INQABAYOKULINDA​—EFUNDWAYO

Ukuxolisa

Ndebele (Zimbabwe)
Ukuxolisa
/assets/ct/28ada02fb0/images/syn_placeholder_sqr.png
w02 11/1
Ukuxolisa

Ukuxolisa Kwenza Kube Lokuthula

ESINYE isikhwicamfundo esibona ngokuziphatha kwabantu sathi, “Ukuxolisa kulamandla kakhulu. Kwenza amazwe alungise inhlupho engazange alwe kumbe asongelane. Nxa uhulumende engacela ukuxolelwa kuyabe kuyisenzo sokutshengisa ukuthi uyananzelela ukuthi lokhu okwenzakeleyo kulethela abantu bakhe uhlupho. Labantu labo nxa bexolisa, kwenza ukuthi bazwanane futhi babe ngabangane.”

IBhayibhili lithi nxa singathobeka futhi sicele ukuxolelwa singaphinda sibe lobudlelwano obuhle labanye. Ngokwesibonelo, emzekelisweni kaJesu wendodana yolahleko, uyise wayezimisele ukuyemukela ngazozombili ngesikhathi ibuyela ekhaya futhi ixolisa ngenhliziyo yonke. (ULukha 15:17-24) Umuntu kumele azehlise, axolise njalo acele ukuthethelelwa. Liqiniso sibili ukuthi nxa uthobekile kuba lula ukuthi ucele ukuxolelwa.

Kuqakathekile Ukuxolisa

Owesifazana ohlakaniphileyo wako-Israyeli okuthiwa ngu-Abhigeli watshengisa ukuqakatheka kokuxolisa, lanxa kwakungumkakhe owayephambanisile. Ngesikhathi esenkangala, uDavida lamadoda akhe bavikela izimvu zomka-Abhigeli uNabhali. Kodwa ngesikhathi amadoda kaDavida ecela ukudla lamanzi okunatha, uNabhali wabancitsha, wabathethisa futhi wabaxotsha. UDavida kwamcaphula kakhulu lokho, wasethatha amadoda akhe angaba ngu-400 ukuthi ahambe ayebulala uNabhali labesilisa bendlu yakhe. U-Abhigeli wathi ekuzwa lokho wagijima masinyane ukuze ayehlangana loDavida. Wathi embona waguqa phansi phambi kwakhe wathi mbo ngobuso, wasesithi: “Nkosi yami icala kaletheswe mina. Vumela incekukazi yakho ikhulume lawe futhi ulalele amazwi encekukazi yakho.” U-Abhigeli waqhubeka elandisela uDavida ngoNabhali, ngemva kwalokho wasenika uDavida ukudla. UDavida wasesithi ku-Abhigeli: “Hamba ngokuthula emzini wakho. Ngikuzwile okukhulumileyo futhi ngizakwenza okucelileyo.”—1 USamuyeli 25:2-35.

U-Abhigeli wathobeka, waxolisa kuDavida futhi lokhu kwasindisa imuli yakhe. Ngitsho loDavida laye wambonga ngokuthi wamnceda ukuthi angabulali abantu abangelacala. Lanxa kwakungayisuye u-Abhigeli owayephathe kubi uDavida lamadoda akhe, wakufaka emahlombe akhe lokho okwakwenziwe ngumkakhe.

Umphostoli uPhawuli laye wayekuqakathekisa ukuxolisa. Ngesinye isikhathi kwakumele ukuthi azivikele phambi kwenkundla enkulu yamaJuda, iSanihedrini. Umphristi omkhulu u-Ananiya wazonda kakhulu ngalokho okwakhulunywa nguPhawuli, waze watshela labo ababeseduze kwakhe ukuthi bamtshaye umlomo. UPhawuli wasesithi kuye: “UNkulunkulu uzakutshaya wena mduli opendwe waba mhlophe. Uhlezi khonapho ukuze ungahlulele ngoMthetho ngapha wena usephula lowomthetho ngokubatshela ukuthi bangitshaye.” Kwathi labo ababemi lapho bemfaka icala lokuthethisa umphristi omkhulu, uPhawuli waphanga wavuma iphutha lakhe wathi: “Bafowethu, bengingazi ukuthi ungumphristi omkhulu. Kubhaliwe ukuthi, ‘Akumelanga uthuke umbusi wabantu bakini.’”—ImiSebenzi 23:1-5.

Okwakhulunywa nguPhawuli kwakuqondile sibili, umahluleli kwakungamelanga athi bamtshaye. Lanxa kunjalo waxolisa ngendlela ayekhulume ngayo kumphristi omkhulu. a Lokhu kwenza ukuthi iSanihedrini ibe lesifiso sokulalela lokho uPhawuli ayesezakutsho. Ngenxa yokuthi uPhawuli wayekwazi mhlophe ukuthi amalunga eSanihedrini ayengavumelani endabeni yokuvuswa kwabafileyo, wawatshela ukuthi ayemahlulela ngoba yena wayelethemba lokuthi abafileyo bazavuswa. Amalunga eSanihedrini aqalisa ukuphikisana wodwa, futhi abaFarisi babevumelana loPhawuli.—ImiSebenzi 23:6-10.

Izibonelo lezi ezimbili eziseBhayibhilini zisifundisani? Kuzozombili uPhawuli lo-Abhigeli baxolisa futhi lokhu kwenza ukuthi abanye labo babe lesifiso sokubalalela. Ukuxolisa sibili kungenza sibe lokuthula labanye. Liqiniso, ukuvuma amaphutha ethu lokuxolisa ngenxa yomonakalo esiyabe sesiwenzile kungenza kubelula ukukhulumisana kulungiswe ukungazwanani.

Nxa Kungayisuwe Ophambanisileyo

Nxa omunye umuntu engacatshulwa yilokho esikukhulumileyo kumbe esikwenzileyo singabona angathi kazwisisi futhi uzonda masinyane. Yikho uJesu waxwayisa abalandeli bakhe wathi: “Ngakho nxa uzonikela ngesipho sakho e-alithareni, uthi usulapho ubusukhumbula ukuthi umfowenu ukucaphukele, tshiya isipho sakho khonapho phambi kwe-alithare uhambe. Qala uyekwenza ukuthi kube lokuthula phakathi kwakho lomfowenu, ubusuphenduka uzonikela ngesipho sakho.”—UMathewu 5:23, 24.

Ngokwesibonelo, umfowethu engabona angani umphambanisile. Nxa kungaba njalo, uJesu wathi kumele uhambe “uyekwenza ukuthi kube lokuthula phakathi kwakho lomfowenu,” kungelani lokuthi wena ubona angani awumphambanisanga ngalutho. Ngokombhalo wesiGrikhi obizwa kuthiwa yi-Vine’s Expository Dictionary of Old and New Testament Words, ibala elasetshenziswa nguJesu lapha litshengisa ukuthi ‘bobabili owoniweyo lowonileyo kumele bazehlise bazwisisane.’ Eqinisweni abantu ababili abaphoxeneyo kungabe kukhona bobabili lapho abaphambanise khona ngoba balesono futhi bayawenza amaphutha. Yikho kuqakathekile ukuthi bobabili bavume amaphutha abo.

Indaba ayikho ekuthini ngubani ophambanise omunye, kodwa isekuthini ngubani ozasukumela phezulu ekwenzeni ukuthi kube lokuthula. Ngesikhathi umphostoli uPhawuli enanzelela ukuthi amaKhristu aseKhorinte ayemangalela abafowabo labodadewabo emthethwandaba ngenxa yokungazwisisani okubangelwa yizindaba zemali, wawaqondisa wathi: “Akungcono yini ukuvuma ukoniwa? Akungcono ukuvuma yini ukuqilwa?” (1 KwabaseKhorinte 6:7) Lanxa uPhawuli wakhuluma amazwi la esenzela ukuthi abafowabo labodadewabo bangamangalelani emthethwandaba, umcijo wawuyikuthi ukwenza kube lokuthula kuqakathekile kakhulu kubazalwane ukwedlula ukudinga onguye ophambanise omunye. Singahlala sikhumbula umcijo lo, kuzaba lula ukuthi sixolise.

Xolisa Ngenhliziyo Yonke

Abanye abantu bahlala bengabaxolisayo. Ngokwesibonelo eJapan, ibala elithi sumimasen, elisetshenziswa kakhulu nxa umuntu exolisa likhulunywa izikhathi ezinengi kakhulu. Lingaphinda lisetshenziswe nxa umuntu ebonga ngomlomo ngoba engelalutho oluphathekayo angalubuyisela kulowo omenzele okuhle. Ngenxa yokuthi ibala leli lisetshenziswa kakhulu, kubanzima ukuzwisisa ukuthi umuntu uyabe exolisa yini sibili. Lokhu kuyenzakala lasebantwini abalamasiko atshiyeneyo labakhuluma ezinye izindimi.

Kungelani lokuthi sikhuluma luphi ulimi, nxa sixolisa kumele sikwenze ngenhliziyo yonke. Indlela esibeka ngayo amazwi ethu lendlela esikhuluma ngayo kumele kutshengise ngeqiniso ukuthi sifuna ukuxolelwa kwesikuphambanisileyo. UJesu entshumayelweni yakhe yasentabeni, wafundisa abalandeli bakhe wathi: “Ilizwi lenu elithi ‘Yebo’ kalibe nguyebo, lelithi ‘Hatshi’ kalibe nguhatshi ngoba okwedlula lokho kuvela komubi.” (UMathewu 5:37) Nxa uxolisa kumele ukutsho ngenhliziyo yonke. Ake sithi enye indoda eyayisesititshini sezindiza, yaxolisa ngesikhathi igudla umama owayeseceleni kwayo ngesikhwama besemzileni wokulindela indiza. Ngemva kwesikhatshana, indoda le yaphinda yamgudla umama lo, yaxolisa futhi. Ngesikhathi emgudla okwesithathu, indoda eyayiphelekezela umama lo yamtshela ukuthi nxa kuyikuthi yayixolisa sibili ngenhliziyo yonke kwakungamelanga iphinde ikwenze futhi, kwakumele inanzelele sibili isikhwama sayo singaphindi sigudle owesifazana lo. Lokhu kutshengisa ukuthi nxa uxolisa ngenhliziyo yonke akumelanga uphinde wenze iphutha elifananayo.

Nxa sixolisa ngenhliziyo yonke kumele sivume ukuthi siphambanisile, sicele ukuxolelwa futhi sizame ukulungisa umonakalo esingabe siwudalile. Lalowo ophanjanisiweyo kumele avume ukuxola amthethelele lowo omphambanisileyo. (UMathewu 18:21, 22; UMakho 11:25; Kwabase-Efesu 4:32; KwabaseKholose 3:13) Lokhu akulula ngoba sonke silesono. Loba kunjalo, ukuxolisa kulamandla amakhulu ekwenzeni ukuthula.

Kunini Lapho Okungamelanga Sixolise Khona?

Kungelani lokuthi ukuxolisa kunganceda ukuthi kube lokuthula, umuntu ohlakaniphileyo ngezinye izikhathi angakhetha ukungakwenzi. Ngokwesibonelo, ake sithi indaba yakhona imayelana lokuthembeka kwethu kuNkulunkulu. Ngesikhathi uJesu esemhlabeni, “wazithoba walalela kwaze kwaba sekufeni, esifa esigodweni sokuhlutshwa.” (KwabaseFiliphi 2:8) Kodwa kazange avume ukuxolisa ukuze azikhulule ekuhluphekeni okwakuphambi kwakhe. UJesu kazange axolise ngesikhathi umphristi omkhulu esithi: “Ngithi kuwe funga ngoNkulunkulu ophilayo ukuthi uzakhuluma iqiniso, usitshele ukuthi unguye yini uKhristu iNdodana kaNkulunkulu!” Kulokuthi esabe axolise, uJesu waphendula ngesibindi wathi: “Kunjengoba nje usitsho. Kodwa ngithi kini: Kusukela khathesi lizabona iNdodana yomuntu ihlezi esandleni sokudla salowo olamandla njalo isiza iphezu kwamayezi.” (UMathewu 26:63, 64) Okwakuqakatheke kakhulu kuJesu, yikuthi ahlale ethembekile kuBaba wakhe uJehova, kulokuba lokuthula lomphristi omkhulu.

AmaKhristu ayabahlonipha futhi abanike udumo labo abasezikhundleni. Lanxa kunjalo, kawavumi ukuthi loba ngubani awenze axolise ngokuthanda kwawo uJehova labafowabo labodadewabo ebandleni.—UMathewu 28:19, 20; KwabaseRoma 13:5-7.

Sekuseduze Ukuthi Kungabi Lolutho Oluvimba Ukuthula

Okwenza senze amaphutha khathesi yikuthi sazalwa silesono esasithola kukhokho wethu u-Adamu. (KwabaseRoma 5:12; 1 UJohane 1:10) U-Adamu waba lesono ngenxa yokungalaleli uNkulunkulu, uMdali wakhe. Ngesikhathi uNkulunkulu edala u-Adamu lo-Eva babephelele futhi bengelasono, njalo uJehova uthembise ukuthi uzaphinda akhiphe isono ebantwini bonke. Uzakwesula isono lomonakalo obangelwe yiso.—1 KwabaseKhorinte 15:56, 57.

Ake ucabange ukuthi impilo izabe isinjani ngalesosikhathi. Ngesikhathi esixwayisa ngendlela okumele sisebenzise ngayo ulimi lwethu, umfowabo kaJesu uJakhobe wathi: “Nxa umuntu engaphambanisi ngelizwi, uyabe ephelele njalo esenelisa ukuwufaka amatomu wonke umzimba wakhe.” (UJakhobe 3:2) Nxa umuntu ephelele uyenelisa ukuqondisa ulimi lwakhe futhi ngeke kudingeke ukuthi axolise ezintweni ayabe ezikhulumile. Uyabe esenelisa ukuzibamba. Kuzabe kuthokozisa sibili ukuphila singasela sono. Akusoze kuphinde kube lento ezabe ixabanisa abantu. Okwakhathesi njengoba siselesono, ukuxolisa kuzasenza sibe lokuthula labantu bonke.

[Amabala angaphansi]

a UPhawuli wayengabonisisi kuhle emehlweni, kungenzakala yikho okwenza wangamnamzeleli umphristi.

[Umfanekiso osekhasini]

Sifundani esibonelweni sikaPhawuli?

[Umfanekiso osekhasini]

Nxa isono sesikhitshiwe, labantu sebephelele akusoze kube lento ezaphambanisa ukuthula