Noviembre
Domingo 1 de noviembre
Ma xtinkʼöl ta qa pa wan ri xaʼän (Jer 3:12).
Ri ukʼwäy taq bʼey nkitäj kiqʼij rchë nkikʼän kinaʼoj chrij Jehová, ri nupoqonaj kiwäch ri winäq ri yesäx qa chpan ri congregación. Nqaʼij riʼ rma taq ri israelitas ma xkinmaj ta rtzij, Jehová ma xa xuʼ ta xqʼetej rqʼaʼ y xyoʼej chë xetzolin rkʼë. Pa rkʼexel riʼ, ryä xkanuj rbʼanik rchë xertoʼ tapeʼ majanä tkitzolij kiʼ. Jehová xksaj ri xbʼanatäj rkʼë ri profeta Oseas rchë xkʼüt chë kan nupoqonaj kiwäch ri winäq. Ryä xuʼij che rä Oseas chë tkyuʼ rmak rxjayil chqä tkʼamaʼ chik jmul, tapeʼ rxjayil kʼa najin na nmakun (Os 3:1; Mal 3:7). Achiʼel Jehová, ri ukʼwäy taq bʼey chqä kan rkʼë ronojel kan nkajoʼ chë ri winäq nutzolij riʼ chqä ntzolin pä chpan ri congregación y rma riʼ nkitoʼ rchë nuʼän riʼ. Tnatäj chqë achkë rnaʼoj xuʼän ri tataʼaj chpan ri kʼambʼäl tzij chrij ri kʼajol ri ma xnman ta tzij. Ryä xkʼäq anin rchë xbʼerkʼuluʼ rkʼajol, xqʼetej y xtzʼmaj rchiʼ (Lu 15:20). Ri tataʼaj ma xyoʼej ta na chë rkʼajol nukʼutuj kuyubʼäl mak che rä. Pa rkʼexel riʼ, yë ri tataʼaj xbʼä chanin rkʼë rkʼajol rma kowan nrajoʼ. w24.08 28 peraj 7, 8
We kʼo jun chiwä rïx nkʼatzin rnaʼoj, ttjaʼ rqʼij chukʼutxik che rä Dios, y xtyaʼöx che rä, rma ryä ma nukʼekʼej ta nuyaʼ rnaʼoj xa bʼa achkë winäq (Snt 1:5).
Achiʼel nuʼij ri texto rchë re qʼij reʼ Jehová ma nukʼekʼej ta nuyaʼ kinaʼoj ri nkʼaj chik. Chqä, taq ryä nuʼän riʼ, ma nukraj ta chqapaläj o ma nuyaʼ ta rchojkil chqë, ntel chë tzij, ma nuʼän ta chë röj nqanaʼ chë majun ta nqkowin nqaʼän. Pa rkʼexel nuʼän riʼ, ryä nuʼij chqë chë tqakʼutuj qanaʼoj che rä (Pr 2:1-6). ¿Nqkowin nqakʼän qanaʼoj röj chrij Jehová chqä nqakʼüt chkiwäch nkʼaj chik ri qataman? (Sl 32:8). Jaʼ, y kʼo kʼïy rbʼanik ri nqkowin nqaʼän riʼ. Jun rbʼanik ya riʼ taq yeqatoʼ ri kʼa xeʼok publicadores rchë nkitzjoj le Biblia. Y ri ukʼwäy taq bʼey yekitoʼ ri toʼonelaʼ chqä nkʼaj chik qachʼalal rchë nkiʼän ri samaj yaʼon pa kiqʼaʼ chpan ri congregación. Chqä, kan ye kʼïy qachʼalal achiʼaʼ chqä ixoqiʼ ri kʼo kʼïy kitaman chrij construcción, yekitjoj nkʼaj chik qachʼalal rchë nkiʼän ri samaj nkʼatzin nbʼan pa taq Salones del Reino chqä chpan nkʼaj chik jay ri yekʼatzin rchë nyaʼöx rqʼij Jehová chpan. w24.09 28, 29 peraj 11, 12
Kan kowan xixqajoʼ (1Te 2:8).
Jun chkë ri nkʼatzin nuʼän jun qachʼalal achï rchë ntok ukʼwäy bʼey, ya riʼ «nuʼän ri ütz pa rkʼaslemal rchë ri nkʼaj chik ma yetzjon ta itzel chrij» (1Ti 3:2). Ryä nkʼatzin nuʼän riʼ rchë majun ta jun qachʼalal pa congregación kʼo jun ma ütz ta nutzʼët chrij. Chqä «kʼo chë kan ütz ntzʼet kimä ri winäq ri ma ye kʼo ta pa congregación». Tapeʼ ri winäq ri ma nkiyaʼ ta rqʼij Jehová yetzjon itzel chrij ri nunmaj, kʼo chë majun ta nkïl chrij rchë nkiʼij chë ma tzij ta ntzjon, chë nleqʼan o itzel rnaʼoj (Da 6:4, 5). Rma riʼ taquʼ rij ya reʼ: «¿Ütz komä yitzʼet rïn kimä qachʼalal chqä kimä ri winäq ri ma ye kʼo ta pa congregación?». «Nrajoʼ ri ütz». Ya reʼ ntel chë tzij natzʼët ri ütz chkij nkʼaj chik chqä naʼij chkë achkë ütz taq naʼoj atzʼeton chkij (Tit 1:8). Chqä ntel chë tzij yeʼatoʼ nkʼaj chik y kiʼ akʼuʼx naʼän rma riʼ, o kʼo naʼän kimä ryeʼ tapeʼ ma nkʼutüx ta chawä. ¿Achkë rma ri ukʼwäy taq bʼey najowatäj ya riʼ chkij? Rma ryeʼ kʼo chë nkiksaj kʼïy kitiempo rchë yekichajij qachʼalal pa congregación chqä rchë nkiʼän ri samaj yaʼon qa pa kiqʼaʼ (1Pe 5:1-3). Ye kʼa, tapeʼ ryeʼ kan kʼïy samaj nkʼatzin nkiʼän, ya riʼ ma njunmatäj ta rkʼë ri kiʼkʼuxlal nkinaʼ rma nkiʼän riʼ (Hch 20:35). w24.11 20, 21 peraj 3-5
Más kiʼ akʼuʼx nanaʼ taq yaspan chwäch ri nakʼül jun spanïk (Hch 20:35).
Ri toʼonelaʼ kan kʼïy samaj nkiʼän pa taq congregaciones. Ri apóstol Pablo kan kowan xerloqʼoqʼej re achiʼaʼ reʼ. Rma riʼ taq ryä xtzʼibʼan äl chkë ri cristianos aj Filipos, ma xa xuʼ ta xyaʼ äl rtzil kiwäch ri ukʼwäy taq bʼey, xa xyaʼ chqä rtzil kiwäch ri toʼonelaʼ (Flp 1:1). Ri toʼonelaʼ kan kiʼ kikʼuʼx nkiʼän ri samaj yaʼon pa kiqʼaʼ. Jun qachʼalal ri qasan chik pa yaʼ ütz ntok jun toʼonel taq kʼa kʼajol na o taq ya kʼo chik rjnaʼ. Tqaquʼ rij Devan, ryä xok toʼonel taq kʼo wä 18 rjnaʼ. Ye kʼa Luis taq kʼo wä más 50 rjnaʼ. Re qachʼalal reʼ xuʼij achkë nkinaʼ ye kʼïy ri kʼo re jun samaj reʼ pa kiqʼaʼ. Ryä xuʼij: «Chi nwäch rïn kan kowan rqʼij yïn oknäq jun toʼonel pa congregación, y más taq nquʼ rij jontir ri kibʼanon pä qachʼalal wmä rïn». We rït yït qasan chik pa yaʼ y majanä yït jun toʼonel ta, ¿ayaʼon chawäch naʼän re jun samaj reʼ? w24.11 14 peraj 1-3
Nimaläj Jehová, tabʼanaʼ utzil, tnatäj chawä chë rïn nbʼanon pä jontir ri nqä chawäch (2 Re 20:3).
Taq ri qʼatöy tzij Ezequías kʼo wä 39 rjnaʼ, kowan xyawäj. Jehová xksaj ri profeta Isaías rchë xuʼij che rä chë ma xtkʼachöj ta chik chqä xtkäm (2Re 20:1). Ezequías xnaʼ chë majun ta chik achkë nkowin nuʼän. Taq xkʼoxaj ri xbʼix che rä, xchäp oqʼej chqä xuʼij che rä Jehová chë ttoʼ pä. Taq Jehová xkʼoxaj ri xuʼij Ezequías che rä chqä xtzʼët taq xoqʼ, kan poqän xnaʼ ran, rma riʼ xksaj chik jmul Isaías rchë xuʼij ya reʼ che rä: «Xinkʼoxaj ri xakʼutuj chwä. Xintzʼët taq xatoqʼ. Rma riʼ xkatinknaj (xkatinqʼomaj)». Jehová xpoqonaj rwäch Ezequías, xuʼij che rä chë xtkʼaseʼ na más tiempo chqä chë xtköl Jerusalén pa kiqʼaʼ ri winäq aj Asiria (2Re 20:4-6). ¿Achkë ütz naʼän rït we kʼo jun ayabʼil ri majun ta rqʼomal? Taʼij che rä Jehová achkë nanaʼ, y tabʼanaʼ riʼ tapeʼ kan rkʼë oqʼej naʼän wä. Le Biblia nuʼij chë «ri Qatataʼ ri nupoqonaj qawäch chqä ri Dios ri nkʼuqbʼan qakʼuʼx», xtkʼuqbʼaʼ qakʼuʼx taq xtqqʼax chwäch xa bʼa achkë kʼayewal (2Co 1:3, 4). w24.12 24 peraj 15-17
Nkʼuqbʼan nkʼuʼx chrij Dios, jun kʼuqbʼäl kʼuʼx ri kʼo chqä kikʼë re achiʼaʼ reʼ, chë xkekʼastäj na pä ri kamnaqiʼ ri xkikʼwaj jun jïk kʼaslemal chqä ri ma xkikʼwaj ta jun jïk kʼaslemal (Hch 24:15).
¡Kantzij na wä chë kan xttel qakʼuʼx xkeqakʼül ri winäq ri xkekʼasöx pä! Chqä, kan kiʼ qakʼuʼx xtqaʼän taq xtqatamaj más chrij Jehová chqä chrij jontir ri rbʼanon qa (Sl 104:24; Is 11:9). Ye kʼa ri más jaʼäl ya riʼ chë xtqkowin xtqayaʼ rqʼij Jehová rkʼë jun chʼajchʼöj conciencia, rma ma xttiʼon ta qan chë kʼo jun ma ütz ta xqaʼän. ¿Tapeʼ chë rït nawajoʼ nawïl jontir ri utzil riʼ? Ma tayaʼ ta kʼa qʼij chë ri narayij komä xtuʼän chë ma xtawïl ta ri jaʼäl kʼaslemal riʼ (Heb 11:25). Xa bʼa achkë nkʼatzin nqaʼän komä o nqayaʼ qa rbʼanik, ma njunmatäj ta rkʼë jontir ri utzil xkeqïl. Tnatäj chawä chë xtbʼeqä ri qʼij taq xtqjeʼ chwäch ri kʼakʼakʼ Rwachʼlew y ma xtkʼatzin ta chik xtayoʼej ri qʼij riʼ. Jontir ya reʼ xtbʼanatäj rma Jehová kowan nqrajoʼ chqä xtäq pä Rkʼajol rchë xkäm qmä röj. w25.01 29 peraj 12
¿Naʼij rït chë kʼo komä jun ri ma xtkowin ta xtuʼän Jehová? (Nú 11:23).
Ri wuj Hebreos yertzjoj ye kʼïy winäq ri xkikʼuqbʼaʼ kikʼuʼx chrij Jehová, achiʼel Moisés. Ryä kan xkʼüt qa chqawäch achkë rbʼanik nkʼatzin nqakʼuqbʼaʼ qakʼuʼx chrij Dios (Heb 3:2-5; 11:23-25). Moisés kan ütz xuʼän xkʼuqbʼaʼ rkʼuʼx chrij Jehová, rma Jehová xyaʼ kiway chqä kiyaʼ ri israelitas rchë ma xekäm ta chwäch ri tzʼiran ilew (Éx 15:22-25; Sl 78:23-25). Taq qʼaxnäq chik jbʼaʼ ma jun jnaʼ taq Jehová xeresaj pä ri israelitas chpan ri tinamït Egipto, ryä xuʼij chë xtyaʼ tiʼäj chkë. Tapeʼ Moisés kan rkʼuqbʼan wä rkʼuʼx chrij Jehová, ryä ma kan ta xnmaj taq xkʼoxaj ya riʼ, rma kan kwest xqʼax chwäch akuchï xtbʼerkʼamaʼ wä pä Jehová kʼïy tiʼäj rchë xkertzüq kan pa millón winäq. Rma riʼ, Dios xkʼutuj ya reʼ che rä: «¿Naʼij rït chë kʼo komä jun ri ma xtkowin ta xtuʼän Jehová?» (Nú 11:21-23). w25.03 26 peraj 1, 2
Dios ma xqʼät ta riʼ taq xyaʼ pä kʼayewal pa kiwiʼ ri winäq ojer (2Pe 2:5).
¿Ütz komä nqaʼij chë ri xbʼanatäj pa rqʼij qa Noé kʼo achoq chrij xkʼambʼej wä tzij? Manä, rma le Biblia ma nuʼij ta ya riʼ. Kantzij na wä chë Jesús xjnamaj ri xbʼanatäj «pa rqʼij qa Noé» rkʼë ri xtbʼanatäj taq ryä xtqʼät tzij. Ye kʼa ma xuʼij ta chë jontir ri xbʼanatäj pa rqʼij qa Noé —achiʼel taq Jehová xtzʼapij rchiʼ ri arca— nukʼambʼej tzij chrij ri xtbʼanatäj chqawäch apü (Mt 24:37-39). ¿Achkë xuʼän Noé taq xkʼoxaj ri xuʼij Jehová che rä? Ryä xkʼüt chë rkʼuqbʼan rkʼuʼx chrij ryä taq xuʼän ri arca (Heb 11:7; 1Pe 3:20). Ke riʼ chqä ri winäq pa qaqʼij komä, taq ryeʼ nkikʼoxaj ri ütz taq rtzjol chrij Rqʼatbʼäl Tzij Dios, nkʼatzin nkikʼüt rkʼë ri yekiʼän chë nkikʼuqbʼaʼ kikʼuʼx chrij Jehová (Hch 3:17-20). Pedro xuʼij chë Noé «xtzjoj rchʼaʼäl Dios». Pa qaqʼij komä, röj nqatäj qaqʼij chë nqatzjoj le Biblia chkë jontir winäq, y nqayaʼ qan chrij ri samaj riʼ. Tapeʼ ke riʼ, ma xtqkowin ta xtqatzjoj le Biblia chkë jontir. w24.05 9, 10 peraj 3- 5
Nuyaʼ kiqʼij ri nkixiʼij kiʼ chwäch Jehová (Sl 15:4).
Röj kʼo chë nqakanuj rbʼanik rchë ütz qanaʼoj nqaʼän kikʼë ramigos Dios chqä ma nqaqasaj ta kiqʼij (Ro 12:10). ¿Achkë jun rbʼanik nqkowin nqaʼän riʼ? Salmo 15:4 nuʼij chë ri winäq ri kʼo pa rachoch Jehová «ronojel mul nuʼän ri nutzüj tapeʼ majun ta utzil nrïl ryä». We röj ma nqaʼän ta ri nqaʼij chkë ri nkʼaj chik, rkʼë jbʼaʼ xa xtqayaʼ bʼis pa kan (Mt 5:37). Jun tzʼetbʼäl. Jehová nrajoʼ chë ri kʼlan taq winäq nkiʼän ri xkiʼij chkiwäch taq xekʼleʼ. Chqä nrajoʼ chë ri teʼej tataʼaj nkitäj kiqʼij rchë nkiʼän ri nkitzüj chkë kalkʼwal. Rma nqajoʼ Dios chqä yeqajoʼ ri nkʼaj chik, nqaʼän jontir ri kʼo pa qaqʼaʼ rchë nqaʼän ri nqaʼij. Jun chik rbʼanik nqayaʼ kiqʼij ramigos Dios, ya riʼ yeqakʼül pa qachoch chqä ütz qanaʼoj nqaʼän kikʼë (Ro 12:13). Taq yeqaskʼij qachʼalal rchë nqjeʼ kikʼë, más jnan nuʼän qawäch kikʼë ryeʼ chqä rkʼë Jehová. Y ma xuʼ ta riʼ, taq röj nqaʼän riʼ nqakʼän qanaʼoj chrij Jehová. w24.06 12 peraj 15, 16
¿Achkë ta kʼa rqʼij jun winäq ri xa nkäm rchë chë yachʼpü chrij? (Sl 8:4).
Jehová xa xuʼ chkiwäch ri winäq ri ma nkinaʼ ta kiʼ nukʼüt wä ri kantzij taq naʼoj (Mt 11:25). Taq röj xqatamaj rwäch Jehová, ma xqanaʼ ta qiʼ chqä xqakʼän ri toʼïk xkiyaʼ nkʼaj chik chqë (Hch 8:30, 31). Tapeʼ ke riʼ, nkʼatzin nqachajij qiʼ rchë ma nqanaʼ ta qiʼ. Ri itzel naʼoj riʼ rkʼë jbʼaʼ nuʼän chqë chë nqaquʼ chë ri yeqaquʼ röj xa jnan kiqʼij kikʼë ri naʼoj ye kʼo chpan le Biblia o rkʼë ri nuʼij pä rtinamit Jehová chqë. ¿Achkë xtqtoʼö rchë ronojel mul xtqaqasaj qiʼ achiʼel qabʼanon pä? Ri xtqtoʼö ya riʼ nnatäj chqë chë Jehová kʼo más rqʼij chqawäch röj (Sl 8:3, 4). Chqä ütz nqakʼutuj qatoʼik che rä ryä rchë ma nqanaʼ ta qiʼ chqä rchë nqayaʼ qʼij nqtjöx kimä nkʼaj chik. Jehová xtqrtoʼ pä rchë ri naʼoj yeryaʼ ryä, achiʼel ri ye kʼo chpan Rchʼaʼäl o ri yeryaʼ pä rtinamit chqë, ya riʼ xtjeʼ más rqʼij chqawäch röj y ma yë ta ri yeqaquʼ röj. Taq xtaskʼij rwäch le Biblia, tatzʼetaʼ achkë rbʼanik rkʼutun Jehová chë kowan yerajoʼ ri winäq ri nkiqasaj kiʼ ye kʼa itzel yertzʼët ri kowan nkinaʼ kiʼ. Y, si rït xtyaʼöx jun samaj pan aqʼaʼ ri akuchï kan xkatkitzʼët ri nkʼaj chik, tachajij awiʼ rchë ma xtanaʼ ta awiʼ rma riʼ. w24.07 10 peraj 8, 9
Ri koʼöl molaj xtbʼeʼok na jun mil, y ri tinamït ri majun ta rqʼij xtbʼeʼok na jun tinamït ri kowan rchqʼaʼ. Rïn, Jehová, kan pa rqʼijul xtinbʼän chë chanin xtbʼanatäj riʼ (Is 60:22).
Kan pa 1919, Jesús xchäp pä rksaxik jun molaj qachʼalal ri yechaʼon rchë yebʼä chkaj rchë nkitzʼët achkë rbʼanik ntzjöx ri ütz taq rtzjol chqä rchë nkiyaʼ chkë jontir qachʼalal ri nkʼatzin chkë rchë jnan nuʼän kiwäch rkʼë Jehová (Lu 12:42). Y kan nqʼalajin chë Jehová najin nuyaʼ utzil pa rwiʼ ri samaj nkiʼän ri qachʼalal riʼ (Is 65:13, 14). We röj ma pa rbʼeyal ta nqaʼän che rä jontir, ma xtqkowin ta xtqaʼän ri samaj xyaʼ qa Jesús pa qaqʼaʼ (Mt 28:19, 20). Jun tzʼetbʼäl. Xa ta ri congregación ma ta yerjachon ri territorios rchë nqatzjoj le Biblia, röj xtqaʼän ya riʼ xa bʼa akuchï nqajoʼ wä, y ya riʼ rkʼë jbʼaʼ xtuʼän chë chaq taqïl xtqatzjoj le Biblia chpan jun tinamït y chkipan nkʼaj chik majun bʼëy xtqatzjoj ta. ¿Nnatäj chik jun utzil chawä rït ri nqïl taq kan pa rbʼeyal nqaʼän che rä jontir? Pa qaqʼij komä, Jesús nuʼij chkë rsamajelaʼ Dios achkë rbʼanik nkʼatzin nkiʼän che rä ri samaj yaʼon qa pa kiqʼaʼ achiʼel xuʼän kikʼë rtzeqelbʼëy taq xjeʼ chwäch le Rwachʼlew. w24.04 8, 9 peraj 2-4
We najäl anaʼoj chqä naʼän ri ütz, ütz xkatintzʼët. Ye kʼa we ma xtaʼän ta ri ütz, ri mak achiʼel ta kʼo pä chawij rchë nchʼakon chawij (Gé 4:7).
Caín ya riʼ ri naʼäy kalkʼwal Adán y Eva. Ryä kan nurayij wä nuʼän ri ma ütz ta, achiʼel rteʼ rtataʼ. Le Biblia nuʼij chrij chë ri «yeruʼän kan itzel wä» (1Jn 3:12). Rkʼë jbʼaʼ rma riʼ, taq Caín kʼo xtzüj chwäch Dios, ryä «ma ütz ta xtzʼët Caín nixta ri xtzüj chwäch». Ye kʼa, pa rkʼexel nujäl rnaʼoj, «Caín xkatäj ryowal chqä xbʼison». ¿Achkë xuʼän Jehová? Ryä xtzjon rkʼë (Gé 4:3-7). Jehová kan ütz rnaʼoj xuʼän taq xtzjon rkʼë Caín, chqä xuʼij che rä chë we nuʼän ri ütz, ryä kiʼ rkʼuʼx xtuʼän rkʼë. Jehová chqä xuʼij che rä Caín chë ri ryowal rkʼë jbʼaʼ xtuʼän chë kʼo jun ma ütz ta xtuʼän. Achiʼel qataman chik, Caín ma xyaʼ ta rxkïn che rä Jehová y ma xtzolij ta riʼ tapeʼ xyaʼöx rtoʼik. ¿Achkë xuʼän Jehová taq xtzʼët chë Caín ma xjäl ta rnaʼoj? ¿Xuʼij komä ryä chë kan majun bʼëy xttoʼ ta chik jun winäq rchë nutzolij riʼ? Manä, ryä ma xuʼij ta ya riʼ. w24.08 10 peraj 8
Kʼo chë nichaʼ ri bʼey ri yixurkʼwaj chpan ri kʼaslemal (Dt 30:19).
Ri israelitas kʼo wä jun ütz kʼaslemal kiyoʼen chkiwäch apü. Rkʼë rtoʼik Jehová, ryeʼ kan kʼïy wä tiempo xkekowin xkejeʼ chwäch ri ilew ri tzjun chkë. Y ri ilew akuchï xkeyaʼöx wä kan kowan wä jaʼäl. Moisés xuʼij ya reʼ chkë ri israelitas chrij ri ilew riʼ: «Jun ilew ri ye kʼo nmaʼq chqä ütz taq tinamït chwäch ri ma yït ta rït xabʼanö, jay ri kan kʼïy achkë jun ütz ye kʼo chpan ri ma rkʼë ta awchqʼaʼ rït xeʼachʼäk wä, jül ri yekʼol yaʼ chpan ri ma yït ta rït xakʼotö chqä uvas y olivos ri ma yït ta rït xatkö» (Dt 6:10, 11). Ye kʼa Moisés xuʼij chkë ri israelitas chë, we ryeʼ nkajoʼ yejeʼ chwäch ri ilew riʼ, nkʼatzin wä nkinmaj rtzij Jehová. Moisés xuʼij chkë chë tkichaʼ ri bʼey ri xkerkʼwaj «chpan ri kʼaslemal». Ryeʼ xkekowin wä xtkiʼän riʼ taq xtkikʼoxaj rchʼaʼäl Jehová chqä taq ma xtkiyaʼ ta qa ryä (Dt 30:20). Ye kʼa ri israelitas ma xkinmaj ta rtzij Dios. Rma riʼ taq xqʼax ri tiempo, Jehová ma xertoʼ ta taq ri winäq aj Asiria chqä aj Babilonia xepë chkij chqä xekikʼwaj äl jkʼan chik (2Re 17:6-8, 13, 14; 2 Cr 36:15-17, 20). w24.11 9 peraj 5, 6
Majun ta jun winäq nkowin npë wkʼë; xa xuʼ xtkowin xtuʼän riʼ we Ntat, ri xitaqö pä, nkʼamö pä rchë (Jn 6:44).
Ye kʼïy winäq komä nkiquʼ chë xa xuʼ nkʼatzin nkinmaj chrij Jesús rchë yekolotäj qa (Jn 6:29). Ye kʼa ma tqamestaj ta chë jojun chkë ri judíos xkinmaj chqä chrij Jesús, ye kʼa chrij riʼ xa xkiyaʼ qa. ¿Achkë rma? Kan jontir bʼaʼ chkë ri winäq ri xetzuq rma Jesús, ye bʼenäq wä akuchï nbʼä wä ryä xa rma nkajoʼ wä nyaʼöx ri nkʼatzin chkë. Ri nkajoʼ wä ryeʼ ya riʼ yeknäx che rä kiyabʼil, nyaʼöx kiway chqä ntzjöx chkë ri nkajoʼ wä nkikʼoxaj. Ye kʼa Jesús xkʼüt chkiwäch chë kʼo chik jun nkʼatzin nkiʼän rchë yeʼok rtzeqelbʼëy. Ryä ma xpë ta chwäch Rwachʼlew xa xuʼ rchë nuyaʼ chkë ri winäq ri nkʼatzin chkë. Rma riʼ, ri winäq riʼ nkʼatzin wä yebʼä rkʼë Jesús, ntel chë tzij, nkinmaj chqä nkismajij jontir ri nukʼüt wä ryä chkiwäch (Jn 5:40). w24.12 12 peraj 12, 13
Rïx achiʼaʼ, ronojel mul keʼiwajoʼ iwixjilal, achiʼel xuʼän Cristo ri xrajoʼ ri congregación (Ef 5:25).
¿Achkë ütz nuʼän jun qachʼalal achï rchë nuyaʼ qa rbʼanik ri xa nuqasaj rqʼij rxjayil o xa nusök? Ri ütz nuʼän ya riʼ nukʼän rnaʼoj chrij Jesús. Ri rnaʼoj xuʼän kikʼë rtzeqelbʼëy nukʼüt chkiwäch ri achiʼaʼ achkë kinaʼoj nkʼatzin nkiʼän rkʼë kixjayil. Tqatzʼetaʼ achkë nkitamaj qa ri achiʼaʼ chrij rnaʼoj xuʼän Jesús kikʼë rapóstoles chqä chrij rbʼanik xtzjon kikʼë. Jesús kan ütz rnaʼoj xuʼän kikʼë rapóstoles chqä ma xqasaj ta kiqʼij. Majun bʼëy xuʼij ta poqän taq tzij chkë. Jesús majun bʼëy xksaj ta ri uchqʼaʼ kʼo pa rqʼaʼ rchë xqasaj ta kiqʼij. Pa rkʼexel riʼ, ryä xqasaj riʼ chqä kʼo utzil xuʼän chkë (Jn 13:12-17). Kʼo jmul xuʼij ya reʼ chkë rtzeqelbʼëy: «Titamaj chwij rïn, rma rïn ma qʼaqʼ ta njolon chqä ma nnaʼ ta wiʼ. Wkʼë rïn xtiwïl uxlanen» (Mt 11:28-30). Jun winäq ri ma qʼaqʼ ta rjolon, ma ntel ta chë tzij chë majun ta rqʼij. Ri winäq riʼ kʼo rchqʼaʼ rchë nuqʼät ri nunaʼ chqä rchë ma nuʼän ta jun ri ma ütz ta taq kʼo ryowal. w25.01 10 peraj 10, 11
Tayaʼ pa rqʼaʼ Jehová jontir ri nawajoʼ naʼän (Pr 16:3).
Taq más xtqajan pä ri qʼij taq xtchup rwäch jontir ri ma ütz ta kʼo komä, rkʼë jbʼaʼ más kwest xtuʼän chqawäch xtqachʼäk qarajil. Rkʼë jbʼaʼ xtesäx qasamaj, xtchaʼ chiʼ ri kʼo qkʼë o xtchaʼ chiʼ qachoch rma ri política ma pa rbʼeyal ta nsamäj, rma ri chʼaʼoj, rma ri qʼeqäl taq jöbʼ o rma xkejeʼ nkʼaj chik itzel taq yabʼil. ¿Achkë xtqtoʼö rchë ri xtqachaʼ xtqaʼän xtkʼüt chë qakʼuqbʼan qakʼuʼx chë Jehová xtqrtoʼ pä? Jun ri nkʼatzin nqaʼän chqä kowan xtqrtoʼ, ya riʼ nqaʼij che rä Jehová achkë nbʼanö chqë chë nchʼpü qakʼuʼx (yojmayon). Tqakʼutuj qanaʼoj che rä rchë yë ri ütz nqachaʼ nqaʼän y tqaʼij che rä chë tqrtoʼ pä rchë «ma kowan ta» nchʼpü qakʼuʼx (Lu 12:29-31). Chqä tqaʼij che rä chë tqrtoʼ pä rchë kiʼ qakʼuʼx nqaʼän rkʼë ri kʼo qkʼë (1Ti 6:7, 8). Y tqakanuj qanaʼoj chpan qapublicaciones ri yojkitoʼ rchë nqatzʼët achkë ütz nqaʼän taq nqaqʼaxaj kʼayewal rma ri päq. Kan kʼïy qachʼalal kowan yertoʼon ri videos chqä ri artículos ri ye kʼo pa jw.org ri yetzjon chrij riʼ. w25.03 29 peraj 10, 11
Dios xkʼüt chi nwäch chë ma ütz ta nbʼij chë jun winäq ma chʼajchʼöj ta (Hch 10:28).
Dios ya rchʼobʼon wä chik nuyaʼ qʼij chkë ri winäq ri ma ye judíos ta rchë yeʼok chpan rtinamit. Rma riʼ xuʼij che rä ri apóstol Pedro chë tbʼetzjon rkʼë Cornelio, ri xok jun chkë ri naʼäy taq cristianos ri ma judío ta. Ri judíos ma nkikʼwaj ta wä kiʼ kikʼë ri ma ye kiwinaq ta. Rma riʼ, nqʼax chqawäch achkë rma Pedro kwest xuʼän chwäch taq xbʼix ri samaj riʼ che rä. Ye kʼa taq xqʼax chwäch achkë nrajoʼ Jehová rchë nuʼän, ryä xjäl rbʼanik nchʼobʼon. Taq Cornelio xuʼij che rä Pedro chë ttapon rkʼë, ryä ma xkʼewaj ta xbʼä (Hch 10: 28, 29). Pedro xtzjoj rchʼaʼäl Dios che rä Cornelio chqä chkë ri ye kʼo pa rachoch, y ryeʼ xeqasäx pa yaʼ (Hch 10:21-23, 34, 35, 44-48). Jojun jnaʼ chrij riʼ, Pedro xyaʼ re naʼoj reʼ chkë ri cristianos: «Jnan rbʼanik kixchʼobʼon jontir» (1Pe 3:8). Rchë jontir röj ri testigos de Jehová jnan rbʼanik nqchʼobʼon, kʼo chë nqatäj qaqʼij rchë nqchʼobʼon achiʼel nchʼobʼon Jehová, y rbʼanik nchʼobʼon ryä nqïl chpan Rchʼaʼäl. w25.03 9, 10 peraj 7, 8
Ma tiyaʼ ta qʼij chë yixqʼol kikʼë nkʼaj chik naʼoj ri ma kikʼwan ta kiʼ rkʼë ri kʼutun chqawäch (Heb 13:9).
Ri rbʼanik yechʼobʼon ri winäq pa qaqʼij komä kan ma jnan ta rkʼë rbʼanik nchʼobʼon Jehová (Pr 17:15). Rma riʼ kan kowan nkʼatzin chë röj nqatzʼët taq jun winäq najin yerkʼüt naʼoj chqawäch ri ma chpan ta le Biblia resan wä pä, rchë ke riʼ ma xkeqanmaj ta ri naʼoj riʼ chqä ma xtqayaʼ ta qa Jehová. Ri apóstol Pablo xuʼij chkë ri hebreos chë nkʼatzin yeʼok más ütz taq cristianos, y röj chqä ke riʼ nkʼatzin nqaʼän. ¿Achkë rbʼanik nqaʼän riʼ? Nqaʼän riʼ taq nqatjoj más qiʼ chrij le Biblia chqä nqatäj qaqʼij rchë nqchʼobʼon achiʼel nchʼobʼon Jehová. Nkʼatzin nqaʼän riʼ tapeʼ yojqasan chik pa yaʼ. Reʼ ntel chë tzij chë jontir nkʼatzin nqatjoj qiʼ chrij Rchʼaʼäl Dios ronojel qʼij tapeʼ kan kʼïy chik jnaʼ yoj kʼo chpan rtinamit Jehová o xa kʼa riʼ nqatamaj rwäch ryä (Sl 1:2). Ri nqaʼän riʼ ronojel qʼij xtqrtoʼ rchë xtqakʼuqbʼaʼ más qakʼuʼx chrij Dios (Heb 11:1, 6). w24.09 10 peraj 7, 8
Kixjelun rkʼë Dios, y ryä xtjelun pä iwkʼë rïx (Snt 4:8).
We röj nqanmaj chë Jehová kantzij kʼo, ma kʼayewal ta xtuʼän chqawäch xtqanmaj rtzij. Ke riʼ xuʼän José. Ryä ma xuʼän ta jun tzʼil bʼanobʼäl rma rtaman wä chë Dios kantzij kʼo chqä ma nrajoʼ ta wä nuyaʼ bʼis pa ran (Gé 39:9). Rchë röj chqä nqanmaj chë Jehová kantzij kʼo, nkʼatzin nqajäm qawäch rchë nqchʼö rkʼë chqä rchë nqaskʼij rwäch Rchʼaʼäl. We xtqaʼän riʼ, más jnan xtuʼän qawäch rkʼë ryä. We röj kan kuw rbʼanon qachbʼilanïk rkʼë Jehová achiʼel José, ma xtqaʼän ta xa bʼa achkë jun ri ma nqä ta chwäch ryä. Ri winäq ri nkimestaj chë Jehová ya riʼ ri kʼaslïk Dios, kan chaq bʼaʼ nkiyaʼ qa ryä. Tqaquʼ rij ri xkiʼän ri israelitas taq xejeʼ chwäch ri tzʼiran ilew. Ryeʼ kitaman wä chë Jehová kantzij kʼo, ye kʼa xa kaʼiʼ chik xuʼän kikʼuʼx chë Jehová xtyaʼ ri nkʼatzin chkë (Éx 17:2, 7). Pa rkʼisbʼäl, ryeʼ xa xkiyaʼ qa kij chwäch Jehová. Kantzij na wä chë röj ma nqajoʼ ta nqaʼän riʼ (Heb 3:12). w24.06 24 peraj 14, 15
Jehová najin yertzuʼ pä ri kikʼwan jun jïk kʼaslemal chwäch y nuyaʼ rxkïn chkë taq nkikʼutuj kitoʼik che rä (Sl 34:15).
Rma komä ya yoj kʼo chik chpan rkʼisbʼäl taq qʼij, ri kʼayewal ri nkiʼän chqë chë nq·oqʼ, xa más xkenmatäj. Jehová kan nutzʼët taq nq·oqʼ chqä kan poqän nunaʼ ran taq röj nqatäj poqän. Ryä rtzʼeton taq rït yït oqʼnäq rma jun kʼayewal chqä ma rmestan ta ya riʼ. Rma riʼ, taq xtawïl jun kʼayewal ri xtuʼän chawä chë xkatoqʼ, taʼij che rä Jehová achkë nanaʼ. Ma tayonij ta äl awiʼ chkë qachʼalal pa congregación, rma ryeʼ kowan yatkajoʼ. Y tayaʼ qʼij chë Jehová nukʼuqbʼaʼ akʼuʼx rkʼë le Biblia. Tayaʼ chwäch awan chë, we rït naköchʼ ri najin naqʼaxaj, ryä xtyaʼ utzil pan awiʼ. Xa jbʼaʼ chik apü, Jehová xtsuʼ jontir ryiʼal qawäch (Ap 21:4). Taq xtqjeʼ chwäch ri kʼakʼakʼ Rwachʼlew kʼa xtq·oqʼ na, ye kʼa ma rma ta chë xtqatäj poqän, xtq·oqʼ rma kan kiʼ qakʼuʼx xtqaʼän. w24.12 20 peraj 3; 25 peraj 19
«Rïx yïx ntestigos», ke riʼ nuʼij Jehová (Is 43:12).
Jehová xqrchaʼ rchë xq·ok rTestigos (Is 43:10). Y ryä nuʼij chë xtqrtoʼ pä rchë ma xtqaxiʼij ta qiʼ. Tqatzʼetaʼ achkë kajiʼ rbʼanik nuʼän riʼ. Ri naʼäy, Jesús kʼo qkʼë taq nqatzjoj le Biblia (Mt 28:18-20). Ri rkaʼn, Jehová rbʼin chkë ri ángeles chë tkiyaʼ qatoʼik (Ap 14:6). Ri rox, Jehová nuyaʼ pä ri loqʼoläj rchqʼaʼ pa qawiʼ, ri nqrtoʼ rchë nnatäj pä chqë ri qaskʼin chpan Rchʼaʼäl (Jn 14:25, 26). Y rkaj, Jehová yeryaʼon qachʼalal rchë yeʼok qachiʼil chubʼanik ri samaj riʼ. Rkʼë rtoʼik ryä chqä rkʼë kitoʼik qachʼalal, kʼo jontir ri nkʼatzin chqë rchë ma nqaxiʼij ta qiʼ chkiwäch ri winäq. Ye kʼa, we rït yabʼison taq ma yeʼawïl ta ri winäq chkachoch, taquʼ rij reʼ: «¿Akuchï ye kʼo wä ryeʼ? ¿Najin yesamäj o ye bʼenäq pa loqʼoj?» (Hch 16:13). We natzʼët chë ya riʼ najin nbʼanatäj, tayaʼ chawäch natzjoj le Biblia pa taq bʼey. w24.04 17 peraj 10, 11
We jun achï ma nkowin ta nukʼwaj bʼey chwäch rfamilia, ¿achkë kʼa rbʼanik xtchajij rcongregación Dios? (1Ti 3:5).
Rchë ütz ntok ukʼwäy bʼey jun qachʼalal ri kʼlan chik, rfamilia kʼo chë ütz yetzʼet kimä nkʼaj chik. Rma riʼ, ryä kʼo chë «kan ütz nukʼwaj bʼey» chkiwäch. Kʼo chë nqʼalajin chrij chë kan yerajoʼ rfamilia, nuyaʼ ri nkʼatzin chkë chqä chë yë ryä nukʼwan bʼey chkiwäch taq nkiyaʼ rqʼij Dios. We ri qachʼalal kʼa ye kʼo na koköj taq ralkʼwal, kʼo chë nqʼalajin chë ryeʼ «nkinmaj rtzij» ryä (1Ti 3:4). Rma riʼ kʼo chë yertjoj chqä kʼo chë ütz rnaʼoj nuʼän kikʼë taq nuʼän riʼ. Kantzij na wä chë, achiʼel xa bʼa achkë akʼal, ryeʼ chqä xtkajoʼ xketzʼan chqä xketzeʼen. Ye kʼa we kan ütz yetjöx, ryeʼ xtkinmaj tzij, ma xtkiqasaj ta kiqʼij nkʼaj chik chqä kan ütz kinaʼoj xtkiʼän. Chqä, ri tataʼaj kʼo chë yertoʼ ralkʼwal rchë yeʼok ramigos Jehová, rchë nkismajij pa kikʼaslemal ri naʼoj ye kʼo chpan le Biblia chqä rchë nkiʼän jontir ri nkʼatzin rchë yeqasäx pa yaʼ. w24.11 22 peraj 10, 11
Majun ta jun ri más najowan chwäch ri nuyaʼ rkʼaslemal pa kiwiʼ ramigos (Jn 15:13).
Taq más xtqatzjoj le Biblia ri qʼij riʼ, más xtqatzʼët achkë rbʼanik nqrtoʼ pä Jehová y más xtqakʼuqbʼaʼ qakʼuʼx chrij ryä (1Co 3:9). Tnatäj chawä chë Jehová ma nujnamaj ta ri naʼän rït rkʼë ri nkiʼän nkʼaj chik. Ryä nutzʼët achkë kʼo pan awan, y kan kiʼ rkʼuʼx rma rtaman chë rït kan natyoxij rkʼaslemal xyaʼ Jesús pa kamïk (1Sa 16:7; Mr 12:41-44). Rma rkʼaslemal xyaʼ Jesús pa kamïk, röj nqkowin nkuy qamak, nq·ok ramigos Jehová chqä nqkowin nqïl qakʼaslemal ri ma xtkʼis ta. Rma riʼ, ronojel mul tqakʼutuʼ chë nqtyoxin che rä Jehová rma kowan nqrajoʼ, rma ya riʼ xbʼanö che rä chë xyaʼ re utzil reʼ chqë (1Jn 4:19). Y tqakʼutuʼ chqä chë nqtyoxin che rä Jesús rma kowan nqrajoʼ y rma xyaʼ rkʼaslemal pa kamïk qmä röj. w25.01 31 peraj 16-18
Chöj jun qʼij nchʼpü wä nkʼuʼx (yimayon) (Sl 73:14).
Taquʼ achkë xnaʼ ri xtzʼibʼan ri Salmo 73. Ryä xtzʼët chë ri winäq ri ma nkiyaʼ ta rqʼij Jehová achiʼel ta ma kan ta yeyawäj, majun ta nbʼanö chkë chë nchʼpü kikʼuʼx chqä kʼo kibʼeyomal (Sl 73:3-5, 12). Rma ri winäq riʼ achiʼel ta jontir ütz lenäq chkiwäch, ri salmista xnaʼ chë majun nkʼatzin wä jontir ri najin wä nuʼän rchë nuyaʼ rqʼij Jehová. Chöj jun qʼij nchʼpü wä rkʼuʼx (nmayon) rma ma ntel ta wä ya riʼ pa rjolon (Sl 73:13, 14). ¿Achkë xtoʼö rchë ryä? Ri salmista xbʼä pa rachoch Jehová (Sl 73:16-18). Taq kʼo wä chriʼ, chkikojöl ri nkiyaʼ rqʼij Jehová, ryä xkowin xquʼ rij jontir ri rtzʼeton pä. Xqʼax chwäch chë, tapeʼ ye kʼo jojun kikʼwan jun ütz kʼaslemal, majun ta jun ütz xtkïl chkiwäch apü. Ryä xtzʼët chë kan ütz ri rbʼanon pä, rma ryaʼon pä Jehová naʼäy pa rkʼaslemal; ya riʼ xbʼanö che rä chë ma xchʼpü ta chik rkʼuʼx chqä xyaʼ rchqʼaʼ rchë xyaʼ na rqʼij Jehová (Sl 73:23-28). w24.10 26, 27 peraj 11, 12
Tkitamaj kʼa ri winäq chë rït Jehová abʼiʼ, chë xa xuʼ rït Nimaläj Aqʼij pa rwiʼ ronojel Rwachʼlew (Sl 83:18).
Jehová yojurchaʼon rchë nq·ok rtestigos (Is 43:10-12). Jojun jnaʼ qa, ri Molaj Ukʼwäy Bʼey xuʼij ya reʼ chpan jun carta: «Majun ta chik jun más ütz chwäch ri nbʼix testigos de Jehová chqë». Tqayaʼ jun tzʼetbʼäl. Tqabʼanaʼ che rä chë xqekʼwäx chwäch ri qʼatbʼäl tzij rma xqʼabʼäx chqij chë kʼo jun ma ütz ta xqaʼän, y komä nkʼatzin jun qatestigo rchë nuʼij chë ma kantzij ta ri najin nqʼabʼäx chqij. Kantzij na wä chë xtqachaʼ jun winäq ri qataman rwäch, qakʼuqbʼan qakʼuʼx chrij chqä kan ütz nkitzʼët ri winäq, rchë ke riʼ kan xtnmäx ri xtuʼij. Ke riʼ chqä nuʼän Jehová, rma rtaman qawäch chqä rkʼuqbʼan rkʼuʼx chqij, yojurchaʼon rchë nqatzjoj chkë ri winäq chë yë ryä ri kʼaslïk Dios. Chqawäch röj, kan jun nüm spanïk ri yoj rTestigo ryä, rma riʼ nqaʼän jontir ri kʼo pa qaqʼaʼ rchë nqatzjoj rbʼiʼ chkë ri winäq chqä rchë nqaqʼalajsaj ri tzʼukün taq tzij ri kibʼin chrij ryä. Taq nqaʼän riʼ, nqaʼän ri samaj yaʼon qa pa qaqʼaʼ: nq·ok rtestigos Jehová (Ro 10:13-15). w24.05 18 peraj 13
Ryä chqä xerknaj jontir ri winäq ri najin wä nkitäj poqän (Mt 8:16).
Jesús kan kiʼ rkʼuʼx xnaʼ rma xertoʼ nkʼaj chik. Ryä ma xa xuʼ ta xkʼüt rchʼaʼäl Dios chkiwäch ri winäq, ryä chqä kan xyaʼ ri xkʼatzin chkë. Jesús xuʼän jun milagro kikʼë 5 kaxlanwäy chqä kaʼiʼ kär, y xuʼij chkë rtzeqelbʼëy chë tkijachaʼ chkë ri winäq (Mr 6:41). Ke riʼ xkʼüt chkiwäch achkë rbʼanik yekitoʼ nkʼaj chik. Chqä xkʼüt chkiwäch chë ri samaj nkiʼän kimä nkʼaj chik. ¡Kantzij na wä chë ri apóstoles kan kiʼ kikʼuʼx xkiʼän! Ryeʼ xkitoʼ Jesús rchë xkijäch kiway ri winäq kʼa taq jontir «xewaʼ chqä xenuj» (Mr 6:42). Ye kʼa Jesús ma xa xuʼ ta jmul riʼ xyaʼ pa naʼäy ri xkʼatzin chkë nkʼaj chik. Taq xjeʼ chwäch Rwachʼlew, ryä xksaj jontir rtiempo rchë xertoʼ ri winäq (Mt 4:23). Ryä kan kiʼ rkʼuʼx xnaʼ rma xkʼüt rchʼaʼäl Dios chkiwäch nkʼaj chik chqä rma xyaʼ ri xkʼatzin chkë. w24.11 16 peraj 10, 11
Pa rkʼisbʼäl taq qʼij, janina kʼayewal xkejeʼ y kan kʼayewal xtuʼän kikʼwaxik (2Ti 3:1).
Chpan re «rkʼisbʼäl taq qʼij» reʼ, ri kʼayewal xa más najin yenmatäj. Rma riʼ, xtkʼatzin xtqatolaʼ más qiʼ chqawäch. Jun chik rbʼanik yeqatoʼ qachʼalal ya riʼ nqakanuj rbʼanik rchë nqakʼuqbʼaʼ kikʼuʼx. Jun tzʼetbʼäl. Nqkowin ütz kikʼulik nqaʼän chkë qachʼalal taq yeʼapon pa Salón del Reino. Rma riʼ, taq qachʼalal yeʼapon pa qaSalón, nqajoʼ nqakʼuqbʼaʼ kikʼuʼx chqä nqakʼüt chkiwäch chë yeqajoʼ. Ri ukʼwäy taq bʼey yekowin yekitoʼ qachʼalal ri najin nkiqʼaxaj kʼayewal. Jun tzʼetbʼäl. Taq nbʼanatäj jun qʼeqäl jöbʼ, jun nüm slonel o taq jun qachʼalal nkʼatzin nbʼä rkʼë doctor, ryeʼ chanin nkitzʼët achkë rbʼanik yekitoʼ qachʼalal riʼ. Chqä nkiksaj le Biblia rchë nkikʼuqbʼaʼ kikʼuʼx ri nkʼaj chik. We qachʼalal kitaman chë jun ukʼwäy bʼey kan ütz rnaʼoj nuʼän kikʼë, nqʼax chwäch ri nkinaʼ ryeʼ chqä nuyaʼ rxkïn chkë, ma kʼayewal ta xtuʼän chkiwäch xtkikʼutuj kitoʼik che rä. Ri naʼoj riʼ nkiʼän chë qachʼalal nkinaʼ chë yejowäx chqä ma kan ta kʼayewal xtuʼän chkiwäch xtkismajij jun naʼoj ri xtyaʼ ri ukʼwäy bʼey riʼ chkë, ri resan pä chpan le Biblia (1Te 2:7, 8, 11). w24.06 29 peraj 12, 13
Dios nixta xpoqonaj xyaʼ Rkʼajol pa kamïk (Ro 8:32).
Jehová ma xksaj ta rchqʼaʼ rchë xköl Rkʼajol chwäch ri tijöj poqonal xqʼaxaj, ye kʼa reʼ ma ntel ta chë tzij chë ryä ma nunaʼ ta ri nkinaʼ nkʼaj chik. Jehová kan achiʼel rbʼanik ryä kan ke riʼ rbʼanik xuʼän qa chqë, y röj kan nqanaʼ ri nkinaʼ nkʼaj chik. Reʼ ntel chë tzij chë ryä chqä kan xtäj poqän taq xtzʼët jontir ri xbʼan che rä Rkʼajol. Le Biblia nuʼij chë kʼo jmul, ryä kan xsokotäj ran chqä xbʼison taq xtzʼët ri ma ütz ta yekiʼän ri winäq (Sl 78:40, 41). ¿Achkë komä xnaʼ Jehová taq xtzʼët chë ri winäq kowan xkichʼäy Rkʼajol, xkibʼajij chwäch jun cheʼ chqä xkikamsaj? Ryä kan kowan xbʼison chqä xtäj poqän. Rkʼaslemal xyaʼ Jesús pa kamïk nukʼüt chqawäch chë majun ta chik jun nqjowan achiʼel Jehová, nixta ri más ütz qamigo kʼo ni jun qachʼalal pa qachoch ri más jnan rbʼanon qawäch rkʼë (Ro 8:32, 38, 39). Y ma xa xuʼ ta riʼ, Jehová más nqrajoʼ chwäch ri nqajoʼ qa qiʼ röj. Taquʼ rij ya reʼ: ¿nawajoʼ rït yakʼaseʼ chqä majun bʼëy yakäm ta? Jehová más na chik nrajoʼ chë rït yakʼaseʼ chqä majun bʼëy yakäm ta. ¿Nawajoʼ rït nkuy jontir amak? Jehová más na chik nrajoʼ nuchüp jontir amak. Ri nrajoʼ ryä ya riʼ nqakʼüt chë nqatyoxij ri xuʼän qmä röj, nqakʼuqbʼaʼ qakʼuʼx chrij chqä nqanmaj rtzij. Rkʼë jontir ya reʼ nqatzʼët chë rkʼaslemal xyaʼ Jesús pa kamïk nukʼüt chë Dios kowan nqrajoʼ (Ec 3:11). w25.01 22 peraj 8, 9
Ronojel mul titzʼetaʼ achkë nqä chwäch ri Qajaw (Ef 5:10).
Kʼo mul nkʼatzin nqayaʼ jbʼaʼ rqʼij ri nqatzʼët, ri nqakʼoxaj chqä ri nqanaʼ taq kʼo nqachaʼ nqaʼän pa qakʼaslemal. Ye kʼa, ma ronojel ta mul ütz nqakʼuqbʼaʼ qakʼuʼx chrij. Chqä, we xa xuʼ chrij riʼ nqakʼuqbʼaʼ wä qakʼuʼx, rkʼë jbʼaʼ xa xtqamestaj ri nqä chwäch Jehová o ma xtqasmajij ta ri naʼoj nuyaʼ ryä chqë (Ec 11:9; Mt 24:37-39). Ye kʼa we nqakʼuqbʼaʼ qakʼuʼx chrij Jehová, ri nqachaʼ nqaʼän kan xtqä «chwäch ri Qajaw». Taq nqasmajij ri naʼoj nuyaʼ Dios chqë, röj kan jaʼäl nqanaʼ chqä kan kiʼ qakʼuʼx nqaʼän (Sl 16:8, 9; Is 48:17, 18). Y, si ronojel ri nqaʼän nukʼüt chë qakʼuqbʼan qakʼuʼx chrij Jehová, xtqkowin xtqïl qakʼaslemal ri ma xtkʼis ta (2Co 4:18). ¿Achkë rbʼanik nqatamaj si najin nqakʼüt chë qakʼuqbʼan qakʼuʼx chrij Jehová o xa chrij ri yeqatzʼët? Jun rbʼanik nqatamaj riʼ ya riʼ taq nqaquʼ rij ya reʼ: «¿Achoq chrij nkʼuqbʼaʼ wä nkʼuʼx rïn taq kʼo nchaʼ nbʼän pa nkʼaslemal? ¿Chrij ri naʼoj nuyaʼ Jehová chwä, o xa chrij ri yentzʼët?». w25.03 20, 21 peraj 3, 4
Ma tiʼän ta chʼaʼoj kikʼë ri nkʼaj chik (1Te 5:13).
Jontir nqkowin nqtoʼon rchë kan jaʼäl nqanaʼ nqjeʼ chwäch ri jaʼäl ilew ri akuchï yoj kʼo wä, rchë ke riʼ más winäq xtkajoʼ chqä xkeʼok chwäch. ¿Achkë rbʼanik nqaʼän riʼ? Nqaʼän riʼ taq nqakʼän qanaʼoj chrij Jehová. Ryä ma yerchirirej ta pä ri winäq rchë yeʼok chpan rtinamit. Ri nuʼän ryä ya riʼ kan ütz rnaʼoj nuʼän kikʼë, rchë ke riʼ ryeʼ kiyonïl xtkajoʼ xkejelun pä rkʼë (Jer 31:3; Jn 6:44). Ri winäq ri nkitamaj rwäch Jehová chqä kan ütz kan nkirayij nkitamaj más rwäch ryä taq nkitzʼët ri jaʼäl taq naʼoj ye kʼo rkʼë. ¿Achkë qanaʼoj nkʼatzin nqakʼüt röj rchë ri winäq xtkirayij xkeʼok pä chwäch ri jaʼäl ilew ri akuchï yoj kʼo wä? Jun ri ütz nqaʼän ya riʼ kan ütz qanaʼoj nqaʼän kikʼë qachʼalal chqä nqakʼüt chkiwäch chë yeqajoʼ. Röj nqajoʼ chë ri winäq ri yeʼapon qkʼë nkiʼij chqä ri xkiʼij ri winäq ri rkʼë jbʼaʼ xkimöl kiʼ kikʼë ri naʼäy taq cristianos aj Corinto. Ryeʼ xkiʼij: «Dios kantzij kʼo chikojöl rïx» (1Co 14:24, 25; Zac 8:23). Rma riʼ, kan kowan rqʼij nqasmajij ri naʼoj ri kʼo chpan ri texto rchë komä. w24.04 23, 24 peraj 16, 17

