AN PULONG HAN DIOS KAMATUORAN​—BULIG HA PAG-ARAM HA BIBLIA

Ika-28 nga Libro han Biblia​​—Hosea

Waray-Waray
Ika-28 nga Libro han Biblia​​—Hosea
https://cms-imgp.jw-cdn.org/img/p/1102026528/univ/art/1102026528_univ_sqr_xl.jpg
gwt libro 28

IKA-28 NGA LIBRO HAN BIBLIA

Hosea

Hosea

POKUS: Paghukom kontra ha napulo-ka-tribo nga ginhadian han Israel ngan an mahigugmaon nga hangyo nga bumalik hira kan Jehova

KONEKSYON HA MENSAHE HAN BIBLIA: Ginpapakita nga hi Jehova maloloy-on nga Magmarando ngan maghihingaopay kita kon matinumanon kita ha iya

NAGSURAT: Hosea

DIIN GINSURAT: Teritoryo han Samaria

NATAPOS PAGSURAT: Kabutngaan han 745 ngan 740 B.C.E.

SAKOP NGA PANAHON: Antes han 804–katapos han 745 B.C.E. (diri maminos 59 ka tuig)

Kon Kay Ano nga Importante

1. Ano nga kalidad ni Jehova an ginpapabug-atan gud ha libro han Hosea, ngan paonan-o ito gin-ilustrar?

 MAHIGUGMAON ba nga Magmarando hi Jehova? Interesado ba hiya ha kaopayan han iya mga magsiringba? Oo! Ito an igintututdo ha aton han libro han Hosea. Mahibabaroan naton hini nga libro an usa han iya makaruruyag nga mga kalidad: an iya kalooy. Gin-gamit ni Jehova an relasyon ni Hosea ha iya diri matinumanon nga asawa basi iilustrar an Iya pagin andam ha pagpakita hin kalooy bisan kon waray pa Hiya nakikita nga tigaman han pagbasol. (3:1) Mapwersa gud ito nga ilustrasyon basi pabug-atan an daku nga gugma ni Jehova. Klaro nga ‘kinaburut-on nga hinigugma’ ni Jehova an iya katawohan nga magtig-a an ulo.​—14:​1-4.

2. Ano pa an iginpapakita han libro han Hosea parte kan Jehova?

2 Pinaagi ha libro han Hosea, iginpapakita liwat ni Jehova an iba niya nga kalidad. Halimbawa hito an iya pagin matinumanon ngan pasensyoso. (2:​19, 20) Ngani, bisan kon pauroutro nga ginbayaan hi Jehova han mga Israelita basi magsingba ha iba nga mga dios, ‘padayon nga ginbutong niya hira, pinaagi han mga higot han gugma.’ (11:​1-4) Bisan pa hito, may limitasyon an pagin pasensyoso ni Jehova. Diri niya tutugotan nga magpadayon an karaotan. (10:​9-12) Nasisina gud hi Jehova ha pagkahipokrito, ngan importante ha iya kon ginsisingba ta hiya nga may husto nga motibo, nga amo an aton gugma ha iya.​—6:​4, 6; 10:​1, 2.

Hi Jehova nagpapakita hin kalooy bisan kon waray pa hiya nakikita nga tigaman han pagbasol

3. Ano nga importante nga leksyon an aton mahibabaroan ha libro han Hosea?

3 Ha libro han Hosea, gintututdoan kita ni Jehova hin importante nga leksyon: Pirme kita maghihingaopay kon maglalakat kita ha “mga dalan ni Jehova.” (14:9) An mga Israelita a tumapod ha iba nga mga nasud ngan ha ira mga dios, kay naghuhunahuna hira nga maghihingaopay hira ha pagbuhat hito. (7:11; 9:10; 12:1) Pero tatrayduron hira hito nga mga nasud, ngan an ira mga dios waray gahum basi buligan an mga Israelita. (8:​8, 9; 10:5) Ha kabaliktaran, pirme ginbubuligan ni Jehova an iya katawohan ngan nagsasaad nga bibendisyonan hira.​—2:​8, 18.

4. Ano nga importante nga impormasyon para ha mga Kristiano an nakarekord ha libro han Hosea?

4 An libro han Hosea may importante liwat nga impormasyon para ha mga Kristiano. Ha Kristiano Griego nga Kasuratan, mababasa naton nga gin-gamit ni Jesus ngan han iba nga mga apostol an pipira nga ginrekord ni Hosea. Ito nga rekord nag-uupod hin mga tagna nga natuman. (Kitaa an  Kahon nga 28-A.) Halimbawa, ini an igintagna ni Jehova parte ha Mesias: “Gintawag ko an akon anak tikang ha Ehipto.” (11:1) Natuman ito han gindara hi Jesus han iya mga kag-anak pakadto ha Ehipto ngan ha urhi bumalik ha Israel han patay na hi Herodes. (Mat 2:​14, 15) Ngan iginsaysay ni apostol Pablo nga an pipira nga tagna nga mababasa ha Hosea nagpapakita nga may mga diri Israelita nga magigin kaapi han katawohan han Dios ngan tatawagon hira nga “mga anak han buhi nga Dios.” (1:10; 2:23) Magigin igkasi-magmarando hira han Kristo.​—Ro 9:​25, 26; ikompara ha 1Pe 2:​9, 10.

Makakabulig nga mga Detalye Antes Magbasa

5. Ano an aton nahibabaroan parte kan propeta Hosea?

5 Nagsurat: An ngaran nga Hosea ginpahalipot nga porma han Hosaias, nga nangangahulogan nga “Gintalwas ni Jah; Hi Jah Nagtalwas.” (1:​1, ftn.) Propeta hiya ha Israel, an norte nga ginhadian, bisan kon an pipira niya nga tagna para ha Juda, an sur nga ginhadian. Nagin propeta hiya han mga 804 B.C.E. tubtob katapos han 745 B.C.E. Karuyag sidngon hini nga nagin propeta hiya hin diri maminos 59 ka tuig. Posible gud nga natapos ni Hosea an iya libro ha kabutngaan han 745 ngan 740 B.C.E. b Nakadungan niya ha pagin propeta hira Amos ngan Oded nga nag-alagad ha Israel ngan hira Isaias ngan Micas nga nag-alagad ha Juda.

6. Ano an kahimtang ha Israel ha panahon ni Hosea?

6 Background: Matinumanon nga nag-alagad hi Hosea sugad nga propeta hin damu ka tuig bisan pa kon an Israel may problema ha espirituwal ngan ha gobyerno hito. Han nagtikang panagna hi Hosea, an maraot nga hadi nga hi Jeroboam II an nagmamando ha Israel. Bisan pa hito, nagin madaugon hira ha mga pakiggirra ngan nagin mayaman an nasud. (2Ha 14:​24-28) Pero ginbayaan gud han mga Israelita hi Jehova. Naghunahuna hira nga nagin malampuson hira tungod kan Baal. Sugad nga bahin han ira pagsingba hini nga buwa nga dios, naghuhubog hira ngan nakikig-sex ha mga hostes ha templo. (4:​11-13) Han namatay hi Jeroboam, nag-aragway an mga tawo kon hin-o an masunod nga hadi. Salit nagkaada hin mga pagkunsabo ngan pamatay. (2Ha 15:​8-20) An sumunod nga mga hadi karuyag makig-alyansa ha Ehipto ngan Asirya, ngan waray bisan usa ha ira an sumarig kan Jehova.

7. Ha ano nga paagi gin-gamit ni Jehova hi propeta Hosea?

7 Pinaagi kan Hosea, ginpahibaro ni Jehova an iya kaso kontra ha Israel. Iginsumat niya an damu nira nga sala pati na an maraot nga magigin resulta hito. (4:​1, 2, 9) Pero gin-gamit liwat ni Jehova hi Hosea basi pahinumduman an mga Israelita nga maloloy-on Hiya ngan andam magpasaylo. Hi Hosea an kataposan nga propeta nga ginsugo ni Jehova basi hangyoon an mga Israelita nga bumalik ha Iya antes Niya tugotan nga sakupon han Asirya an Samaria.

8. Ano an makapainteres ha paagi han pagsurat ni Hosea?

8 Iba pa nga detalye: An kadam-an nga bahin han libro han Hosea iginsurat pariho hin tulá. Ini nga libro gumamit hin mabug-at gud nga mga pulong hin pagsaway ngan buotan gud nga mga pulong basi hangyoon an mga Israelita nga magbasol. (10:1; 14:​1, 2) Ngan gumamit hi Hosea hin damu nga mapwersa nga ilustrasyon.​—4:16; 5:​13, 14; 6:​3, 4.

Importante nga mga Punto

9. Paonan-o gin-gamit ni Jehova hi Hosea basi iilustrar an Iya kalooy?

9 Gin-gamit ni Jehova hi Hosea ngan an iya diri matinumanon nga asawa basi iilustrar an Iya kalooy ha mga Israelita. (1:1–3:5) Ginsugo ni Jehova hi Hosea nga asawahon an usa nga “babaye nga magbubuhat hin prostitusyon.” (1:2) Ginpangasawa ni Hosea hi Gomer, ngan nagkaanak hira hin lalaki. Pero an sumunod nga duha nga anak ni Gomer diri hi Hosea an tatay. c An kahulogan han mga ngaran hito nga tulo nga kabataan nagpapakita nga huhukman ngan isasalikway ni Jehova an Israel. Sugad han nakarekord ha kapitulo 2, igintagna ni Jehova nga katapos sirotan an diri matinumanon nga mga Israelita, papakitaan niya hira hin kalooy ngan bubuligan nga makabalik ha iya. Basi iilustrar an pagin andam ni Jehova ha pagpasaylo ha Israel, ginsidngan niya hi Hosea nga higugmaon utro an iya asawa nga nag-adulteryo.​—3:1.

10-11. Ano an ginbuhat han mga Israelita nga nakapasina gud kan Jehova?

10 Mga tagna parte ha paghukom. (4:1–13:16) Iginsumat ni Hosea an kaso ni Jehova kontra ha mga Israelita ngan an damu nira nga sala. (4:​1, 2) Ginsumat liwat niya an mga sala han mga taga-Juda. (5:5) Gin-aghat niya an nasud han Israel nga bumalik kan Jehova. (6:1) Pero nagpabulig lugod an Israel ha iba nga mga nasud. (7:11) Salit aanihon nira an magraot nga resulta han ira ginbuhat. (8:​7-10) Sisirotan ngan isasalikway ni Jehova an nasud han Israel.​—9:17; 10:15.

11 Ginpahinumdoman utro ni Jehova an mga Israelita kon ano niya kahinigugma hira. (11:​1-3) Pero waray nira hiya higugmaa. (11:7; 12:1) Nagin rebelyoso hira, salit bubungkagon an Samaria nga ira kapital nga syudad.​—13:16.

12. Ano an magigin resulta kon bumalik an mga Israelita kan Jehova?

12 Pangataposan nga hangyo nga bumalik kan Jehova. (14:​1-9) Gin-aghat ni Jehova an iya katawohan nga bumalik ha iya. Kon ito an ira bubuhaton, nagsasaad hiya nga papakitaan niya hira hin kalooy ngan gugma.

Mga Leksyon ha Libro han Hosea

  1. 1. MAS MAGIN DUOK KAN JEHOVA

    1. a. Ano an imo nahibaroan kan Jehova tikang ha Hosea 2:​13, 14, 19, 20?

    2. b. Paonan-o ginhigugma ni Jehova an iya katawohan? (11:​1-4)

  2. 2. DUGANG NGA USISAHA

    1. a. Pira nga propeta an ginsugo ni Jehova ngadto ha napulo-ka-tribo nga ginhadian antes niya sugoon hi Hosea? (12:​10, mga marginal reference; nwt Ap. A6) Ano an igintututdo hini ha imo parte kan Jehova?

    2. b. Paonan-o natuman an Hosea 1:7? (2Ha 19:​32-35)

  3. 3. BUHATA AN IMO NAHIBAROAN

    1. a. Ano an mas nalilipayan ha aton ni Jehova? (6:6)

    2. b. Igintagna ni Hosea nga kakarawaton ni Jehova nga magin bahin han Iya katawohan an diri mga Israelita. (2:23) Paonan-o ta masusubad an gugma ni Jehova ha ngatanan nga tawo kon nagsasangyaw?

  4. 4. ANO PA NGA LEKSYON AN IMO NAHIBAROAN HA LIBRO HAN HOSEA?

a Ha libro han Hosea kasagaran nga gintatawag an napulo-ka-tribo nga ginhadian han Israel nga “Efraim,” an nangunguna nga tribo hito, ngan “Samaria,” an kapital nga syudad hito.

b Iginrekord ni Hosea an parte kan Hadi Hezekias, nga nagtikang pagmando han 745 B.C.E., pero waray hiya rekord han kasakop han Samaria, nga nahitabo han 740 B.C.E., bisan kon nagtagna hiya parte ha kabungkagan hito nga syudad.​—1:1; 13:16.

c Masisiring nga ini nga kabataan resulta han pag-adulteryo ni Gomer, kay waray irekord ni Hosea nga hiya an tatay hito nga kabataan.​—1:​3, 6, 8.