ḓo dzula ri tshi wana thuso uri ri bvele phanḓa ri tshi huwelela nga u fhisea.​—Luka 21:12-15. w25.03 18 ¶13-14

Vhathu vha Mudzimu vha nga “pembela” nga nṱhani ha uri mbilu dzavho dzi fhufhuma nga dakalo na u livhuwa Yehova. Ngoho ine ya ri khwaṱhisa lutendo na mafhulufhedziso a re Ipfini ḽa Mudzimu ane a ri khuthadza na lutendo lwashu lwo thewaho kha tshirengululi tsha Kristo zwi ita uri ri vhe na ‘vhuimo havhuḓi ha mbilu.’ U haseledza nga ha zwenezwi zwithu, zwi ita uri ri takale zwa vhukuma. (Ps. 34:8; 133:1-3) Lufuno na vhuthihi zwine zwa vha hone vhukati ha vhathu vha Yehova ndi zwone zwithu zwivhili zwa ndeme zwine zwa ṱalusa pharadiso ya pfanyisedzo. (Vhakol. 3:14) Muṅwe na muṅwe ane a ṱoḓa u takala na u fushea u tea uri a ḓe pharadisoni ya pfanyisedzo. Hu sa londwi uri ḽino shango ḽi humbula mini nga ha vhashumeli vha Mudzimu, vha a ṱhonifhea nahone vha na dzina ḽavhuḓi kha Yehova na vhathu vhoṱhe vhane vha mu gwadamela.​—Yes. 65:15. w24.04 21 ¶7-8

Ri nga tikedza hani Vhakriste vhane vha khou ṱoḓa u dzhenela mbingano? Iṅwe nḓila ine ra nga zwi ita ngayo ndi nga u ṱhogomela zwine ra zwi amba. (Vhaef. 4:29) Ri nga ḓivhudzisa uri: ‘Naa ndi a kolela vhane vha khou ṱoḓa u dzhenela mbingano? Musi ndi tshi vhona wahashu wa tshinnani a siho mbinganoni a tshi khou amba na wahashu wa tshifumakadzini a siho mbinganoni, naa ndi mbo ḓi humbula uri vha a takalelana?’ (1 Tim. 5:13) Zwiṅwe hafhu, a ro ngo tea u ita uri vhahashu vha siho mbinganoni vha pfe vhe vha fhasi nga nṱhani ha uri a vho ngo vhinga kana u vhingwa. Zwa khwiṋe hu nga vha u ṱoḓa zwibuli zwa u khoḓa vhahashu vha siho mbinganoni. Hu pfi mini arali ni tshi humbula uri muṅwe wahashu wa tshinnani na muṅwe wahashu wa tshifumakadzini vha nga fanelana? Bivhili i ri vhudza uri ri humbulele vhaṅwe.Vhunzhi ha vhahashu vha siho mbinganoni a vha ṱoḓi u wanelwa muthu ane a nga vha mufarisi wavho wa mbingano nahone ri tea u ṱhonifha nḓila ine vha ḓipfa ngayo. (2 Vhathes. 3:11) Kha ḽiṅwe sia, vhaṅwe vha nga zwi takalela u thusiwa, fhedzi a ro ngo tea u vha thusa arali vha songo ri humbela.​—w24.05 24-25 ¶14-15

Ri khou tshila kha shango ḽine zwa leluwa uri ri vhe na thaidzo dzine dza nga ita uri vhutshilo hashu vhu konḓe kana dzine dza nga shandula vhutshilo hashu nga u ṱavhanya. Ri a livhuwa vhukuma uri ri nga ḓitika nga Yehova uri a ri thuse. Musi Yehova a tshi ri tikedza, zwi ri khwaṱhisedza uri “Yehova u a tshila!” (Ps. 18:46) Fhedzi nga murahu ha u amba uri Mudzimu u a tshila, Davida o fanyisa Mudzimu na tshithu tshi sa tshili. Davida o ri Mudzimu ndi “Tombo ḽanga.” Zwenezwo zwi amba mini? Bivhili i fanyisa Yehova na “tombo” u itela u ri thusa u pfesesa zwiṅwe zwa zwithu zwine a vha zwone. Bivhilini, musi vhashumeli vha Yehova vha tshi mu renda nga nṱhani ha zwithu zwavhuḓi zwine a vha zwone, kanzhi vha mu ṱalusa sa tombo. Fhethu ha u thoma he Yehova a ṱaluswa sa “Tombo” ndi kha Dotoronomio 32:4. Musi Hanna a tshi rabela o ri: “A hu na tombo ḽine ḽa nga Mudzimu washu.” (1 Sam. 2:2) Habakuku o amba uri Yehova ndi “Tombo ḽanga.” (Hab. 1:12) Muṅwali wa Phisalema 73 o vhidza Yehova uri “tombo ḽa mbilu yanga.” (Ps. 73:26) Nahone na Yehova ene muṋe o ḓiṱalusa sa tombo.​—Yes. 44:8. w24.06 26 ¶1, 3

Khosi dza Isiraele dze dza vha dzi tshi ita zwine zwa takadza Yehova dzo vha dzi tshi mu shumela nga mbilu yoṱhe. Musi Bivhili i tshi amba nga ha Yosia i ri: “A hu athu u vhuya ha vha na khosi i fanaho nae, ye ya humela ha Yehova nga mbilu yayo yoṱhe.” (2 Dzikh. 23:25) Hu pfi mini nga Salomo we a thoma u ita zwithu zwivhi o no kalaha? Bivhili i ri: “O vha a si tsha shumela Yehova Mudzimu wawe nga mbilu yawe yoṱhe.” (1 Dzikh. 11:4) Nahone Bivhili i amba zwi tevhelaho nga ha Khosi Abiamu we a vha a sa fhulufhedzei, i ri: “O vha a si tsha shumela Yehova Mudzimu wawe nga mbilu yawe yoṱhe.” (1 Dzikh. 15:3) Kanzhi musi Bivhili i tshi shumisa ipfi “mbilu” i vha i tshi khou ambela kha zwine ra vha zwone nga ngomu. Zwenezwi zwi katela nḓila ine ra humbula ngayo, zwine ra zwi tama, mavhonele ashu, zwiṱuṱuwedzi zwashu na zwipikwa zwine ra ṱoḓa u zwi swikelela. Zwi amba mini u shumela Yehova nga mbilu yoṱhe? Muthu ane a shumela Yehova nga mbilu yoṱhe ha sokou mu gwadamela nga nṱhani ha uri u a zwi ḓivha uri u tea u zwi ita. Nṱhani hazwo, u mu shumela ngauri u a mu funa na uri o ḓikumedzela tshoṱhe khae. w24.07 21 ¶4-5

Yehova u shumisa tshifanyiso musi a tshi ṱalusa nḓila ine a phumula ngayo zwivhi zwashu. O ri: “Ndi ḓo phumula vhutshinyi hau ha tou nga ho fukedzwa nga gole. Zwivhi zwau zwa tou nga zwo fukedzwa nga gole ḽitswu.” (Yes. 44:22) Musi Yehova a tshi ri hangwela, zwi vha zwi tshi tou nga u khou shumisa gole ḽitswu u itela u dzumba kana u ita uri vhukhakhi hashu vhu si tsha dovha ha vhonala. Zwenezwi zwi ri gudisa mini? Musi Yehova a tshi ri hangwela zwivhi, a ro ngo tea u sala ri tshi khou ḓivhona mulandu lwa vhutshilo hashu hoṱhe. O phumula zwivhi zwashu lwa tshoṱhe a tshi shumisa malofha a Yesu Kristo. Musi Yehova a tshi ri hangwela tshivhi, zwi vha zwi tshi tou nga a ro ngo vhuya ra thoma na u ita tshenetsho tshivhi. Musi ri tshi rembuluwa kha zwivhi zwashu, yeneyo ndi yone nḓila ine Yehova a ri hangwela ngayo. Musi Yehova a tshi ri hangwela, ri nga vha na vhungoho ha uri ri nga dovha ra vha khonani dzawe. w25.02 10 ¶11-14

Yehova u ṱoḓa vhahulwane vha tshi tsireledza tshivhidzo kha vhathu vhane vha hana u tevhedza milayo yawe. (1 Vhakor. 5:7) Fhedzi vhahulwane vha ṱoḓa u ita zwoṱhe zwine vha nga kona u itela u thusa muthu o itaho vhukhakhi uri a rembuluwe arali a tshi khou ṱoḓa. Musi vha tshi khou thusa onoyo muthu, vha vha vha tshi khou fhulufhela uri u ḓo tenda u khakhululwa nahone a shanduka. Ndi ngani? Ndi ngauri vha vha vha tshi khou ṱoḓa u edzisa Yehova ane a vha “na lufuno luhulu na khathutshelo.” (Yak. 5:11) Ṱhogomelani nḓila ye muapostola Yohane a fara ngayo vhahawe nga nḓila ya lufuno. O ṅwala uri: “Vhananga, ndi khou ni ṅwalela zwenezwi uri ni si ite tshivhi. Ane a ita tshivhi a ḓivhe uri ri na Yesu Kristo muthusi o lugaho ane a bva kha Khotsi.” (1 Yoh. 2:1) Zwi pfisaho vhuṱungu ndi uri nga tshiṅwe tshifhinga Mukriste o itaho tshivhi u vha a sa ṱoḓi u rembuluwa. Arali zwo ralo, u tea uri a bviswe tshivhidzoni. w24.08 25 ¶19-20

Ni nga vha na vhungoho ha uri Yehova u a dzhiela nṱha zwine na kona u zwi ita. Ni songo vhuya na vhambedza zwine na kona u zwi ita na zwine vhaṅwe vha zwi ita. Ndi ngani? Ndi ngauri Yehova ha ni vhambedzi na vhaṅwe. (Vhagal. 6:4) Sa tsumbo, Maria o ṋea Yesu tshifhiwa tsha mapfura a ḓuraho vhukuma. (Yoh. 12:3-5) Ngeno tshilikadzi i shayaho yo ṋeela nga zwipeni zwivhili zwi si na ndeme thembeleni. (Luka 21:1-4) Yesu ho ngo vhambedza vhenevho vhafumakadzi vhavhili. Nṱhani hazwo, o zwi vhona uri vhoṱhe vha na lutendo lwo khwaṱhaho. Yehova na ene u dzhiela nṱha zwoṱhe zwine na mu itela zwi tshi itiswa ngauri ni a mu funa, hu sa londwi uri ndi zwiṱuku lungafhani. Roṱhe ri a ita ri tshi timatima nga zwiṅwe zwifhinga. Bivhili i nga ri thusa uri ri si tsha timatima. Itani zwoṱhe zwine na nga kona uri ni si tsha vhilaela. Yehova u na ndavha na inwi, u dzhiela nṱha phetho dzoṱhe dze na dzi ita u itela u mu shumela nahone u ḓo ni lambedza sa zwe a fhulufhedzisa. Yehova u a funa vhashumeli vhawe vhoṱhe vha fhulufhedzeaho nahone u na ndavha navho. w24.10 25 ¶3; 29 ¶17-18