Kiluba
Kweji 9
/assets/ct/28ada02fb0/images/syn_placeholder_sqr.png
es26 p. 88-97

Kweji 9

Dya Bubidi, 1 Kweji 9

Kweji 9

Mwitompei nyeke shi mudi mu lwitabijo.—2 Ko. 13:5.

Tufwaninwe kulonga bukomo bwa kwikala bene Kidishitu batame ne kushala’bo nyeke. Pa kufikila’po ketufwaninwepo kwikulupila bipitepite. (1 Ko. 10:12) Tunenwe ‘kwitompa nyeke’ batwe bene pa kujingulula shi twendelelanga kutama. Mu mukanda wandi ku bene Kolose, mutumibwa Polo wālombwele’mo monka kamweno kadi mu kushala nyeke batame. Nansha byobādi bene Kidishitu bakulwa-kala, Polo wēbadyumwine batadije kutyina bakaponena mu dikinga dya mulangilo wa ino ntanda. (Kol. 2:​6-10) Kadi Epafalasa mwine wādi uyukile biyampe bantu ba mu kino kipwilo, wāendelele kulomba’mba “bekale babwane” nansha batame. (Kol. 4:12) Le kino kitufundija bika? Ba Polo ne Epafalasa bāivwanije amba pa kushala nyeke batame bilomba kulonga bukomo ne kukwashibwa na Leza. Bādi bakimba’mba bene Kolose bekale nyeke bene Kidishitu batame, nansha shi batanwe na makambakano’ka. w24.04 p. 6-7 mus. 16-17

Yehova udi netu. Kemwakebatyinai.—Umb. 14:9.

Kutyina Yehova kushintulula kumusanswa bininge buswe buketulengeja tuleke kulonga kintu nansha kimo kimufītyija mutyima. Twikalanga na kipyupyu kya kuyuka kwishila kudi pa bukata bwa kyokya kyoloke ne kibi, ne kwishila kudi pa bubine ne bubela, mwanda wa kwitabijibwa na Yehova. (Nki. 2:​3-6; Bah. 5:14) Shi tutyina bininge bantu kupita’ko Leza, tubwanya kusāsuka mu bubine. Tubandaulei’ko kimfwa kya bamfumu 12 bākabelele ntanda yobālaile kupa bene Isalela kudi Yehova. Kityino kya batubedibedi dikumi kyobātyinine bene Kenani, kyāikele kikomo bininge kutabuka buswe bobādi basenswe Yehova. Bāsapwidile banababo bene Isalela amba: “Ketubwanyapo kukanda kukalwa na boba bantu, mwanda i bakomo kwitupita.” (Umb. 13:​27-31) Na mumweno wa bumuntu, bene Kenani bādi bakomo. Kadi kunena namino kwādi kwa bine. Inoko kunena’mba bene Isalela kebabwanyapo kunekenya balwana nabo, i kwilwa’ko amba bādi na Yehova. w24.07 p. 9 mus. 5-6

Lelo Mutyibi wa ntanda yonso abulwepo kulonga byoloke?—Ngo. 18:25.

Le tudi na bubinga buyampe bwa kukulupidila’mba butyibi bonso bwa Yehova bwikalanga nyeke boloke? En-en! Monka mwāivwanijije’kyo Abalahama, Yehova i “Mutyibi wa ntanda yonso” mubwaninine, wa tunangu, ne wa lusa. Yehova i mufundije wandi Mwana ne kumupa kiselwa kya kutyibila bantu bonso mambo. (Yoa. 5:22) Ba Tata ne Mwana babwanya kuyuka bidi mu mutyima wa muntu ne muntu. (Mat. 9:4) Bakalonga “byoloke” mu mwanda ne mwanda! Tusumininwei kukulupila Yehova ne butyibi bonso bwakwata. Tuyukile amba ketubwenyepo bisakibwa bya kutyibilañana mambo—aye ye ubwenye’byo! (Isa. 55:​8, 9) Nanshi tushiyei myanda na kikulupiji kyetu kyonso mu makasa andi ne a wandi Mwana, Mulopwe umwekeja mu muswelo mubwaninine boloke bwa Shandi ne lusa lwandi.—Isa. 11:​3, 4w24.05 p. 7 mus. 18-19

Yehova ushikilwe muntu wa buzazangi, ino upwananga bulunda bwa pa mutyima na bantu boloke swā.—Nki. 3:32.

Tubwanya kwifunda kamweno kadi mu kwikala na mutyima wampikwa budimbidimbi ku kwitana kubajinji kwa Yesu na Natanela. Fidipa pawāendele na mulunda nandi Natanela kudi Yesu, kwālongekele kintu kya kutendelwa. Nansha Yesu byaādi ketene kashā na Natanela, wānenene amba: “Talai, mwine Isalela wa binebine wampikwa bongojani nansha dimo munda mwandi.” (Yoa. 1:47) Yesu wāmwene kubulwa budimbidimbi kwa pa bula mudi Natanela. Natanela wādi muntu wampikwa kubwaninina pamo’nka bwa batwe. Inoko wādi muntu wampikwa budimbidimbi mu bintu byonso. Yesu wāsangedile ino ngikadila ya Natanela ne kumufwija’ko. Bintu bivule bilombwa pa kusangaja Yehova bidi mu Lwimbo lwa Mitōto lwa 15, bīsambila pa muswelo otwikele na bantu bakwabo. Ñimbo ya Mitōto 15:3 ishilula’mba mweni wa mu pema wa Yehova “kavubakanyangapo myanda na ludimi lwandi, kaloñangapo mukwabo kintu kibi, kadi kafutululangapo balunda nandi.” Kwingidija bibi binenwa byetu mu uno muswelo kubwanya kusanshija bininge bakwetu.—Yak. 1:26. w24.06 p. 10 mus. 7, 9; p. 11 mus. 10

A Mfumwetu, ne bandemona bene badi betukōkela pa kutela dijina dyobe.—Luka 10:17.

Shi wi mwiteakanye senene, kukaselapo mutyima kūlu powisamba na bantu. Yesu wākweshe bandi bana ba bwanga beteakanye kumeso kwa kwibatuma mu busapudi. (Luka 10:​1-11) Bana ba bwanga ba Yesu byobāingidije byāebafundije, bābwenye kulonga bintu bivule biyampe. Ne kino kyēbaletele nsangaji. Le i muswelo’ka otubwanya kwiteakanya pa kwenda mu busapudi? Tufwaninwe kulangulukila pa bubine botukasapula ne pa muswelo wa kwibunena mu byetu bishima. Kadi i biyampe tubadikile kulangulukila pa miswelo ibidi nansha isatu ibwanya kulondolola bantu ba mu wetu mwaba, ne kuyuka mwa kulondolwela ku mwanda ne mwanda. Kupwa kitatyi kyotwisamba na bantu, tubwanya kulonga bukomo bwa kutūkija mutyima, kumungamunga, ne kwisamba bya bulunda. w24.04 p. 16 mus. 6-7

A Yehova Leza wetu, abe wi mufwaninwe kupebwa ntumbo ne bulēme ne bukomo, mwanda wapangile bintu byonso.—Kus. 4:11.

Bubinga bukatampe bwitulengejanga tusapule myanda miyampe i buswe botusenswe Yehova Leza ne dijina dyandi dijila. Tumonanga mwingilo wetu wa busapudi bu muswelo wa kutendela Leza otusenswe. Twitabije na mutyima wetu onso amba Yehova Leza i mufwaninwe kupebwa ntumbo, bulēme, ne bukomo na batōtyi bandi ba lulamato. Tumupanga ntumbo ne bulēme kitatyi kyotusapwila bantu bakwabo bubinga bukulupilwa bwa amba aye “wapangile bintu byonso,” ne amba shi tudi’ko i pa mwanda wa kiswa-mutyima kyandi. Tumupanga bukomo bwetu potwingidija kitatyi kyetu, bukomo bwetu, ne bintu byotudi nabyo mwanda wa kusapula ne pa mfulo mungya motubwaninya. (Mat. 6:33; Luka 13:24; Kol. 3:23) Na bubine, tusenswe kwisamba myanda ya Leza wetu otusenswe. Kadi buno buswe bwitutononanga tusapwile bantu bakwabo dijina dyandi ne ngikadila yandi. w24.05 p. 17 mus. 11

Upalanga mpalo boba bamukimba na mikeketo.—Bah. 11:6.

Yehova witupanga ndoe ne kuloelelwa tamba’nka pano kadi uketupa būmi bwa nyeke mu mafuku a kumeso. Tubwanya kutūla kikulupiji kyetu mwadi amba usakanga kadi udi na bukomo bwa kwitupala mpalo. Kadi kino kikulupiji kitukwashanga tuvudilwe nyeke bya kulonga mu mwingilo wandi, monka mwālongele’byo bengidi ba Leza ba kikōkeji ba pa kala. Kino kyo kyālongele ne Temote mu myaka katwa kabajinji. (Bah. 6:​10-12) Temote wākulupile mudi Leza mūmi. (1 Tm. 4:10) Kino kyo kyāmulengeje engidile bininge Yehova ne bakwabo. Muswelo’ka? Mutumibwa Polo wāmunenene elumbulule mu mwanda utala kwikala mutangi ne muneni wa mu bantu bavule. Kadi Temote wādi unenwe ne kushiya kimfwa kiyampe mu lwitabijo, ku bankasampe ne batame. Ne kadi wāpelwe mingilo mikomo, mwine mwādi mubadilwa kuleta madingi masumininwe ino kadi a buswe ku boba bādi basakilwa’o. (1 Tm. 4:​11-16; 2 Tm. 4:​1-5) Temote wādi ukulupile amba Yehova ukamupala mpalo.—Loma 2:​6, 7w24.06 p. 22-23 mus. 10-11

Yehova wadi udyumuna’nka kudyumuna Isalela ne Yuda kupityila kudi bapolofeto bandi bonso.—2 Ba. 17:13.

Yehova wāingidije divule bapolofeto bandi mwanda wa kudyumuna ne kulemununa bantu bandi. Kimfwa, Leza wānenene kupityila kudi Yelemia amba: “Abe Isalela mushetemuke, joka . . . Nkikemutalepo munshi na bukalabale, mwanda ami ne wa lulamato . . . Nkikekalapo na nsungu nyeke. Itabija’tu mambo obe, mwanda ubatombokela Yehova Leza obe.” (Yel. 3:​12, 13) Yehova wānenene kupityila kudi Yoela amba: “Jokelai kondi na mityima yenu yonso.” (Yoe. 2:​12, 13) Wāsoñenye Isaya asapwile bantu amba: “Talulai bilongwa byenu bibi ku meso ami; lekai kulonga bibi.” (Isa. 1:​16-19) Kadi Yehova wāipangwile kupityila kudi Ezekyele amba: “Le ami nsangelanga lufu lwa mubi? . . . Le nkisakangapo avundamine mashinda andi amba ashale mūmi? Ami nkisangelangapo lufu lwa muntu nansha umo, . . . nanshi jokai amba mwikale bōmi.” (Ezk. 18:​23, 32) Yehova usangalanga pamona bantu besāsa mwanda usakanga bendelele kwikala bōmi, ko kunena’mba nyeke ne nyeke! w24.08 p. 9 mus. 5-6

Kisonekwa kyonso i kisonekejibwe na mushipiditu wa Leza kadi i kya kamweno.—2 Tm. 3:16.

Yehova upanga bantu bandi bonso byakudya bya ku mushipiditu bya bumeni, wibendeja ne kwibakinga. Muswelo ulombolanga’mo Yehova amba kadipo na mboloji, i na kulengeja bantu bonso pano pa ntanda bekale na Bible. Bisonekwa Bijila byālembelwe dibajinji mu ndimi isatu: Kihebelu, Kialamia, ne Kingidiki. Le i enka boba babwanya kutanga ndimi mibajinji yālembelwe’mo Bible badi mu kipwano kya pabwipi na Yehova kutabuka boba kebabwanyapo kwiitanga? Aa. (Mat. 11:25) Yehova ketwitabijangapo pa mwanda wa masomo otufundile nansha ndimi yotwisamba. Pa kyaba kya kupāna tunangu twandi enka ku boba bafundile bininge, inoko Yehova upānanga’to ku bantu bonso pano pa ntanda ekale i bafunde bininge nansha kebafundilepo. Bible Kinenwa kyandi kya ku bukomo bwa mushipiditu, i mwalamunwe mu ndimi tununu ne tununu; mu uno muswelo, bantu ba ntanda yonso i babwanye kuyuka bufundiji budi’mo ne muswelo wa kupwana nandi.—2 Tm. 3:​16, 17. w24.06 p. 6-7 mus. 13-15

Kusalwa [kwa Yelusalema] kubafwena.—Luka 21:20.

Konakanibwa kwa ngikadilo ya bintu ya Bayuda kwālaile Yesu, kwādi ke kudi pabwipi. Bene Kidishitu bādi banenwe kwingidija kitatyi kyēbashadile’ko mwanda wa kuningija lwitabijo lwabo ne kūminina. (Bah. 10:25; 12:​1, 2) Netu ketusa kufikilwa na kyamalwa kikatampe kupita kyokya kyāfikīle bene Kidishitu Bahebelu. (Mat. 24:21; Kus. 16:​14, 16) Tala madingi amo āletele Yehova mwanda wa kukwasha bano bene Kidishitu, mene abwanya netu kwitukwasha. Mutumibwa Polo wākankamikile banababo mu lwitabijo babandaule bininge Kinenwa kya Leza. (Bah. 5:14–6:1) Polo wāingidije Bisonekwa bya Kihebelu, ne kushintulula mwanda waka muswelo wādi utōta bene Kidishitu wādi mutabuke muswelo wādi utōta Bayuda. Polo wāyukile amba kuvudija buyuki ne kwivwanija senene bubine, kwādi kwa kukwasha bano bene Kidishitu bayuke ne kupela mfundijo ya bubela yādi ibwanya kwibalengeja baleke kwingidila Yehova. w24.09 p. 8-9 mus. 2-3; p. 10 mus. 6

Bine ne bine ponka Mfumwetu i musanguke.—Luka 24:34.

Bana ba bwanga ba Yesu bādi basakilwa kukankamikwa. Mwanda waka? Bamo bāshile mobo, bisaka, ne twabo twaji kebalonda Yesu kitatyi kyonso. (Mat. 19:27) Bakwabo nabo bāsuswilwe pa mwanda wa kwikala bandi bana ba bwanga. (Yoa. 9:22) Bēpēne uno muswelo mwanda bādi bakulupile amba Yesu i Meshiasa wālailwe. (Mat. 16:16) Inoko Yesu pa kwipaibwa, bāivwene njia mikatampe ne kutyumukwa mutyima mwanda kebādipo bayukile mobisa kwibekadila. Na bubine, Yesu wāivwanije amba i byendele’mo bandi bana ba bwanga bekale na njia pangala pa lufu lwandi. Kadi kāmwenepo kino bu kilomboji kya kubulwa lwitabijo. O mwanda enka’tu mu difuku dyaāsangukile, wāshilwile kukankamika balunda nandi. Kimfwa, wāmwekēle Madia mwine Makadala paādi udila ku kibundu kyandi. (Yoa. 20:​11, 16) Kadi wāmwekēle bandi bana ba bwanga babidi bādi benda ku Emese. Ne kadi wāmwekēle mutumibwa Petelo. w24.10 p. 13 mus. 5-6

[Ikalai beteakanye] mafuku onso kwishintulwila ku meso a muntu ense wimwipangula kine kyomwikadile na lukulupilo.—1 Pe. 3:15.

A bambutwile, kwashai wenu mwana abingije kine kyakulupidile mudi Umpangi. Mubwanya kukwasha wenu mwana na kubandaula nandi pamo bishinte bya pa jw.org bīsambila pa bupangi ne kwialamuna. Kupwa wenu mwana ubwanya kutonga’po myanda yabwanya kushintulwila bantu bakwabo pa kwibakwasha bevwanije amba Umpangi udi’ko. Mukankamikei ashintulwile muntu ukimba kwisamba nandi mu kīpi kadi mu muswelo upēla. Kimfwa, mukwabo wa mu kalasa ubwanya kunena’mba: “Ami nkulupile enka bintu byombwanya kumona, kadi nkyamwene Leza nansha dimo.” Nkasampe mwine Kidishitu ubwanya kulondolola’mba: “Fwatakanya’po wenda mu ditó kulampe bininge na bantu, ebiya ubamone njibo miyampe. Le kino kikavuluja bika? Shi ino njibo ilombola patōka’mba kudi muntu weyūbakile, kino kikulupija binebine amba kudi muntu wapangile diulu ne ntanda!” w24.12 p. 18 mus. 16

Le tunangu ketudipo ku batame, ne ñeni le keiyangapo pamo na būmi bulampe?—Yoba 12:12.

Batwe bonso tusakilwanga madingi pa kukwata butyibi bwa mvubu mpata mu būmi. Tubwanya kutambula ano madingi ku bakulumpe nansha ku bene Kidishitu bakwabo batame ku mushipiditu. Shi ke batame bininge kwitupita, ketufwaninwepo kumona madingi abo bu keakidipo na mvubu dyalelo. Yehova usakanga tuboile ñeni ku batame. Ke balāle myaka mivule kwitupa. Kino i kibalengeje bekale na bwino, ñeni, ne tunangu. Mu kitatyi kyāsonekelwe Bible, Yehova wāingidije bantu batame ba kikōkeji mwanda wa kukankamika ne kuludika bantu bandi. Kimfwa, twisambilei’ko padi Mosesa, Davida, ne mutumibwa Yoano. Bāikele’ko mu kitatyi kishile ne mu ngikadilo mishile bininge. Pobādi kebasa kufwa, bāletele madingi a tunangu ku bankasampe. Bano bana-balume bonso ba kikōkeji bākomeneje mvubu ya kukōkela Leza. Twikale bankasampe nansha batame, tubwanya kumwena mu kubandaula madingi abo.—Loma 15:4; 2 Tm. 3:16. w24.11 p. 8 mus. 1-2

Shi kemudilepo ngitu ya Mwanā muntu ne kutoma mashi andi, kemudipo na būmi munda mwenu.—Yoa. 6:53.

Mu mafuku a Noa, Leza wākankeje bantu kudya mashi. (Ngo. 9:​3, 4) Yehova wāpitulukile kino kijila mu bijila byaāpele bene Isalela. Muntu yense udya mashi wādi unenwe “kwipaibwa.” (Levi 7:​27, kunshi kwa dyani.) Yesu wākankamikile Bayuda bakōkele bijila byonso byēbapele Leza. (Mat. 5:​17-19) Nanshi ke byendele’mopo kulanga’mba wādi wa kukankamika kino kibumbo kya Bayuda kidye ngitu yandi minemine nansha kutoma mashi a mu mijilo yandi. Yesu wēsambile mu muneneno wa kyelekejo monka mwaālongele’byo mafuku kunyuma paēsambile na mwana-mukaji mwine Samadia amba: “Mema onkamupa . . . [akamupa] būmi bwa nyeke.” (Yoa. 4:​7, 14) Yesu kādipo ukimba kunena’mba mwana-mukaji mwine Samadia wādi wa kumona būmi bwa nyeke na kutoma’tu mema kampanda na ano atomibwa. Muswelo umo onka, kādipo ukimba kunena’mba kibumbo kya mu Kapanama kyādi kibwanya kumona būmi bwa nyeke na kudya ngitu yandi minemine ne kutoma mashi a mu mijilo yandi. w24.12 p. 9 mus. 4-6

Lambulai imbidi yenu ke kitapwa kyūmi, kijila, kitabijibwa na Leza, ke mingilo ikola na bukomo bwenu bwa kulanguluka kadi.—Loma 12:1.

Bana-balume bene Kidishitu kebafwaninwepo kwiula mumweno mubi udi na ino ntanda pa bana-bakaji. Mwanda waka? Bubinga bumo bidi i amba bilongwa byetu bitambanga ku byotulanga. Mutumibwa Polo wādyumwine bene Kidishitu mu Loma “[baleke] kwiula ino ngikadilo ya bintu.” (Loma 12:​1, 2) Polo paālembēle kipwilo mukanda, bimweka bu kyādi ke kije mu kushimikwa. Inoko binenwa bya Polo bilombola’mba bamo mu kipwilo bādi bakyendelela kulonda bibidiji ne mulangilo wa ino ntanda. O mwanda Polo wēbasoñenye bashinte mulangilo ne mwiendelejo wabo. Ano madingi atala ne balume bene Kidishitu dyalelo. Kya bulanda, kudi balume bamo baikele na mulangilo wa ino ntanda, bafikila enka ne mu kususula babo bakaji. w25.01 p. 9 mus. 4

Kumbai luombe lwa Leza lomulelele, pomwingila bu batadi.—1 Pe. 5:2.

Bakulumpe dyalelo i bavudilwe bya kulonga. I basapudi ba myanda miyampe. (2 Tm. 4:5) Bashiyanga kimfwa kiyampe na kusapula na bupyasakane, balongololanga mwingilo wa busapudi mu mwaba wa kyetu kipwilo, ne kwitufundija mwa kusapwila ne kufundija biyampe. Kadi bengilanga bu batyibi ba lusa ne bampikwa mboloji. Shi mwine Kidishitu walonga bubi bukatampe, bakulumpe baloñanga bukomo bwa kumukwasha mwanda wa alongolole kipwano kyandi na Yehova. Kadi enka mu kine kitatyi’kya, batanga mutyima ku kulama butōki bwa kipwilo. (1 Ko. 5:​12, 13; Ngt. 6:1) Dibajinji, bakulumpe bayukene bu bakumbi. (1 Pe. 5:​1-3) Banenanga mīsambo miteakanibwe senene imanine pa Bisonekwa, baloñanga bukomo bwa kuyuka muntu ne muntu mu kipwilo, ne kulonga bupempudi bwa bukumbi. Kadi kutentekela pa biselwa byabo bikwabo, bakulumpe bamo bengilanga ku mwingilo wa lūbako ne kulongolola Mobo a Bulopwe, kuteakanya bitango, mu Makomite Atala Myanda ya Lupitalo, ne mu Bisumpi bya Bapempula Babela. Bine, bakulumpe betwingidilanga bininge! w24.10 p. 20 mus. 9

Monka mufwilanga bonso mudi Adama, ne mudi Kidishitu namo mo monka, bonso bakapebwa būmi.1 Ko. 15:22.

Mu Bible, kishima “kupandijibwa” kufunkila pa kukutululwa nansha kutalulwa mambo, bine bikele’ko pa mwanda wa kinkūlwa kyāfutyilwe. Mutumibwa Petelo wānenene amba: “Muyukile amba ke na bintupo bibola, shi ndalama shi olo, byomwanyongolwelwe nabyo [kishima pa kishima i, “byomwakūdilwe; byomwapandijibwe”] ku wenu mwikadilo wa mu būmi wa bituputupu wemupyanikile bakulutuba benu. Ino i na mashi malēme, pamo bwa a kana ka mukōko ka kubulwa kakoba ne kampikwa dikeme, ke a Kidishitu kadi.” (1 Pe. 1:​18, 19; kunshi kwa dyani.) Tubwanya kunyongololwa ku lupusa lubi lwa bubi ne lufu pa mwanda wa kitapwa kya kinkūlwa. (Loma 5:21) Na bubine, tudi na bubinga buyampe bwa kufwijija’ko bininge ba Yehova ne Yesu pa kwitupandija kupityila ku mashi malēme, nansha būmi bwa Yesu. w25.02 p. 5 mus. 15-16

Wa nsangaji i muntu wilamine nyeke.—Nki. 28:14.

Le i muswelo’ka otubwanya kwilama? Tubandaulei’ko ñeni yotubwanya kuboila kudi nsongwalume wisambīlwe’po mu Nkindi shapita 7. Wālongele busekese na mwana-mukaji wa busekese. Vese 22 witulombola’mba uno nsongwalume wāmulondele ‘ponka na ponka.’ Inoko monka mulombwela’kyo mavese abadikile, wālongele bintu bivule byāmufikije bityebitye ku kulonga bubi. Le i bika byāmufikije ku kulonga bubi? Dibajinji, “wadi upita mu dishinda kubwipi na difinko dya [mwana-mukaji wa busekese]” ku kyolwa. Kupwa, wāenda dya ku yandi njibo. (Nki. 7:​8, 9) Ebiya paāmwene mwana-mukaji, kāmusāsukilepo. Inoko, aye wāitabija mififyo yandi, ne kumuteja paādi umusapwila myanda ya bitapwa bya kipwano byaālambwile, padi mwanda wa kumulengeja alange amba ke muntupo mubi. (Nki. 7:​13, 14, 21) Shi uno nsongwalume kālongelepo bino bintu byonso bya kubulwa tunangu, wādi wa kwepuka ditompo dya kulonga bibi ne kuleka kulonga bubi. w24.07 p. 16 mus. 8-9; p. 19 mus. 19

Mulekelei na mutyima tō ne kumusenga.—2 Ko. 2:7.

Yehova katalengapo kilomonyeka bubi bukatampe mu bantu bandi. Bamo babwanya kulanga’mba Yehova byadi wa lusa, ubwanya kuleka mu kipwilo kipya-mambo wa kubulwa kwisāsa, inoko aye kalombolangapo lusa lwandi mu uno muswelo. Bine Yehova i Leza wa lusa, inoko ke wa kilomonyekapo; kadi kashintangapo misoñanya yandi. (Yude 4) Na bubine, kuleka nonga-bibi mu kipwilo kekwadipo kwa kwikala nansha dimo bu lusa, mwanda kwadi kwa kutūla kipwilo kyonso mu kyaka. (Nki. 13:20; 1 Ko. 15:33) Inoko, tubefunde amba Yehova kasakengapo muntu nansha umo oneke. Usakanga kupandija bantu ponso pobibwanika. Ulombolanga lusa ku bantu bashinta mulangilo wabo ne kusaka kulongolola kipwano kyabo nandi. (Ezk. 33:11; 2 Pe. 3:9) O mwanda kitatyi kyēsāshile muntu wa mu Kodinda ne kuleka mwiendelejo wandi mubi, Yehova wāingidije mutumibwa Polo mwanda wa kushintulwila kipwilo amba uno muntu ufwaninwe kulekelwa ne kwitabijibwa mu kipwilo. w24.08 p. 17 mus. 7; p. 18-19 mus. 14-15

Monka momwalongēle’byo umo wa mu batyetyetyetye wa mu bano banabetu, i amiwa omwalongēle’byo.—Mat. 25:40.

Mu kyelekejo kya mikōko ne bambuji, Yesu wisambila’mo pa butyibi bwa bantu badi na mukenga wa kukwatakanya banababo na Kidishitu bashingwe māni. (Mat. 25:​31-46) Pa “kyamalwa kikatampe,” ukatyiba buno butyibi kumeso’tu kwa divita dya Amakedona kushilula. (Mat. 24:21) Monka musansenyanga mukumbi mikōko mu bambuji, Yesu ukasansanya boba bakwatakanya na kikōkeji banababo bashingwe māni mu boba kebebakwatakanyapo. Bupolofeto bwa mu Bible bulombola’mba Yesu byadi mutyibi mutongwe na Yehova, ukatyiba mambo na boloke. (Isa. 11:​3, 4) Utalanga mwiendelejo, ngikadila, ne binenwa bya bantu—kubadila’mo ne muswelo obekele na banababo bashingwe māni. (Mat. 12:​36, 37) Ukayuka i bāni bakwatakenye banababo na Kidishitu ne mwingilo wabo. Muswelo umo bidi ukwatakanyanga mikōko banababo na Kidishitu i na kwingila nabo pamo mu mwingilo wa busapudi. w24.09 p. 20-21 mus. 3-4

Jingululai senene bintu byonso.—1 Ts. 5:21.

Tubwanya kujingulula’mba bintu byotwitabije i bya bine na kwibidingakanya na byobya binena Bible. Kimfwa, langulukila pa nkasampe kakulupilepo amba udi na mvubu ku meso a Yehova. Le ufwaninwe’tu kwitabija uno mulangwe amba i wa bine? Aa, ufwaninwe ‘kujingulula senene bintu byonso’ na kwivwanija milangwe ya Yehova pa uno mwanda. Potutanga Kinenwa kya Leza “twivwananga” Yehova wisamba netu. Inoko pa kwivwanija milangwe yandi ku kipangujo kampanda bitulomba kulonga bukomo. Mu butangi bwetu bwa Bible tunenwe kutanga myanda iketukwasha tutane malondololo ku kipangujo kyetu. Tubwanya kulongela bukimbi pa mwine mwanda’wa na kwingidija mabuku alupwilwe na bulongolodi bwa Yehova. (Nki. 2:​3-6) Tubwanya kulomba Yehova etuludike potulonga bukimbi ne kwitukwasha tutane milangwe yandi ku kipangujo kyetu. Kupwa tubwanya kukimba misoñanya ya mu Bible ne myanda ya kamweno ikwatañene na ngikadilo yotudi’mo. w24.10 p. 25 mus. 4-5

[Buswe] kebukimbangapo tumweno twa abo bwine.—1 Ko. 13:5.

Yehova kakeselapo nansha dimo bukomo bwa muntu wa mitatulo nansha wa kwisakila. (1 Ko. 10:​24, 33; 13:4) Kyaba kimo, enka ne balunda ba pabwipi ba Yesu bāsakile kwikala na madyese na kukanina kubi. Tala kimfwa byālongele batumibwa babidi ba Yesu—ba Yakoba ne Yoano. Bālombele Yesu ebape kifuko kya bulēme mu Bulopwe bwandi. Yesu kēbatendelepo pa ino milangwe ya kwisakila. Inoko wāsapwidile batumibwa bonso 12 amba: “Yewa ense usaka kwikala mukatampe mu bukata mwenu ufwaninwe kwikala mwingidi wenu, kadi yewa usaka kwikala mubajinji mu bukata mwenu ufwaninwe kwikala umpika wa bonso.” (Mako 10:​35-37, 43, 44) Batutu bakimba kwikala bengidi ba mingilo na kukanina kuyampe—ko kunena’mba kwingidila bakwabo—bakakwasha bininge kipwilo.—1 Ts. 2:8. w24.11 p. 15-16 mus. 7-8

Pa badingidi bavule kudi kufikidila.Nki. 15:22.

Shi ketukwata butyibi, buswe buketutonona tukimbe ‘kamweno ka mukwetu’ ne kwikala na butūkanye. (1 Ko. 10:​23, 24, 32; 1 Tm. 2:​9, 10) Mu uno muswelo, tukakwata butyibi bulombola’mba tusenswe bakwetu kadi twibalēmekele. Shi kokwata butyibi bukatampe, langulukila pa bintu byonso byonenwe kulonga pa kwibufikidija. Yesu wētufundije ‘kubala lupeto lwa kujimija.’ (Luka 14:28) Nanshi bandaula kitatyi, lupeto, ne bukomo bokasakilwa pa kufikidija butyibi bokwata. Kyaba kimo, ubwanya kwisamba na ba mu kyobe kisaka mwanda wa uyuke bintu bifwaninwe kulonga muntu ne muntu mu kisaka mwanda wa kufikidija butyibi bobe. Mwanda waka bidi na mvubu kulonga namino? Padi kulonga namino kukakukwasha ujingulule amba ufwaninwe kujadika butyibi bobe nansha kwibushinta. Kadi kitatyi kyowisamba na ba mu kyobe kisaka ne kuteja milangwe yabo, bakakukwasha ukwate butyibi buyampe. w25.01 p. 18-19 mus. 14-15

Sepelelai ne [kusangala].—Isa. 65:18.

Isaya ulombola bubinga botufwaninwe ‘kusepelela ne kusangala’ mu paladisa ya ku mushipiditu. Yehova ye utūdile’ko ino paladisa ya ku mushipiditu. (Isa. 65:​18, 19) Nanshi ke kya kutulumukapo shi Yehova witwingidijanga mwanda wa kukwasha bantu batambe mu malongolodi a ino ntanda mwine mokebebafundijangapo bubine butala padi Leza, ne kwibakwasha bekale mu paladisa yetu milumbuluke ya ku mushipiditu! Tusepelelanga pangala pa madyese otudi nao pa kwikala kotwikele mu bubine. Ne kino kitulengejanga tusapwile’o bantu bakwabo. (Yel. 31:12) Kadi tufwijanga’ko ne kusepelela pangala pa lukulupilo lotudi nalo pa mwanda wa kwikala kotwikele mu paladisa ya ku mushipiditu. Bible i mulaye amba ‘tukobakanga mobo ne kwikala’mo, ne kudima madimi a mañanza ne kudya bipa byao. Ketukaputumapo na mingilo bya bitupu, mwanda tukeselwa na Yehova.’ I mwitulaye kwitupa būmi buyampe kadi bwa mutyima-ntenke, bwine budi na kitungo. Uyukile bisakibwa bya umo kadi “[ukavuija] bisaka mutyima wa bintu byonso byūmi.”—Isa. 65:​20-24; Ñim. 145:16. w24.04 p. 22-23 mus. 11-12

Dibwe dyami dikomo, ne kinyemeno kyami, i Leza.—Ñim. 62:7.

Tulekanga Yehova ekale Dibwe dyetu kitatyi kyotukulupila mwadi bya binebine. Tukulupile amba shi tumukōkele enka ne mu bitatyi bya makambakano, tukamwena’mo byabuyabuya. (Isa. 48:​17, 18) Kitatyi kyotwimwena bukwashi bwandi, kikulupiji kyetu mwadi kiningilanga’ko. Mu uno muswelo, tuteakanibwanga senene mwa kulwila na byamalwa byotubwanya kunekenya enka na bukwashi bwa Yehova. Yehova i mwimanije kadi kajinangapo pamo’nka bwa dibwe dikatampe. Umwekejanga ngikadila yandi mu muswelo umo onka kadi kashintangapo mpango yandi. (Mal. 3:6) Pāmutombokēle ba Adama ne Eva, Yehova kāshintyilepo mpango yandi pa bantu. Monka mwālembele’byo mutumibwa Polo, Yehova “kabwanyapo kwituna aye mwine.” (2 Tm. 2:13) Kino kishintulula’mba ekale kulongeke bika, nansha shi bantu balonge bika, Yehova kakashintapo ngikadila yandi, mpango yandi, nansha misoñanya yandi. Byotuyukile amba Leza kashintangapo, tukulupile amba uketupandija ne kwitukwasha mu bitatyi bya makambakano.—Ñim. 62:​6, 7w24.06 p. 27-28 mus. 7-8

Muntu mufyame wa mutyima . . . [i] wa bulēme bukatampe.—1 Pe. 3:4.

Shi mwinangilanga, le i bika bikemukwasha mukwate butyibi bwa kwisonga nansha kuleka kwisonga? I kwiyuka biyampe. Ye uno wayukile’ko myanda kampanda pa uno muntu kumeso kwa kushilula kwinangila. Inoko pano udi na mukenga wa kuyuka “muntu mufyame wa mutyima.” Pomwinangila ubwanya kuyuka mwikadile kipwano kyandi na Yehova, bumuntu bwandi, ne byalanga. Mu kupita kwa kitatyi, ufwaninwe kutana kilondololwa ku kino kipangujo: ‘Le uno muntu ukekala mwinē pami muyampe?’ (Nki. 31:​26, 27, 30; Ef. 5:33; 1 Tm. 5:8) ‘Le tubwanya kwisanswa ne kwita mutyima mobifwaninwe? Le tubwanya kutyumwina mu manwi bukōkekōke bwa umo ne umo?’ (Loma 3:23) Pomwenda mwiyuka, vuluka’mba: Kuyuka’mba mwifwaninwe, kekwimaninepo pa kumona mu myanda momwiifwene, inoko kwimanine pa muswelo omutyumwina mu manwi kwishila kudi pa bukata bwenu. w24.05 p. 27 mus. 5

Napi Yehova mambo.—2 Sa. 12:13.

Mulopwe Davida wālongele bubi bukatampe. Inoko mupolofeto Natana paāmulombwele mwēivwanine Yehova pa bubi bwandi, Davida wēsāshile na kwityepeja. (Ñim. 51:​3, 4, 17, bilembwa bya kūlu) Mulopwe Hezekia nandi wālongele bubi ku meso a Yehova. (2 Bi. 32:25) Inoko pamo bwa Davida, Hezekia wēsāshile na kwityepeja. (2 Bi. 32:26) Ku mfulo, Yehova wāmumwene bu mulopwe wa kikōkeji mwine “wadi ulonga nyeke byoloke.” (2 Ba. 18:3) Le i ñeni’ka yotuboila’ko? I ya amba tunenwe kwisāsa bubi bwetu ne kulonga bukomo bwa kuleka kujokela’mo. Le tunene namani shi bakulumpe pa kipwilo abetudingila mu mwanda umweka na mutyetye? Ketufwaninwepo kumona’mba Yehova nansha bakulumpe kebakitusenswepo. Enka ne balopwe bayampe ba Isalela bāpelwe madingi ne kulemununwa. (Bah. 12:6) Kitatyi kyobetulemununa, tufwaninwe (1) kwitabija na kwityepeja, (2) kushinta popa pafwaninwe kushinta, ne (3) kwendelela kwingidila Yehova na mutyima wetu onso. Shi twisāse bubi bwetu, Yehova uketulekela.—2 Ko. 7:​9, 11. w24.07 p. 21 mus. 8; p. 22 mus. 9, 11

Fundulai muntu mubi mu bukata mwenu.—1 Ko. 5:13.

Nonga-bibi ufundulwanga mu kipwilo shi kesāshilepo pa kupwa kwa bakulumpe kulonga bukomo bwa kumukwasha misunsa mivule. (2 Ba. 17:​12-15) Bilongwa byandi bilombola’mba kasakilepo kukōkela mbila ya Yehova. (Kup. 30:​19, 20) Kwelwanga musapu wa kuyukija kipwilo amba kakidipo Kamoni wa Yehova. Kitungo kya uno musapu ke kufwijapo bumvu nonga-bibi. Inoko, i kukwasha kipwilo kilonde kidyumu kya mu Bisonekwa kya ‘kuleka kupwana’ na uno muntu, enka ne ‘kuleka kudya nandi’ kwine. (1 Ko. 5:​9-11) Buno bulombodi i buletwe pa bubinga buyampe. Mutumibwa Polo wālembele amba: “Kiyujo kityetye kitatulanga mukama onso.” (1 Ko. 5:6) Banonga-bibi ba kubulwa kwisāsa babwanya kuzozeja kusumininwa kwa boba balonga bukomo bwa kwiendeja mungya misoñanya myoloke ya Yehova.—Nki. 13:20; 1 Ko. 15:33. w24.08 p. 27 mus. 3-4

Mu byonsololo ngidi na bukomo kupityila kudi yewa unkomeja.—Fid. 4:13.

Ketubwanyapo kupa bakwetu bukomo na mupāninanga’bo Yehova. Inoko tubwanya kwibwingidija mwanda wa kwibakwasha. Kimfwa, tubwanya kukwasha batutu ne bakaka babela nansha banunu, na kwibengidila mingilo ya ku njibo nansha kwibendela ku nsoko. Tubwanya kukwasha’ko ku kukundula ne kulama Njibo ya Bulopwe. Kadi vuluka’mba binenwa bidi na bukomo. Le kudi muntu owavuluka ubwanya kukankamikwa shi ubamufwija’ko? Lelo kudi muntu oyukile usakilwa kusengibwa? Shi i amo, longa bukomo bwa kusapwila yao muntu amba umutele mutyima. Ubwanya kumunangila, kumwita ku telefone, kumutumina mukanda, nansha musapu. Kokazumbija mutyima bininge pa bya kunena. Binenwa’tu bityetye bitamba ku mutyima padi byo bisakilwa tutu nansha kaka pa kushadila’ko wa kikōkeji, nansha kwikala na mumweno muyampe pa ngikadilo yadi’mo.—Nki. 12:25; Ef. 4:29. w24.09 p. 28 mus. 8-10

Shi muntu ukimba kwikala mutadi, nabya usakanga mwingilo mulumbuluke.—1 Tm. 3:1.

Shi wingilanga bu mwingidi wa mingilo pano kepadi kitatyi kampanda, ye uno uloñanga bukomo bwa kubwanya bisakibwa bya kwingila bu mukulumpe. Lelo ukimbanga kwingila uno “mwingilo mulumbuluke”? Le i mwingilo’ka wingilanga mukulumpe? Utangidilanga mwingilo wa busapudi, wingilanga bininge mwanda wa kukumba ne kufundija, ne kūbaka kipwilo na binenwa ne kimfwa kyandi. O mwanda mwine Bible utela bakulumpe bengila bininge bu “bantu bu byabuntu.” (Ef. 4:8) Le i muswelo’ka okokeja kubwanya bisakibwa bya kwingila bu mukulumpe? Kubwanya bisakibwa bya kwingila bu mukulumpe i kwishile na kubwanya bisakibwa bya kusokola kaji. Divule pa kusokola kaji, kyosakilwa’tu i kwikala na bwino bukimba mwinē kaji. Inoko shi usaka kutongwa bu mukulumpe, kunenwepo’tu enka kwikala na bwino bwa kusapula ne kufundija. Unenwe kubwanya bisakibwa bya mu bisonekwa bilombwa ku bakulumpe bidi mu 1 Temote 3:​1-7 ne mu Tetusa 1:​5-9. w24.11 p. 20 mus. 1-3