Kweji 8
Dya Mposo, 1 Kweji 8
Kukekala kyamalwa kikatampe kekyaikele’ko kashā tamba ku ngalwilo ya ino ntanda kufika ne pano.—Mat. 24:21.
Tulombelanga’mba bantu bavule bevwane kino kidyumu ne kwilunga netu mu butōtyi butōka tamba’nka pano. Ino le tunene namani pa boba kebatejepo kidyumu kyotwibasapwila pano? Yehova ubwanya kukapandija bantu bakashinta mityima yabo pobakamona konakanibwa kwa Babiloni Mukatampe. Shi bidi namino, nanshi pano po pene potufwaninwe kusapula kino kidyumu na kampeja-bukidi. Bintu byotwibasapwila pano bibwanya kwibafundija bintu byobakavuluka mu kine kitatyi’kya. (Dingakanya na Ezekyele 33:33.) Padi bakavuluka kidyumu kyobaivwene kotudi ne kwibatonona belunge netu mu butōtyi butōka kumeso kwa mfulo kufika. Pamo’nka bwa mulami wa kifungo wa mu Fidipai wāshintyile mutyima enka pokwāikele “kutenkana kukatampe kwa ntanda,” ne bantu bamo botusapwila musapu wetu pano babwanya padi kukashinta mutyima wabo pa kupwa kwa Babiloni Mukatampe konakanibwa.—Bil. 16:25-34. w24.05 p. 17 mus. 9-10
Kidishitu e mfulo ya Bijila.—Loma 10:4.
Kudi ñeni mikwabo ya kamweno yotuboila ku byālembēle mutumibwa Polo bene Kidishitu Bahebelu. Bamo kebāendelelepo kutama ku mushipiditu; na bubine ‘bajokēle kunyuma kebasake mabele, pa kyaba kya byakudya bikomo bya ku mushipiditu.’ (Bah. 5:12) Bākomenwe kwendela pamo na bubine bwādi busokolwa bityebitye kupityila ku kipwilo. (Nki. 4:18) Kimfwa, Bayuda bavule betabije bādi bakyendelela kulonda Bijila bya Mosesa, nansha byopādi ke papite myaka 30 na patālwilwe’ko bino Bijila na kitapwa kya Kidishitu. (Tet. 1:10) Muntu yense ke mutange mukanda wa Polo waālembēle Bahebelu ku bukomo bwa mushipiditu, ubwanya kubingija’mba mu uno mukanda mudi byakudya bikomo bya ku mushipiditu. Bino byo bine byādi bisakilwa bano bene Kidishitu pa kukomeja lwitabijo lwabo lwa amba, mpangiko ya kutōta Leza kupityila kudi Kidishitu i milumbuluke, ne kwibapa bukankamane bwa kwendelela kusapula.—Bah. 10:19-23. w24.04 p. 6 mus. 15
Kukekalanga lusangukilo lwa boloke ne bakondame bene kumo.—Bil. 24:15.
Tamba ba Adama ne Eva belunga na Satana ne kutombokela Yehova Leza, ke kufwe bantu midiyala ne midiyala. Le i bika bitengēle bano bantu bonso? Kibalwa kityetye kya ba 144000 kya balondi ba kikōkeji ba Kidishitu, bakasangwilwa mūlu ku būmi bwa kubulwa kufwa. (Kus. 14:1) Kadi kibalwa kikatampe kya bana-balume ne bana-bakaji ba kikōkeji basenswe Yehova, bakasangwilwa ku “lusangukilo lwa . . . boloke,” kadi bakekala bōmi nyeke shi bashale nyeke boloke mu Umbikalo wa Myaka Kanunu wa Kidishitu ne pa ditompo dya mfulo. (Dan. 12:13; Bah. 12:1) Kadi mu Myaka Kanunu, “bakondame”—kubadila’mo ne boba kebaingidilepo Yehova nansha dimo, enka ne boba badi “balongalonga bibi,” bakapebwa mukenga wa kushinta mashinda abo ne kwikala ba kikōkeji. (Yoa. 5:29; Luka 23:42, 43) Inoko bantu bamo badi babi bininge, o mwanda Yehova i mukwate butyibi bwa kuleka kwibasangula.—Luka 12:4, 5. w24.05 p. 2 mus. 3; p. 5 mus. 15; p. 6 mus. 17
Bandēmekanga na milomo yabo bitupu, ino mutyima wabo udi kulampe nami.—Isa. 29:13.
Muntu usaka kwitabijibwa na Yehova ufwaninwe “kwisamba bubine mu mutyima wandi.” (Ñim. 15:2) Kino kilomba bivule kutabuka’ko kuleka kubepa. Yehova usakanga twikale bampikwa budimbidimbi mu byonso byotunena ne byotulonga. (Bah. 13:18) Kino i kya mvubu, “mwanda Yehova ushikilwe muntu wa buzazangi, ino upwananga bulunda bwa pa mutyima na bantu boloke swā.” (Nki. 3:32) Boba ‘besamba bubine mu mutyima wabo’ kebelombolangapo ku meso a bantu bu bakōkele bijila bya Leza inoko kufula kwibikōkela mpika. Bepukanga kulonga bintu na buzazangi. Nzazangi ubwanya kushilula kutatana tunangu twa Yehova tudi mu bijila byandi bimo. (Yak. 1:5-8) Ubwanya kuleka kukōkela Yehova mu myanda yamona bu i ya mvubu mityetye. Kupwa, shi byamweka’mba kekudipo bipa bilula byaangula’mo, ubwanya kwipāna bininge mu kujilula bijila bya Leza, ne butōtyi bwandi bwaikala bwa buzazangi. (Mus. 8:11) Inoko batwe tusakanga kwikala bampikwa budimbidimbi mu bintu byonso. w24.06 p. 10 mus. 7-8
Imanijai pototo koku mwikutyile mukaba wa bubine mu kifuka.—Ef. 6:14.
Bantu ba Yehova Leza basenswe bubine budi mu Kinenwa kyandi. Lwitabijo lwetu lwimanine pa Kinenwa kyandi. (Loma 10:17) Tukulupile amba Yehova i mutūle’ko kipwilo kya bwine Kidishitu bu “kipanda kadi kikwatyijo kya bubine.” (1 Tm. 3:15) Satana usakanga bininge kwitulengeja tuleke kukulupila Bible nansha bulombodi botutambula ku bulongolodi bwa Leza. (Ef. 4:14) Panopano ponka Satana usa kwingidija lunsafwakanwa lukomo bininge mwanda wa kongola mizo yonso ilwe na Yehova. (Kus. 16:13, 14) Kadi tuyukile amba Satana ukalongela’ko bininge bukomo bwa kongola bantu ba Yehova. (Kus. 12:9) O mwanda i kya mvubu tuyuke kwishila kudi pa bukata bwa bubine ne bubela, ne kukōkela bubine. (Loma 6:17; 1 Pe. 1:22) Kulonga namino i kwa mvubu pa kupanda pa kyamalwa kikatampe! w24.07 p. 8 mus. 1-3
Ino mbila yonkusoñanya dyalelo dino’di ke mikomopo bininge kodi, nansha yokomenwa kufikila’po.—Kup. 30:11.
Yehova paālongolwele bene Isalela bu muzo, wāsambile nabo kipwano na kwibapa bijila, nabo bāmulaya’mba bakebikōkela. Shi bākōkele bijila byandi, nandi wādi wa kwibakinga ne kwibesela. Inoko shi bāmutombokēle, kimfwa na kutonga kutōta baleza bakwabo, wādi wa kuleka kwibesela kadi nabo bādi ba kususuka. Inoko nansha nankyo, bādi babwanya monka kwitabijibwa na Leza. Bādi babwanya kujokela “kudi Yehova Leza [wabo] ne kwivwana diwi dyandi.” (Kup. 30:1-3, 17-20) Mu muneneno mukwabo i amba, bādi babwanya kwisāsa. Shi bēsāshile, Yehova wādi wa kwibafwena ne kwibesela monka. Bantu batongwe ba Yehova bāmutombokēle misunsa mivule. Kino kyēbalengeje basusuke. Inoko Yehova wāendelele kulonga bukomo mwanda wa kukwasha bantu bandi ba kubulwa kikōkeji. Wātumine bapolofeto misunsa mivule mwanda wa kukwasha bantu bandi besāse ne kujokela kwadi.—2 Ba. 17:13, 14. w24.08 p. 9 mus. 4-5
Kwatambile kupangwapangwa kukatampe kwa kipwilo kyadi mu Yelusalema.—Bil. 8:1.
Pa kupwa kwa Yesu kufwa mu mwaka wa 33, bene Kidishitu Bahebelu bādi mu Yelusalema bēkondele na makambakano mavule. Kitatyi kityetye pa kupita’po na pābundilwe kipwilo kya bwine Kidishitu, bene Kidishitu bāshilwile kupangwapangwa bininge. Kupwa, kintu kya myaka 20 pa kupita’po, balondi ba Kidishitu bēkondele na makambakano makatampe a kukoma kwa misokwe, padi pa mwanda wa nzala yāponēne yabo ntanda. (Bil. 11:27-30) Inoko, dya mu mwaka wa 61 Y.M., bene Kidishitu bāikele’ko na ndoe mu kitatyi kityetye shi tudingakanye na byādi bibatengēle kumeso. Mu kine kitatyi’kya, bātambwile mukanda wa ku bukomo bwa Mushipiditu wātambile kudi Polo, mwine wāfikile pa kitatyi kifwaninwe. Mukanda wātumīnwe Bahebelu wāfikile pa kitatyi kifwaninwe, mwanda ndoe yādi na bene Kidishitu yādi’tu ya mu kitatyi kityetye. Polo wāletele madingi a kamweno mene ādi a kukwasha bano bene Kidishitu bōminine kyamalwa kyādi kibatengēle kumeso. w24.09 p. 8 mus. 1-2
Abaikala nsulo ya busengi bukatampe kondi.—Kol. 4:11.
Kitatyi kyotususuka, batutu ne bakaka i muswelo umo bidi ulombolanga’mo Yehova amba witusenswe. Babwanya kwitusenga na kanye na kupityija netu kitatyi ne kwituteja potwibalombola motwiivwanina. Babwanya kwitukankamika na kisonekwa nansha kulombela netu. (Loma 15:4) Kyaba kimo, tutu nansha kaka ubwanya kwituvuluja milangwe ya Yehova ne kwitukwasha twendelele kūminina. Kadi banabetu bene Kidishitu babwanya kwitukwasha mu muswelo mupotoloke, kimfwa na kwituletela byakudya kitatyi kyotutyumukilwe mutyima. Pa kusaka’mba banabetu betukwashe, kyaba kimo bibwanya kwitulomba kulomba bukwashi. (Nki. 17:17) Kyaba kimo kebabwanyapo kuyuka motwiivwanina nansha byotusakilwa. (Nki. 14:10) Nanshi kokikaka kusapwila’mo balunda batame ku mushipiditu. Wibalombole mobabwaninya kukukwasha. Ubwanya kulombola’mo mukulumpe umo nansha babidi bowiibidile nabo. Bakaka bamo basengibwanga na kusapwila’mo kaka mukwabo mutame ku mushipiditu. w24.10 p. 10 mus. 15-16
Ense uyuka Mwana ne kulombola lwitabijo mudi aye [ukamona] būmi bwa nyeke.—Yoa. 6:40.
Bantu bavule baloñanga bukomo bwa kudya byakudya biyampe ne kwitamuna bidyoma kitatyi ne kitatyi, mwanda wa kwikala bakomo mu ngitu ne kulāla mafuku mavule. Ino nansha nankyo, bamonanga’mba kebabwanyapo kwikala’ko nyeke. Inoko monka mokilombwedilwe mu Yoano 3:16 ne 5:24, Yesu wānenene amba bantu babwanya kwikala na “būmi bwa nyeke.” Difuku dimo Yesu wālongele kingelengele kya mikate ne twita twa lui, wadisha kibumbo kya bantu tununu ne tununu. Uno wādi mwanda utulumuja, inoko byaānenene difuku dyalondele’po byādi bitulumuja bininge. Kibumbo kyāmulondele ku Kapanama, kubwipi na nkula ya Ngadilea, kwine kwaēbalombwele amba bantu babwanya kusangulwa ne kwikala na būmi bwa nyeke. (Yoa. 6:39, 40) Binenwa bya Yesu bilombola’mba bantu bavule bafwile bakasangulwa ne amba abe pamo ne baswe bobe mubwanya kwikala na būmi bwa nyeke. w24.12 p. 8 mus. 1-2
Banwe balume, . . . mwibapei bulēme mwanda i kipungwa kya bukomo butyetye bininge, ke mwana-mukaji kadi.—1 Pe. 3:7.
Lapolo ya panopano ya Kitango kya Ntanda Kitala Bukomo bwa Ngitu ilombola’mba balume bavule bakupilanga babo bakaji, bebasusula na binenwa bisansa, nansha mu miswelo mikwabo. Mulume ulonga bino bintu, ubwanya kulēmeka wandi mukaji ku meso a bantu inoko ku njibo umususula. Le i bika bibwanya kulengeja balume bamo basusule babo bakaji? Padi batamijibwe na batata ba bya lūma, o mwanda babwanya kulanga’mba kususula bakaji kekudipo na mwanda. Bakwabo i bongolwe na bibidiji bya kobatamīne bine bibwanya kukankamika mulangwe wa bubela wa amba, mwana-mulume “wa bine” ufwaninwe kususula wandi mukaji mwanda wa kumumwekeja’mba udi munshi. Bana-balume bakwabo kebafundijibwepo muswelo wa kutādila mwiivwanino wabo, mwine mubadilwa ne bulobo bwabo. Bana-balume bamo kebakidipo na mumweno mwendele’mo pa bana-bakaji nansha pa kusambakena pamo, mwanda batalanga porno kitatyi ne kitatyi. Kadi malapolo alombola’mba mu kipupo kya Corona, makambakano a kususula bakaji avudile’ko bininge. Nansha nankyo, bino byonso kebilombolapo amba mulume udi na bubinga bwa kususwila wandi mukaji. w25.01 p. 8 mus. 2-3
Kidishitu byaasusukile mu ngitu, banwe nenu mwilumbilei mulangilo umo onka.—1 Pe. 4:1.
Yesu wālombwele mbila mikatampe mu bijila bya Leza paānenene amba: “Sanswa Yehova Leza obe na mutyima obe onso, na muya obe onso, na bukomo bobe bonso, ne na ñeni yobe yonso.” (Luka 10:27) O mwanda tusenswe Yehova na bintu byonso byotudi nabyo ne mwine motwikadile, muno mubadilwa bya kusakasaka byetu, malango etu ne bukomo bwetu. Kadi mubadilwa ne muswelo otwingidija ñeni yetu. Shako, ketubwanyapo kwivwanija ne pa mfulo mulangilo wa Yehova. Inoko tubwanya kwivwanija senene mulangilo wa Leza na kwifunda “ñeni ya Kidishitu,” mwanda Yesu wāmwekeje mu muswelo mubwaninine mulangilo wa Shandi.—1 Ko. 2:16. w25.03 p. 8 mus. 1
Mudi aye twi banyongololwe na kinkūlwa kupityila ku mashi andi, bine, twi balekelwe bilubo byetu, mwendele bupeta bwa kanye kandi ka ku buntu bitupu.—Ef. 1:7.
Yesu byaādi muntu mubwaninine, wādi mwenzakane na muntu mubajinji Adama, kumeso kwa aye kulonga bubi. (1 Ko. 15:45) Nanshi kupityila ku lufu lwandi, Yesu wābwenye kupūta bubi bwa Adama, ko kunena’mba kupingakanya bintu byājimije Adama. (Loma 5:19) Mu uno muswelo, Yesu wāikele “Adama wa mfulo.” Kekusakilwapo muntu mukwabo mubwaninine wa kwiya ne kufuta bintu byājimije Adama. Yesu wāfwile “dimo kupwididile.” (Bah. 7: 27; 10:12) Penepo i kwishila’ka kudi pa bukata bwa mpangiko ya kupūta bubi ne kinkūlwa? Mpangiko ya kupūta bubi i kilongwa kiloñanga Leza mwanda wa kwaluja kipwano kiyampe pa bukata bwa aye ne bantu. Kinkūlwa i mfutwa ifutwanga mwanda wa kulengeja bubi bwa bantu bupūtwe. Ino mfutwa i myelekejibwe na mashi malēme a Yesu āmwangilwe pa mwanda wetu.—Bah. 9:14. w25.02 p. 5 mus. 12-13
Leza i wa binebine, kakemulekapo mutompibwe kupita pa byomubwanya kutyumwina mu manwi, ino shi ditompo dibafika ukemushitwila dishinda dya kutambila’ko amba mubwanye kūminina ditompo’dya.—1 Ko. 10:13.
Kumona Yehova bu Muntu mūmi kuketukwasha tumone makambakano etu mu muswelo mwendele’mo. Muswelo’ka? Tukashilula kumona makambakano etu bu kipindi kibadilwa mu mwanda mukatampe utala Yehova ne Satana. Dyabola unenanga’mba shi tubatanwa na makambakano makomo, tukaleka’byo kwingidila Yehova. (Yoba 1:10, 11; Nki. 27:11) Inoko kitatyi kyotūminina makambakano, tulombolanga’mba tusenswe Yehova ne kumwekeja’mba Dyabola i mbepai. Lelo wikondanga na kulwibwa na ba lupusa, na makambakano a misokwe, na kufutululwa mu busapudi, nansha na makambakano makwabo? Shi i amo, vuluka’mba makambakano obe akupanga mukenga wa kusangaja mutyima wa Yehova. Kadi vuluka’mba, kakakulekapo utompibwe kupita pa byobwanya kutyumwina mu manwi. Ukakupa bukomo bwa kūminina. w24.06 p. 22 mus. 9
Muntu ne muntu utompibwanga pa kukokwa ne kongolwa na bya kusakasaka bya aye mwine.—Yak. 1:14.
Lelo uyukile’ko bintu kampanda bikutūlanga bukidibukidi pa ditompo? I kyaka kikatampe kusūla bukōkekōke bwetu nansha kulanga’mba twi bakomo ketubwanyapo kulonga bubi. (1 Yo. 1:8) Vuluka, Polo wālombwele amba nansha ke boba “babwenye bisakibwa ku mushipiditu,” babwanya kuponena mu kutompibwa shi kebatadijepo. (Ngt. 6:1) Tufwaninwe kwikala bampikwa budimbidimbi na batwe bene ne kwitabija bukōkekōke bwetu mu myanda kampanda. (2 Ko. 13:5) Le i bika byotufwaninwe kulonga shi tubajingulula bintu bitutūlanga bininge pa ditompo? I kulonga bukomo bwa kwibikomena! Kimfwa, mu kitatyi kyāsonekelwe Bible, bibelo byo byādi bu kifuko kizoze kya lubumbu lwa kibundi. O mwanda balami bavule bādi pa kibelo mwanda wa kulama kibundi. Ne batwe netu, tunenwe kuta mutyima bininge pa bukōkekōke bwetu mwa kulwila nabo senene.—1 Ko. 9:27. w24.07 p. 15 mus. 5-7
Mupa bipa mu mwingilo onso muyampe ne kutama mu buyuki bwa binebine bwa Leza.—Kol. 1:10.
Monka mulombwela’kyo kisonekwa kya dyalelo, mu mwingilo muyampe mubadilwa ne kusapula myanda miyampe. Nanshi potutanga Kinenwa kya Leza ne kulangulukila’po, lwitabijo lwetu mudi Yehova lukomenanga’ko, kadi twivwanijanga mvubu ya kusapula musapu wa Bulopwe. Pa kumwena bininge mu Kinenwa kya Leza, ketufwaninwepo kutanga, kwifunda, ne kulangulukila’po bukidibukidi. Witūdile’ko kitatyi. Shi ubatange kisonekwa kyowakolelwa kwivwanija, kokapita’po bukidibukidi. Ingidija Index nansha Dibuku dya Bukimbi dya Batumoni ba Yehova pa kusokola nshintulwilo ya kisonekwa’kya. Shi witūdile’ko kitatyi kivule kya kwifunda, ukaningija kikulupiji kyobe kya amba Kinenwa kya Leza i kya bine. (1 Ts. 5:21) Shi kikulupiji kyobe kibaningila’ko, po pene ukasangela kusapwila bantu bakwabo byowifunda. w24.04 p. 15 mus. 4-5
E kyonemulembēle: mwa kuyukila shi mukalombola kikōkeji kyenu mu bintu byonso.—2 Ko. 2:9.
Davida wānenene amba i “muyampe kadi [kejepo] kulekela.” (Ñim. 86:5) Mika wālembele amba: “Lelo i Leza’ka udi pamo bwa abe, ulekela kilubo ne kupita bitupu pa kujilula?” (Mika 7:18) Kadi Isaya wānenene amba: “Mubi aleke dishinda dyandi nonga-bibi nandi milangwe yandi; ajokele kudi Yehova, mwine ukamufwila lusa, kudi Leza wetu, mwanda ukalekela bya binebine.” (Isa. 55:7) Pa kwiula Yehova, kipwilo kya mu Kodinda kyālombwelwe kutundaila muntu wēsāshile ne kumukulupija’mba bamusenswe. Kipwilo byokyālondele buno bulombodi, kyālombwele “kikōkeji . . . mu bintu byonso.” Bine, nansha byopāpityile’tu myeji mityetye na pāfundwilwe uno muntu mu kipwilo, bulemununi bwāmukweshe afikile ku kwisāsa. O mwanda kekwādipo kyādi kinenwe kwilaijija bakulumpe kumujokeja mu kipwilo. w24.08 p. 17-18 mus. 12-13
Umo ukaselwa ino mukwabo ukashibwa.—Mat. 24:40.
Tudi mu kitatyi kya kasekuseku. Panopano ponka, Yesu usa kutyibila muntu yense pano pa ntanda mambo. Yesu wēsambīle pa kino kitatyi kya butyibi na kupa bana bandi ba bwanga “kiyukeno” kya bupolofeto “kya kwikala’po [kwandi] ne kya mvuyo ya ngikadilo ya bintu.” (Mat. 24:3) Buno bupolofeto butanwa mu Mateo shapita 24 ne 25, mu Mako shapita 13, ne mu Luka shapita 21. Yesu wāingidije byelekejo bisatu mwanda wa kwitukwasha twiteakanye. Kudi kyelekejo kya mikōko ne bambuji, kya bajike badyumuke ne bendalale, ne kya talenta. Kyelekejo ne kyelekejo kisa kwitukwasha twivwanije amba Yesu ukatyibila muntu ne muntu mambo mwendele bilongwa byandi. w24.09 p. 20 mus. 1-2
Byonso byomulonga longai’byo na buswe.—1 Ko. 16:14.
Yesu Kidishitu kimfwa kyetu kikatampe, wātonwenwe na buswe bwaādi usenswe Shandi ne bantu. Buno buswe bwāmutonwene engile bininge ne kwingidila bakwabo mingilo ya panshi. (Mat. 20:28; Yoa. 13:5, 14, 15) Shi utononwe na buswe, Yehova ukakwesela ne kukukwasha ufikile pa bitungo byobe bya ku mushipiditu, pamo bwa kubwanya bisakibwa bya bu mwingidi wa mingilo. (1 Pe. 5:5) Divule mu ino ntanda, bantu batendelanga boba balonga bukomo bwa kwimwekeja bu ba mvubu. Inoko kebidipo namino mu bulongolodi bwa Yehova. Tutu usenswe bakwabo pamo bwa Yesu, kakimbengapo kitenta, lupusa pa bakwabo, nansha kumonwa bu muntu wa mvubu. Shi muntu wa mitatulo pamo bwa uno wadi utongwa mu kipwilo, wadi wa kupela kwingila mingilo imo ya panshi mine isakibwa pa kulela mikōko milēme ya Yehova. Wadi ubwanya kumona ino mingilo bu ya panshi yakanenwepo kwingila.—Yoa. 10:12. w24.11 p. 15 mus. 6-7
[Mwatongelwe] na mushipiditu ujila bu batadi.—Bil. 20:28.
Ntanda yonso, tusakilwa bana-balume bavule ba kwingila bu “bantu bu byabuntu.” (Ef. 4:8) Shi wi tutu mubatyijibwe, le udi na “bukomo bwa kukwasha”? (Nki. 3:27) Le uloñanga bukomo bwa kubwanya bisakibwa bya kwingila bu mwingidi wa mingilo? Shi wi mwingidi wa mingilo, le uloñanga bukomo bwa kwingidila banabenu bu mukulumpe? Lelo ubwanya kujadika bintu kampanda mu bobe būmi mwanda wa kudinga fomu wa kukafunda Masomo a Basapudi ba Bulopwe? Ano masomo akakukwasha wingidijibwe bininge na Yesu. Shi ubamone amba kubwanyapo kulonga byonso byotwabala’bi, lomba Yehova akukwashe. Mulombe akupe mushipiditu wandi ujila mwanda wa ubwanye kwingila mwingilo onso opebwa. (Luka 11:13) Bana-balume batongelwe na Yesu bu “bantu bu byabuntu,” i bubinga bulombola’mba witwendejanga mu ano mafuku a mfulo. (Mat. 28:20) Mwene ufwijanga’ko pa kwikala na Mulopwe wa buswe, wa buntu, kadi witutele mutyima, mwine witupele batutu ba bwino bavuija bisakibwa byetu? w24.10 p. 23 mus. 16-17
Bintu bya kala kebikavulukwapo.—Isa. 65:17.
Le tunene namani pa bintu byonso bilengeja bantu ba Leza bekale na misanshi ne kuzumbija mutyima? Ku mfulo, bino bintu ‘bikedibwa ne kufibwa ku meso a Leza.’ (Isa. 65:16) Yehova ukatalula’ko makambakano etu, kadi mu kupita kwa kitatyi ketukeavulukapo nansha dimo. Tamba’nka pano, tutalajibwanga ne kutūkijibwa mutyima ku kupwila kwetu, mwanda kwitukwashanga tuleke kuta mutyima pa bintu bitulengeja tuzumbije mutyima mu ino ntanda mibi. Tutuntwilanga ku kutalala mu paladisa yetu ya ku mushipiditu kitatyi kyotumwekeja buswe, nsangaji, ndoe, kanye ne kutalala, bine bibadilwa mu kipa kya mushipiditu wa Leza. (Ngt. 5:22, 23) Bine tudi na dyese dikatampe dya kubadilwa mu bulongolodi bwa Leza! Boba bonso bashala nyeke mu paladisa ya ku mushipiditu bakemwena kufikidila konso kwa mulao wa Leza wa “madiulu mapya ne ntanda mipya.” w24.04 p. 22 mus. 9-10
I dikinga kudi muntu wela lubila bukidibukidi amba, “I kijila!” Kupwa kabandaula mpiko yawapika’ya.—Nki. 20:25.
Nansha kwinangila byokubwanya kwikala bu kitatyi kya nsangaji, inoko kadi i ditabula disumininwe dibwanya kutwala ku busongi. Mu difuku dyabo dya butundaile, ba mulume ne mukaji bapikanga mpiko ku meso a Yehova amba bakesanswa ne kwilēmeka mu būmi bwabo bonso. Tufwaninwe kubandaula myanda na katentekeji kumeso kwa kupika mpiko yo-yonso. Bino ye byotufwaninwe kulonga ne potupika mpiko ya busongi. Kwinangila kukwashanga ba mwana-mulume ne mwana-mukaji beyuke ne kukwata butyibi buyampe. Kyaba kimo, buno butyibi bubwanya kwikala bwa kwisonga; inoko kitatyi kikwabo, buno butyibi bubwanya kwikala bwa kwimika kwinangila. Shi bantu abaimika kwinangila, ke kunenapo amba i ba bule. Inoko kwinangila kubafikidija kitungo kyako—kubebakwasha bakwate butyibi buyampe. Mwanda waka i kya mvubu kwikala na mumweno muyampe pa kwinangila? Shi bankunga badi na mumweno muyampe pa kwinangila, kebakenangilapo na muntu okebasakepo kwisonga nandi. w24.05 p. 26-27 mus. 3-4
Kokikwatwa bumvu bwa kusapula myanda ya Mfumwetu.—2 Tm. 1:8.
Kitatyi kimo, bankasampe bene Kidishitu babwanya kukwatwa moyo pa kubingija nkulupilo yabo. Kimfwa, babwanya kukwatwa moyo shi kebibalombe kushintulula kine kyokebakulupidilepo mu kwialamuna. Mwanda waka? Mwanda badimu babo babwanya kunena’mba lufundijo lwa kwialamuna i lwa bine. Shi wi mbutwile, le i muswelo’ka obwanya kukwasha obe mwana ashale mulamate ku nkulupilo yandi? Mukulupije amba kafwaninwepo kukwatwa bumvu mwanda’po’tu ukulupile mudi Umpangi. Mwanda waka? Mwanda enka ne befundi bavule ba sianse i bakulupile amba būmi kebweikadile’kopo mu kitulumukila. Bano befundi ba sianse i bemwene bubinga bulombola’mba kudi Umpangi wa ñeni upangile bintu byonso byūmi. Kino i kilengeje bapele lufundijo lwa kwialamuna. Wenu mwana ubwanya kuningija lwitabijo lwandi na kulangulukila pa bubinga bwalengeje batutu ne bakaka bakwabo bakulupile amba būmi bwāpangilwe. w24.12 p. 18 mus. 14-15
Wasangala bininge mu mushipiditu ujila.—Luka 10:21.
Yesu wāendelele kukulupila’mba bantu bamo bakateja myanda miyampe. Kino kyāmukweshe alame bupyasakane mu busapudi. Kimfwa, dya ku mfulo kwa mwaka wa 30 Y.M., Yesu wāmwene bantu bavule bādi basaka kuteja myanda miyampe, wēbadingakanya na madimi ke mafikile pa kitatyi kya kwangula. (Yoa. 4:35) Kintu kya mwaka umo pa kupita’po, wāsapwila bandi bana ba bwanga’mba: “Mwangulo i mukatampe.” (Mat. 9:37, 38) Kadi mwenda mafuku wākomeneje monka amba: “Mwangulo i mukatampe . . . Abijai Mwinē mwangulo atume bengidi mu mwangulo wandi.” (Luka 10:2) Yesu wāendelele kukulupila’mba kukekala bantu bakateja myanda miyampe, kadi wāsangele pobālongele namino. Yesu wāfundije bandi bana ba bwanga bekale nyeke na mumweno muyampe pa musapu wabo, mwine wādi wa kwibakankamika balame nyeke bupyasakane. w25.03 p. 18-19 mus. 15-16
Leza wami i dibwe dya kinyemeno kyami.—Ñim. 94:22.
Yehova i kinyemeno. Monka mubwaninya dibwe dikatampe kwikala bu kifuko kya kufyama’mo muntu mu kitatyi kya kimpumpu kikatampe, ne Yehova nandi witupandijanga kitatyi kyotwikonda na ngikadilo mikomo mu bwetu būmi. Witupandijanga ne kwitukinga ku makambakano abwanya kwituletela misanshi ya nyeke. Kadi i mulaye amba: Ukatalula’ko bintu byonso bitubudija ndoe ne mutyima-ntenke. (Ezk. 34:25, 26) Muswelo umo bidi otulekanga Yehova ekale Kinyemeno kyetu i na kulombela kwadi. Kitatyi kyotulombela, Yehova Leza witupanga ‘ndoe yandi’ mine ilamanga mutyima wetu ne ñeni yetu. (Fid. 4:6, 7) Yehova udi’ko nyeke mwanda wa kwitukwasha. Tubwanya kumukulupila mwanda i “Dibwe dya nyeke.” (Isaya 26:3, 4) Ukekala’ko mūmi nyeke mwanda wa kufikidija milao yandi, kuteja milombelo yetu, ne kwitupa bukwashi botusakilwa. Kadi tubwanya kukulupila Yehova mwanda i wa lulamato ku boba bamwingidila. (2 Sa. 22:26) Kakelwapo nansha dimo byotulonga, kadi uketupala nyeke mpalo.—Bah. 6:10; 11:6. w24.06 p. 27 mus. 4-6
Lama mutyima obe, mwanda mo mudi masulo a būmi.—Nki. 4:23.
Kwipwija mukose kubi, balunda babi, ne kusanswa bintu bya ku ngitu, bibwanya kwabanya mutyima wetu. Shi tubajingulula’mba kintu kampanda kibashilula kuzozeja buswe botusenswe Yehova, tulongei’po kintu bukidi mwanda wa kwikitalula. (Mat. 5:29, 30) Ketufwaninwepo kuleka mutyima wetu wikale mwabanibwe. Tubwanya kwiongola na kulanga’mba byotuvudilwe bya kulonga mu mwingilo wa Yehova, bintu bibi kebibwanyapo kwikala na lupusa potudi. Kimfwa, fwatakanya’po udi panja mu difuku didi’ko mashika makomo ne kimpumpu. Abe pa kufika ku njibo, ubaakija mashini a kuleta kyanga mu njibo. Le bikekala namani shi ubashiye kibelo pululu? Bukidi bonka luvula lwa mashika lukayula mu njibo. Le kino kitufundija bika? Kitufundija’mba, ketufwaninwepo’tu enka kudya byakudya bya ku mushipiditu bine bikabija kipwano kyetu na Yehova. Ino tufwaninwe ne kushita kibelo ku lupusa lubi, amba “luvula” lwa mashika lwa ino ntanda nansha mwikadila wampikwa bwine Leza, luleke kutwela mu mutyima wetu ne kwiwabanya.—Ef. 2:2. w24.07 p. 21 mus. 6-7
Sanswai nyeke balwana nenu ne kulombelela boba bemupangapanga.—Mat. 5:44.
Ketubwanyapo kwivwanija ne pa mfulo misanshi yaēkondele nayo, kufutululwa, ne bukondame byāuminine Yesu. Nansha nankyo, kāikelepo kunekenibwa na bukondame bwaēkondele nabo. Pa kyaba kya kufinga basola bāmupopele ku mutyi wa masusu, aye wālombēle amba: “A Tata, wibalekele, mwanda kebayukilepo byobalonga.” (Luka 23:34) Shi tulombelela boba betusanshija, tukatūkija mutyima ne kutyepeja’ko bukalabale. Kadi kulonga namino kubwanya enka ne kwitukwasha tushinte muswelo otwibamona. Pano potukidi mu ino ntanda mibi, tubwanya kulongelwa bintu na bukondame. Inoko nansha shi tubalongelwa bukondame bwa muswelo’ka, twendelelei nyeke kulomba Yehova etukwashe. Twiulei muswelo wālongele Yesu bintu ku bukondame bobāmulongēle, kadi twendelelei kwingidija misoñanya ya mu Bible. Shi tulonge namino, tubwanya kukulupila’mba Yehova uketwesela.—1 Pe. 3:8, 9. w24.11 p. 6 mus. 16; p. 7 mus. 17, 19
Abe ke wi Lezapo uloelelwanga bubi; i kutupu mubi ukekala nobe.—Ñim. 5:4.
Yehova ke Lezapo wa kilomonyeka; aye ushikilwe bubi. (Ñim. 5:4-6) Usakanga tulēmeke misoñanya yandi myoloke idi mu Kinenwa kyandi. Inoko Yehova uyukile amba twi ba kubulwa kubwaninina, o mwanda ketubwanyapo kumukōkela mu muswelo mubwaninine. (Ñim. 130:3, 4) Inoko kadi katalengapo kilomonyeka ‘bantu bampikwa bwine Leza balamuna kanye kandi ka ku buntu bitupu ke kabepelo ka kwiendeja pampikwa bumvu.’ (Yude 4) O mwanda Bible wisambila pa “konakanibwa kwa bantu bampikwa bwine Leza” pa divita dya Leza dya Amakedona. (2 Pe. 3:7; Kus. 16:16) Inoko Yehova kasakengapo muntu nansha umo oneke. Bible ulombola patōka’mba, Yehova “usaka bonso bafikile pa kwisāsa.” (2 Pe. 3:9) Bakulumpe bene Kidishitu beulanga Yehova pobakwasha na kitūkijetyima banonga-bibi bashinte mwiendelejo wabo ne kwaluja kipwano kyabo na Yehova. w24.08 p. 26 mus. 1-2
Abe ubālanga kuboko kobe ne kuvuija bisaka mutyima wa bintu byonso byūmi.—Ñim. 145:16.
Pamo bwa Yehova, netu tubwanya kupa bakwetu byobasakilwa mwanda twibasenswe. Kimfwa, le uyukile’ko tutu nansha kaka usakilwa bidibwa nansha bivwalwa? Yehova ubwanya kukwingidija mwanda wa kumukwasha. Kadi bantu ba Yehova bakwashanga bakwabo bukidibukidi kitatyi kilongeka bimpengele bya kipangila. Kimfwa, mu kitatyi kya kipupo kya Corona, batutu ne bakaka bapēne byakudya, bivwalwa, ne bintu bikwabo ku boba badi basakilwa bukwashi. Kadi bavule batūdile byabuntu mwanda wa kukwatakanya mwingilo wa ntanda yonso. Kino kyakweshe banabetu ba ntanda yonso badi basakilwa bukwashi pa mwanda wa kimpengele. Balondele binenwa bidi mu Bahebelu 13:16 bya amba: “Kemwakilwai kulonga biyampe ne kwiabila na bakwabo byomudi nabyo, mwanda bitapwa bidi namino bisangajanga Leza.” w24.09 p. 27 mus. 6-7
Mujingulule bintu bya mvubu mikatampe.—Fid. 1:10.
Tubandaulei’ko uno mwanda. Langa’po ukimbanga kaji mwanda wa kukwatakanya kyobe kisaka. Ebiya ubatana twaji tubidi. Ubabandaula myanda yonso, kimfwa kaji kene kosa kwingila, mpangiko ya kaji, kitatyi kyokekala ulonga pa kufika ku kaji, ne myanda mikwabokwabo. Ubamone amba tuno twaji tonso tubidi i twitabijibwe ku mwine Kidishitu. Ebiya ubatonge’po kaji kamo, padi ye kowadi wabila nansha padi ye kobafuta lupeto luvule. Nansha nankyo kudi myanda mikwabo yofwaninwe kubandaula pa kukwata butyibi. Kimfwa, le tuno twaji tubidi tubwanya kwidya mponye na mpangiko ya ku kupwila? Le tuno twaji tubwanya kwitudya kitatyi kyotusakilwa pa kukwatakanya bisakibwa bya mu malango ne bya ku ngitu bya kyetu kisaka. Kwiipangula bipangujo pamo bwa bino, kukakukwasha ubadikije kumeso “bintu bya mvubu mikatampe”—kimfwa, butōtyi ne bisakibwa bya kyobe kisaka pa kyaba kya bintu bya ku ngitu. Shi ulonge namino, Yehova ukesela butyibi bokakwata. w25.01 p. 17 mus. 11-13
Yehova udi pabwipi na boba ba mityima mityumuke.—Ñim. 34:18.
Nansha shi bantu bakwabo bakususwile, kulupila’mba Yehova ukusenswe kadi ukukwete na bulēme. Shi ‘mushipiditu i mukusonsakane,’ vuluka’mba Yehova wamwene bintu biyampe mu mutyima obe ne kukukokela kwadi. (Yoa. 6:44) Udi’ko nyeke mwanda wa kukukwasha, ke-pantu wi mulēme kwadi. Tubwanya kuyuka mwiivwaninanga Yehova na kubandaula kimfwa kya Yesu. Kitatyi kyaādi pano pa ntanda, wālongele bintu na kanye ku boba bādi bamonwa bu bampikwa mvubu na bakwabo. (Mat. 9:9-12) Pobāmutengele ku kivwalwa kudi mwana-mukaji wādi ubela misongo mikatampe na kikulupiji kya amba usa kundapwa, Yesu wāmusengele ne kumufwija’ko pa lwitabijo lwandi. (Mako 5:25-34) Yesu wāmwekeje bumuntu bwa Shandi mu muswelo mubwaninine. (Yoa. 14:9) Nanshi kulupila’mba Yehova ukukwete na bulēme, kadi umonanga ngikadila yobe miyampe, kubadila’mo ne lwitabijo lobe ne buswe bomusenswe. w24.10 p. 7 mus. 4-5
Tūla impolo yami mu mutyibi obe wa kiseba.—Ñim. 56:8.
Mu būmi bwandi, Davida wādi unenwe kūminina makambakano mene āmulengeje asūmije impolo. Wēkondele na kulwibwa kwātambile ku bantu bakwabo, enka ne kutyumunwa mutyima na bantu baādi ukulupile. (1 Sa. 19:10, 11; 2 Sa. 15:10-14, 30) Kitatyi kimo wālembele amba: “Ñendanga mpungila na kubinza kwami; bufuku bonso mombejanga butanda bwami na impolo; ndobejanga pa kulāla pami na kudila.” Mwanda waka Davida wēivwene namino? Wānenene amba, “Mwanda wa boba bonso bankambija.” (Ñim. 6:6) Nansha Davida byaēkondele na makambakano mu būmi, wādi ukulupile amba Yehova umusenswe. Wālembele amba: “Yehova ukevwana diwi dya kudila kwami.” (Ñim. 6:8) Binenwa bya mu Kisonekwa kyetu kya dyalelo bilombola patōkelela’mba Yehova witusenswe bininge kadi utele mutyima ku muswelo otwiivwana. Davida wānenene amba bidi pamo bwa Yehova utūlanga impolo yandi mu mutyibi nansha kwiilemba mu mukanda. Davida wādi ukulupile amba Yehova uyukile kadi ukavuluka misanshi yandi. Kadi wādi ukulupile amba Tata wandi wa mūlu wa buswe uyukile makambakano aekonda nao ne muswelo waeivwana. w24.12 p. 22 mus. 11-12

