Tumwenanga kala mu kinkūlwa kya Kidishitu. Kimfwa kupityila ku kinkūlwa, Yehova witulekelanga bubi bwetu. Aye kanenwepo’nka kwitulekela. Ino nansha nankyo, usakanga kwitulekela. (Ñim. 103:​3, 10-13) Bantu bamo babwanya kulanga’mba, kebafwaninwepo kulekelwa na Yehova. Shako batwe bonso ketufwaninwepo kulekelwa. Mutumibwa Polo wānenene amba ‘kafwaninwepo nansha kwitwa bu mutumibwa,’ mwanda ‘wādi upangapanga kipwilo kya Leza.’ Kupwa wābweja’ko amba: “Pa kanye ka ku buntu bitupu ka Leza kendi mongikadile’mu.” (1 Ko. 15:​9, 10) Shi tubesāsa bubi bwetu, Yehova witulekelanga. Mwanda waka? Ke pa mwandapo wa amba twi bafwaninwe kulekelwa na Yehova, ino i mwanda witusenswe. Shi uzumbijanga mutyima ne kulanga’mba kufwaninwepo kulekelwa, vuluka’mba Yehova kāletelepo kinkūlwa pa mwanda wa bantu babwaninine, inoko i pa mwanda wa banonga-bibi besāsa.—Luka 5:32; 1 Tm. 1:15. w25.01 p. 26-27 mus. 3-4

Ketubwanyapo kwikala na lupusa pa bitunena bantu bakwabo nansha byobetulonga, inoko tubwanya kwikala na lupusa pa muswelo otulonga’po kintu. Kadi divule muswelo muyampe wa kulonga’po kintu i kulekela. Mwanda waka? Mwanda tusenswe Yehova kadi tusakanga kwikala na lulekelo. Shi twendelele kuloba ne kulekela mpika, tudi pamo bwa batwe balonga bya bulembakane kadi tubwanya enka ne kususuka ku ngitu. (Nki. 14:​17, 29, 30) Kitatyi kyotutalula kīji, tulengejanga mutyima wetu uleke kujondwa na bululu. Kadi twilongelanga batwe bene kintu kiyampe—ko kunena’mba tulekanga kulangulukila pa mwanda’wa ne kusangela monka būmi bwetu. Le i muswelo’ka obwanya kukomena bulobo? Muswelo umo bidi i na kwitūdila’ko kitatyi kya kukoma mu malango. Pa kupwa kundapwa, muntu wadi mwilopole bininge usakilwanga kitatyi pa kukoma ku ngitu. Ne batwe netu tubwanya kusakilwa kitatyi pa kukoma mu malango kumeso kwa kulekela na mutyima umo muntu witusanshije. (Mus. 3:3; 1 Pe. 1:22) Lomba Yehova akukwashe wikale na lulekelo. w25.02 p. 16-17 mus. 8-11

Muno mubadilwa kwisāsa, lwitabijo, kubatyijibwa, ne lusangukilo. (Bah. 6:​1, 2) Buno i bufundiji bumo bwa kyalwilo bwitabijanga bene Kidishitu bonso. O mwanda mutumibwa Petelo wēsambīle pa buno bufundiji paādi usapwila kibumbo pa Pentekosa. (Bil. 2:​32-35, 38) Tufwaninwe kwitabija buno bufundiji bwa kyalwilo pa kwikala bana ba bwanga ba Kidishitu. Kimfwa, Polo wādyumwine amba yewa yense upela bufundiji bwa lusangukilo, upelanga lwitabijo lonso lwa bwine Kidishitu. (1 Ko. 15:​12-14) Inoko, ketufwaninwepo kwimanina’nka pa bufundiji bwa kyalwilo. Bino byakudya bikomo i bishile na lufundijo lubajinji, mwanda mu bino byakudya bikomo kemubadilwapo’tu enka bijila bya Yehova, ino i ne misoñanya yandi mine itukwasha twivwanije mulangilo wandi. Pa kumwena mu bino byakudya, tunenwe kwifunda Kinenwa kya Leza, kulangulukila’po, ne kulonga bukomo bwa kwingidija byotwifunda’mo. Potulonga namino, twifundijanga batwe bene mwa kukwatyila butyibi busangaja Yehova. w24.04 p. 5 mus. 12-13

Leza wāvulwije Yona’mba bene Nineva kebayukilepo “nansha kiyampe ne kibi kine.” (Yona 1:​1, 2; 3:10; 4:​9-11) Mwenda mafuku, Yesu wāingidije kino kimfwa mwanda wa kufundija mwikadile boloke bwa Yehova ne lusa lwandi. Le i mu ‘butyibi’ka mukemana’ bene Nineva? Yesu wādi wisambila pa “lusangukilo lwa butyibi” lwa kumeso. (Yoa. 5:29) Wādi wisambila pa wandi Umbikalo wa Myaka Kanunu, mwine mukasangulwa “boloke ne bakondame bene kumo.” (Bil. 24:15) Ku bakondame, luno lukekala “lusangukilo lwa butyibi.” Ko kunena’mba, ba Yehova ne Yesu bakebatala ne kulondelela mwiendelejo wabo ne muswelo obetaba ku bufundiji bobakafundijibwa. Shi mwine Nineva musangulwe wapele kwilunga ku butōtyi butōka, ukatyibilwa butyibi bwa kwipaibwa. (Isa. 65:20) Inoko boba bonso batonga kutōta Yehova na kikōkeji, bakatyibilwa mambo biyampe. Bakekala na kyepelo kya kwikala’ko nyeke!—Dan. 12:2. w24.05 p. 5 mus. 13-14

Yesu wālombwele mu muswelo mubwaninine mwikadile lusa lwa Shandi. (Yoa. 14:9) Kupityila ku binenwa ne bilongwa byandi, wālombwele amba Tata wandi wa lusa ne kanye usenswe bantu kadi usakanga kwibakwasha banekenye bulwi bobalwa na bubi. Yesu wākweshe bantu ba bubi bashinte mwiendelejo wabo ne kumulonda. (Luka 5:​27, 28) Yesu wādi uyukile byādi bimutengēle kumeso. Wāsapwidile misunsa mivule balondi bandi amba, ukabwa ne kwipaibwa ku mutyi. (Mat. 17:22; 20:​18, 19) Wāyukile amba kitapwa kyandi kikatalula bubi bwa ino ntanda. Kadi Yesu wāfundije amba pa kupwa kulambula būmi bwandi, ‘ukakokela bantu ba miswelo yonso’ kwadi. (Yoa. 12:32) Bantu ba bubi bādi ba kusangaja Yehova na kwitabija Yesu bu Mfumwabo ne na kulonda mu matabula andi. Shi bālongele namino, ku mfulo bādi ba ‘kukūlwa ku bubi.’ (Loma 6:​14, 18, 22; Yoa. 8:32) O mwanda Yesu wāitabije na mutyima tō ne na bukankamane kufwa lufu lusansa mwanda wa kwitukūla.—Yoa. 10:​17, 18. w24.08 p. 5 mus. 11-12

Langulukila pa moweivwanine powefundile dibajinji bubine bwa mu Kinenwa kya Leza. Wefundile amba Tata obe wa mūlu ukusenswe, usakanga wikale mu kisaka kya batōtyi bandi, i mulaye kutalula’ko misanshi ne masusu, ne amba ubwanya kwikala na lukulupilo lwa kwimona monka mu ntanda mipya na baswe bobe bafwile, ne bikwabokwabo. (Mako 10:​29, 30; Yoa. 5:​28, 29; Loma 8:​38, 39; Kus. 21:​3, 4) Buno bubine bwakusangeje bininge. (Luka 24:32) Wasenswe byowefundile, kadi wasakile kusapwila muntu ense buno bubine bulēme! (Dingakanya na Yelemia 20:9.) Shi tubasanswa bininge bubine bwa mu Bible, tusakanga kusapwila’bo bantu bakwabo. (Luka 6:45) Twiivwananga pamo bwa bana ba bwanga ba Yesu ba mu myaka katwa kabajinji bānenene amba: “Ketubwanyapo kuleka kwisamba bintu byotwamwene ne byotwaivwene.” (Bil. 4:20) Tusenswe bininge bubine, o mwanda tusakanga kusapwila’bo bantu bavule. w24.05 p. 15 mus. 5; p. 16 mus. 7

Batwe bantu ba Yehova tusapwilanga bantu bakwabo mwanda tusenswe Tata wetu wa mūlu, kadi tusakanga kwibakwasha bamuyuke. Inoko bakwabo bakolelwanga kutana nsangaji mu mwingilo wa busapudi. Mwanda waka? Bamo padi i ba bumvu bininge kadi ba kubulwa kwikulupila. Bakwabo bakolelwanga kwenda ku mobo a bantu kokebetyilwepo. Bangi nabo ye bano batyinanga’mba babwanya kwibapanga ku mobo. Padi bakwabo nabo i bafundijibwe kuleka kwikoleja na bantu. Bano batutu ne bakaka bakolelwanga kufwena bantu bokebebidilepo mwanda wa kwibasapwila myanda miyampe. Lelo kyaba kimo ukolelwanga kutana nsangaji mu busapudi pa mwanda wa uno mwiivwanino? Shi i amo, kokityumukwa mutyima. Kubulwa kwikulupila kobe kubwanya kwikala bu kilomboji kya amba wi mwityepeje, ne amba kusakengapo kukokela milangwe ya bantu bakwabo podi, kadi kusakengapo kwikoleja na bantu bakwabo. Na bubine, batwe bonso ketusakengapo betumone bibi, nakampata potukimba kulongela bantu bakwabo bintu biyampe. Tata obe wa mūlu uyukile senene bikoleja byowikonda nabyo, kadi usakanga kukukwasha.—Isa. 41:13. w24.04 p. 14 mus. 1-2

Potanga Bible, kokakimba kwingidija mu kitatyi kimo bintu byonso byotanga. Witūdile’ko bitungo kampanda na bujalale. Tompa kulonga namino: Lemba mulongo wa bintu byonenwe kwilumbulula’mo, kupwa tonga’mo kimo nansha bibidi bya kwingidila’po dibajinji, ebiya bishele kokalonga bukomo bwa kwilumbulula’mo kitatyi kikwabo. Le i bika byokashilula nabyo? Ubwanya kukwata butyibi bwa kushilula na kitungo kyopēlelwa kufikila’po. Nansha kadi ubwanya kutonga kulonga bukomo bwa kwilumbulula mu mwanda omona bu wa mvubu mpata kutabuka mikwabo. Shi ubajingulula kitungo kyobe, longela’po bukimbi mu mabuku etu. Lombela pangala pa kitungo kyobe na kulomba Yehova akupe ‘mutyima ne bukomo bwa kulonga’po kintu.’ (Fid. 2:13) Kupwa longa bukomo bwa kwingidija byowifunda. Shi ubelumbulula mu mwanda mubajinji owitungīle, ubwanya kusakila’ko kulonga bukomo bwa kwilumbulula ne mu mwanda mukwabo. Na bubine shi ubelumbulula mu mwanda kampanda nansha mu ngikadila ya bwine Kidishitu kamukaya, bibwanya kukupēlela kulonga namino ne mu myanda mikwabo. w24.09 p. 6 mus. 13-14

Ubwanya kwitopeka pa bintu bimo byowalongele mafuku kunyuma, bine byasanshije bantu bakwabo. Le i bika bibwanya kukukwasha? Longa byonso byobwanya mwanda wa kulumbulula ngikadilo yabo, kadi wibalombe lusa. Lomba Yehova akwashe boba bowasanshije na bilongwa byobe. Aye ubwanya kukukwasha abe ne boba bowasanshije mūminine ne kwikala monka na ndoe. Boila ñeni ku bilubo byobe, kadi leka Yehova akwingidije mu muswelo onso wasaka. Tala kimfwa kya mupolofeto Yona. Pa kyaba kya kwenda ku Nineva kwāmusoñenye Leza, Yona wānyemena ku kifuko kingi. Yehova wāmulemununa, nandi wāboila ñeni ku bilubo byandi. (Yona 1:​1-4, 15-17; 2:​7-10) Yehova Leza kālekelepo kwingidija Yona. Wāmupele mukenga mukwabo wa kwenda ku Nineva, ebiya pano Yona wākōkela kiponka na ponka. Kālekelepo kwitopeka kwandi pa kilubo kyaālongele mafuku kunyuma kumulengeje apele uno mwingilo wāmupele Yehova.—Yona 3:​1-3. w24.10 p. 8-9 mus. 10-11

Yehova katalulangapo’tu mapu etu nansha bubi kete; wiajimankanyanga. Kitatyi kitalulwa mapu, tubwanya kumona mu ñeni kiyukeno kikatampe kya kutalula mapu (X) kilembwe pa kibalwa, nansha nankyo muntu ubwanya kwendelela kumona kibalwa kya lupeto kidi munshi mwa kiyukeno kya kutalula mapu (X). Ino kujimankanya kintu i kwishile. Pa kwivwanija uno muneneno wa kyelekejo, tufwaninwe kuvuluka’mba bwīno bwādi bwingidijibwa mu kitatyi kya kala bwādi bupēla kubula. Muntu wādi ubwanya kwingidija kya kubula nakyo kyumu, wābula bilembelwe. Nanshi kitatyi kyādi ‘kijimankanibwa’ mapu, ādi abulwa lonso. Bintu byādi bilembelwe dibajinji kebyādipo bibwanya kumonwa na meso. Byāikala pamo bwa ako kekwadipo mapu. Bine bikunka’po mutyima kuyuka’mba Yehova katalulangapo’tu mapu etu kete, ino wiajimankanyanga lonso!—Ñim. 51:9. w25.02 p. 10 mus. 11

Shi bantu bakwabo abetulongela bintu na bukondame nansha kwitusanshija, tukulupilanga’mba Yehova uyukile bilongekele. Kino kikulupiji kitukwashanga tūminine bukondame bobetulongēle mwanda tuyukile amba Yehova ukalemununa myanda. Shi tubashiye myanda mu makasa a Yehova, kino kitulengejanga tuleke kushala na bulobo ne kīji ku mutyima. Kulama bulobo ne kīji kubwanya kwitulengeja tulonge kintu kibi, tujimije nsangaji yetu, ne kona kipwano kyetu na Yehova. Shako, ketukabwanyapo nansha dimo kulonda kimfwa kya Yesu mu muswelo mubwaninine. Kitatyi kimo, tubwanya kunena nansha kulonga bintu byotukealakanya kyaba kikwabo. (Yak. 3:2) Kadi bukondame bumo bubwanya kwitushiya na misanshi mu malango ne ku ngitu mu būmi bwetu bonso mu ino ngikadilo ya bintu. Shi ye mobikadile kodi, kulupila’mba Yehova uyukile mowiivwanina. Kadi Yesu uyukile mowiivwanina, mwanda nandi wēkondele na bukondame. (Bah. 4:​15, 16) Bine, tusangalanga pa kuyuka’mba Yehova witupanga madingi a kamweno mene etukwasha tulwe na bukondame. w24.11 p. 6 mus. 12-13

Kulombola lwitabijo mudi Yesu kyo kintu kyobādi bafwaninwe kulonga pa kumona “būmi bwa nyeke.” (Yoa. 3:​16-18, 36; 17:3) Bayuda bavule kebāitabijepo amba bafwaninwe kulombola lwitabijo mudi Yesu. Bāmwipangwile amba: “I kika le kyolonga bu kiyukeno, amba twikimone tukwitabije?” (Yoa. 6:30) Bālombwele amba bakulutuba babo ba mu mafuku a Mosesa bātambwile māna, mene ādi bu byakudya byabo bya difuku ne difuku. (Neh. 9:15; Ñim. 78:​24, 25) Kino i kimweke patōka’mba bādi batele mutyima enka ku kudya. Kadi Yesu paēsambīle pa “mukate wa bine wa mūlu” mwine wādi mwishile na māna mwanda uno mukate wādi uleta būmi bwa nyeke, kebāsakilepo nansha kumwipangula bipangujo mwanda wa kuyuka bine byaādi usaka kunena. (Yoa. 6:32) Bādi batele mutyima bininge ku bisakibwa byabo bya ku ngitu, basūla bubine bwa ku mushipiditu bwine bwādi bwibafundija Yesu. w24.12 p. 5-6 mus. 10-11

Penda pefunda wenu mwana myanda mivule ya sianse ku masomo, ukajingulula’mba mu bupangi mudi bijila bilengeja kwikale bupunga bwa bintu bikwabo bivule. Kimfwa, mashika mekwate eloñanga na kupunga bifwatulo bya bupunga bwipituluka mu bipindi bityebitye. Buno bupunga budi ne mu bintu bikwabo bya mu bupangi. Ino le i ani watūdile’ko bijila bilengeja kwikale buno bupunga buyampe namino? I ani utūdile’ko ino ndudi ne bupunga buyampe’po kashā botumona mu bupangi? Shi wenu mwana ulangulukila bininge pa bipangujo pamo bwa bino, padi kino kikalengeja kikulupiji kyandi kya amba Leza ye wāpangile bintu byonso kikomene’ko. Mwana paenda utama, mubwanya ne kumwipangula’mba: “Leza byadi ye Umpangi wetu, mwene i byendele’mo twitabije amba i mwitupe ne misoñanya ya kulonda pa kwikala na nsangaji mu būmi?” Ebiya ubwanya kumulombola’mba Leza i mwitupe ino misoñanya mu Bible. w24.12 p. 16 mus. 8

Kupityila ku bukomo bwa mushipiditu, mutumibwa Polo wālembele mukanda ulombola’mba kipya-mambo wa kubulwa kwisāsa ufwaninwe kufundulwa mu kipwilo. (1 Ko. 5:13) Le bene Kidishitu ba kikōkeji bādi bafwaninwe kwikala nandi namani? Polo wēbasoñenye ‘baleke kupwana’ nandi. Le kino kyādi kishintulula bika? Polo wāshintulwile amba mu uno musoñanya mubadilwa ne kuleka “kudya kwine na muntu wa uno muswelo.” (1 Ko. 5:11) Kushikata ne kudya byakudya pamo na muntu kubwanya kulengeja mwisambile’ko ne myanda mikwabo. O mwanda Polo wālombwele patōkelela’mba kipwilo kekifwaninwepo kupityija kitatyi pamo na uno muntu bya bituputupu. Kino kyādi kya kukinga kipwilo ku lupusa lwandi lubi. (1 Ko. 5:​5-7) Kadi, kuleka kwikala pabwipi na uno muntu kwādi kubwanya kumulengeja ajingulule amba i mulubile Yehova bininge. Ne kadi kwādi kubwanya kumutonona ealakanye ne kwisāsa. w24.08 p. 15 mus. 4-5

Difuku dya Kupūta Bubi dyādi dikala’ko mwaka ne mwaka mu Isalela. Mu dino difuku, kitobo mukatampe wādi ulambwila bantu bitapwa bya banyema. Shako, bitapwa bya banyema kebyādipo bibwanya kupūta bubi lonso, mwanda banyema kebadipo na bulēme bumo na bantu. Inoko kitatyi kyonso kyādi kilambula bene Isalela besāsa bitapwa byādi bilombelwe na Yehova, nandi wādi witabija kwibalekela bubi bwabo. (Bah. 10:​1-4) Ino mpangiko yākweshe bene Isalela bajingulule amba i banonga-bibi. Inoko, Yehova wādi na mpangiko ya lonso mu ñeni ya kulekela bubi. Wākwete’ko mpangiko ya amba, wandi Mwana muswedibwe alambulwe “dimo kupwididile mwanda wa kusela bubi bwa bavule.” (Bah. 9:28) Yesu wāpene “būmi bwandi ke kinkūlwa kya kukūla bavule bene.”—Mat. 20:28. w25.02 p. 4 mus. 9-10

“Mushipiditu shao usakanga, ino ngitu i mikōkekōke.” (Mat. 26:41b) Yesu wālombwele kupityila ku bino binenwa’mba wivwanije kubulwa kubwaninina kwetu. Inoko mu binenwa byandi mwādi ne kidyumu kya amba: Dyumukai kwikulupila bipitepite. Mansá matyetye kumeso kwa Yesu kunena bino binenwa, bana ba bwanga bālombwele na kikulupiji amba basumininwe kulamata Mfumwabo. (Mat. 26:35) Bādi na kukanina kuyampe. Inoko kebājingulwilepo amba mu ngikadilo mikomo, bakajimija bukidi bonka bukomo bwabo bwa kulonga byoloke, kebalonga bibi. O mwanda Yesu wēbadyumwine na binenwa bitanwa mu kisonekwa kyetu kya dyalelo. Kya bulanda, bana ba bwanga kebāendelelepo kukesha. Le Yesu paākwetwe, bāmulamete nansha bāponēne mu dikinga dya kunyema? Byokebāikelepo kutadija, bana ba bwanga bālongele enka bintu byobānenene amba kebākalonga’byopo nansha dimo—ko kunena’mba kushiya Yesu.—Mat. 26:56. w24.07 p. 14 mus. 1-2

Kutentekela pa kujimija kyepelo kya kwikala’ko nyeke, ba Adama ne Eva bājimije ne kipwano kyabo kilēme na Tata wabo Yehova. Ku ngalwilo, ba Adama ne Eva bādi ba mu kisaka kya Leza. (Luka 3:38) Inoko pobābudilwe kikōkeji kudi Yehova, bāpangilwe mu kino kisaka kumeso kwa abo kubutula bana. (Ngo. 3:​23, 24; 4:1) Nanshi byotudi ba ku lutundu lwabo, tusakilwa kupwanijibwa na Yehova. (Loma 5:​10, 11) Mu muneneno mukwabo, tusakilwa kwikala nandi mu kipwano kiyampe. Kukwatañana na dibuku dimo dīsambila pa Bible, kishima kya Kingidiki kingidijibwe pano bu “kupwanijibwa,” kibwanya kushintulula “kupwana na walwana.” Kintu kisangaja i amba, Yehova ye wākwete’ko mulangwe wa amba tupwane nandi. Muswelo’ka? I kupityila ku mpangiko ya kupūta bubi yātūdile’ko Yehova mwanda wa kujokeja kipwano kilumbuluke pa bukata bwa aye ne bantu balonga bubi. Mubadilwa kushinta kintu kimo na kintu kikwabo kya bulēme bumo. Mu uno muswelo, kintu kijimine nansha kyonenwe kibwanya kujokejibwa nansha kupingakanibwa. w25.02 p. 3-4 mus. 7-8

Mutumibwa Polo wānenene amba “kufuninwa kwawafuninwa na bantu bavule i kumubwane yao muntu.” (2 Ko. 2:​5-8) Mu muneneno mukwabo, bulemununi bwāfikidije kitungo kyabo pa muntu wālongele busekese na mukaja shandi. (1 Ko. 5:1) Le i kitungo’ka? Kitungo i kya kumufikija ku kwisāsa. (Bah. 12:11) Kupwa Polo wālombwele kipwilo amba: ‘Lekelai na mutyima tō ne kusenga’ tutu wadi usāsukile, kadi mwekejai “buswe bomumusenswe.” Musa kumona’mba pano Polo kādipo usaka kipwilo kīmanine’tu enka pa kwaluja uno muntu mu bantu ba Yehova. Polo wādi usaka bakulupije uno muntu mwisāse kupityila ku binenwa byabo ne bilongwa byabo amba i bamulekele bya binebine kadi bamusenswe. Mu uno muswelo, bādi ba kulombola patōka’mba basangedile kujoka kwandi mu kipwilo. w24.08 p. 15 mus. 4; p. 16-17 mus. 6-8

Mutumibwa Polo wāyukile biyampe bintu byobādi basakilwa pa kūminina. Wāvulwije bene Kidishitu amba pobōminina byamalwa, banenwe kukulupila mudi Yehova pa kyaba kya kwikulupila abo bene. Polo wānenene na bukankamane bonso amba: “Yehova i mukwashi wami; nkikakwatwapo moyo.” (Bah. 13:6) Banabetu bamo bōmininanga kupangwapangwa enka ne pesambwa pano. Tubwanya kwibakwatakanya na lulamato kupityila ku milombelo yetu, ne kyaba kimo na kwibakwasha mu miswelo mipotoloke. Inoko Bible unena patōka amba, “boba bonso basaka kwikala na būmi bwa bwine Leza mu bumo na Kidishitu Yesu nabo bakapangwapangwa.” (2 Tm. 3:12) Nanshi batwe bonso, tunenwe kwiteakanya ku bitutengēle kumeso. Twendelelei kukulupila nyeke mudi Yehova amba uketukwasha tūminine byamalwa byonso bibwanya kwitutana. Pa kitatyi kitungwe, ukatalula’ko makambakano onso asusula bantu ba kikōkeji.—2 Ts. 1:​7, 8. w24.09 p. 13 mus. 17-18

Le i bika byākweshe bene Kodinda babatyijibwe? (2 Ko. 10:​4, 5) Kinenwa kya Leza ne mushipiditu wandi ujila wa bukomo byēbakweshe bashinte bininge mu bwabo būmi. (Bah. 4:12) Bano bene Kodinda bāitabije myanda miyampe ya Kidishitu bābwenye kuleka bibidiji ne bilongwa pamo bwa bunkolwankolwa, bwivi, ne busekese. (1 Ko. 6:​9-11) Musa kumona’mba nansha bantu bamo mu Kodinda byobādi na bibidiji bibi byale bininge miji mu būmi bwabo, kebālangilepo amba i bikomo bininge kobadi kwikala bene Kidishitu. Bālongele bukomo bwa kutwela mu dishinda dityinye ditwala ku būmi bwa nyeke. (Mat. 7:​13, 14) Lelo uloñanga bukomo bwa kunekenya kibidiji kibi nansha kilongwa kampanda kibi mwanda wa kubatyijibwa? Endelela kulonga bukomo bwa kushinta! Zenza Yehova akupe mushipiditu wandi ujila ukukwashe ukomene bya kusakasaka bibi. w25.03 p. 6 mus. 15-17

Yehova i mulaye kwitupa tunangu tuketukwasha tujingulule shi butyibi kampanda bukamusangaja. Witupanga tuno tunangu “na mutyima tō pampikwa kutopeka.” Shi ubalombe Yehova akuludike, tá mutyima ku muswelo wakulondolola. Tulete kimfwa: Shi udi mu lwendo ebiya ubajimina, ukalomba bantu ba kwine’kwa bakukwashe. Ino le ukataluka’po kumeso kwa bakukwashe? Aa. Ukata mutyima bininge ku byobakakulombola. Ne abe nobe, shi ubalombe Yehova akupe tunangu, longa bukomo bwa kujingulula malondololo na kukimba bijila bya mu Bible ne misoñanya yobwanya kwingidija mu ngikadilo yodi’mo. Kimfwa, kitatyi kyokwata butyibi bwa kukatanwa ku fetyi nansha kuleka kutanwa’ko, ubwanya kubandaula binena Bible pa mafetyi mabimabi, kupwana na balunda babi, ne kamweno kadi mu kubadikija kumeso tumweno twa Bulopwe pa kyaba kya bintu byokimba kulonga.—Mat. 6:33; Loma 13:13; 1 Ko. 15:33. w25.01 p. 16 mus. 6-7

Bupolofeto bwa Isaya bulombola kwishila kukatampe kudi pa boba badi mu paladisa ya ku mushipiditu ne boba kebadi’mopo. Yehova uvuijanga bisakibwa bya ku mushipiditu bya batōtyi bandi. I mwitupe mushipiditu wandi ujila, Kinenwa kyandi, ne bidibwa bilumbuluke bya ku mushipiditu amba ‘tudye, tutome, ne kusangala.’ (Dingakanya na Kusokwelwa 22:17.) Inoko twi beshile bininge na boba kebadipo mu paladisa ya ku mushipiditu. Abo ‘badi na nzala, kyumwa, ne kufwijibwa bumvu.’ Bisakibwa byabo bya ku mushipiditu kebivuijibwangapo. (Amo. 8:11) Yehova uvuijanga senene bisakibwa bya ku ngitu bya bantu bandi, kubadila’mo ne bya ku mushipiditu. (Yoe. 2:​21-24) Uvuijanga’byo kupityila ku Bible ne ku mabuku etu esambila pa Bible, site yetu, kupwila, ne bitango. Tubwanya kumwena mu bino byakudya bya ku mushipiditu difuku ne difuku, ne kwitulengeja twikale bakomo ku mushipiditu kadi batūkijibwe mutyima. w24.04 p. 21 mus. 5-6

Shi usaka kushilula kwinangila na muntu, ubwanya kukwata’ko mpangiko ya kwisamba na muntu’wa mu kifuko kya bantu bavule nansha ku telefone. Lombola patōkelela milangwe yobe. (1 Ko. 14:9) Shi i byendele’mo, mushile kitatyi kya kulangulukila’po kumeso kwa kulondolola. (Nki. 15:28) Kadi shi keteakenye mwanda wa kushilula kwinangila, lēmeka mwiivwanino wandi. Le bikekala namani shi muntu wakulombola’mba ukusenswe? Bibwanya kulomba bukomo ku muntu’wa pa kukusapwila’mba ukusenswe. Nanshi ikala na kanye ne na bulēme. Shi usakilwa kitatyi kya kulangulukila’po mwanda wa kumona shi uketabija mushilule kwinangila, nabya mulombole akushile kitatyi. Inoko longa bukomo bwa kumulondolola pampikwa kwija. (Nki. 13:12) Shi kumusenswepo, mulombole patōkelela. Shi usaka kwinangila na muntu, mulombole’mo, kupwa mwisambilei pa momusa kupityijija kwinangila kwenu. Milangwe yobe ibwanya kwishila na ya muntu’wa. w24.05 p. 23-24 mus. 12-13

Mobimwekela paādi na myaka dikumi ne musubu, Davida wāendele ku nkambi ya basola bene Isalela. Wājingulula’mba basola bādi bakwatwe moyo pa mwanda wa kampangala mwine Fidishitia wa dijina dya bu Ngodiata wāile “[kukolomona] mulongo wa bulwi wa Isalela.” (1 Sa. 17:​10, 11) Basola bākwetwe moyo mwanda bātele mutyima padi uno kampangala ne ku binenwa bya kwibakolomona byōbaivwene ku divita. (1 Sa. 17:​24, 25) Inoko, Davida wāmwene uno mwanda mu muswelo mukwabo. Wāmwene amba Ngodiata kādipo’tu utuka’nka mulongo wa bulwi wa Isalela, ino i “mulongo wa bulwi wa Leza mūmi.” (1 Sa. 17:26) Davida wālangulukīle padi Yehova. Wākulupile amba Leza wāmukweshe paādi mukumbi, ukamukwasha ne pano pene. Byaākulupile mu bukwashi bwa Yehova, wābwenye kulwa na Ngodiata ne kumunekenya wa munekenya!—1 Sa. 17:​45-51. w24.06 p. 21 mus. 7

Tutompei kufwatakanya mwadi mwa kwikadila būmi bwetu shi ketwadipo twingidila Yehova. Kulonga namino kuketukwasha tushale nyeke ba kikōkeji ne kunena pamo bwa kaimba wa mitōto amba: “Amiwa, kufwena kudi Leza i kuyampe kondi.” (Ñim. 73:28) Tubwanya kukomena makambakano onso otutanwa nao mu ano mafuku a mfulo mwanda “[twingidilanga] Leza mūmi kadi wa bine bu bapika.” (1 Ts. 1:9) Leza wetu i Muntu udi’ko bine kadi witutele mutyima, mwine uketukwasha nyeke. Wēlombwele amba wākwatakenye bengidi bandi ba pa kala kadi witukwatakanyanga ne dyalelo. Panopano ponka, tusa kutanwa na kyamalwa kikatampe pano pa ntanda. Inoko ketukalupo nakyo bunka. Nanshi batwe bonso “[twikalei] na bukankamane bukatampe ne kunena’mba: ‘Yehova i mukwashi wami; nkikakwatwapo moyo.’”—Bah. 13:​5, 6. w24.06 p. 25 mus. 17-18

Bible utela bana-balume 40 ne kupita bābikele bu balopwe pa Isalela. Balopwe bayampe bālongele bintu bimo bibi. Tubandaulei’ko kimfwa kya mulopwe muyampe Davida. Yehova wānenene amba: “Mwingidi wami Davida [wanondele] na mutyima wandi onso, ulonga enka byoloke ku meso ami.” (1 Ba. 14:8) Inoko uno muntu wālongele makoji na mwana-mukaji musongwe ne kukwata nkuku ya kwipaija wandi mulume ku bulwi. (2 Sa. 11:​4, 14, 15) Shako, ne balopwe bavule bampikwa kikōkeji bālongele’ko ne bintu bimo biyampe. Tubandaulei’ko kimfwa kya Lehaboma. Leza wātelele Lehaboma bu mulopwe “walongele bibi.” (2 Bi. 12:14) Inoko wākōkele Yehova paāmusoñenye kuleka kulwa na bisaka dikumi bya Isalela ne kwibileka bītongele mulopwe mukwabo. Kadi wākomeje bibundi bivule mu bulopwe bwandi, mwanda wa kukinga bantu ba Leza ku balwana nabo. (1 Ba. 12:​21-24; 2 Bi. 11:​5-12) Le i kika kyālengeje Yehova amone mulopwe kampanda bu wa kikōkeji kwadi? Wādi ubandaula mutyima wandi, kwisāsa kwandi, ne muswelo waādi ukwatakanya butōtyi butōka. w24.07 p. 20 mus. 1-3

Le bakulumpe bakalonga’po namani shi muntu mubatyijibwe wa munshi mwa myaka 18 walonga bubi bukatampe? Kitango kya bakulumpe kikatonga’ko bakulumpe babidi ba kwitana nandi pamo ne bambutwile bandi bene Kidishitu. Bakulumpe bakepangula bambutwile mwanda wa kuyuka byobalongele’po kala mwanda wa kukwasha wabo mwana afikile ku kwisāsa. Shi mwana i muteje madingi a bambutwile kadi uloñanga bukomo bwa kushinta mulangilo wandi ne mwiendelejo wandi, bakulumpe babidi babwanya kukwata butyibi bwa kuleka bambutwile bendelele kumukwasha. Ke-pantu, Leza i mupe bambutwile kiselwa kya kulemununa babo bana na buswe. (Kup. 6:​6, 7; Nki. 6:20; 22:6; Ef. 6:​2-4) Ebiya bakulumpe bakabandaula na dimodimo na bambutwile mwanda wa kumona shi wabo mwana utambulanga bukwashi bwasakilwa. Ino le bakulumpe bakalonga bika shi muntu mubatyijibwe wa munshi mwa myaka 18 wendelela na mwiendelejo wandi mubi? Papo komite wa bakulumpe uketana nandi pamo na bambutwile bandi bene Kidishitu. w24.08 p. 24 mus. 18

Batwe bonso tusangalanga shi tubatambula kyabuntu. Inoko twikalanga na nsangaji mikatampe kitatyi kyotupāna. Yehova wētupangile uno muswelo mwanda wa tubwanye kuvudijija’ko nsangaji yetu. Tubwanya kuvudija nsangaji yetu na kukimba’ko mikenga mikwabo ya kupāna. Mwene uno i muswelo wa kutendelwa witupangile Yehova? (Ñim. 139:14) Bisonekwa bitulombola’mba kupāna kuletanga nsangaji, kino kitukwasha twivwanije mwanda waka Yehova utelwa bu “Leza wa nsangaji.” (1 Tm. 1:11) Aye ye mubajinji kupāna bintu ku bantu bakwabo, kadi kekudipo upānanga bivule pamo bwa aye. Monka mwānenene’byo mutumibwa Polo, i pa mwanda wa aye “potwikele na būmi, tujina ne kwikala’ko.” (Bil. 17:28) Na bubine, “kyabuntu kyonso kiyampe ne kya kupānwa kyonso kibwaninine” kitambanga kudi Yehova. (Yak. 1:17) Ye uno batwe bonso tusakanga kwimwena nsangaji itamba mu kupāna. Tubwanya kwimwena’yo na kwiula buntu bwa Yehova.—Ef. 5:1. w24.09 p. 26 mus. 1-4

Pa kupwa kubandaula bisakibwa bya kubwanya pa kwingila bu bakulumpe, bengidi ba mingilo bamo bakokeja kumona’mba kebakebibwanyapo nansha dimo. Inoko vulukai amba Yehova ne bulongolodi bwandi kebatengelangapo mubwanye bino bisakibwa mu muswelo mubwaninine. (1 Pe. 2:21) Kadi i mushipiditu wa Yehova wa bukomo ukemukwasha mubwanye bino bisakibwa. (Fid. 2:13) Le kudi ngikadila kampanda yosaka kwilumbulula’mo? Nabya lomba Yehova pa wao mwanda. Longela’po bukimbi, kadi ipangula bakulumpe bakulombole mwa kwilumbulwila. Endelela kulonga bukomo bwa kubwanya bisakibwa! Lomba Yehova akufundije ne kukubumba amba ulonge bivule mu mwingilo wandi ne mu kipwilo. (Isa. 64:8) Tulomba Yehova akwesele polonga bukomo bwa kubwanya bisakibwa bya kwingila bu mukulumpe. w24.11 p. 25 mus. 17-18

Ketunenwepo kulanga’mba Yehova ufwaninwe’nka kwitulekela, mwanda’po’tu ketudi balonge myaka mivule mu kumwingidila. Shako, Yehova usangelanga bintu byonso byotumulongela. Wētupele wandi Mwana bu kyabuntu kya ku bitupu, ke bu mfutwapo ya mingilo yotumwingidila. Nanshi ketunenwepo kulanga’mba Yehova ufwaninwe kwitulekela mwanda’po’tu ketudi balonge bivule mu mwingilo wandi. Shi tulange uno muswelo, bidi pamo bwa batwe banena’mba Kidishitu wāfwile bya bitupu. (Dingakanya na Bene Ngalatea 2:21.) Mutumibwa Polo wāyukile amba kabwanyapo kwitabijibwa na Leza. Ino mwanda waka wālongele bivule mu mwingilo wa Yehova? Ke pa mwandapo wa kulombola’mba ufwaninwe kulekelwa, ino i mwanda wa kulombola kufwija’ko pa kanye ka ku buntu bitupu ka Yehova. (Ef. 3:7) Pamo bwa Polo, netu twendelelanga kwingidila Yehova na bupyasakane, ke mwandapo wa kulombola’mba tufwaninwe kulekelwa na Yehova, ino i mwanda wa kulombola kufwija’ko. w25.01 p. 27 mus. 5-6