Kiluba
Kweji 11
/assets/ct/28ada02fb0/images/syn_placeholder_sqr.png
es26 p. 108-118

Kweji 11

Dya Yenga, 1 Kweji 11

Kweji 11

Nkikekalapo na nsungu nyeke.—Yel. 3:12.

Bakulumpe baloñanga bukomo bwa kumwekeja lusa lwa Yehova pobakwasha muntu ufundwilwe mu kipwilo. Kimfwa, Yehova kāilaijepo bantu bandi ba kubulwa kikōkeji mu Isalela wa kala besāse bidi ebiya kaebakwasha. Aye wākwete’ko mulangwe wa kwibakwasha abo papo kebalombwele kilomboji nansha kimo kya kwisāsa. Yehova wāelekeje lusa lwandi na kulombola mupolofeto Hosea ajokeje wandi mukaji nansha byaādi ukyendelela kulonga bubi. (Hos. 3:1; Mal. 3:7) Bakulumpe byobeulanga Yehova, basakanga bya binebine nonga-bibi ajoke kadi kebalengejangapo bikale bikomo kwadi kujoka. Mu kyelekejo kya Yesu kya mwana mujimine, shabana wānyemene “lubilo wakamupamba [wandi mana] bīpa, kamufifye senene.” (Luka 15:20) Musa kumona’mba uno shabana kāilaijepo wandi mwana amulombe lusa. Inoko monka mulongelanga tata yense wa buswe, aye ye wākwete’ko mulangwe wa kumutundaila. w24.08 p. 28 mus. 7-8

Shi momudi’mo mudi umo ubudilwe tunangu, nankyo alombe’to nyeke kudi Leza, mwanda aye upanga bonso na mutyima tō pampikwa kuboya tuto.—Yak. 1:5; kunshi kwa dyani.

Monka mulombwela’kyo binenwa bya mu kisonekwa kya dyalelo, Yehova kelaminangapo aye mwine tunangu twandi. Upanga’to bantu bakwabo na buntu. Kadi Yakoba wānenene amba kitatyi kipāna Yehova tunangu, upānanga’to “pampikwa kutopeka,” nansha “pampikwa kuboya tuto.” Ketulengejangapo nansha dimo twiivwane bibi kitatyi kyotumulomba etuludike. Ino aye witukankamikanga tukimbe buludiki bwandi. (Nki. 2:​1-6) Le batwe netu? Le tubwanya kwiula Yehova na kupāna tunangu twetu? (Ñim. 32:8) Batwe bantu ba Yehova tudi na mikenga mivule ya kupāna byotwifundile. Kimfwa, tufundijanga divule bapya mu busapudi. Bakulumpe bakwashanga na kitūkijetyima bengidi ba mingilo ne batutu babatyijibwe bayuke mwa kwingidila mingilo yabo mu kipwilo. Kadi boba badi na bwino mu lūbako ne mu kulama mobo, bakwashanga mu kufundija boba ba kubulwa bwino bayuke mwa kwingidila ku mobo a kiteokratike. w24.09 p. 28-29 mus. 11-12

Mwi baswedibwe betu.—1 Ts. 2:8.

A tutu, pa kubwanya bisakibwa bya kwingila bu mukulumpe, ufwaninwe “kwikala wa kubulwa kutopekwa,” ko kunena’mba, muntu unenenwa maya mu kipwilo pa mwanda wa mwiendelejo obe wampikwa kutopekwa. (1 Tm. 3:2) Kadi ufwaninwe kunenenwa biyampe na bantu ba panja. Bantu bampikwa kwitabija bakokeja kukufutulula pa nkulupilo yobe ya bwine Kidishitu, inoko kebafwaninwepo kwikala na bubinga bwa kutatena kubulwa budimbidimbi kobe nansha mwiendelejo obe. (Dan. 6:​4, 5) Nanshi wiipangule amba, ‘Lelo nenenwanga maya mu kipwilo ne panja pa kipwilo?’ Shi “usenswe buyampe,” ukimbanga biyampe mu bakwenu ne kwibafwija’ko pa ngikadila yabo miyampe. (Tet. 1:8) Kadi usangelanga kulongela bantu bakwabo bintu biyampe, kutabuka ne pa byobya bilombelwe. Mwanda waka ino ngikadila i ya mvubu mpata ku bakulumpe? Mwanda bengidijanga kitatyi kyabo kivule mu kukumba kipwilo ne kuvuija mingilo yabo. (1 Pe. 5:​1-3) Nansha nankyo, nsangaji yobemwenanga mu kwingidila bakwabo i mitabuke bintu byonso byobesuminwanga.—Bil. 20:35. w24.11 p. 20-21 mus. 3-5

Nsangaji ya kupāna itabukile ya kupebwa.—Bil. 20:35.

Bengidi ba mingilo bengilanga mwingilo wa mvubu mpata mu bipwilo. Mutumibwa Polo wādi ukwete na bulēme bano bana-balume ba kikōkeji. Kimfwa, kitatyi kyaālembēle bene Kidishitu ba mu Fidipai mukanda, wāimwine’mo pa bute pa bute bengidi ba mingilo pamo ne bakulumpe. (Fid. 1:1) Batutu bavule babatyijibwe bekale bankasampe nansha batame, bekalanga na nsangaji mivule mu kwikala bengidi ba mingilo. Kimfwa, Devan watongelwe bu mwingidi wa mingilo na myaka 18. Inoko tutu Luis watongelwe bu mwingidi wa mingilo na myaka 50 ne musubu. Ulombola mu kīpi mwiivwaninanga bavule amba, “Monanga bu dyese dikatampe kwingila mwingilo wa bengidi ba mingilo, nakampata ponangulukila pa buswe bukatampe bunsenswe batutu ne bakaka mu kipwilo!” Shi wi tutu mubatyijibwe kadi kwaikele mwingidi wa mingilo, ubulwepo kwitungila kino kitungo? w24.11 p. 14 mus. 1-3

Nakuzenze, a Yehova . . . vuluka’po [monalongele] biyampe ku meso obe.—2 Ba. 20:3.

Mulopwe Hezekia paādi na myaka 39, wābelele misongo ya mpanda-mfwa. Mupolofeto Isaya wānenene musapu utamba kudi Yehova wa amba Hezekia usa kufwa ku ino misongo. (2 Ba. 20:1) Byāmwekele bu kekwākidipo lukulupilo kudi Hezekia. Hezekia paāivwene uno musapu, wātyumukilwe mutyima bininge kadila bya mwiko. Wālombele Yehova na kininga. Yehova wātengelwe na impolo ya kuzenza ya Hezekia ne kumunena na kanye amba: “Naivwana milombelo yobe. Namone impolo yobe. Nsa kukubelula.” Yehova wālaile kupityila kudi Isaya amba, ukalepeja būmi bwa Hezekia ne kukūla Yelusalema ku makasa a bene Ashidia. (2 Ba. 20:​4-6) Le wikondanga na misongo imweka bu keibwanyapo kupwa? Sapwila Yehova mowiivwanina, aye ukakuteja nansha podila kitatyi kyolombela. Bible witukulupija amba “Tata wa lusa lukatampe ne Leza wa kusenga konso” uketusenga mu matompo etu onso.—2 Ko. 1:​3, 4w24.12 p. 24 mus. 15-17

Nkulupile mudi Leza, enka mukulupidile ne bano bantu bene, amba kukekalanga lusangukilo lwa boloke ne bakondame bene kumo.Bil. 24:15.

Ikekala nsangaji mikatampe kutundaila bantu bakasangulwa! Fwatakanya’po muswelo okasangela kwifunda myanda itala Yehova na kubandila bintu bivule byapangile. (Ñim. 104:24; Isa. 11:9) Kadi kya mvubu kutabuka i amba, tukatōka Yehova pampikwa kintu kitulengeja tuzumbije mutyima! Le usaka kupoteja ano madyese etutengēle mu mafuku a kumeso na “nsangaji ya lupito ya bubi”? (Bah. 11:25) Aa! Ano madyese atabukile bukomo bonso botubwanya kulonga pano. Vuluka, mulao wa kwikala’ko mu Paladisa pano pa ntanda ke kukungilapo kyakungile ngulube. Ukafikidila binebine. Ano madyese onso keadipo a kufikidila shi Yehova kētulombwelepo buswe na kwitupa kyabuntu kya wandi Mwana! w25.01 p. 29 mus. 12

Le kuboko kwa Yehova i kwīpi bininge?Umb. 11:23.

Mu bantu bavule ba lwitabijo batelwe mu mukanda wa Bahebelu, Mosesa wālombwele lwitabijo lwa kutendelwa. (Bah. 3:​2-5; 11:​23-25) Mosesa wādi na bubinga bwa kukulupidila mudi Leza, mwanda Leza wēbakwatakenye na kwibapa byakudya ne mema mu kingelengele mu ntanda mutuputupu kadi mūmu. (Div. 15:​22-25; Ñim. 78:​23-25) Inoko nansha Mosesa byaādi na lwitabijo lukomo, kintu kya mwaka umo pa kupita’po na pānyongolwelwe bene Isalela mu kingelengele, Mosesa wāshilwile kwiipangula shi Yehova ukabwanya kupa bantu Bandi mwita. Mosesa kādipo uyukile muswelo ubwanya Yehova kupa bantu midiyo ne midiyo bādi mu ntanda mutuputupu mwita obabwanya kudya. Ebiya Yehova wāipangula Mosesa amba: “Le kuboko kwa Yehova i kwīpi bininge?” (Umb. 11:​21-23) Nanshi Yehova wādi wipangula Mosesa amba, ‘Le bine ulanga’mba nkibwanyapo kulonga bintu byonenene kulonga?’ w25.03 p. 26 mus. 1-2

[Leza] kālekelepo kupa yoya ntanda ya kala mfuto.—2 Pe. 2:5.

Lelo tufwaninwe kumona nsekununi ya Dilobe bu kipindi kya bupolofeto bwa mu mafuku a kumeso? Ke amopo. Mwanda waka? Mwanda kekudipo bubinga bwa mu Bisonekwa bwitulengeja tunene nankyo. Yesu wādingakenye mafuku a Noa na kwikala’po kwandi, inoko kālombwelepo amba Dilobe dyādi na nshintulwilo ya mu mafuku a kumeso, bine bilombola’mba muntu ne muntu nansha mwanda ne mwanda wālongekele pa Dilobe byādi bishintulula kintu kampanda kikalongeka mu mafuku a kumeso; kadi kānenenepo amba kushitwa kwa kibelo kya safina kwādi na nshintulwilo kampanda ya bupolofeto. (Mat. 24:​37-39) Le Noa wālongele’po namani paāivwene musapu wa Yehova wa kidyumu? Wālombwele lwitabijo lwandi na kūbaka safina. (Bah. 11:7; 1 Pe. 3:20) Ne bantu bevwana myanda miyampe ya Bulopwe bwa Leza, bafwaninwe nabo kulombola lwitabijo lwabo kupityila ku bilongwa. (Bil. 3:​17-20) Petelo wātelele Noa bu “musapudi wa boloke.” Dyalelo twingilanga mwingilo wa kusapula ntanda yonso, kadi tuloñanga bukomo bwa kusapwila bantu bakwabo na bupyasakane. Inoko nansha shi tubalonga bukomo namani, ketubwanyapo kusapwila muntu yense myanda miyampe kumeso kwa mfulo kufika. w24.05 p. 9-10 mus. 3-5

Ulēmekele boba bakaminwe Yehova.—Ñim. 15:4.

Tufwaninwe kukimba’ko miswelo ya kulombola’mo kanye ne bulēme ku balunda na Yehova. (Loma 12:10) Muswelo’ka? Muswelo umo bidi i uno udi mu Ñimbo ya Mitōto 15:4 wa amba mweni mu pema wa Yehova “kabulwangapo kulēmeka mulao wandi, nansha shi i mubi kwadi.” Kuleka kufikidija milao yetu kusanshijanga bakwetu. (Mat. 5:37) Kimfwa, Yehova usakanga beni bandi balēmeke mpiko yabo ya busongi. Kadi usangalanga kitatyi kilonga bambutwile bukomo bwa kufikidija bintu byobalaya babo bana. Buswe botusenswe Leza ne mukwetu buketutonona tulonge bukomo bwetu bonso mwanda wa kufikidija byotulaya. Muswelo mukwabo wa kulēmeka balunda na Yehova i kwikala na kizaji ne buntu. (Loma 12:13) Kwisangaja pamo na batutu ne bakaka kwitukwashanga tuningije kijimba kya bulunda botupwene nabo ne na Yehova. Kadi kitatyi kyotulombola kizaji, twiulanga Yehova. w24.06 p. 12 mus. 15-16

Lelo muntu wa kufwa nandi i waka amba umulange?—Ñim. 8:4.

Yehova usokolanga bubine ku boba betyepeje. (Mat. 11:25) Twaitabije na kwityepeja bukwashi bobetukweshe bwa kwifunda bubine. (Bil. 8:​30, 31) Inoko tufwaninwe kutadija kutyina twakekala na mitatulo. Kwikala na mitatulo kubwanya kwitulengeja tumone mumweno wetu bu i moloke pamo’nka bwa misoñanya ya mu Bisonekwa ne bulombodi botutambula ku bulongolodi bwa Yehova. Pa kwikala nyeke betyepeje, tufwaninwe kuvuluka’mba twi batyetyetyetye ku meso a Yehova. (Ñim. 8:​3, 4) Kadi tubwanya kulomba Yehova etukwashe twikale betyepeje ne betabija kufundijibwa. Yehova uketukwasha tutangidije milangwe yandi, mine yaetupa kupityila ku Kinenwa kyandi ne ku bulongolodi bwandi, kumeso kwa yetu. Potanga Bible, kimba myanda ilombola’mba Yehova usenswe kwityepeja, ne kushikwa mitatulo, kwianya, ne kibengo. Kadi tadija bininge, amba ushale nyeke mwityepeje shi ubapebwa madyese a mingilo akupēja bulēme kampanda. w24.07 p. 10 mus. 8-9

Mutyetyetyetye ukalamuka ke kanunu kadi mutyetye ke muzo mukomokomo. Ami mwine, Yehova, nkapēlakanya’kyo mu kitatyi kyakyo.—Isa. 60:22.

Tamba mu 1919, Yesu wingidijanga kisumpi kityetye kya bana-balume bashingwe māni, mwanda wa kulongolola mwingilo wa busapudi ne kuleta byakudya bya ku mushipiditu ku balondi bandi. (Luka 12:42) Na bubine, i kimweke patōka’mba Yehova weselanga mwingilo wa kino kisumpi. (Isa. 65:​13, 14) Shi ketwadipo balongololwe, ketwadipo ba kubwanya kwingila mwingilo wētupele Yesu kwingila. (Mat. 28:​19, 20) Kimfwa, langa’po bidi shi kekwadipo myaba yotupelwe kusapula’mo; muntu ense wadi wa kusapula konso kwasaka. Mu myaba imo mwadi mwa kusapulwa bininge kudi basapudi beshileshile, inoko mu mikwabo kusapulwa’mo mpika. Le ubwanya kuvuluka’ko miswelo mikwabo yotumwenanga mu kwikala balongololwe? Monka mwālongolwedile Yesu balondi bandi paādi pano pa ntanda, ye mwaendelelanga kulongolola ne bantu ba Leza dyalelo. w24.04 p. 8-9 mus. 2-4

Shi walamuke kolonga biyampe, mbulwepo kukutōkelwa mutyima monka? Ino shi kwalamukilepo kulonga biyampe, bubi butengele pa kibelo, kadi bwabilanga kukubikala.—Ngo. 4:7.

Kaini wādi mwana umbedi wa ba Adama ne Eva. Wāpyene bya kusakasaka bya kulonga bubi ku bambutwile bandi. Kadi Bible unena pādi amba: “Mingilo yandi yādi mibi.” (1 Yo. 3:12) Padi kino kyo kyālengeje Yehova aleke kuloelelwa “nansha dimo Kaini ne kyamulambu kyandi kine” kitatyi kyaāmulambwile kitapwa. Pa kyaba kya kushinta mwiendelejo wandi, “Kaini wāloba bininge ne kukalala.” Le Yehova wālongele’po namani? Wēsambile na Kaini. (Ngo. 4:​3-7) Usa kumona’mba Yehova wālangulukile na Kaini na kanye na kumukulupija’mba ukamwesela shi alonge byobya biyampe. Kadi wāmudyumwine ku kyaka kya kulonga bubi. Kya bulanda, Kaini kātejejepo. Kālekelepo Yehova amukwashe esāse. Le Kaini pa kupela madingi, Yehova wālekele’byo kulonga bukomo bwa kukwasha babipya-mambo bakwabo mwanda wa bafikile ku kwisāsa? Nansha dimo! w24.08 p. 10 mus. 8

[Tonga] būmi amba wikale mūmi.—Kup. 30:19.

Mosesa wāvulwije bene Isalela amba kudi būmi bwa kutendelwa bwa kumeso bwibatengēle. Na bukwashi bwa Yehova, bene Isalela bādi ba kwikala kitatyi kilampe mu ntanda yaēbalaile. Bine, ino ntanda yādi milumbuluke kadi ya bumeni! Mosesa wānenene pangala pa ino ntanda’mba: “Bibundi bikatampe kadi bilumbuluke byokwaubakilepo, mobo mayule bintu biyampe bya miswelo yonso byokwaingidilepo, byumbu byokwakolelepo, ne madimi a mañanza ne impafu yokwakuninepo.” (Kup. 6:​10, 11) Kadi Mosesa wāpele bene Isalela kidyumu. Pa kusaka’mba bendelele kwikala bōmi mu ino yabo ntanda milumbuluke, bādi banenwe kukōkela mbila ya Yehova. Mosesa wēbakankamikile ‘batonge būmi’ na kuteja Yehova ne “kumulamata.” (Kup. 30:20) Inoko, bene Isalela kebākōkelepo Yehova. O mwanda mwenda mafuku Leza wālekele bene Ashidia ne bene Babiloni bebanekenye ne kwibasela bu misungi.—2 Ba. 17:​6-8, 13, 14; 2 Bi. 36:​15-17, 20. w24.11 p. 9 mus. 5-6

I kutupu muntu ukokeja kwiya kondi, poso Tata untumine amukoke.—Yoa. 6:44.

Bantu bavule betela bu bene Kidishitu balañanga’mba bakapanda shi ‘betabije’tu mudi Yesu’ ne kumumona bu mupandiji wabo. (Yoa. 6:​29, Mukanda Ukola) Inoko, bamo mu kibumbo bāitabije dibajinji mudi Yesu bāmushile. Mwanda waka? Bantu bavule mu kibumbo kyādishishe Yesu, bāsangedile kumulonda kitatyi kyonso kyaādi wibapa byobādi basaka. Bāsangedile bingelengele bya Yesu bya kubelula babela, byakudya bya ku bitupu nansha kwibafundija bintu byobādi basangela. Inoko Yesu wālombwele amba byādi bilomba kulonga bivule pa kwikala bandi bana ba bwanga ba bine. Kāilepo pano pa ntanda mwanda’tu wa kuvuija bisakibwa bya bantu bya ku ngitu. Bādi banenwe “kwiya” kwadi ko kunena’mba kwitabija ne kukōkela bintu byonso byaādi ufundija.—Yoa. 5:40. w24.12 p. 12 mus. 12-13

Banwe balume, sanswai nyeke bakaji benu, monka mwasanshilwe Kidishitu kipwilo.Ef. 5:25.

Le i bika bibwanya kukwasha mulume anekenye mwiendelejo wa kususula wandi mukaji nansha kusambakena nandi pamo mu muswelo mubi? Ubwanya kulonga bukomo bwa kwiula Yesu. Muswelo waādi wikele na bandi bana ba bwanga, i kimfwa kiyampe kilombola muswelo ufwaninwe kwikala balume na babo bakaji. Tubandaulei’ko ñeni ibwanya kuboila balume ku muswelo wādi ushikete Yesu na batumibwa bandi, ne muswelo waādi wisamba nabo. Yesu wādi ulongela batumibwa bandi bintu na kanye ne na bulēme. Kādipo wibasusula nansha kwibatādila. Kāingidijepo bukomo bwandi mwanda wa kulombola lupusa pobadi. Inoko, aye wēbengidile na kwityepeja. (Yoa. 13:​12-17) Wāsapwidile bandi bana ba bwanga’mba: “[Boilai] ñeni kondi, mwanda ngidi na ngikadila italala ne mutyima wa kwityepeja, kadi mukamona kutūja.” (Mat. 11:​28-30) Yesu wādi na ngikadila italala. Muntu wa ngikadila italala ke muntupo wa bule. Inoko udi na bukomo munda mwandi, aye’ko na kwīfula. Shi abamusomba wikalanga talala ne kulombola kwīfula. w25.01 p. 10 mus. 10-11

Pāna kudi Yehova byonso byolonga.Nki. 16:3.

Penda pafwena ino ngikadilo ya bintu ku mfulo, misokwe ibwanya kukomena’ko bininge. Tuvutakanya twa politike, mavita, bimpengele bya kipangila, nansha bipupo bya misongo bipya, bibwanya kulengeja mu kitulumukila bintu bikandile’ko bei nansha kwitulengeja tujimije kaji, bintu byetu, ne yetu njibo. Le i bika biketukwasha tukwate butyibi bulombola’mba tukulupile mudi Yehova? Kintu kibajinji kadi kifike’po kya abe kulonga i kusapwila Yehova malangalanga obe. Lomba Yehova akupe tunangu tosakilwa pa kukwata butyibi buyampe ne pa kutūkija mutyima mwanda wa kuleka “kusela mutyima kūlu” pa ngikadilo yodi’mo. (Luka 12:​29-31) Muzenze akukwashe usangele byobya byosakilwa pa kwikala mūmi. (1 Tm. 6:​7, 8) Longa bukimbi mu mabuku etu pa mwa kulwila na makambakano a misokwe. Bavule i bamwene mu bishinte bidi pa jw.org bilombola mwa kulwila na makambakano a misokwe. w25.03 p. 28-29 mus. 10-11

Leza wanombwele amba nkifwaninwepo kwita muntu nansha umo bu wa disubi nansha wa biko.Bil. 10:28.

Kitatyi kyābwene kya bantu bampikwa kutwejibwa kwisao kubadilwa mu bantu ba Yehova. Mutumibwa Petelo wāpelwe mwingilo wa kusapwila Konilusa, muntu wa mu mizo, mwine wābadīlwe mu kisumpi kibajinji kya bantu ba mu mizo bāikele ke bene Kidishitu. Bayuda kebādipo bapwene na bantu ba mu mizo, o mwanda Petelo wādi ufwaninwe kujadika mulangilo wandi mwanda wa kusapwila bano bantu. Petelo paājingulwile kiswa-mutyima kya Leza mu uno mwanda, wāshintyile mumweno wandi. O mwanda paātuminwe’ko, wāendele “kwampikwa nansha kushishikita kwine.” (Bil. 10:​28, 29) Wāsapwidile Konilusa ne ba mu yandi njibo, nabo bābatyijibwa. (Bil. 10:​21-23, 34, 35, 44-48) Myaka pa kupita’po, Petelo wākankamikile banababo bene Kidishitu amba, “langai bimo.” (1 Pe. 3:8 kunshi kwa dyani.) Batwe bantu ba Yehova tubwanya kwikala na mulangilo umo na batutu ne bakaka shi twiula mulangilo wa Yehova, mwine ulombwelwe mu Kinenwa kyandi. w25.03 p. 9-10 mus. 7-8

Kemwakyongolwai na bufundiji palapala kadi bweni.—Bah. 13:9.

Mwikadila ne mulangilo wa bantu, po pene ke mwishile bininge na mulangilo wa Leza. (Nki. 17:15) O mwanda, batwe tufwaninwe kuningija bukomo bwetu bwa kujingulula ne kupela milangwe ingidija balwana netu mwanda wa kwituzozeja, nansha kwitulengeja tuleke kwingidila Yehova. I biyampe kulonda madingi āletele mutumibwa Polo ku bene Kidishitu Bahebelu, a kwielela’ko bininge kufikila pa butame. Muno mubadilwa kwikala na buyuki buvule bwa bubine ne kwikala na mulangilo na wa Yehova. Tunenwe kwendelela kulonga namino ne pa kupwa kwipāna ne kubatyijibwa. Nansha shi ketudi beje namani mu bubine, batwe bonso tunenwe kwendelela kutanga ne kwifunda Kinenwa kya Leza. (Ñim. 1:2) Kibidiji kiyampe kya kwifunda pa kasuku, kiketukwasha tuningije ngikadila yākomeneje Polo mu mukanda waālembēle Bahebelu: ke lwitabijo kadi.—Bah. 11:​1, 6w24.09 p. 10 mus. 7-8

Fwenai kudi Leza, nandi ukemufwena.—Yak. 4:8.

Shi tumona Yehova bu muntu udi’ko bine, biketupēlela kushala nyeke ba kikōkeji kwadi. Kino kyāmwekele ne kudi Yosefa. Wāpelele na kusumininwa kulonga busekese. Wādi umona Leza bu muntu udi’ko bine kadi kādipo usaka kumufītyija mutyima. (Ngo. 39:9) Pa kusaka’mba Yehova ekale bu muntu udi’ko bine kotudi, tunenwe kwitūdila’ko kitatyi kya kulombela ne kwifunda Kinenwa kyandi. Nabya kipwano kyotupwene nandi kikaningila’ko. Shi tubaikala mu kipwano kikomo na Yehova pamo bwa Yosefa, ketukasakepo kulonga kintu kimufītyija mutyima. Boba belwa’ko amba Yehova i Leza mūmi, i kipēla kobadi kubulwa lulamato kwadi. Tubandaulei’ko byāfikile bene Isalela pobādi mu ntanda mutuputupu. Bādi bayukile amba Yehova udi’ko, ino bashilula kutatana’mba kakebakwatakanyapo. (Div. 17:​2, 7) Byafula kwepi? Batombokela Leza. Na bubine ketusakengapo kwiula kimfwa kyabo kibi kya kubulwa kikōkeji.—Bah. 3:12. w24.06 p. 24 mus. 14-15

Meso a Yehova adi pa boloke, matwi andi nao evwananga pobabija bukwashi.—Ñim. 34:15.

Pano po pene potwatokena bininge mu mafuku a mfulo, kadi tutengēle amba makambakano etulengeja tusūmije impolo asa kuvudila’ko. Yehova umonanga impolo yetu yotusūmija kadi uteñwanga bininge. Bine Yehova umwene impolo yetu. O mwanda kitatyi kyotwikonda na makambakano makomo, tukimbanga bya binebine kupungulwila mityima yetu kudi Yehova mu milombelo. Nanshi tupwanei na batutu ne bakaka baswe mu kipwilo. Kadi twendelelei kutana busengi mu binenwa bitūkija mutyima bilembelwe mu Bible. Tukulupilei amba shi twendelele kūminina na kikōkeji Yehova uketupala mpalo. Mu ino mpalo mubadilwa ne mulao wa kutendelwa wa amba uketupampula mu meso impolo ya bulanda, ya kutyumukwa mutyima, ne ya kubulwa lukulupilo. (Kus. 21:4) Kupwa tukasūmija enka impolo ya nsangaji. w24.12 p. 20 mus. 3; p. 25 mus. 19

“Mwi bami batumoni,” i Yehova unena.—Isa. 43:12.

Yehova i mwitutonge bu Batumoni bandi, kadi i mulaye kwitukwasha twikale bakankamane. (Isa. 43:​10, 11) Tubandaulei’ko’tu miswelo iná yaetukwashanga’mo. Mubajinji, Yesu udi netu kitatyi kyonso kyotusapula myanda miyampe. (Mat. 28:​18-20) Wa bubidi, Yehova i mutonge bamwikeulu mwanda wa kwitukwasha. (Kus. 14:6) Wa busatu, Yehova i mwitupe mushipiditu wandi ujila wituvuluje bintu byotwifundile. (Yoa. 14:​25, 26) Wa buná, Yehova i mwitupe batutu ne bakaka ba kusapula nabo. Na bukwashi bwa Yehova ne bwa batutu ne bakaka baswe, tudi na byonso byotusakilwa pa kwendelela kusapula. Inoko shi utyumukwanga mutyima kitatyi kyokutanapo bantu bavule ku mobo, wiipangule amba: ‘Le bantu ba mu wami mwaba badi kwepi mu kino kitatyi?’ (Bil. 16:13) ‘Le badi ku mingilo’ni nansha ku nsoko?’ Shi ye kobadi, lelo ukatana bantu bavule na kusapula mu kipito? w24.04 p. 17 mus. 10-11

Shi muntu kayukilepo mwa kwendejeja ba mu yandi njibo, le ukalela namani kipwilo kya Leza?—1 Tm. 3:5.

Shi wi mulume kadi usakanga kubwanya bisakibwa bya kwikala mukulumpe, ne kisaka kyobe nakyo kifwaninwe kunenenwa biyampe. Unenwe ‘kwendeja ba mu njibo yobe senene.’ Ufwaninwe kuyukana bu mutwe wa kisaka wa buswe ne ukwata butyibi buyampe butala kisaka. Muno mubadilwa kwendeja butōtyi bwa kisaka, kulonga bukomo amba bonso mu kisaka batanwe ku kupwila, ne kwibakwasha basapule. Shi wi tata, bobe bana batyetye bafwaninwe kwikala “bakōkele bininge na kusumininwa konso.” (1 Tm. 3:4) Unenwe kwibafundija na buswe. Inoko usakanga bobe bana bekale na nsangaji, basepa, ne kukaya pamo bwa bana bonso. Ino pa mwanda wa bufundiji bobe buyampe, bakekala bakōkele, ba bulēme, ne ba mwiendelejo muyampe. Kadi ufwaninwe kulonga bukomo bwa kukwasha bobe bana bekale mu kipwano kiyampe na Yehova, balonde misoñanya ya mu Bible mu bwabo būmi, ne kwendelela kufika ne ku kubatyijibwa. w24.11 p. 22 mus. 10-11

I kutupu wa buswe bukatampe kutabuka buno’bu, amba muntu apāne būmi bwandi pa mwanda wa balunda nandi.Yoa. 15:13.

Shi tulonge bivule mu mwingilo wandi, nandi uketukwatakanya. Kadi kino kikalengeja kikulupiji kyetu mwadi kiningile’ko. (1 Ko. 3:9) Inoko vuluka’mba Yehova kadingakanyangapo buvule bwa bintu byolonga na bilonga bantu bakwabo; aye umonanga bidi mu mutyima obe. Usangalanga bininge pamona mutyima obe wa kufwija’ko pangala pa kyabuntu kyandi kilēme, ko kunena’mba kinkūlwa. (1 Sa. 16:7; Mako 12:​41-44) Kinkūlwa i kilengeje tulekelwe bubi bwetu, tupwane na Yehova, ne kwikala na lukulupilo lwa kwikala’ko nyeke. Nanshi tufwijei’ko nyeke pangala pa buswe bwa Yehova, bwine bwāmulengeje etwesele ano madyese a kutendelwa. (1 Yo. 4:19) Kadi tufwijei’ko Yesu mwine wētusenswe bininge ne kupāna būmi bwandi bwa bu muntu pa mwanda wetu! w25.01 p. 31 mus. 16-18

Nadi nkambakanibwa difuku dyonso dituntulu.—Ñim. 73:14.

Tala mwēivwanine mulembi wa Lwimbo lwa Mitōto lwa 73. Wāmwene bantu kebengidilapo Yehova bamweka bu bampeta, ba būmi buyampe kadi bwampikwa makambakano. (Ñim. 73:​3-5, 12) Paādi wibatala abo ne būmi bwabo bumweka bu buyampe, wāmwene bu butyibi bwaākwete bwa kwingidila Yehova kebwādipo buyampe. Wādi ‘ukambakanibwa difuku dyonso dituntulu’ na ino milangwe ityumuna mutyima. (Ñim. 73:​13, 14) Le wālwile namani na ino milangwe yādi imuvutakanya ñeni? Uno mulembi wa mitōto wāendele ku kipandulwe kya Yehova. (Ñim. 73:​16-18) Kwine’kwa wābwenye kulanguluka senene. Wājingulula’mba nansha shi bamo bamweka bu badi na būmi buyampe, kebadipo na lukulupilo lwa būmi bwa kumeso. Aye pa kupwa kwivwanija kino, wāikala na ndoe ya mutyima pa kuyuka’mba kwingidila Yehova bo bwādi butyibi buyampe. Wāsumininwa monka kwendelela kumwingidila.—Ñim. 73:​23-28. w24.10 p. 27 mus. 11-12

Bantu bayuke amba abe, wa dijina dya bu Yehova, abe bunka bobe wi Mwine wa Peulu Mwine pa ntanda yonso.—Ñim. 83:18.

Yehova witwitanga bu “batumoni” bandi. (Isa. 43:​10-12) Pano kepadi myaka kampanda, mukanda umo utamba ku Kitango Kyendeji wanenene amba: “Tudi na dyese dikatampe dya kwitwa bu Batumoni ba Yehova.” Mwanda waka? Tubandaulei’ko kino kimfwa. Fwatakanya’po bidi abakusambila’mba wi mulonge kintu kampanda kibi. Ebiya kosakilwa muntu wa kusapwila bantu bakwabo amba mwanda’wa i wa bubela, ne amba wi muntu muyampe kabwanyapo kulonga nansha dimo kino kintu. Le i ani okatonga bu wa kukunenena? Na bubine ukatonga muntu oyukile ne okulupile, kadi uyukene bu wa mwiendelejo muyampe mwine obabwanya kukulupila. Ne Yehova nandi paetutongele bu Batumoni bandi, i mulombole amba wituyukile biyampe kadi ukulupile amba tukasapwila bantu bakwabo amba aye ye Leza umo kete wa bine. Twimonanga bu balēmekibwe bininge pa kwikala bu Batumoni bandi. O mwanda tukwatakanyanga mikenga yo-yonso ya kuyukanya dijina dyandi ne kubepulula bubela bonso bobamubepele. Potulonga namino, twiendejanga mungya dijina dyetu dyotwifyelelanga bininge dya bu Batumoni ba Yehova!—Loma 10:​13-15. w24.05 p. 18 mus. 13

[Wabelula] bonso badi babela.—Mat. 8:16.

Kwingidila bakwabo kwāletēle Yesu nsangaji mivule. Difuku dimo Yesu paādi ufundija kibumbo, kāimaninepo’tu’nka pa kwibafundija. Ino wāvuije ne bisakibwa byabo bya ku ngitu. Wālongele kingelengele kya kwibapa byakudya ne kunena bandi bana ba bwanga bebabanye’byo. (Mako 6:41) Paālongele namino, wāfundije bandi bana ba bwanga muswelo wa kwingidila bakwabo. Kadi wēbalombwele amba i kya mvubu kukwasha bantu bakwabo mu miswelo mipotoloke. Fwatakanya’po nsangaji yāikele na batumibwa pa kwingila pamo na Yesu mu kwabanya bino byakudya bya mu kingelengele, enka ‘ne byādile bantu bonso bāikuta’! (Mako 6:42) Inoko, uno ke musunsapo umo kete wātangidije Yesu tumweno twa bakwabo kumeso kwa twandi. Wāingidije būmi bwandi bonso bwa pano pa ntanda mwanda wa kwingidila bantu. (Mat. 4:23) Wāikele na nsangaji ne kuloelelwa mu kufundija bakwabo ne mu kuvuija bisakibwa byabo na kwityepeja. w24.11 p. 16 mus. 10-11

Mu mafuku a mfulo kukekalanga bitatyi bya makambakano bikomo ne mwa kulongela.—2 Tm. 3:1.

Bintu byobyenda bibipila’ko bininge mu “mafuku a mfulo,” tukekala na mikenga mivule ya kwikwasha’mo na banabetu. Kadi tubwanya kukwasha banabetu mu malango ne ku mushipiditu. Muswelo umo bidi otubwanya kulonga namino i na kwisamba nabo biyampe pobāya ku Njibo ya Bulopwe. Tudi mu ntanda miyule mushikwa, mine ilengeja banabetu bazumbije mutyima bininge ne kwimona bu bampikwa kusanshibwa. O mwanda kitatyi kīya batutu ne bakaka ku kupwila, tusakanga kulonga byonso byotubwanya mwanda wa kwibalengeja beivwane bu basanshibwe, batūkijibwe mutyima, kadi bakingwe. Bakulumpe babwanya kwikala bu kinyemeno ku boba bōminina makambakano mu kipwilo nansha bimpumpu bya kyelekejo. Mu bitatyi bya bimpengele nansha bya bundapi bwa bukidibukidi, bakulumpe bakwatanga’ko mpangiko ya kuleta bukwashi mu muswelo mupotoloke. Kadi baletanga bukwashi bwa ku mushipiditu. Batutu ne bakaka mu kipwilo babwanya kupēlelwa kufwena mukulumpe shi uyukene bu muntu ulumbwa, wa lusa, kadi uteja bakwabo na mutyima umo. Ne kadi ino ngikadila ikwashanga bakwabo beivwane bu batebwe mutyima; kino kibalengejanga bapēlelwe kulonda bwendeji bwa mu Bible buleta mukulumpe.—1 Ts. 2:​7, 8, 11. w24.06 p. 29 mus. 12-13

[Kaelēlepo] kunyuma nansha wandi Mwana mwine.—Loma 8:32.

Ketufwaninwepo kulanga’mba Leza byadi mwinē bukomo bonso, kabwanyapo kwiivwana biyampe nansha bibi! Byotwāpangilwe mu kyelekejo kya Leza na bukomo bwa kwiivwana biyampe nansha bibi, o mwanda i byendele’mo kulanga’mba Yehova nandi wiivwananga biyampe nansha bibi. Bible ulombola’mba tubwanya ‘kumusanshija’ ne ‘kumufītyija mutyima.’ (Ñim. 78:​40, 41) Yehova nandi wēivwene bibi bininge paāmwene wandi Mwana ususulwa bibibibi ne kwipaibwa na bantu bampikwa bwine Leza! Kinkūlwa kitufundija’mba i kutupu muntu witusenswe na mwitusanshilwe Yehova—ekale mubutule wa pabwipi bininge nansha mulunda netu muswedibwe. (Loma 8:​32, 38, 39) Na bubine Yehova witusenswe bininge kutabuka ne motwisanshilwe batwe bene. Le usakanga kwikala’ko nyeke? Yehova ye mwine usakanga bininge amba wikale’ko nyeke. Lelo usakanga kulekelwa bubi bobe? Yehova ye mwine usakanga bininge kukulekela. Inoko kintu’tu kyaetulomba i kwitabija kyabuntu kyandi kya ku bitupu na kulombola lwitabijo mwadi ne kumukōkela. Bine, kinkūlwa i kilomboji kikatampe kya buswe bwa Leza.—Mus. 3:11. w25.01 p. 22-23 mus. 8-9

Tadijai’nka kutadija byobya bitabijibwa na Mfumwetu.Ef. 5:10.

Batwe bonso kitatyi kimo tukwatanga butyibi mungya byotumona, byotwivwana, ne motwiivwanina mu ngitu. Inoko byobya byotumona ne byotwivwana bibwanya kwitongola. Kadi nansha shi kebitongwelepo, shi tunanga enka na kumona na meso kete tubwanya kufula ku kusūla kiswa-mutyima kya Leza nansha madingi andi. (Mus. 11:9; Mat. 24:​37-39) Inoko shi tunanga na lwitabijo tukakwata butyibi ‘bwitabijibwa na Mfumwetu.’ Kulonda madingi a Leza kuketupa ndoe ya mutyima ne nsangaji ya bine. (Ñim. 16:​8, 9; Isa. 48:​17, 18) Kadi shi twendelele kunanga na lwitabijo, tukamona būmi bwa nyeke mu mafuku a kumeso. (2 Ko. 4:18) Le tukayuka namani shi tunañanga na lwitabijo nansha na kumona na meso? Tala bino bipangujo bibwanya kwitukwasha: Le i bika bituludikanga potukwata butyibi? Le tuludikwanga enka na bintu byotumona? Nansha le tuludikwanga na kikulupiji kyetu mudi Yehova ne mu madingi andi? w25.03 p. 20-21 mus. 3-4

Ikalai mu ndoe banwe bene na bene.—1 Ts. 5:13.

Batwe bonso tudi na mwingilo wa mvubu wa kwingila pa kulengeja paladisa ya ku mushipiditu ikale ikoka bantu bakwabo. Tubwanya kuvuija uno mwingilo na kwiula Yehova. Aye kaningilangapo bantu batwele mu bulongolodi bwandi. ‘Ukokelanga’ bantu kwadi na kanye. (Yoa. 6:44; Yel. 31:3) Bantu ba mutyima muyampe befunda ngikadila milumbuluke ya Yehova ne bumuntu bwandi bulumbuluke, bakokelwanga kwadi. Le i muswelo’ka otubwanya kukokela bantu mu paladisa ya ku mushipiditu, kupityila ku ngikadila yetu milumbuluke ne mwiendelejo wetu muyampe? Muswelo umo bidi i na kulongela batutu ne bakaka bintu na buswe ne kanye. Kitatyi kitanwa bapya ku kupwila kwetu, tusakanga bafule ku mulangwe na owa wāfudile’ko bantu ba kubulwa kwitabija batenwe ku kupwila mu Kodinda wa kala. Bānenene amba: “Bine Leza udi mu bukata mwenu.” (1 Ko. 14:​24, 25; Zek. 8:23) Nanshi tufwaninwe kulonda nyeke madingi a mu kisonekwa kyetu kya dyalelo. w24.04 p. 23-24 mus. 16-17