Ri dzula ri tshi wana vhulivhisi vhune ha ri thusa u shumela Yehova kha vhahulwane vha zwivhidzo, mulavhelesi wa ḽiisela, ofisi ya davhi na kha Tshigwada Tshi Langaho. Fhedzi nga zwiṅwe zwifhinga musi vhahashu vha tshi ri ṋea vhulivhisi, zwi nga itea ra si pfesese uri ndi ngani vha tshi khou ri ṋea honovhu vhulivhisi. Ri nga vhona u nga honoho vhulivhisi vhu ḓo tou ri konḓisela vhutshilo fhedzi. Ri nga thoma na u livhisa ṱhogomelo kha vhushayanungo ha vhahashu vhane vha khou ri ṋea honovhu vhulivhisi. Musi ri tshi tshimbila nga lutendo, ri a fhulufhela uri Yehova ndi ene ane a khou livhisa ndangulo yawe na uri u a ḓivha vhuimo hashu. Zwenezwo zwi ita uri ri vhe na mavhonele avhuḓi nga ha vhulivhisi vhune ra vhu ṋewa na uri ri vhu tevhedze. (Vhahev. 13:17) Ri a zwi ḓivha uri musi ri tshi tevhedza vhulivhisi, zwi ita uri tshivhidzo tshine ra vha khatsho tshi dzule tshi na vhuthihi. (Vhaef. 4:2, 3) Naho vhahashu vhane vha khou ranga phanḓa vhe na tshivhi, ri fhulufhela uri Yehova u ḓo ri fhaṱutshedza musi ri tshi vha thetshelesa. (1 Sam. 15:22) Ri dovha ra vha na lutendo uri arali ha vha na vhulivhisi vhune ha tea u shandulwa, Yehova u ḓo zwi lugisa nga tshifhinga tsho teaho. w25.03 23-24 ¶13-14

Ri khou tshila zwifhingani zwi takadzaho! Ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe, ri vhona hu tshi khou itea zwithu zwe Bivhili ya dzula yo amba uri zwi ḓo itea. Sa tsumbo, ri vhona “khosi ya devhula” na “khosi ya tshipembe” dzi tshi khou lwela u vhusa shango. (Dan. 11:40) Ri vhona mafhungo maḓifha a Muvhuso wa Mudzimu a tshi khou huwelelwa shangoni ḽoṱhe nahone vhathu vha dzimiḽioni vho khetha u shumela Yehova. (Yes. 60:22; Mat. 24:14) Nahone ri wana zwiḽiwa zwinzhi “nga tshifhinga tsho teaho” zwine zwa ri thusa u vha na vhushaka ha tsini na Yehova. (Mat. 24:45-47) Yehova u bvela phanḓa a tshi ri thusa u pfesesa zwithu zwa ndeme zwine zwa ḓo itea hu si kale. (Mir. 4:18) Ri nga vha na vhungoho ha uri musi maṱungu mahulu a tshi thoma, ri ḓo vha ri tshi vho ḓivha zwoṱhe zwine ra tea u zwi ḓivha uri ri konḓelele nga u fhulufhedzea na uri ri dzule ri na vhuthihi nga tshenetsho tshifhinga tshi konḓaho. Fhedzi ri tea u zwi ḓivha uri hu na zwiṅwe zwithu zwine ra si zwi ḓivhe nga ha zwine zwa ḓo itea hu si kale. w24.05 8 ¶1-2

Muphisalema o amba nga ha u tshinya vhaṅwe dzina. Muthu a nga tshinya vhaṅwe dzina nga u amba mazwifhi nga havho na u vha isedzela phungo mmbi. Phisalema 15:3 i dovha hafhu ya ri humbudza uri vhathu vhane vha vha vhaeni denndeni ḽa Yehova a vha iteli vhahura vhavho vhuvhi nahone a vha tshinyi khonani dzavho madzina. (Ps. 15:1) Ri nga tshinya hani khonani yashu dzina? Ri nga tshinya muṅwe dzina ri songo ḓiimisela nga u amba mafhungo a si avhuḓi nga hae. Humbulani nga ha vhuimo vhu tevhelaho: (1) wahashu wa tshifumakadzini ha tsha vha muvulanḓila wa tshifhinga tshoṱhe, (2) vhavhingani vho ṱuwa Bethele, kana (3) wahashu ha tsha vha muhulwane kana mushumeli. Naa zwi nga vha zwavhuḓi u humbulela uri ndi ngani ho itwa dzenedzo tshanduko na u vhudza vhaṅwe mahumbulele ashu? Hu nga vha hu na zwiitisi zwinzhi zwine ri si zwi ḓivhe zwa uri hu vhe na dzenedzo tshanduko. Nahone ri tea u humbula uri mueni denndeni ḽa Yehova ha ‘iteli muhura wawe vhuvhi, na u tshinya khonani yawe dzina.’ w24.06 11 ¶11-13

U itela u ofha Yehova nga ho engedzeaho, ri tea u humbulisisa nga ha zwine zwa mu takadza tshifhinga tshoṱhe musi ri tshi ita phetho. Musi ni tshi vhala Bivhili ḓivhudziseni uri: ‘Arali ndo vha ndi kha honoho vhuimo, ndo vha ndi tshi ḓo vha ndo ita phetho ifhio?’ Sa tsumbo, ḓivhoneni ni tshi khou thetshelesa ṱholi dza fumi dze dza vha dzo ya u ṱola shango ḽo fhulufhedziswaho dzi tshi amba uri Vhaisiraele vha nga si kone u kunda Vhakanana. Naa no vha ni tshi ḓo tenda zwe vha zwi amba na ofha vhathu, kana u funa haṋu Yehova na u ṱoḓa u mu takadza zwo vha zwi tshi ḓo ita uri ni si ofhe? Murafho woṱhe kha lwonolwo lushaka lwa Vhaisiraele a vho ngo tenda uri zwe Yoshua na Kalebe vha vha vha tshi khou zwi amba ndi ngoho. Zwenezwo zwa ita uri Yehova a si vha tendele vha tshi dzhena Shangoni Ḽo Fhulufhedziswaho.​—Num. 14:10, 22, 23. w24.07 10 ¶7

Gomere mufumakadzi wa muporofita Hosea, o ṱutshela Hosea, a funana na muṅwe munna. Yehova o ita mini? Yehova ane a vhona zwi re mbiluni, o vhudza Hosea uri: “Dovha u fune onouḽa mufumakadzi ane a funiwa nga muṅwe munna na ane a khou ita vhupombwe, samusi na Yehova a tshi funa vhathu vha Isiraele naho vha tshi ya kha miṅwe midzimu.” (Hos. 3:1; Mir. 16:2) Ni songo hangwa uri mufumakadzi wa Hosea o vha a tshi kha ḓi bvela phanḓa na u ita vhupombwe. Naho zwo ralo, Yehova o vhudza Hosea uri a mu hangwele a dovhe a mu dzhie a vhe mufumakadzi wawe. Yehova o shumisa yeneyi tsumbo u itela u sumbedza vhathu vhawe vha sa thetshelesi uri ho ngo vha furalela. Naho vho vha vha tshi kha ḓi ita zwivhi zwi nengisaho, o vha a tshi kha ḓi vha funa nahone o bvela phanḓa na vha thusa uri vha rembuluwe vha shandule nḓila dzavho. Yeneyi tsumbo i ri funza uri Yehova u ḓivha zwoṱhe nga ha muthu na uri u ḓo lingedza u thusa muthu ane a kha ḓi ita tshivhi tshihulwane uri a rembuluwe. w24.08 10 ¶7

Vhayuda vhe vha vha Vhakriste vho vha vha tshi tea u ita tshanduko khulwane nahone zwenezwo zwo vha zwi songo leluwa. Ho vhuya ha vha na tshifhinga tshe Vhayuda vha vha vhe lushaka lwo khethwaho nga Mudzimu. Lwa miṅwaha minzhi, Yerusalema ho vha hu fhethu ho khetheaho. Khosi ye ya vha i tshi vhusa henefho yo vha i tshi imela Yehova nahone vhathu vhe vha vha vha tshi gwadamela Yehova, vho vha vha tshi mu gwadamela thembeleni ye ya vha i henefho Yerusalema. Vhayuda vhoṱhe vho vha vha tshi tevhela Mulayo wa Mushe na milayo ye vha vha vho ṋewa nga vharangaphanḓa vhavho vha vhurereli. Yeneyo milayo yo vha i tshi katela zwine vha tea u iledza u zwi ḽa, u fumbiswa na nḓila ye vha vha vha tshi fanela u fara ngayo vhathu vhe vha vha vhe si Vhayuda. Fhedzi musi Yesu o no fa, zwo vha zwi si tsha ṱoḓea uri vhathu vha ṋekedze zwiṱhavhelo thembeleni ngauri Mulayo wa Mushe wo vha wo fheliswa. Zwenezwo zwo vha zwi songo leluwa kha Vhayuda vhe vha vha Vhakriste vhe vha vha vha tshi tea u ita tshanduko ngauri vho vha vho no ḓowela u ita zwithu nga yeneyo nḓila. (Vhahev. 10:1, 4, 10) Na Vhakriste vhe vha vha vhe na lutendo lwo khwaṱhaho, vha ngaho muapostola Petro, zwo vha konḓela u ita dzenedzo tshanduko. (Mish. 10:9-14; Vhagal. 2:11-14) Vhenevha vhahashu vho vha vha tshi khou tovholwa nga vharangaphanḓa vha vhurereli ha Tshiyuda nga nṱhani ha zwithu zwiswa zwe vha vha vha tshi zwi tenda. w24.09 9 ¶4

Musi Yehova a tshi ṋea vhathu vhawe mushumo, u lavhelela uri vha u ite nga nḓila yo dzudzanyeaho. (1 Vhakor. 14:33) Sa tsumbo, Mudzimu u ṱoḓa uri mafhungo maḓifha a ḓivhadzwe ḽifhasini ḽoṱhe. (Mat. 24:14) Yehova o ṋea Yesu Kristo vhuḓifhinduleli ha u livhisa wonoyo mushumo. Yesu o ita vhungoho ha uri wonoyo mushumo u itwe nga nḓila yo dzudzanyeaho. Tshifhingani tsha Vhakriste vha u thoma musi hu tshi vhumbiwa zwivhidzo zwo fhambafhambanaho, ho vhewa vhahulwane uri vha livhise na u ranga phanḓa. (Mish. 14:23) Tshigwada tsha vhahulwane tshe tsha vha tsho vhumbwa nga vhaapostola na vhanna vhahulwane tshe tsha vha tshi Yerusalema tsho vha tshi tshi dzhia phetho dze dza vha dzi tshi tea u tevhedzwa nga zwivhidzo zwoṱhe. (Mish. 15:2; 16:4) Nga nṱhani ha uri vhenevho vhahashu vho thetshelesa honoho vhulivhisi he vha vhu wana, “zwivhidzo zwa ḓi bvela phanḓa zwi tshi khwaṱhiswa lutendoni na u engedzea.”​—Mish. 16:5. w24.04 8 ¶1

Nga 16 Nisan nga matsheloni, vhaṅwe vhafumakadzi vho ya vhiḓani ḽe Yesu a vhulungwa khaḽo. (Luka 24:1, 10) Muṅwe wa vhenevho vhafumakadzi o vha e Maria Magdalena. Musi Maria a tshi swika vhiḓani, o wana ḽi si na tshithu. A gidima a ya u vhudza Petro na Yohane, vhe na vhone vha gidimela henengei vhiḓani. Musi vhenevho vhanna vha tshi zwi vhona uri ho vha hu si na tshithu vhiḓani, vho mbo ḓi humela hayani. Fhedzi Maria a sala henefho a tshi khou lila. O vha a sa zwi ḓivhi uri Yesu u hone henefho. Yesu o vhona onoyo mufumakadzi a tshi khou lila nahone o vha a tshi khou ṱoḓa u mu khuthadza. A mbo ḓi ya khae a mu khuthadza. A mu ṋea mushumo wa u ya u vhudza vharathu vhawe uri o vuswa. Wonoyo wo vha u mushumo wa ndeme vhukuma.​—Yoh. 20:17, 18. w24.10 13 ¶7

Mushe o vha e muporofita, muhaṱuli, murangaphanḓa nahone o ṅwala dziṅwe dza bugu dza Bivhili. O ranga phanḓa Vhaisiraele musi vha tshi bva vhupulini ngei Egipita nahone o vhona musi Yehova a tshi ita vhuṱolo vhunzhi. Yehova o mu shumisa uri a ṅwale bugu ṱhanu dza u thoma dza Bivhili, o ṅwala na Phisalema 90, khamusi na Phisalema 91. A nga kha ḓi vha o ṅwala na bugu ya Yobo. usi Mushe e na miṅwaha ya 120 a sa athu fa, o vhidza Vhaisiraele u itela u vha humbudza nga ha zwithu zwoṱhe zwe Yehova a vha itela zwone. Vhaṅwe vha Vhaisiraele vho vhona vhuṅwe ha vhuṱolo he Yehova a vhu ita na nḓila ye Yehova a kaidza ngayo Vhaegipita. (Ek. 7:4) Vho vhona musi Yehova a tshi fhandekanya lwanzhe lutswuku vha fhira ho oma. Vho vhona na musi Yehova a tshi fhelisa Farao na mmbi yawe yoṱhe. (Ek. 14:29-31) Musi vhe sogani, Yehova o vha tsireledza na u vha ṱhogomela. (Dot. 8:3, 4) Vhaisiraele vho vha vha tshi tou vha tsini-tsini na u dzhena shangoni ḽiswa, ndi ngazwo Mushe o vha a tshi khou ṱoḓa u vha ṱuṱuwedza musi a sa athu fa. w24.11 8-9 ¶3-4

Zwe Yesu a zwi vhudza vhaapostola vhawe nga tshifhinga tsha Tshilalelo Tsha Murena, zwo fhambana na zwe a zwi amba na gogo ḽa vhathu ngei Galilea. Zwe a zwi amba nga Tshilalelo Tsha Murena zwi shuma fhedzi kha tshigwada tshiṱuku tsha vhathu. Vhunzhi ha vhathu vhe Yesu a vha a tshi khou amba navho ngei Galilea nga 32 C.E. vho vha vha tshi khou ṱoḓa zwiḽiwa fhedzi khae. Fhedzi Yesu o vha vhudza uri hu na zwiṅwe zwithu zwe zwa vha zwi tshi ḓo ita uri vha wane vhutshilo vhu sa fheli, zwe zwa vha zwi zwa ndeme u fhira zwiḽiwa. Yesu o dovha a vha vhudza uri vhathu vhoṱhe vho lovhaho vho vha vha tshi ḓo vuswa nga ḓuvha ḽa vhufhelo, vha tshila tshoṱhe. Zwe a zwi amba kha Yohane ndima ya vhurathi zwo vha zwi sa khou ambela kha phaṱhutshedzo dze dza vha dzi tshi ḓo waniwa fhedzi nga tshigwada tshiṱuku tsha vhathu, sa zwe a zwi amba nga Tshilalelo Tsha Murena. w24.12 11 ¶10-11

Yehova u vhenga muthu muṅwe na muṅwe ane a vusa dzikhakhathi. (Ps. 11:5) Yehova u a zwi vhenga musi munna a tshi tambudza mufumakadzi wawe. (Maḽ. 2:16) Arali munna a sa fari mufumakadzi wawe zwavhuḓi, zwi nga tshinya vhushaka hawe na Yehova, zwa ita na uri Yehova a si tsha thetshelesa thabelo dzawe. (1 Pet. 3:7) Vhaṅwe vhanna vha tambudza vhafumakadzi vhavho nga u vha sema na u vha vhudza zwithu zwine zwa ita uri vha pfe vhuṱungu. Yehova u a vhenga ‘u sinyuwa, mbiti, u zhamba na maṱamba.’ (Vhaef. 4:31, 32) Munna ane a ambisa zwiṅwe-vho na mufumakadzi wawe u vha a tshi khou tshinya mbingano yawe nahone u vha a tshi khou dovha a tshinya vhushaka hawe na Mudzimu. (Yak. 1:26) Zwo tou ralo na nga munna ane a ṱalela pornography. U tshinya vhushaka hawe na Yehova. U dovha anyadza mufumakadzi wawe. Yehova u lavhelela uri munna a dzule a tshi fhulufhedzea kha mufumakadzi wawe nga zwine a zwi amba na nga zwine a zwi humbula. Yesu o amba uri munna ane a lavhelesa mufumakadzi nga u mu emula, o no ḓi ita vhupombwe nae “mbiluni yawe.”​—Mat. 5:28, 29. w25.01 9 ¶6-8

Bivhili i amba uri vhashumeli vha Yehova vho luga. Zwenezwi zwi amba uri ha ṱoḓi ri tshi badela zwikolodo zwa zwivhi zwine ra ita. Naho a tshi ita nga u ralo, ho ngo shandula nḓila ine a haṱula ngayo. Yehova ha ri vhidzi uri ro luga nga nṱhani ha uri ri a fanelea u vhidzwa nga u ralo. Nahone musi a tshi ri ro luga, a zwi ambi uri u a ṱanganedza zwivhi zwashu. Fhedzi o ḓiimisela u ri hangwela nga nṱhani ha uri ri sumbedza u vha na lutendo kha zwe ene na Yesu Kristo vha ri itela zwone u itela u ri ṋea tshirengululi. (Vharoma 3:24) Ri vhuyelwa hani musi Yehova a tshi ri dzhia sa vho lugaho? Vhe vha khethiwa uri vha ye u vhusa na Yesu Kristo ngei ṱaḓulu vha vho dzhiiwa sa vho lugaho, sa vhana vha Mudzimu. (Tito 3:7; 1 Yoh. 3:1) Yehova o vha hangwela zwivhi zwavho. Zwi vha zwi tshi tou nga a vha tsheena mulandu na uri vha a fanelea u dzhena Muvhusoni wawe. (Vharoma 8:1, 2, 30) Vhane vha vha na fhulufhelo ḽa u tshila kha ḽifhasi na vhone vha dzhiiwa sa vho lugaho, sa khonani dza Mudzimu nahone vho hangwelwa zwivhi zwavho.​—Yak. 2:21-23. w25.02 5 ¶17; 7 ¶18

Kha ri ambe nga ha tshifhinga tshe muapostola Petro a balelwa u humbula nga nḓila i fanaho na ya Yehova. Yesu o vha o vhudza vhaapostola uri u khou ya Yerusalema, he vharangaphanḓa vha vhurereli vha vha vha tshi ḓo mu fara, vha mu tambudza na u mu vhulaya. (Mat. 16:21) Petro o vha a sa humbuli uri Yehova a nga tendela zwenezwo zwithu zwi tshi itea kha Yesu ngauri o vha a tshi zwi ḓivha uri Yesu o vha e Messia o fhulufhedziswaho nahone o vha a tshi tea u tshidza vhathu vha Mudzimu. (Mat. 16:16) Zwino Petro o mbo ḓi vhidzela Yesu thungo a mu vhudza uri: “Murena u songo amba zwithu zwo raloho; hezwi zwithu zwi nga si itee kha iwe.” (Mat. 16:22) Yesu na Petro vho vha vha sa khou tendelana kha eneo mafhungo ngauri Petro o vha a sa khou humbula nga nḓila ine Yehova a humbula ngayo. Yesu o vha a tshi zwi ḓivha uri u tea u tambula na u vhulawa u itela uri hu itee zwine Yehova a funa. Yesu ho ngo thetshelesa zwe Petro a mu vhudza zwone naho zwo vha zwi tshi vhonala u nga u khou lingedza u mu thusa. Zwenezwo zwo ita uri Petro a gude uri u tea u humbula nga nḓila ine Yehova a humbula ngayo. Yeneyi ndi ngudo ya ndeme ine na riṋe ra tea u i guda. w25.03 9 ¶5-6

Naa ni khou pfa vhuṱungu nga nṱhani ha uri muṅwe muthu o ni vhaisa kana ngauri o ni fheṱa? Hu sa londwi uri muṅwe muthu o ni fara nga nḓila ḓe, Khotsi aṋu wa ṱaḓulu u ḓo dzula a tshi ni funa. Musi muṅwe muthu o ri fheṱa, ri nga khuthadzwa nga maipfi a Davida ane a wanala kha ndimana ya ṋamusi. “Vho kuleaho nungo” vha nga pfa u nga a hu tsheena zwithu zwavhuḓi zwine zwa nga itea vhutshiloni havho. Yehova u thusa hani vhathu vhane vha ḓipfa nga yeneyo nḓila? Yehova “u tsini na” riṋe. U fana na khotsi kana mme ane a kuvhatedza ṅwana wawe musi a tshi khou lila. Musi ri tshi khou pfa vhuṱungu nga nṱhani ha uri muṅwe muthu o ri fheṱa kana o ri ṱutshela, Yehova na ene u a pfa vhuṱungu nahone u ḓo ṱavhanya a ri thusa. Yehova o ḓiimisela u ri khuthadza musi mbilu dzashu dzi tshi khou pfa vhuṱungu na musi ri tshi pfa u nga a ri tshithu. U ri fhulufhedzisa zwithu zwinzhi zwavhuḓi zwine zwa ri thusa uri ri kone u konḓelela milingo ine ra khou sedzana nayo zwino.​—Yes. 65:17. w24.12 23 ¶13-14

Vhahulwane vha tshivhidzo ṋamusi vha nga vha na vhungoho ha uri Yehova u a vhona mushumo une vha u ita na uri u a u dzhiela nṱha. Vha ita mushumo wa u lisa, u funza na u huwelela nahone vhaṅwe vha a thusa kha mushumo wa u fhaṱa na wa u phalala vho welwaho nga khombo. Vhaṅwe vha shuma kha Zwigwada Zwine Zwa Dalela Vhalwadze kana kha Komiti Ya Vhulamukanyi Na Vhuongelo (HLC). Vhahulwane vhane vha shela mulenzhe kha yeneyi mishumo vha a zwi ḓivha uri vha vha vha tshi khou tikedza ndugiselelo ya Yehova. Vha shuma nga maanḓa tshivhidzoni vha tshi fhulufhela uri Mudzimu u ḓo lambedza mushumo wavho. (Vhakol. 3:23, 24) A si vhathu vhoṱhe vhane vha nga kona u vha vhahulwane. Fhedzi roṱhe ri na zwine ra nga zwi ṋea Yehova. U a zwi dzhiela nṱha musi ri tshi ita zwine ra nga kona u itela u mu shumela. U a zwi vhona musi ri tshi ṋeela u itela u tikedza mushumo wa shango ḽoṱhe naho ri tshi ṋeela nga zwiṱukuṱuku. U a takala musi ri tshi hangwela  vho ri khakhelaho. Ivhani na vhungoho ha uri u a zwi dzhiela nṱha. Zwi ita uri a ni fune nahone u ḓo ni lambedza.​—Luka 21:1-4. w24.06 23 ¶12-13

Enea mafhungo e a ambiwa nga Salomo a sumbedza zwine zwa nga itea kha mushumeli muṅwe na muṅwe wa Yehova. Mushumeli wa Mudzimu a nga wela tshikwekweni tsha u ita tshivhi tshihulwane nahone nga murahu a pfa u nga zwe zwa itea zwo itea nga tshihaḓu. Kana a ri: “Ndo sokou mangala zwo itea.” Fhedzi arali a humbulisisa nga ha zwe zwa itea, u ḓo zwi vhona uri o vha o no ḓi ita dziṅwe phetho dzi si dza vhuṱali dze dza ita uri a fhedzisele o ita tshivhi. Dzenedzo phetho dzi nga katela u ḓikonanya na vhathu vhavhi, vhuḓimvumvusi vhu si havhuḓi, u dzulela u ya fhethu hu songo teaho Mukriste kana u dzhena kha dzi website dzine dza vha na zwithu zwo bvaho. Khamusi o vha a si tsha rabela, a si tsha vhala Bivhili, a si tsha ya miṱanganoni kana a si tsha ya na tsimuni. U fana na muṱhannga we a ambiwa kha Mirero, onoyo mushumeli wa Mudzimu ho ngo sokou vuwa a ḓiwana o ita tshivhi. Ri guda mini? Ri guda uri a ro ngo tea u sokou iledza tshivhi. Ri tea u iledza na zwithu zwine zwa nga ita uri ri fhedzisele ro ita tshivhi.—Mat. 5:29, 30. w24.07 16 ¶10-11

Ndi lufhio lupfumo lune a khou amba nga halwo? Ndi mushumo wa u huwelela mafhungo maḓifha a Muvhuso une wa tshidza vhathu. (2 Vhakor. 4:1) Midzio i imela mini? I imela vhashumeli vha Mudzimu vhane vha vhudza vhaṅwe mafhungo maḓifha. Tshifhingani tsha Paulo, vharengisi vho vha vha tshi shumisa midzio ya vumba u itela u hwala zwithu zwa ndeme zwi ngaho sa zwiḽiwa, waini na tshelede. Nga hu fanaho na ṋamusi, Yehova o ri ṋea mulaedza wa ndeme vhukuma wa u huwelela mafhungo maḓifha. Yehova a nga ri thusa uri ri vhe na nungo dza u bvela phanḓa ri tshi huwelela. Nga tshiṅwe tshifhinga ri nga pfa ri tshi ofha vhathu na u ofha u pikiswa. Ri nga kunda hani yeneyo thaidzo? Ṱhogomelani zwe zwa itwa nga vhaapostola musi vha tshi vhudzwa u pfi vha litshe u huwelela. Nṱhani ha u ofha, vho rabela kha Yehova uri a vha thuse uri vha dzule vha tshi amba nga tshivhindi.” Yehova o fhindula thabelo yavho nga u ṱavhanya. (Mish. 4:18, 29, 31) Arali ni tshi ofha vhathu nga tshiṅwe tshifhinga, humbelani Yehova uri a ni thuse uri ni fune vhathu nga ho engedzeaho uri ni sa ofhe u vha vhudza mafhungo maḓifha. w24.04 16 ¶8-9

U funa hashu Yehova zwi ri ṱuṱuwedza u ita uri dzina ḽawe ḽi khethwe. Ri khou ṱoḓa u vhudza vhaṅwe uri zwithu zwoṱhe zwi si zwavhuḓi zwe Saṱhane a zwi amba nga ha Yehova a si ngoho. (Gen. 3:1-5; Yobo 2:4; Yoh. 8:44) Musi ri vhuḓinḓani, ri a fhisetshela u imelela Mudzimu washu na u amba ngoho nga hae kha vhathu vhane vha ṱoḓa u ri thetshelesa. Ri ṱoḓa muthu muṅwe na muṅwe a tshi ḓivha nga ha lufuno lwawe na uri u vhusa nga nḓila yo lugaho na yo teaho na uri muvhuso wawe u ḓo ḓa hu si kale wa fhelisa u tambula, wa ḓisa mulalo na dakalo kha vhathu. (Ps. 37:10, 11, 29; 1 Yoh. 4:8) Musi ri tshi vhudza vhathu zwenezwi zwithu nga ha Yehova, ri vha ri tshi khou ita uri dzina ḽawe ḽi khethwe. Ri a takala ngauri ri vha ri tshi khou ita zwine ra fanela u ita sa Ṱhanzi dza Yehova. w24.05 18 ¶12

Ni sumbedza uri ni muthu ane a ‘ṱanganedza’ vhaeni musi ni tshi itela vhaṅwe zwithu zwavhuḓi u katela na vhathu vhane vha sa tou vha khonani dzaṋu nga u tou ralo. (1 Pet. 4:9) Iṅwe ṱhalusamaipfi ya Bivhili i amba uri muthu ane a ṱanganedza vhaeni ndi muthu ane a sumbedza vhathu vhoṱhe vhuthu, u katela na vhathu vhane a si vha ḓivhe nahone u a ita na u vha ramba muḓini wawe. Ḓivhudziseni uri: ‘Naa ndi ḓivhelwa u vha muthu ane a ṱanganedza vhaeni?’ (Vhahev. 13:2, 16) Muthu ane a ṱanganedza vhaeni u sumbedza vhathu vhoṱhe vhuthu. Sa tsumbo, u sumbedza vhuthu vhathu vhane vha shaya, vhathu vhane vha vha vho ḓa u dala tshivhidzoni tsha hawe u itela u ṋekedza nyambo na vhahashu vhane vha ṱuṱuwedza tshivhidzo u fana na vhalavhelesi.​—Gen. 18:2-8; Mir. 3:27; Mish. 16:15; Vharoma 12:13. w24.11 21 ¶6

Kha tshifanyiso tsha vhasidzana, Yesu o amba nga ha vhasidzana vha fumi vhe vha bva vha ya u ṱanganedza mukwasha. (Mat. 25:1-4) Vhoṱhe vho vha vha tshi ṱoḓa u fhelekedza mukwasha munyanyani wa mbingano. Yesu o amba uri vhaṱanu kha vhenevho vhasidzana vho vha vho “ṱalifha,” ngeno vhaṱanu vhe “matsilu.” Vhasidzana vho ṱalifhaho vho vha vho ḓilugiselela zwavhuḓi u lindela mukwasha u vhuya u swika a tshi swika, naho a tshi nga swika vhukati ha vhusiku. Nga zwenezwo, vho vha vho ḓa na mbone dzavho uri vha dzi funge musi hu tshi vha na swiswi. Vho ita na u fara maṅwe mapfura u itela uri arali mukwasha a lenga, vha kone u a shela kha mbone dzavho. Nga nṱhani ha uri vho vha vho ḓilugiselela, mbone dzavho dzo vha dzi tshi ḓo bvela phanḓa dzi tshi khou duga. (Mat. 25:6-10) Musi mukwasha a tshi swika, o wana o lindelwa nga vhasidzana vhaṱanu vho ṱalifhaho nahone a dzhena navho munyanyani. Nga nḓila i fanaho, Vhakriste vho ḓodzwaho vhane vha dzula vho lugela na vhane vha dzula vha tshi fhulufhedzea vha ḓo lambedzwa nga Yesu ane a vha mukwasha. U ḓo dzhena navho Muvhusoni wawe wa ṱaḓulu.​—Nzumb. 7:1-3. w24.09 21 ¶6

Musi ri tshi humbula uri mafhungo maḓifha a a thusa vhathu vhanzhi u mona na ḽifhasi, zwi ri ṱuṱuwedza uri ri bvele phanḓa ri tshi huwelela. Ṅwaha muṅwe na muṅwe vhathu vha dzimiḽioni vhane vha takalela mafhungo maḓifha vha a ḓa Tshihumbudzoni nahone vha guda Bivhili na riṋe. Ngeno vha zwigidi vha tshi lovhedzwa nahone vha shela mulenzhe kha mushumo wa u huwelela. A ri ḓivhi uri ndi vhathu vhangana vhane vha ḓo ṱanganedza mafhungo maḓifha, fhedzi zwine ra zwi ḓivha ndi uri Yehova u khou kuvhanganya vhathu vha gogo ḽihulu, vhane vha ḓo ponya maṱungu mahulu. (Nzumb. 7:9, 14) Yehova ndi ene Muṋe wa khaṋo nahone u fhulufhela uri vhathu vhanzhi vha ḓo ṱanganedza mafhungo maḓifha, nga zwenezwo ri tea u bvela phanḓa ri tshi huwelela. Vhafunziwa vha Yesu vha vhukuma vha dzula vha tshi huwelela mafhungo maḓifha nga u fhisea. Sa tsumbo, vhaapostola vho huwelela nga tshivhindi na nga u fhisea lwe vhathu vha thoma u “zwi ṱhogomela uri vho vha vha tshi tshimbila na Yesu.” (Mish. 4:13) Na riṋe ri khou ṱoḓa u huwelela mafhungo maḓifha nga tshivhindi na u fhisea nahone zwenezwo zwi ḓo ita uri na vhathu vha  zwi ṱhogomele uri ri khou edzisa tsumbo ya Yesu. w25.03 18 ¶15; 19 ¶17-18

Bivhili i ri gudisa uri Yehova u na ndavha na vhathu vhane vhaṅwe vha vha dzhia vhe si vha ndeme. Sa tsumbo, musi Yehova a tshi ruma muporofita Samuele uri a ye muḓini wa Isai u ḓodza muṅwe wa vharwa vhawe uri a vhe khosi, Isai o vhidza vharwa vhawe vha sumbe uri vha ḓe kha Samuele, fhedzi a si vhidze Davida we a vha e ene muṱukusa. Naho zwo ralo, Yehova o khetha Davida uri a vhe khosi. (1 Sam. 16:6, 7, 10-12) Yehova o vha a tshi zwi ḓivha uri Davida ndi muthu-ḓe. O vha a tshi zwi ḓivha uri u a mu funa. Humbulani nga ha uri Yehova o no ni sumbedza hani uri u na ndavha na inwi. U ni ṋea nyeletshedzo yo tou teaho vhuimo vhune na vha khaho. (Ps. 32:8) Zwenezwi zwi sumbedza uri u a ni ḓivha zwavhuḓi. (Ps. 139:1) Musi ni tshi shumisa nyeletshedzo ya Yehova na u vhona nḓila ine ya ni thusa ngayo, zwi ḓo ita uri ni vhe na vhungoho ha uri Yehova u na ndavha na inwi. (1 Koron. 28:9; Mish. 17:26, 27) Yehova u vhona zwoṱhe zwine na zwi ita uri ni mu shumele na u mu thetshelesa. U vhona zwine na vha zwone nga ngomu nahone u khou ṱoḓa u vha khonani yaṋu.​—Yer. 17:10. w24.10 25-26 ¶7-9

Zwi tou vha khagala uri ni a funa Yehova nahone ni a ṱoḓa u thusa vhaṅwe. Ndi mini zwine zwa nga ni thusa uri ni vhe na lwonolwo lutamo? Ni humbule uri u thusa vhaṅwe zwi ḓo ita uri ni takale. Yesu o ri: “U ṋea zwi a takadza u fhira u ṋewa.” (Mish. 20:35) Yesu ho ngo sokou amba eneo maipfi fhedzi, na ene o vha a tshi thusa vhaṅwe. U thusa vhaṅwe zwo vha zwi tshi ita uri a takale. Kha ri ambe nga ha tsumbo ine ya wanala kha Marko 6:31-34.) Kha tshenetshi tshiitea, Yesu na vhaapostola vhawe vho vha vho neta. Nga zwenezwo, vho mbo ḓi ya fhethu hu re kule na miḓi u itela u awela. Fhedzi musi vha tshi swika, vho mbo ḓi wana gogo ḽo vha lindela ḽi tshi khou ṱoḓa u funziwa nga Yesu. Yesu o vha a tshi nga vha o hana u funza vhenevho vhathu ngauri ene na vhaapostola vho vha vha songo kona “u wana tshifhinga tsha u awela na tsha u ḽa.” Kana Yesu o vha a tshi nga vha o vha vhudza uri vha ṱuwe nga murahu ha u vha funza zwithu zwiṱukuṱuku fhedzi. Fhedzi nga nṱhani ha uri o vha a tshi vha funa, o mbo ḓi vha “funza” u swika “ḽi tshi vho kovhela.”​—Marko 6:35. w24.11 16 ¶9-10

Vhabebu, thusani ṅwana waṋu uri a wane nḓila dza u vhudza vhaṅwe nga ha Bivhili. (Vharoma 10:10) Ni nga vhambedza u vhudza vhaṅwe nga ha Bivhili na u guda u tamba tshilidzo tshi ngaho kaṱara. Muthu ane a kha ḓi guda u thoma nga u lidza nyimbo dzo leluwaho. Nga u ya ha tshifhinga, u a khwinisa vhutsila hawe. Nga nḓila i fanaho, muswa wa Mukriste a nga thoma u amba nga zwithu zwo leluwaho musi a tshi huwelela. Sa tsumbo, a nga vhudzisa ane a dzhena nae tshikolo uri: “Naa no vha ni tshi zwi ḓivha uri kanzhi vhorasaintsi vha edzisela zwine vha zwi vhona kha tsiko? Irani ndi ni sumbedze vidio.” Musi o no mu sumbedza vidio i bvaho kha tshiteṅwa Naa Zwo Tou Sikwa? a nga kha ḓi ri: “Arali vhorasaintsi vha tshi khoḓwa nga nṱhani ha zwine vha zwi edzisela kha tsiko, ndi nnyi ane a tea u khoḓwa musi zwi tshi ḓa kha zwithu zwo sikwaho?” Mbudziso yo raloho i nga thusa ane a dzhena nae tshikolo uri a ṱoḓe u ḓivha zwo engedzeaho nga ha Yehova. w24.12 19 ¶17-18

Yehova o mbo ḓi rumela Yesu uri a ri rengulule kha tshivhi na lufu. Fhedzi tshiṱhavhelo tsha muthu muthihi a si na tshivhi tshi nga rengulula hani vhathu vha dzimiḽioni? Muapostola Paulo o ri: “Samusi u sa thetshelesa ha muthu muthihi [Adamu] ho ita uri vhanzhi vha vhe vhaitazwivhi, na u thetshelesa ha muthu muthihi [Yesu] ho ita uri vhanzhi vha itwe vho lugaho.” (Vharoma 5:19; 1 Tim. 2:6) Paulo o vha a tshi khou amba uri vhathu vhoṱhe ndi vhaitazwivhi na uri vha a fa nga nṱhani ha uri muthu muthihi a si na tshivhi ho ngo thetshelesa Mudzimu. Nga zwenezwo, ho vha hu tshi ṱoḓea muthu muthihi a si na tshivhi uri a thetshelese Mudzimu a kone u rengulula vhathu kha tshivhi na lufu. Ndi ngani Yehova a songo tendela vhana vha Adamu vha tshi tshila tshoṱhe? Ri nga vhona u nga yo vha i tshi ḓo vha i nḓila yavhuḓi ya u lugisa mafhungo. Fhedzi arali Yehova a ite ngauralo, o vha a tshi ḓo vha a sa khou haṱula nga nḓila yo teaho. Ngauri zwo vha zwi tshi ḓo nga Adamu ho ngo vhuya a ita tshivhi na uri vhana vhawe a vha na tshivhi nahone zwenezwo zwo vha zwi si ngoho. w25.01 21 ¶3-4

Muapostola Paulo o vha a tshi zwi ḓivha uri u ḓo vhulawa hu si kale, fhedzi musi a tshi humbula nga ha nḓila ye a tshila ngayo vhutshilo hawe, o vha o takala. O ri: “Ndo ṱhaphudza mbambe, ndo tevhedza lutendo.” (2 Tim. 4:6-8) Paulo o vha o ita phetho ya vhuṱali ya u shumela Yehova nahone o vha e na vhungoho ha uri Yehova u a mu takalela. Na riṋe ri ṱoḓa u ita phetho dzavhuḓi dzine dza ḓo ita uri Yehova a ri takalele. Ri nga dzi ita hani? Paulo o amba uri ene na vhaṅwe Vhakriste vha fhulufhedzeaho vha khou “tshimbila nga lutendo, hu si nga u vhona.” Bivhilini ipfi “tshimbila” nga zwiṅwe zwifhinga ḽi ambela kha nḓila ine muthu a tshila ngayo. Muthu ane a tshimbila nga lutendo u ita phetho dzo thewaho kha zwine Yehova a ṱoḓa a tshi zwi ita. Zwine a zwi ita zwi sumbedza uri u na vhungoho ha uri Mudzimu u ḓo mu lambedza na uri u ḓo vhuyelwa arali a tevhedza vhulivhisi ha Yehova vhu re Bivhilini.​—Ps. 119:66; Vhahev. 11:6. w25.03 20 ¶1-2

Vhathu vhe vha vha vha tshi ita zwa dzikhakhathi, vhuvemu kana u sa fhulufhedzea, Yehova o vha thusa uri vha ite tshanduko khulwane vhutshiloni havho. (Yes. 65:25) Vho shuma nga maanḓa u itela u lwisana na vhuḓifari havho vhu si havhuḓi. (Vhaef. 4:22-24) Ndi ngoho uri sa vhathu vha Mudzimu ri kha ḓi vha na tshivhi, nga zwenezwo ri ḓo bvela phanḓa ri tshi ita vhukhakhi. Naho zwo ralo, Yehova o kuvhanganya “vhathu vhoṱhe” vhane vha mu funa na vhane vha funana nga tshavho uri vha vhe na mulalo wa vhukuma na vhuthihi. (Tito 2:11) Honovhu ndi vhuṱolo vhune ha nga itwa fhedzi nga Mudzimu Ramaanḓaoṱhe. Zwine a zwi amba zwi dzulela u itea. (Yes. 55:10, 11) Pharadiso ya pfanyisedzo ndi ya ngoho nahone i hone ṋamusi. Yehova o sika muṱa wa vhagwadameli vhawe wa ngoho wo khetheaho. Nga nṱhani ha uri ri tshipiḓa tsha muṱa wawe, ri na mulalo nga hune zwa nga konadzea ngaho nahone ri ḓipfa ro tsireledzea kha ḽino shango ḽo ḓalaho dzikhakhathi. (Ps. 72:7) Nga nṱhani ha zwenezwo, ri khou ṱoḓa u thusa vhathu vhanzhi nga hune zwa nga konadzea ngaho uri na vhone vha ḓe vha vhe tshipiḓa tsha muṱa  washu wa Vhukriste. Ri ita zwenezwi nga u livhisa ṱhogomelo kha mushumo wa u ita vhafunziwa.​—Mat. 28:19, 20. w24.04 23 ¶13, 15

Yesu o vha a tshi funa Yehova nga ṱhalukanyo yawe yoṱhe. O vha a tshi ḓivha zwine Mudzimu a zwi funa nahone o vha o ḓiimisela u ita nga u ralo, naho o vha a tshi ḓo tambula arali a zwi ita. Yesu o vha o livhisa ṱhogomelo kha u takadza Khotsi awe, ho ngo tendela naho tshi tshini tshi tshi mu thithisa kha zwithu zwa ndeme vhutshiloni hawe. Petro na vhaṅwe vhaapostola vho wana tshibuli tsha u fhedza tshifhinga na Yesu na u guda nḓila ine a humbula ngayo. Musi Petro a tshi ṅwala vhurifhi hawe ha u thoma, o ṱuṱuwedza Vhakriste uri vha humbule nga nḓila ine ya fana na ya Kristo. (1 Pet. 4:1) Musi Petro a tshi ṅwala maipfi e a ṱalutshedzelwa sa “ni ḓilugiselele,” o shumisa ipfi ḽe ḽa vha ḽi tshi ṱalusa maswole a tshi ḓiṱama nga zwihali a tshi khou lugiselela u ya nndwani. Zwino arali Vhakriste vha guda u humbula nga nḓila ine Yesu a humbula ngayo, zwi ḓo vha thusa u lwisana na lutamo lwa u ṱoḓa u ita zwithu zwivhi na u lwisana na shango ḽine ḽa khou vhuswa nga Saṱhane.​—2 Vhakor. 10:3-5; Vhaef. 6:12. w25.03 8-9 ¶1-3

Ndi zwifhio zwine na tea u zwi ḓivha nga ha muthu ane na khou pfana nae? Musi maḓipfele aṋu a sa athu hulela, ni nga tea u haseledza nga ha mafhungo a ndeme a ngaho sa: Ndi zwipikwa zwifhio zwine muthu ane a khou pfana nae a vha nazwo. Ndi mini zwine zwa nga ni thusa u ḓivha zwine muthu ane na khou pfana nae a vha zwone nga ngomu mbiluni? Ndi u mu vhudzisa mbudziso na u thetshelesa musi a tshi amba. Vhuvhili ha vhoiwe ni ḓo tea u amba nḓila ine na ḓipfa ngayo nahone ni ambe ngoho. (Yak. 1:19) Khamusi ni nga khetha u ita zwithu zwine zwa ḓo ita uri ni ambedzane, zwi ngaho sa u ḽa noṱhe, u tshimbila noṱhe fhethu hu re na vhathu na u huwelela noṱhe. Ni nga dovha na guda zwine muṅwe a vha zwone musi ni tshi khou fhedza tshifhinga na muṱa na dzikhonani. Zwiṅwe hafhu, itani ndugiselelo ya u ita zwithu zwine zwa ḓo ni thusa u vhona uri muṅwe u ḓifara hani kha vhuimo ho fhambanaho na musi e vhukati ha vhathu vho fhambanaho. w24.05 27-28 ¶6-7

Hu si kale, ri ḓo sedzana na milingo i konḓaho ine ya ḓo ṱoḓa uri ri ḓitike nga Yehova u fhira naho hu lini. Mafhungo a re Bivhilini na tshenzhelo dza vhahashu vha musalauno, dzi ri thusa u vhona uri Yehova u tikedza hani vhashumeli vhawe. Humbulani nga ho dzikaho nga ha enea mafhungo. U ita nga u ralo zwi nga ni thusa uri ni ite Yehova Tombo ḽaṋu. Zwa dovha zwa khwaṱhisa vhahashu. Sa tsumbo, Yesu o amba uri Simoni u pfi “Kefa” (zwine zwa ṱalutshedzelwa nga uri “Petro”), zwine zwa amba “Tombo.” (Yoh. 1:42) Yesu o vha a tshi khou amba uri Petro o vha a tshi ḓo khuthadza vhahawe tshivhidzoni na u vha khwaṱhisa lutendo. Vhahulwane vha tshivhidzo vha ṱaluswa sa “murunzi wa tombo ḽihulu.” Zwenezwi zwi amba uri vha ḓo tsireledza tshivhidzo. (Yes. 32:2) Fhedzi arali roṱhe ra lwela u edzisa Yehova, ri nga khwaṱhisana. w24.06 28 ¶10-11

Mahosi a Isiraele e Yehova a a dzhia o luga o mu gwadamela nga nḓila ine a i ṱoḓa. Vhunzhi ha mahosi e Yehova a a dzhia a sa fhulufhedzei o litsha u tevhela Mulayo wa Yehova a thoma u gwadamela midzimu ya mazwifhi. (1 Dzikh. 21:25, 26; 2 Koron. 12:1) Ndi ngani nḓila ye khosi dza vha dzi tshi gwadamela ngayo Yehova yo vha i ya ndeme khae? Tshiṅwe tshiitisi ndi uri khosi dzo vha dzi na vhuḓifhinduleli ha u thusa vhathu uri vha gwadamele Yehova nga nḓila yo teaho. Zwiṅwe hafhu, musi vhathu vha tshi gwadamela midzimu ya mazwifhi, zwi ita uri vha ite na vhuṅwe vhukhakhi vhuhulwane na uri vha fare vhaṅwe nga nḓila i si yavhuḓi. (Hos. 4:1, 2) Zwiṅwe hafhu, dzikhosi na vhalanda vhadzo vho vha vho ḓiṋekedza kha Yehova. Nga zwenezwo, vho sumbedza u sa fhulufhedzea kha Yehova musi vha tshi gwadamela midzimu ya mazwifhi. Bivhili i fanyisa zwenezwo na u ita vhupombwe. (Yer. 3:8, 9) Musi muthu a tshi ita vhupombwe, u vha a tshi khou vhaisa mbilu ya mufarisi wawe nga maanḓa. Nga hu fanaho, Yehova u pfa vhuṱungu vhuhulu musi mushumeli wawe o ḓiṋekedzaho a tshi gwadamela midzimu ya mazwifhi.​—Dot. 4:23. w24.07 22-23 ¶12-15