IKA-29 NGA LIBRO HAN BIBLIA
Joel
POKUS: Tagna nga nagpapahamangno ha mga taga-Juda han tiarabot nga “adlaw ni Jehova”
KONEKSYON HA MENSAHE HAN BIBLIA: Nagpapakita nga kon umabot na an adlaw ni Jehova, tatalwason niya an mga natawag ha iya ngaran
NAGSURAT: Joel
DIIN GINSURAT: Juda
NATAPOS PAGSURAT: Mga 820 B.C.E. (?)
Kon Kay Ano nga Importante
1. Ano nga adlaw an ginpapabug-atan han libro han Joel, ngan ha ano ito nagtutudlok?
HA LIBRO han Joel, nakarekord an mga detalye parte ha importante nga topiko—“an adlaw ni Jehova.” Iginsusumat hito nga karuyag ni Jehova nga masabtan ito han ngatanan labi na han iya mga magsiringba. Ngani, lima ka beses nga mababasa ha libro han Joel an mga pulong nga “an adlaw ni Jehova.” Posible nga ini an siyahan nga libro han Biblia nga gumamit hito nga mga pulong. (1:15; 2:1, 11, 31; 3:14) Ha Kasuratan, “an adlaw ni Jehova” nagtutudlok ha iba-iba nga peryodo han panahon nga ginhihimaya ni Jehova an iya harangdon nga ngaran ngan ginhuhukman an mga nakontra ha iya.
Posible nga an libro han Joel an siyahan nga gumamit han mga pulong nga “an adlaw ni Jehova”
2. Paonan-o an iba nga libro han Biblia nabulig ha aton nga maintindihan an tagna ni Joel parte ha “adlaw ni Jehova”?
2 An iba nga libro han Biblia may importante nga impormasyon nga makakabulig ha aton nga maintindihan an tagna ni Joel parte ha “adlaw ni Jehova.” (Kitaa an Kahon nga 29-A.) Halimbawa, nagtagna hi Joel parte ha simboliko nga pag-atake han mga duron o apan. Natuman ito nga tagna han 607 B.C.E, han an kasundalohan han Babilonya kinadto ha Juda ngan ginbungkag an Jerusalem. Ito nga pagkabungkag ginkompirma nira Jeremias ngan Ezra. (Joe 1:6; 2:1, 8-11, 20, 25; ikompara ha 2Cr 36:17, 19; Jer 32:43.) Paglabay hin damu ka tuig, gumamit hi Jesus hin puropariho nga mga pulong ni Joel basi isaysay an mahitatabo nga paghukom. (Joe 2:31; Mat 24:29, 30) Ngan iginsaysay ni apostol Pedro nga natuman an pipira nga bahin han mga tagna ni Joel han iginbuhos ni Jehova an iya baraan nga espiritu han Pentekostes 33 C.E. (Joe 2:28-32; Bu 2:16-21) Nahitabo ito “ha kataposan nga mga adlaw” han sistema han mga butang han mga Judio. Natapos ito nga sistema ha “adlaw ni Jehova” han 70 C.E., han ginbungkag han mga Romano an Jerusalem. Dugang pa, nagsiring hira apostol Pedro ngan Pablo nga may-ada pa tiarabot nga “adlaw ni Jehova,” nga nagpapakita nga an tagna ni Joel may mas daku pa nga katumanan.—2Pe 3:12, 13; 1Te 5:2-4.
3. Ano nga mga nasud an ginhukman ni Jehova, ngan kay ano?
3 Ginsurat ni Joel nga “an adlaw ni Jehova hirani na” umabot ha mga nasud nga diri maopay an pagtratar ha Iya katawohan. (3:2-6, 12, 14, 19) Ginrekord ni Joel an mga tagna han paghukom kontra ha Tiro, Sidon, Edom, Filistia, ngan Ehipto. An mga tagna ni Joel puropariho ha iba nga mga tagna han paghukom kontra hini nga mga nasud. (Ikompara ha Eze 29:14-18; Am 1:8; Mal 1:3, 4.) Ginpamatud-an han kasaysayan nga natuman ini nga mga tagna. Nagpaparig-on ini han aton pagtoo nga matutuman an mga tagna ni Jehova parte ha tiarabot.
4. Sumala ha libro han Joel, ano an kinahanglan ta buhaton basi matalwas?
4 Ha libro han Joel, nasabtan naton an kinahanglan ta buhaton basi matalwas ha “adlaw ni Jehova.” Nasabtan ta nga “an bisan hin-o nga natawag ha ngaran ni Jehova matatalwas.” (2:31, 32) Ha urhi, gin-gamit ni Pablo an mga pulong ni Joel basi isaysay nga an mga Kristiano kinahanglan tumawag ha ngaran ni Jehova para matalwas, ngan nag-uupod ito han pagpakita hin pagtoo ha Iya.—Ro 10:13, 14.
5. Ano an gintututdo ha aton han libro han Joel parte kan Jehova?
5 Ginpapahinumdoman kita han libro han Joel nga hi Jehova “maloloy-on, diri madagmit masina ngan hura hin maunungon nga gugma.” (Joe 2:13; Ex 34:6) Mahigugmaon nga gin-aaghat Niya nga bumalik an mga bumaya ha Iya. Karuyag niya nga pasayloon ngan bendisyonan hira. (2:12-14, 21) Pero hi Jehova nahigugma ha hustisya, ngan iya sisirotan adton diri mabinasulon ngan maraot an pagtratar ha iya katawohan.—1:15; 3:19.
Makakabulig nga mga Detalye Antes Magbasa
6. Diin ngan kakan-o posible nanagna hi Joel?
6 Nagsurat: Gutiay la an aton nahibabaroan parte kan propeta Joel labot han iya ngaran nga nangangahulogan nga “Hi Jehova an Dios.” An rekord ni Joel parte ha Juda, Jerusalem, ngan templo posible magpasabot nga umukoy hiya ha Jerusalem ngan nanagna ha Juda. (1:9, 14; 2:17, 32; 3:1, 2, 16-20) Ha Hebreo nga Kasuratan, an libro han Joel makikita ha butnga han Hosea ngan Amos, salit posible nga nag-alagad hi Joel ha pariho nga panahon hito nga mga propeta. Posible nga gin-gamit ni Amos ha iya libro an pipira nga pulong ni Joel, ngan natapos ni Amos an iya libro han mga 804 B.C.E. (Joe 3:16; Am 1:1, 2) Kon amo, posible nga nagpapasabot ini nga ginsurat ni Joel an iya libro antes magsurat hi Amos. Salit posible nga natapos ni Joel an pagsurat han iya libro han mga 820 B.C.E. Kon tama ito nga mga petsa, posible nga nakadungan ni Joel hi Jonas hin pipira ka panahon ha pagsangyaw.
7. Ano an mensahe ni Joel ngan ano an iya paagi han pagsurat?
7 Background: Han 820 B.C.E., hi Uzias an hadi han Juda. Gintatawag liwat hiya nga Azarias. “Padayon nga ginbuhat niya an husto ha pagkita ni Jehova,” ngan an Juda nagin malampuson ha mga pakiggirra ngan nagin mayaman. (2Cr 26:3-14) Pero damu han iya mga sakop an nagsisingba ha buwa nga mga dios. (2Ha 15:1-4) Salit napapanahon gud an pagsurat ni Joel han iya libro. Gin-aghat niya an katawohan nga magbasol ngan hi Jehova la an singbahon. (2:1, 12) Iginsurat ni Joel an iya libro ha Hebreo nga tulá, nga klaro nga iginsusumat an panhunahuna ngan pag-abat ni Jehova. Ginpabug-atan niya an importante nga mga leksyon pinaagi ha pag-utro-utro hito ngan paggamit hin mag-opay nga ilustrasyon, sugad han rekord parte ha simboliko nga pagsakop han mga duron. (1:4, 6; 2:7) Bisan kon baga hin makaharadlok an mensahe ni Joel, nagpapasarig ito ha aton nga ginpuproteksyonan ni Jehova an iya magtinumanon nga magsiringba kon buhaton na niya an iya paghukom ha mga nakontra ha iya.
Importante nga mga Punto
8. Ano an resulta han pagsakop han mga duron?
8 An simboliko nga pagsakop han mga duron nga nakadaot ha tuna. (1:1–2:11) Ginsaysay ni Joel an makaharadlok nga bisyon parte ha pagdaot han mga duron ha tanan nga pagkaon. Tungod kay waray na pagkaon, naundang bisan an paghalad ha balay ni Jehova. Iginpariho niya an mga duron ha usa nga nasud nga “makusog ngan diri maihap” sugad man ha kasundalohan nga ‘nagtutuman han pulong’ ni Jehova ha Iya “adlaw.”—1:6; 2:11; kitaa an Kahon nga 29-B.
9. Ano an gin-aaghat ni Jehova ha iya katawohan?
9 Gin-aaghat ni Jehova an iya katawohan nga magbasol ngan bumalik ha iya. (2:12-32) Kon magbasol hira, magpapakita hiya hin pagpaid ngan huhunahunaon utro an kadaot nga papahinaboon ha ira. Bibendisyonan ngan papasayloon niya hira, ngan igbubuhos ha ira an iya espiritu.
10. Ano an bubuhaton ni Jehova hadton diri maopay an pagtratar ha iya katawohan?
10 Ginhuhukman ni Jehova an mga nasud nga diri maopay an pagtratar ha iya katawohan. (3:1-21) Ibabalik ni Jehova an mga nabihag ha Juda ngan Jerusalem. Katapos, titirukon niya an mga nasud ngan huhukman ha “Hamubo nga Kapatagan ni Jehosafat,” nga gintatawag liwat nga “hamubo nga kapatagan han desisyon.” (3:12, 14) Ini an kataposan nga mga pulong ha libro han Joel: “Hi Jehova maukoy ha Zion.” (3:21) Ito nga mga pulong nagpapasarig ha katawohan han Dios nga bibendisyonan ngan puproteksyonan Niya hira.
Mga Leksyon ha Libro han Joel
-
1. MAS MAGIN DUOK KAN JEHOVA
-
a. Ha Joel 2:11-13 mababasa an mga pulong nga “pero bisan yana.” Ano an aton mahibabaroan hito parte ha pagin mapailubon ni Jehova?
-
b. Ano an imo inaabat kon ginbabasa mo an mga kalidad ni Jehova ha Joel 2:13?
-
-
2. DUGANG NGA USISAHA
-
a. Ano nga mga detalye parte ha mga duron ha panahon han mga Israelita an makakabulig ha aton nga maintindihan an tagna ni Joel? (1:4; kitaa an Kahon nga 29-B.)
-
b. Paonan-o napaparig-on an imo pagtoo ha katumanan han saad ni Jehova nga pagbuhos niya han iya espiritu? (Joe 2:28-32; Bu 2:16-21)
-
-
3. BUHATA AN IMO NAHIBAROAN
-
a. Ano an kinahanglan ta buhaton basi matalwas ha tiarabot nga “adlaw ni Jehova”? (Joe 2:12, 13, 32; ikompara ha 1Te 5:2-6.)
-
b. Basaha an Joel 2:23-26. Paonan-o ini nga mga bersikulo nagpapakita han pagin mahinatagon ni Jehova? Paonan-o ta masusubad an pagin mahinatagon ni Jehova?
-
-
4. ANO PA NGA LEKSYON AN IMO NAHIBAROAN HA LIBRO HAN JOEL?

