Kiluba
Kweji 12
/assets/ct/28ada02fb0/images/syn_placeholder_sqr.png
es26 p. 118-128

Kweji 12

Dya Bubidi, 1 Kweji 12

Kweji 12

Webapūtula ñeni yabo ne pa mfulo ya kwivwanija buluji bwa Bisonekwa.—Luka 24:45.

Bana ba bwanga ba Yesu bāitabije Kinenwa kya Leza ne kulonga bukomo bwa kwikingidija mu bwabo būmi. (Yoa. 17:6) Inoko kwipaibwa kwa Yesu pamo bwa nkuma-bibi ku mutyi kwēbavutakenye ñeni. Yesu wāyukile amba bandi bana ba bwanga badi na lwitabijo kadi basenswe Yehova, ino kadi wājingulwile amba basakilwa kwivwanija Bisonekwa senene. (Luka 9:​44, 45; Yoa. 20:9) O mwanda wēbakweshe balangulukile pa Bisonekwa. Tala mwaālongēle kino paāmwekēle bana ba bwanga babidi mu dishinda dya ku Emese. Yesu kēyukenyepo kiponka na ponka ku bano bana-balume. Inoko, wēbepangwile bipangujo. Mwanda waka? Padi wādi usaka balombole milangwe yabo ne mobādi beivwanina. Kadi ye byobālongele. Bāmulombwele amba bādi batengēle amba Yesu usa kunyongolola Isalela ku kasusu ka Loma. (Luka 24:​18-27) Yesu wāingidija Bisonekwa mwanda wa kukwasha bano bana-balume bevwanije byālongekele. Enka mu difuku’dya ku kyolwa, Yesu wāmwekela bana ba bwanga bakwabo ne kwibalombola nshintulwilo ya buno bupolofeto.—Luka 24:​33-48. w24.10 p. 14 mus. 9-10

Nkiloñangapo nansha kimo na milangwe ya ami mwine; ino monka mwaumfundijije Tata, ye monesambila bino bintu.—Yoa. 8:28.

Yesu wēfundile kudi Tata wandi wa mūlu byafwaninwe kulonga ne kunena. Bulongolodi bwa Yehova bulondanga kimfwa kya Yesu na kwingidija Kinenwa kya Leza mwanda wa kwitukwasha tuyuke kiyampe ne kibi, ne kwitupa bulombodi bwa mwa kwiendejeja mu būmi. (2 Tm. 3:​16, 17) Betuvulujanga kitatyi ne kitatyi kutanga Kinenwa kya Leza ne kwingidija byotwifunda’mo. Tumwenanga’mo bininge kitatyi kyotwifunda Bible na kwingidija mabuku etu. Kimfwa, tubwanya kudingakanya bufundiji bwa mu Bible na bulombodi botutambula ku bulongolodi. Kitatyi kyotumona’mba bulombodi botutambula bwimanine pa Bisonekwa, kikulupiji kyetu mu bulongolodi bwa Yehova kiningilanga’ko. (Loma 12:2) Yesu wāsapwile “myanda miyampe ya Bulopwe bwa Leza.” (Luka 4:​43, 44) Kadi Yesu wāsoñenye bandi bana ba bwanga basapule myanda ya Bulopwe. (Luka 9:​1, 2; 10:​8, 9) Dyalelo bonso belunga ku bulongolodi bwa Yehova basapulanga musapu wa Bulopwe, ekale bashikatanga kwepi. w24.04 p. 9 mus. 5-7

Tukalonga byonso byowetusoñanya, kadi tukenda konso koketutuma.—Yos. 1:16.

Kulupila nyeke bulombodi butamba ku bulongolodi bwa Yehova. Mu Isalela wa kala, Yehova wāingidije Mosesa kupwa ke Yoshua, mwanda wa kupa bantu bandi bulombodi. (Yos. 1:17) Bene Isalela bādi beselwa kitatyi kyobādi bamona bano bana-balume bu bantu bengila mu dijina dya Yehova Leza. Mwenda mafuku pābundilwe kipwilo kibajinji kya bwine Kidishitu, batumibwa 12 bo bādi baleta bulombodi. (Bil. 8:​14, 15) Kupwa mu kino kisumpi mwābwejibwa ne bakulumpe bakwabo mu Yelusalema. Pobādi balonda bwendeji bwa bano bana-balume ba kikōkeji, “bipwilo byadi bininga mu lwitabijo ne kwivudija difuku ne difuku.” (Bil. 16:​4, 5) Mu kino kyetu kitatyi namo, tweselwanga kitatyi kyotulonda bulombodi botutambula ku bulongolodi bwa Yehova. w24.07 p. 10 mus. 10

Natana Davida mwanā Yese muntu wa mwendele mutyima wami.—Bil. 13:22.

Yehova wādi usenswe bininge Mulopwe Davida. Wāmwityile enka ne bu “muntu wa mwendele mutyima wami.” Inoko Davida wālongele bubi bukatampe bwa makoji ne kwipayañana. Mungya Bijila bya Mosesa, Davida wādi unenwe kwipaibwa. (Levi 20:10; Umb. 35:31) Inoko, Yehova wāsakile kumukwasha esāse. Wātuma mupolofeto wandi Natana akapempule Davida, nansha Davida byaādi kalombwele kakiyukeno nansha kamo ka kwisāsa. Natana wāingidija kyelekejo mwanda wa kukwasha Davida evwanije amba i mulonge bubi bukatampe. Davida pa kujingulula’mba i mulubile Yehova bininge, wēsāsa. (2 Sa. 12:​1-14) Wālemba lwimbo lwa mitōto lulombola muswelo wāealakenye pa bintu byaālongele. (Ñim. 51, bilembwa bya kūlu.) Luno lwimbo lwa mitōto i lusenge babipya-mambo bavule ne kwibalengeja besāse. Mwene i kisangaja kumona’mba Yehova wākweshe Davida mwingidi wandi muswedibwe esāse? w24.08 p. 10 mus. 9

[Jingululai] banwe bene kiswa-mutyima kya Leza kiyampe, kitabijibwe ne kibwaninine.—Loma 12:2.

Bantu bavule babwanya kwitabija’mba kwikala mbutwile i mwingilo ulomba bivule. Shi wi mbutwile wa mwana mutyetye, ye uno uloñanga bukomo bobe bonso amba uningije lwitabijo lwandi mudi Yehova. (Kup. 6:​6, 7) Penda patama obe mwana, ubwanya kushilula kukwipangula bipangujo bitala nkulupilo yetu, kubadila’mo ne misoñanya ya mu Bible. Dibajinji, ubwanya kuzumbija mutyima pa bipangujo bya obe mwana. Ubwanya enka ne kumona bino bipangujo bu kiyukeno kilombola’mba obe mwana kadipo na lwitabijo. Inoko na bubine, bana pobenda batama bafwaninwe kwipangula bipangujo mwanda wa kuningija lwitabijo lwabo. (1 Ko. 13:11) O mwanda mbutwile kadipo na bubinga bwa kukwatyilwa moyo. Ubwanya kumona bipangujo byonso byampikwa budimbidimbi bipangula obe mwana pangala pa nkulupilo yetu bu mukenga wa kumukwasha atamije bukomo bwandi bwa kulanga. w24.12 p. 14 mus. 1-2

Tudi mu boba badi na lwitabijo mwanda wa kulama būmi bwetu.—Bah. 10:39.

Bene Kidishitu Bahebelu bādi basakilwa lwitabijo lukomo pa kupanda ku kyamalwa kyādi kekisa kufika mu Yudea. (Bah. 10:​37, 38) Yesu wādyumwine balondi bandi amba, shi abamone Yelusalema wajokolokwa na bibumbo bya divita bafwaninwe kunyemena ku ngulu. Ano madingi ādi atala bene Kidishitu bonso ekale bādi bekala mu kino kibundi nansha mu ntanda. (Luka 21:​20-24) Mungya buluji, bantu bakwetwe moyo pa mwanda wa kutambwa divita na kibumbo kya basola, bādi ba kukimba kukingwa mu kibundi kya mumbu pamo bwa Yelusalema. Kunyemena ku ngulu ye kuno kwāmwekele bu mulangwe wampikwa kwendela’mo. Nanshi bāsakīlwe lwitabijo lukomo pa kukōkela musoñanya wa Yesu. Kadi bene Kidishitu Bahebelu, bādi banenwe kukulupila boba bādi bengidijibwa na Yesu mwanda wa kuludika kipwilo. Boba bādi batangidile, ye bano bāletele bulombodi bupotoloke butala kitatyi kya kunyema ne mwa kunyemena.—Bah. 13:17. w24.09 p. 10 mus. 9-10

Wapēne bantu bu byabuntu.—Ef. 4:8.

Yesu paādi pano pa ntanda, wāingile mu muswelo mubwaninine mwingilo wāmupele Shandi. (Yoa. 17:4) Inoko kādipo na mwikadila wa amba, ‘Shi usaka kintu kilongwe biyampe, longa’kyo abe mwine.’ Wāfundije bantu bakwabo mwa kwingidila mwingilo. Yesu wāpele bandi bana ba bwanga kiselwa kya kulela mikōko milēme ya Yehova ne kutangidila mwingilo wa kusapula ne kufundija. Yesu wāpele bandi bana ba bwanga madingi a patōkelela kadi a buswe. Bamo bādi na kutatana, ebiya wēbapa madingi. (Luka 24:​25-27; Yoa. 20:27) Kadi wēbalombwele bate mutyima ku mwingilo wa kukwatakanya bantu ba Yehova, pa kyaba kya kuta’o ku twaji twabo twa ku ngitu. (Yoa. 21:15) Wēbavulwije baleke kuzumbija mutyima pa madyese abwanya kupebwa bantu bakwabo. (Yoa. 21:​20-22) Ne kadi wālemunwine milangwe imo mibi yobādi nayo pa Bulopwe, ne kwibakwasha bate mutyima ku kusapula myanda miyampe.—Bil. 1:​6-8. w24.10 p. 15-16 mus. 13-14

Boloke bakapyananga ntanda, kadi bakekalanga’po nyeke.—Ñim. 37:29.

Kikōkeji kitwalanga ku būmi. Pamo bwa bene Isalela bādi kebasa kutwela mu Ntanda ya Mulao, netu ketusa kutwela mu ntanda mipya ilaile Leza, mwine motusa kumona ntanda yalamunwa ke paladisa. (Isa. 35:1; Luka 23:43) Dyabola ne bandemona bandi bakatalulwa’ko. (Kus. 20:​2, 3) Kekukekalapo monka mutōtelo wa bubela upalula bantu kudi Yehova. (Kus. 17:16) Maludiki a bantu asusula babikalwa bao keakekala’kopo monka. (Kus. 19:​19, 20) Mu paladisa kemukekalapo bantomboki. (Ñim. 37:​10, 11) Konsokonso bantu bakakōkela bijila byoloke bya Yehova, bine bikankamika bumo ne ndoe. Kadi bantu bonso bakesanswa ne kwikulupila abo bene na bene. (Isa. 11:9) Buno shabo bo būmi bulumbuluke’po kashā botutengēle! Kadi shi tukōkele Yehova, tukendelela kwikala’ko mu paladisa pano pa ntanda nyeke ne nyeke.—Yoa. 3:16. w24.11 p. 9 mus. 7

Ino myanda miyampe ya Bulopwe ikasapulwa pa ntanda yonso ikelwe na bantu mwanda wa bukamoni ku mizo yonso.—Mat. 24:14.

Bupolofeto budi mu kisonekwa kya dyalelo bufikidilanga bininge mu ano etu mafuku. Musapu wa Bulopwe usapulwanga mu ndimi 1000 ne kupita, kadi bantu bavule pano pa ntanda i bafikilwe na uno musapu kupityila ku site ya jw.org. Inoko kadi, Yesu wālombwele bandi bana ba bwanga amba “kemukapupo kujokoloka bibundi byonso,” nansha kusapwila muntu yense kumeso kwa aye kwiya. (Mat. 10:23; 25:​31-33) Bino binenwa bya Yesu bisa kufikidila ne mu ano etu mafuku. Bantu midiyo ne midiyo badi mu bifuko mukankajibwe mwingilo wetu wa busapudi. Kadi bana tutwa na tutwa babutulwanga munite ne munite. Tuloñanga bukomo bwa kusapula myanda miyampe ku bantu ba mu “mizo yonso ne bisaka ne ndimi ne bantu.” (Kus. 14:6) Inoko bubine i amba, ketukabwanyapo kusapwila muntu yense pano pa ntanda myanda miyampe kumeso kwa mfulo kufika. w24.05 p. 10 mus. 6-7

Kebakidipo babidi, aa, ino ke ngitu imo.Mat. 19:6.

Yesu wādi unena binenwa bisenga kadi bitūkija bantu bakwabo mutyima. Kādipo unena balondi bandi binenwa bisansa. (Luka 8:​47, 48) Bine, i mushile balume bene Kidishitu kimfwa kilumbuluke’po kashā! Yesu wāsoñenye balume balamate nyeke babo bakaji. Wāpitulukile mu binenwa bya Shandi, mwine wānenene amba mulume “ukalamata wandi mukaji.” (Mat. 19:​4-6) Kyubwa kya Kingidiki ‘kulamata’ kingidijibwe mu uno vese kishintulula’mba “kulamika.” Nanshi kijimba kya busongi kidi pa ba mulume ne mukaji, kifwaninwe kwikala kikomo pamo’nka bwa abo balamikilwe pamo. Kijimba kyabo kekibwanyapo kutyumuka pampikwa kwibasanshija abo bonso babidi. Mulume udi mu kino kijimba na wandi mukaji, ukaleka kutala porno ya miswelo yo-yonso. Ukatadija kiponka na ponka meso andi kungi “kutyina akatala kintu kya bituputupu.” (Ñim. 119:37) Inoko, ukasamba kipwano na meso andi mwanda wa kuleka kutala byampikwa kwendela’mo mwana-mukaji mukwabo pa kyaba kya wandi mukaji.—Yoba 31:1. w25.01 p. 10 mus. 12-13

Leza wetu . . . ukalekela bya binebine.Isa. 55:7.

Bine lulekelo lwa bantu lubwanya kwikala lukomo kwivwanija. Muswelo witulekelanga Yehova batwe bantu ba kubulwa kubwaninina i mwishile bininge na muswelo otwilekelanga umo ku mukwabo. Lulekelo lwa Yehova i lwa pa bula. Kaimba wa mitōto wānenene padi Yehova amba: “Kodi ko kudi lulekelo lwa bine, amba bakwivwane nzuba.” (Ñim. 130:4) Bine lulekelo lwa Yehova i “lulekelo lwa bine.” Aye kete ye witulombolanga mwine mushintulwila lulekelo lwa bine. Mu bisonekwa bimo bya Kihebelu, balembi ba Bible bālombwele muswelo ulekelanga Yehova na kwingidija kishima kyokebāingidijepo nansha dimo pa muswelo ulekelanga bantu. Shi Yehova walekela muntu, bubi bwandi bubulwanga. Kipwano kyadi kyonekele kijokejibwanga monka mokyadi kikadile. Bine tufwijanga’ko Yehova pa kwitulekela na mutyima umo kyaba ne kyaba. w25.02 p. 8 mus. 1-3

Wetusoñenye kusapwila bantu ne kupāna bukamoni.—Bil. 10:42.

Tuvuijanga mwingilo wetu nansha shi bantu kebatejepo byotwibasapwila. Mwanda waka? Mwanda tuloñanga byobya bitusakila ba Yehova ne Yesu kulonga—ko kunena’mba kupāna bukamoni. Nansha ke kitatyi kyoketutenepo muntu wa kwisamba nandi nansha kipelwa musapu wetu, tubwanya kwikala na nsangaji mwanda tuyukile amba tusangajanga Tata wetu wa mūlu. (Nki. 27:11) Kadi tubwanya kusangala kitatyi kisokola musapudi mukwabo muntu usangela musapu mu mwaba. Kiteba kya Mulami kyadingakenye mwingilo wetu na kukimba mwana ujimine. I bantu bavule bamukimbanga, badi mu kyoki kifuko ke kyoki. Shi mwana wamweka, ke enkapo yewa umusokola usangalanga, ino i bonso basangalanga. Ne mwingilo wa kulonga bana ba bwanga nao i mwingilo wa kisumpi. Pa kusambakanya mwaba, tusakilwa bukwashi bwa musapudi yense mu kipwilo. O mwanda batwe bonso tusangalanga shi muntu washilula kutanwa ku kupwila. w24.04 p. 18 mus. 13-14

Bonso badi na mutyima muyampe wa kukamona būmi bwa nyeke baitabija.—Bil. 13:48.

Tutengēle na kipyupyu kwimwena bintu bisa kulongeka panopano kumeso’ku! Na bukwashi bwa Yehova, tukulupile kwimwena bantu bavule betabija bubine kumeso kwa kyamalwa kikatampe kushilula. Kadi tusangedile bininge mulangwe wa amba nansha ke pa kyamalwa kikatampe, tubwanya kwendelela kumwena’ko bantu bavule batamba mu ntanda ya Satana ne kwilunga netu mu kutendela Yehova! Pano’ko bidi, tudi na mwingilo wa kwingila. Tudi na dyese dya kusapula musapu keukasapulwapo monka—ko kunena’mba kusapula myanda miyampe ya Bulopwe bwa Leza pano pa ntanda ponso. Kadi mu kino kitatyi kimo kyonka, tufwaninwe ne kwendelela kusapula musapu wa kidyumu. Bantu banenwe kuyuka’mba mfulo ya ino ngikadilo mibi ya bintu ifwenanga bukidi bonka. Byotusenswe myanda miyampe, bantu, ne kutabukidila Yehova ne dijina dyandi—tukendelela kusapula na kipyupyu, na kampeja-bukidi, ne na bupyasakane kufika enka ne bikanena Yehova amba, “Kubapu!” w24.05 p. 19 mus. 14-16

Vwalai kwityepeja banwe bene na bene, mwanda Leza ulwanga na boba bezunzula, ino upānanga kanye ka ku buntu bitupu ku boba betyepeje.1 Pe. 5:5.

Bufuku bubadikila lufu lwandi, Yesu wāfundije Petelo ne batumibwa bakwabo bufundiji bwa kamweno butala kwityepeja. Batumibwa ye bano bātulumukile pa kumona Yesu ulonga kintu kiloñwanga divule na mwingidi. Yesu wātalula bivwalwa byandi bya pangala, wēkuta kipeta mu kifuka, wāela mema mu kyoilo, ne kushilula kwiboija ku maulu. (Yoa. 13:​4, 5) Ye bino byālombele kitatyi pa koija batumibwa bonso 12 ku maulu—kubadila’mo ne Yudasa, mwine wādi wa kumwaba. Nansha nankyo, Yesu wāingile uno mwingilo onso na kwityepeja. Kupwa Yesu wēbashintulwila na kitūkijetyima amba: “Le mubaivwanija byonemulonga’bi? Mungitanga bu ‘Mufundiji,’ ne bu ‘Mfumwetu,’ mudi na bubinga, mwanda e byondi. Penepo shi ami Mfumwenu kadi Mufundiji, nemoija ku maulu, nenu mufwaninwe kwioija ku maulu banwe bene na bene.”—Yoa. 13:​12-14. w25.03 p. 10 mus. 9-11

Uñendejanga na madingi obe, kadi kupwa ukankunkwija ku ntumbo.—Ñim. 73:24.

Ntanda ilengejanga bikale bikomo kushala ba kikōkeji kudi Yehova. Bavule bapelanga mulangwe wa amba Leza udi’ko. Kadi divule boba bapela bijila bya Leza bamwekanga bu badi na būmi buyampe. Kino kibwanya kutūla lwitabijo lwetu pa ditompo. Nansha byoketubwanyapo kutuna kwikala’ko kwa Leza, ino tubwanya kushilula kwiipangula shi bine uketukwasha. Mulembi wa Lwimbo lwa Mitōto lwa 73 wēivwene namino kitatyi kimo. Wāmwene bantu kebādipo bakōkela bijila bya Leza bekele na nsagaji mu būmi. Kino kyāmulengeje anze kwiipangula shi kwingidila Leza i kwa kamweno. (Ñim. 73:​11-13) Le i kika kyākweshe uno kaimba wa mitōto alemunune mumweno wandi? Wālangulukīle pa byobya bikafikila boba baleka kwingidila Yehova. (Ñim. 73:​18, 19, 27) Kadi wālangulukīle ne pa byabuyabuya bidi mu kwingidila Leza. Netu tubwanya kulangulukila pa bintu biyampe bitulongēle Yehova. w24.06 p. 25 mus. 16-17

Mwikadilo wa būmi bwenu wikale wa kubulwa kusanswa lupeto.—Bah. 13:5.

Mu kitatyi kyālembelwe Bible, bamo bādi bamwena pa mitwe ya banababo balanda na kwibapwija lupeto lwa kumwena’mo. Kadi batyibi bamo bādi betabija kutyibwa milomo ne kutyibila muntu wampikwa mambo butyibi bubi. Yehova ushikilwe bilongwa bya uno muswelo. (Ezk. 22:12) I biyampe tubandaule muswelo otumona lupeto. Wiipangule amba: ‘Le divule nangulukilanga pa lupeto ne pa bintu byombwanya kupota shi ngidi nalo? Le shi naapula lupeto, ndejalejanga pa kufuta mapu na kulanga’mba muntu ongapwile kasakilwa’lopo? Le kwikala na lupeto kunengejanga nemone bu muntu wa mvubu? Le Lunengejanga nkomenwe kwikala na buntu? Le monanga batutu ne bakaka bu basenswe bintu bya ku ngitu mwanda’po’tu badi na lupeto? Le nkimbanga kupwana enka na bampeta?’ Tubwanya kulama bulunda bwetu na Leza na kuleka kusanswa lupeto mu būmi bwetu. Shi tulonge namino, Yehova kaketwelapo nansha dimo! w24.06 p. 12-13 mus. 17-18

Mpelanga kunangila mu kashinda ko-konso kabi, amba ndame kinenwa kyobe.—Ñim. 119:101.

Pa kwilama ku kutompibwa, tunenwe kwikala na bya kusakasaka biyampe. Shi twifunde ‘kushikwa kibi ne kusanswa kiyampe,’ tukaningija kusumininwa kwetu kwa kulonga byoloke. (Amo. 5:15) Kadi bya kusakasaka biyampe biketupa bukomo bwa kwimanija shi tubatanwa mu ngikadilo itutūla pa ditompo. Tufwaninwe kwipāna bininge mu mingilo ya ku mushipiditu. Potudi ku kupwila nansha mu busapudi, tuningijijanga’ko mutyima wetu wa kusaka kusangaja Yehova. (Mat. 28:​19, 20; Bah. 10:​24, 25) Potutanga Kinenwa kya Leza, kwifunda’kyo ne kulangulukila’po, tukomejanga buswe botusenswe kyokya kiyampe ne kushikididilwa kyokya kibi. (Yos. 1:8; Ñim. 1:​2, 3; 119:97) Vuluka, Yesu wālombwele bandi bana ba bwanga amba: “[Lombelai] kyaba kyonso, kutyina’mba mwakatwela mu kutompibwa.” (Mat. 26:41) Mu uno muswelo, tumwenanga mu bukwashi bwa Yehova, ne kuningija kusumininwa kwetu kwa kumusangaja.—Yak. 4:8. w24.07 p. 17-18 mus. 14-16

Nkakupanga bujinguludi ne kukufundija dishinda dyofwaninwe kunanga’mo. Nkakupanga madingi ne diso dyami podi.—Ñim. 32:8.

Boba bapāna tunangu i biyampe beule muswelo upānanga’to Yehova. Vuluka’mba Yehova upānanga tunangu na buntu. Netu kupānanga na mutyima tō buyuki bwetu ne bwino ku boba botufundija. Ketulamanga’kopo buyuki bumo na kutyina’mba yewa otufundija ubwanya kwitupingakena. Ketwikalangapo na mumweno wa amba: ‘Ami kebamfundijepo! Nandi efunde aye mwine.’ Mwikadila wa uno muswelo keudipo na kifuko mu bantu ba Yehova. Ketupengapo na nsangaji boba botufundija enka buyuki bwetu kete, “ino i ne batwe bene.”(1 Ts. 2:8) Tukulupilanga’mba, “nabo bakabwanya senene kufundija bakwabo.” (2 Tm. 2:​1, 2) Shi batwe bonso tupāna na buntu tunangu twetu, batwe pamo ne bakwetu tukekala na tunangu ne na nsangaji. w24.09 p. 29 mus. 12-13

Batwe bonso muntu ne muntu twi bya ku ngitu bīlungile abyo bine kimo na kikwabo.—Loma 12:5.

Shi umona’mba kudipo na bwino bwa pa bula, kokatyumukwa mutyima. Na bubine udi na ngikadila ibwanya kukulengeja wikale wa kamweno mu kipwilo. Langulukila pa byānenene Polo mu 1 Bene Kodinda 12:​12-30, ne kulomba Yehova akukwashe umone muswelo wa kwibingidija. Binenwa bya Polo bilombola patōka’mba, abe pamo bwa bengidi bakwabo ba Yehova, udi na mwingilo wa mvubu kadi wa kamweno wa kwingila mu kipwilo. Longa bukomo bwa kwingidila Yehova ne kukwasha batutu ne bakaka. Kulupila’mba bakulumpe bakalangulukila pa bwino bobe ne kukupa mingilo yobwanya kwingila. (Loma 12:​4-8) Bene Kidishitu bonso bafwaninwe kwikala mu kipwano kiyampe na Yehova, kwimwena nsangaji idi mu kupāna, ne kwikala kimfwa kiyampe mu būmi bwa bwine Kidishitu. w24.11 p. 17 mus. 12-13

Waanza kulombela kudi Yehova koku udila bibibibi.—1 Sa. 1:10.

Hana wēkondele na makambakano mavule āmulengeje asūmije impolo ya bulanda. Makambakano amo i amba Hana wādi pa bukao, kadi mukao nandi Penina wādi umushikilwe. Ne kadi Hana kādipo ubutula bana, inoko Penina wādi na bana bavule. (1 Sa. 1:​1, 2) Kadi Penina wādi umukolomona pa mwanda wa buumba bwandi. Hana wātyumukilwe mutyima bininge “kadila ne kudya kwine mpika,” kadi wāikele “na bululu bya mwiko” ku mutyima. (1 Sa. 1:​6, 7, 10) Le i bika byālongele Hana pa kwiivwana biyampe? Kintu kimo kyāmukweshe i kukatōta Yehova ku tempelo. Kwine’kwa, wāzenzele Yehova amba: “[Tá] mutyima ku malwa a mwingidi obe ne kumvuluka.” (1 Sa. 1:11) Yehova wāmwene makambakano andi, wāivwene kudila kwandi, ne mwenda mafuku wāmukweshe abutule bana.—1 Sa. 1:​19, 20; 2:21. w24.12 p. 21 mus. 5-7

Nādi nsenswe bikatampe bana ba bantu.—Nki. 8:31.

Kinkūlwa kitufundija’mba Yesu utele bantu mutyima bininge, nakampata bandi bana ba bwanga. (Yoa. 13:1) Kimfwa, Yesu wādi uyukile amba bintu bimo byākalonga mu mwingilo wandi wa pano pa ntanda bikekala bisansa bininge, kutabukidila kitatyi kyaādi wa kufwa lufu lusansa. Yesu wālongele bino bintu byonso mwanda wādi usenswe Leza. Inoko kadi i mwanda wādi usenswe ne bantu. Wālombwele amba usenswe bininge bantu na kwibasapwila, kwibafundija, ne kwibakwasha. Enka ne mu difuku dyaādi wa kwipaibwa, Yesu wētūdile’ko kitatyi kya koija batumibwa bandi ku maulu, wēbashadika na binenwa bisenga ne kwibapa bulombodi. (Yoa. 13:​12-15) Kupwa paādi ku mutyi wa masusu, Yesu wētūdile’ko kitatyi kya kulombola nkuma-bibi wādi kubwipi nandi binenwa bya lukulupilo ne kukwata’ko mpangiko ya mwa kukwatakenya inandi. (Luka 23:​42, 43; Yoa. 19:​26, 27) Nanshi, Yesu kālombwelepo buswe bwandi enka na kufwila bantu, ino i ne mu bintu byonso byaālongele paādi pano pa ntanda. w25.01 p. 23 mus. 11

Waselele mfuto pa mwanda wa ndoe yetu, kadi twaundapilwe pa mwanda wa bilonda byandi.—Isa. 53:5.

Bible wingidija muneneno wa kyelekejo mwanda wa kwitukwasha twivwanije bwanapabo butamba ku lulekelo lwa bine. Pa mwanda wa kibutwila kyetu ne milangwe yetu ya bubi, twi badingakanibwe na “bapika ba bubi.” Inoko kitatyi kitulekela Yehova, twikalanga pamo bwa bapika ‘bakūlwe ku bubi.’ (Loma 6:​17, 18; Kus. 1:5) Bine, kuyuka’mba Yehova i mwitulekele, kwitulengejanga tusangale pamo bwa umpika wakutululwa. Yehova i mwitundape mu muswelo wa kyelekejo kupityila ku kinkūlwa kya wandi Mwana. (1 Pe. 2:24) Kinkūlwa kitukwashanga tulongolole kipwano kyetu na Yehova kine kyaonenwe na misongo ya ku mushipiditu. Monka musangelanga bininge muntu wakoma ku misongo mikatampe, netu ye motusangelanga kitatyi kyotukoma ku mushipiditu ne kwitabijibwa monka na Yehova kupityila ku lulekelo lwandi. w25.02 p. 11 mus. 16; p. 13 mus. 17

Shi mwendelele kulonga bino bintu’bi, kemukakankalwapo nansha dimo.—2 Pe. 1:10.

Mu kyelekejo kya talenta, Yesu wisambila’mo pa bapika babidi bādi bakōkele mfumwabo, ne umpika umo kādipo umukōkele. (Mat. 25:​14-30) Bapika babidi ba kikōkeji belekeja bene Kidishitu bashingwe māni ba kikōkeji. Mfumwabo Yesu, wibeta ‘batwele mu nsangaji yandi.’ Batambulanga mpalo yabo ya momwa mūlu, ko kunena’mba lusangukilo lubajinji. (Mat. 25:​21, 23; Kus. 20:5b) Inoko kimfwa kya umpika muzoze i kidyumu ku bashingwe māni. Muswelo’ka? Bafwaninwe kwikala bankanka kadi ba kininga. Yesu kālailepo mu kyelekejo kya talenta ne kya bajike amba, bashingwe māni bakekala bazoze. Ino wāshintulwile byādi bya kwibafikila shi bajimije bupyasakane bwabo. Badi ba kutunya ‘kufikidija abo bene lwito ne kutongwa kwabo,’ kadi kebadipo ba kupebwa lupusa lwa kutwela mu Bulopwe bwa mūlu. w24.09 p. 22 mus. 10; p. 23 mus. 12-13

Mujingulule bintu bya mvubu mikatampe.Fid. 1:10.

Batwe bonso tusakanga kuvuija bisakibwa byetu ne bya kyetu kisaka. (Mus. 7:12; 1 Tm. 5:8) Shi ketutonge kaji, tubandaulanga lupeto lobaketufuta. Inoko shi muntu ubandaula enka mfutwa kete, nabya unañanga na kumona na meso. Shi tunañanga na lwitabijo, tukabandaula ne lupusa lukekala na kaji pa kipwano kyetu na Yehova. Tufwaninwe kwiipangula’mba: ‘Le kano kaji kakanengeja nonge bintu bishikilwe Yehova?’ (Nki. 6:​16-19) ‘Le kakedya mponye na butōtyi bwami padi ne kunengeja ndeke kwikala pamo na kyami kisaka mu bula bwa kitatyi kilampe?’ Shi ubalondolola’mba, en-en, ku bino bipangujo, nabya i kya tunangu kupela kano kaji nansha shi kusokola kaji i kukomo. Byotunañanga na lwitabijo, tukwatanga butyibi bulombola’mba Yehova ukavuija bisakibwa byetu.—Mat. 6:33; Bah. 13:5. w25.03 p. 21 mus. 5-6

Ikalai na kanye banwe bene na bene, ba mutyima wa lusalusa, mwilekela na mutyima umo banwe bene na bene.—Ef. 4:32.

Tufwaninwe kumona nyeke batutu ne bakaka na mwibamwena Yehova. Tuloñanga namino na kuta mutyima pa ngikadila yabo miyampe pa kyaba kya kuta’o pa kubulwa kubwaninina kwabo, kwine kekukekala’kopo monka. Tubwanya kupwija kubulwa kumvwañana ko-konso kubwanya kulupuka mu bukata mwetu na mushipiditu wa buswe. Nabya paladisa ya ku mushipiditu ikakoka bantu basaka kulongelwa bintu mu uno muswelo. Nanshi twendelelei kufwija’ko pangala pa paladisa itutūdile’ko Yehova. Muntu yense usaka kutūkijibwa, kuloelelwa, kutalajibwa ne kwikala na mutyima-ntenke, ufwaninwe kutwela mu paladisa ya ku mushipiditu ne kushala’mo nyeke! Inoko tufwaninwe kutadija mwanda Satana uloñanga bukomo bwa kwitutambija’mo. (1 Pe. 5:8; Kus. 12:9) Ketufwaninwepo kumuleka etutambije’mo. Tusumininwei kukinga buyampe, butōki, ne ndoe bidi mu paladisa ya ku mushipiditu. w24.04 p. 24-25 mus. 18-19

Kimbai bidi . . . Bulopwe.—Mat. 6:33.

A bambutwile, mubwanya kukwasha benu bana batōte Yehova na bupyasakane. Fundijai benu bana kupityila ku binenwa ne kimfwa kyenu amba bintu bya ku mushipiditu—pamo bwa kwifunda Bible, kupwila, kusapula—byo bya mvubu kupita bintu byonso. Shi bitupu, benu bana babwanya kufula ku mulangwe wa amba kwikala Kamoni wa Yehova i kubadilwa’tu mu “mutōtelo wa kisaka.” Kino kibwanya kulengeja batūle butōtyi pa kifuko kya bubidi nansha kwibulekelēla. Shi muntu waleka kwingidila Yehova, le ko kunena’mba kakibwanyapo kumujokela? Aa, mwanda ubwanya kwisāsa ne kushilula kumutōta monka mu muswelo wasaka. Pa kulonga namino bibwanya kumulomba kutalula mitatulo ne kwitabija bukwashi bwa bakulumpe pa kipwilo. (Yak. 5:14) Kekudipo bukomo nansha bumo bwalonga butabukile dyese dya kwitabijibwa na Yehova! w24.07 p. 24-25 mus. 18-19

Nyemai busekese!—1 Ko. 6:18.

Le i muswelo’ka omubwanya kwinangila mu muswelo upēja Yehova bulēme? Kipwano kyenu pokyenda kiningila’ko, po pene mukanza kwiivwanina bininge kilokoloko. Le i bika bibwanya kwimukwasha muleke kulonga bintu bikafītyija Yehova mutyima? Epukai mīsambo ya kiboja, kwitolwela, ne kutoma mālwa mavule. (Ef. 5:3) Bino bintu bibwanya kulangula bilokoloko ne kuzozeja kusumininwa kwenu kwa kulonga byoloke. Le mwabulwapo kwisambila pamo pa mikalo yomubwanya kwitūdila mwanda wa kwinangila kwenu kupēje Yehova bulēme? (Nki. 22:3) I byendele’mo kwilombola bilomboji kampanda bya buswe penda paningila’ko kipwano kyenu. Inoko shi bilokoloko byenu bya kusambakena pamo bibavudila’ko bininge, mubwanya kukolelwa kwikala na milangwe miyampe pa muntu omwinangila nandi. (Lwi. 1:2; 2:6) Kadi bilomboji bya buswe bibwanya kwimufikija bukidi bonka ku kulonga busekese. (Nki. 6:27) O mwanda pomukishilula’tu kwinangila, mwisambilei pa mikalo yomuketūdila kukwatañana na misoñanya ya mu Bible.—1 Ts. 4:​3-7. w24.05 p. 29 mus. 10-11

Kinenwa kyenu “En-en” kikale’nka en-en, wenu “Aa” nandi aa.—Mat. 5:37.

Tusakanga bakwetu betukulupile, nakampata mu bitatyi bya makambakano. (Nki. 17:17) Le i muswelo’ka otubwanya kuyukana bu bantu bakulupilwa? Tubwanya kulonga bukomo bwa kumwekeja ngikadila ya bwine Leza kitatyi kyonso, kimfwa na kufikidija bintu byotulaya ne na kulonga bukomo bwa kulēmeka kitatyi. Bakulumpe bakulupilwa i dyese ku kipwilo. Muswelo’ka? Basapudi bemonanga bu bakwatakanibwe shi bapēlelwa kwita bakulumpe, kimfwa mutadi wa kisumpi kyabo kya busapudi. Kadi basapudi beivwananga bu batebwe mutyima shi bayukile amba bakulumpe basakanga kwibakwasha na mutyima umo. Kadi shi bakulumpe baleta madingi emanine pa Bible ne pa mabuku a umpika mukōkele pa kyaba kya mumweno wabo, batutu ne bakaka bebakulupilanga. Kadi batutu ne bakaka bakulupilanga mukulumpe ulama myanda yabo mifyame ne ufikidija byalaya. w24.06 p. 30 mus. 14-15

Ukebapa ndoe ya endaenda, mwanda i abe obakulupile.—Isa. 26:3.

Dyalelo ketubwanyapo kutengela Yehova atalule makambakano etu onso, inoko tubwanya kukulupila mu bukwashi bwandi. (Ñim. 41:3) Kupityila ku mushipiditu ujila, Yehova uketupa bukomo, tunangu, ne ndoe ya mutyima pa kulwa na makambakano otwikonda nao. (Nki. 18:14; Fid. 4:13) Kadi witukwashanga kupityila ku lukulupilo lwetu lwa amba ukatalula’ko misongo ya miswelo yonso. (Isa. 33:24) Yehova i mulame binenwa bitalaja mutyima bine bibwanya kwitutūkija mutyima kitatyi kyotwikonda na makambakano. (Loma 15:4) Kaka umo wa mu Afrika wa Kushika paakwetwe misongo ya dyaya wadidile bininge. Unena’mba: “Kisonekwa kyansengele bininge i Isaya 26:3. Kino kisonekwa i kinkulupije amba Yehova ubwanya kwitupa ndoe ya mutyima mine ibwanya kwitukwasha tūminine makambakano otwikonda nao.” Le kudi kisonekwa kampanda kyosokwele kine kibwanya kukusenga kitatyi kyowikonda na makambakano amweka bu keabwanyapo kupwa? w24.12 p. 24 mus. 17-18

Aye ukidi dya kulampe mwishinda, shandi wamumona, wamukwatyilwa lusa, ebiya wanyema lubilo wakamupamba bīpa, kamufifye senene.—Luka 15:20.

Bakulumpe baloñanga bukomo bwa kumwekeja mwikadila wa lulekelo ku boba basāsukile. Basakanga ino mikōko mijimine ijokele kudi Yehova. (Luka 15:​22-24, 32) Kwikalanga nsangaji mūlu ne pano pa ntanda pene kitatyi kijoka kipya-mambo! ( Luka 15:7) I kimweke patōka’mba Yehova kalekangapo boba kebasakepo kwisāsa bashale mu kipwilo. Inoko, wendelelanga kulonga bukomo bwa kwibakwasha. Usakanga bajoke. Muswelo wiivwananga Yehova pa banonga-bibi besāsa i mulombolwe mu Hosea 14:​4, amba: “Nkondapa kubulwa kikōkeji kwabo. Nkebasanswa na mutyima tō, mwanda bulobo bwami bubafunduka.” Bakulumpe byobayukile uno mwiivwanino wa Yehova, bakimbanga kushinta ko-konso kulombola’mba muntu washilula kwisāsa. Kadi bino binenwa bikulupija boba bonso bapalukile kudi Yehova amba wibasenswe kadi usakanga bajoke. w24.08 p. 28 mus. 8-9

Ikalai na mutyima wa kufwija’ko.—Kol. 3:15.

Kyaba kimo, bantu bamo kebetufwijanga’kopo pa byotwibalongela. Tubwanya kupāna kitatyi kyetu, bukomo nansha bintu byetu, ino ketwiipangula shi otwalongele’byo’wa wibimwene na mvubu. Shi kino kibalongeka, le i bika byotubwanya kulonga mwanda wa kuleka kujimija nsangaji ne kwikala na bululu ku mutyima? Tuvulukei amba, nsangaji yetu ya kupāna keilondakanangapo na muswelo witufwija’ko bantu. (Bil. 20:35) Tubwanya kukwata butyibi bwa kwendelela kupāna na nsangaji nansha shi bantu bakwabo kebetufwijije’kopo. Muswelo’ka? Tá mutyima ku kwiula Yehova. Aye upanga bantu bintu biyampe ekale bamufwije’ko nansha kebamufwijije’kopo. (Mat. 5:​43-48) Yehova i mulaye amba shi netu tupāne “pampikwa kukulupila kwalujibwa kintu, . . . mpalo [yetu] ikekala mikatampe.” (Luka 6:35) Mu kishima “kintu” mubwanya kubadilwa ne kufwijibwa’ko. Ekale betufwije’ko nansha kebetufwijije’kopo, Yehova uketulubwila bintu biyampe byotulonga mwanda wa kukwasha bakwetu ne pa mwanda wa kwikala bantu ‘bapāna na nsangaji.’—Nki. 19:17; 2 Ko. 9:7. w24.09 p. 29 mus. 14-16