Bibliaqa willawanchiktaqmi allin ruwaq kachkaspan mana allin ruwaqña rikuriruq runakunamantapas, paykunamanta hukninmi karqa kamachiq Salomon. Payqa Diosmantaqa allintam yacharqa, yacharqataqmi imayna yupaychanatapas. Chaymantapas tukuy imapim paytaqa Dios bendecirqa. Ichaqa tiempopa risqanman hinam taytacha-mamachakunataña yupaychayta qallaykurqa. Chaymi Jehova Diosqa llumpayta Salomonpaq piñakururqa, chaymantapas paypa huchanpim Israel runakuna pachaknintin wata ñakarirqaku. Bibliapim willawanchik wañukuspan abuelonkunapa pampakusqan sitiopi paypas pampakusqanmanta, Diosman sunqu Davidtapas chaypim pamparqaku (1 Rey. 11:​5-9, 43; 2 Rey. 23:13). ¿Imayna pampakusqanraykuchu nichwan Salomon kawsarimunanta? Manam bibliaqa niwanchikchu. Jehova Diosqa kuyakuq kasqanraykum pitapas kawsarichinman “kay runaqa wiñaypaqmi serviwanqa” nispan (Job 14:​13, 14; Juan 6:44). ¿Yaqachu Salomontapas Diosqa akllanqa kawsarichinanpaq? Payllam yachan. Ichaqa manam iskayrayanchikchu imatapas allinta Dios ruwananmantaqa. w24.05 4 parr. 9

Ñuqanchikñataqmi Jehova Diospa ‘carpanman’ utaq wasinman yaykunchik payllapaqña kawsakunapaq prometekusqanchik punchawmanta. Imaynam carpanman invitaq runapas samapakuqninta sumaqta atiendeq, chaynam ñuqanchikmanpas Diosninchikqa sumaq yachachikuykunata achkanpi quwanchik. Hinaspapas paypa wakin invitasqankunawanmi kanchik. Chaynaqa, ¿huk sitiollapichu Diospa carpanqa utaq wasinqa kachkan? Manam. Chayqa manam cierto wasichu, aswanqa maypipas Diosta kasukuq serviqkunapa kasqanmi (Apoc. 21:3). ¿Ima nichwantaq Diosman sunqu wañukuq iñiqkunamantaqa? ¿Hinallachu Diospa carpanpi samapakuchkanku? Arí. ¿Imanasqataq chaynata ninchik? Bibliapim niwanchik paykunata Jehova Dios allinta yuyasqanmanta. Chayraykum Diospaqqa hinallaraq kawsachkanku. Jesuspas kaynatam nirqa: “Wañuqkuna kawsarimunankumantaqa Moisespas willakurqam kichkayuq taksa sachamanta willakuypi. Chaypim Jehova Diosta suticharqa ‘Abrahanpa, Isaacpa hinaspa Jacobpa Diosnin’ nispa. Payqa manam wañuqkunapa Diosninchu, aswanqa kawsaqkunapa Diosninmi. Diospaqqa llapallankum paykunaqa kawsachkanku”, nispa (Luc. 20:​37, 38). w24.06 3 parrs. 6-7

Sadocqa Hebron llaqtataqa rirqa guerrapi peleananpaqmi (1 Cron. 12:38). Preparasqataqmi karqa Israel runakunapa enemigonkunawan David peleaq riptin riysinanpaqpas. Sadocqa manapaschá allin peleaytaqa yachaqchu, chaywanpas mana manchakuq kasqanraykum riyta munarqa. ¿Imaynatam Sadocqa mana manchakuq kayta yacharqa? Wakin kallpasapa hinaspa mana manchakuq runakunata qawaspanchá qatipakuyta munarqa. Paykunamanta hukninmi karqa David. Payqa Israel soldadokunapa kamachiqnin kaspa mana manchakuq kaptinmi llapallan runakuna kamachiqninku kananpaq churayta munarqaku (1 Cron. 11:​1, 2). Enemigonkuna wañuchiyta munaptinpas Davidqa Diospi hapipakuspanmi yanapaykunanpaq mañakuq (Sal. 138:3). Sadocqa qatipakurqataqchá Jeoyadatapas, Jeoyadapa churin Benayatapas chaynataq Israel ayllukunapi 22 kamachiqkunatapas (1 Cron. 11:​22-25; 12:​26-28). w24.07 3 parrs. 5-6

Tarso llaqtayuq Sauloqa Jesuspa qatiqninkunata chiqnispam ñakarichirqa. Chayraykuchá llapallan iñiqkuna piensarqaku mana haykapipas cambiananta. Jesusmi ichaqa mana chaynatachu piensarqa. Paywan taytanqa Saulopa sunqunpi allin kaqkunatam qawarqaku. Jesusmi nirqa: “Kay runatam akllaruni”, nispa (Hech. 9:15). Hinaspapas Saulo wanakunanpaqmi milagrota ruwaspanraq yanaparqa (Hech. 7:58–8:3; 9:​1-9, 17-20). Chaymanta qipatam Sauloqa Jesuspa qatiqninña karqa, hinaspapas apostol Pablowanñam riqsisqa karqa. Payqa iñiqmasinkunaman cartaspanmi achka kutipi Jehova Diostawan Jesusta agradecekurqa kuyakuywan hinaspa llakipayakuywan yanapasqanmanta (1 Tim. 1:​12-15). Huk kutipim Pablo uyarirurqa madrastallanwan kakuq runata Corinto congregacionpi hinalla kananta saqisqankumanta. ¿Imata ruwanankupaqmi Pabloqa nirqa? Pabloqa qatiqninkunatam yanaparqa serviqninkuna hatun huchaman wichiykuptin Jehova Dios kuyakuywan corregisqanmanta hinaspa wanakuptin llakipayasqanmanta allinta yachachinanpaq. w24.08 13 parrs. 15-16

¿Imatam huchayuq runakunaqa ruwananku karqa Diosman asuykunankupaq? Imata ruwanankumantam tiempopa risqanman hina Diosqa pisi-pisimanta willarqa. Adanpawan Evapa warmanku Abelmi Diospi iñikuq punta kaq runa karqa. Payqa Diostam kuyarqa, munarqataqmi sunqun kusichiytapas hinaspa  asuykuytapas. Chaymi punta naceq ovejankunata nakaspa Diospaq kañapurqa. ¿Imaynatam chayta Dios qawarqa? ‘Allinpaqmi qawarqa, chaymi qusqantapas chaskirqa’ (Gen. 4:4). Watakuna pasaytam Noeypas hinaspa Diosta kuyaq huk runakunapas animalkunata nakaspa Diospaq kañapurqaku. Paykunapa qusqantapas Diosqa chaskiykurqam (Gen. 8:​20, 21). Chaywanmi yachakurqa huchayuq runakunapas Diosta kusichiyta hinaspa payman asuykuyta atisqanku. w24.08 3 parrs. 5-6

Pipas mana allinta ruwaruwaptinchikqa llumpay hukmanyasqa utaq resientisqam tarikuchwan (Ecl. 7:7). Diosman sunqu Jobpas chaynataq Habacucpas chaynam tarikurqaku (Job 6:​2, 3; Hab. 1:​1-3). Chayna tarikuspapas cuidakunanchikmi mana yuyayniyuq hina imatapas ruwarunamanta utaq rimarunamanta, manachayqa llumpay sasachakuypim tukuruchwan. Wakinpim qawachwan hukkunata ñakarichiqkuna mana castigasqa kasqankuta. Chayta qawaspanchikmi piensayta qallaykuchwan: “Yanqachiki allinkunata ruwanaypaqqa kallpanchakunipas”, nispa. Chaynatam Salmos qillqaqpas piensarqa hukkunata ñakarichiqkuna allin kawsakusqankuta qawaspan. Paymi nirqa: “Mana allin runakunaqa chaynam kanku, paykunapaqqa imapas manam sasachu”, nispa (Sal. 73:12). Tukuy chaykunarayku piñasqa kaspanmi payqa piensayta qallaykurqa Jehova Diosta serviynin yanqapaq kasqanta. Nirqam: “Chaykuna mana allin kasqanta sumaqta yachaykuyta munaspaymi llakisqa tarikurqani”, nispa (Sal. 73:​14, 16). w24.11 3 parrs. 5-7

Anchata respetasqanchikraykum hatunchanchik. Respetanchikqa tukuy atiyniyuq kasqanraykum hinaspa kallpan mana tukuq kasqanraykum (Sal. 96:​4-7). Tukuy ima unanchasqankunapim ancha yachayniyuq kasqan qawakun, paytaqmi quwarqanchik vidatapas hinaspa tukuy ima necesitasqanchikkunatapas (Apoc. 4:11). Payqa serviqninkunaman nisqanman hina ruwaqmi (Apoc. 15:4). Paypa imapas ruwasqankunaqa allinmi lluqsin, hinaspapas prometekusqankunata cumpliqmi (Jos. 23:14). Chayraykuchá paymanta willakuq Jeremiaspas nirqa: “Nacionkunapi yachayniyuqkunamantaqa hinaspa llaqtakunapi yachayniyuqkunamantaqa manam pipas qam hinaqa kanchu”, nispa (Jer. 10:​6, 7). Diosmanta tukuy imakunata yachasqanchikkunaraykum paytaqa anchata respetanchik. Ichaqa manam respetayllachu-respetanchik, aswanqa imayna kasqanta yachaspam anchata kuyanchik. Arí, tukuy sunquwan kuyasqanchikraykum hatunchanchik. w25.01 3 parrs. 5-6

Diospa llaqtanpi punta apaqkunaqa bibliapa nisqanman hinam imatapas kamachiwanchik. Enemigonchikkunam ichaqa munanku chaykuna mana allin kasqanta piensananchikta. Bibliapim niwanchik cuerponchikpipas, piensayninchikpipas chaynataq Diosta serviyninchikpipas limpio kananchikpaq. Niwanchiktaqmi pi iñiqpas hatun huchata ruwaruspan mana wanakuspanqa congregacionmanta qarqusqa kananmantapas (1 Cor. 5:​11, 12; 6:​9, 10). Bibliapa chayna nisqanta kasukusqanchikraykum enemigonchikkunaqa ninku mana llakipayakuq, mana kuyakuq chaynataq hukkunamanta aswan allinpaq hapikuq kasqanchikta. Yuyarisun pim Diosmanta karunchayta munawasqanchikta. Bibliapim nin satanas llullakunapa taytan kasqanta. Paymi runakunata kallpanchan Diospa llaqtanmanta llullakunata rimanankupaq (Juan 8:44; Gen. 3:​1-5). Chaywanqa manamá admirakunchikchu, chaytaqa apostolkunapa tiemponpipas ruwarqañam. w24.04 10-11 parrs. 13-14

Llumpa-llumpay ñakariy punchawkunapim “hatun Babilonia” utaq pantay religionkuna chinkachisqa kanqa, chayta qawaspankuchá wakin runakunaqa yuyarinqaku chay pasakunanmanta unay wataña testigokuna willakusqanchikta. ¿Yaqachu chayta qawaspanku wakin runamasinchikkuna ñuqanchikwan kuskaña Jehova Diosta serviyta munanqaku? (Apoc. 17:5). Israel runakuna Egiptomanta lluqsiptinkum ‘paykunawan kuska huk kasta achkallaña runakunapas’ lluqsirqaku (Ex. 12:38). Paykunamanta wakinqa Jehova Dioslla chiqap Dios kasqantachá chayraq creeyta qallaykurqaku Moisespa willakusqanman hina Egiptota Dios castigasqanta qawaspanku. Pantay religionkuna chinkachisqa kasqanta qawaspanku wakin runakuna ñuqanchikwan kuska Diosta yupaychayta munaptinkuqa nisunchu: “¡¿Imaynamá chayraqqa, manam allinchu kayqa”, nispa?! ¡Manamá chaynataqa piensananchikchu kanqa! Aswanqa Diosninchik hinam llakipayaspa chaskiykunanchik kanqa, payqariki ‘llakipayakuqmi, kuyapayakuqmi hinaspa imaña kaptinpas ancha kuyakuqmi’ (Ex. 34:6). w24.05 11 parrs. 12-13

¿Imataq pasaruwachwan yachasqanchik ‘chiqap kaq yachachikuykunapi’ manaña hapipakuptinchikqa? Chaypaqyá yachaykusun apostolkunapa tiemponpi iñiqkunawan ima pasasqanmanta. Wakinkum willakachakuchkarqaku “Jehova Diospa punchawninqa kaypiñam” nispanku. Yaqapaschá chaynataqa nirqaku carta chaskisqankupi chaynata nisqanrayku. Paykunataqa ichapas nirqaku chay cartataqa Pablo  apachisqanta. Allinta mana yachaykuspankum Tesalonicapi wakin iñiqkunaqa chay cartapa nisqanta creeruspanku hukkunamanpas willakurqaku. Manamá engañachikunmankuchu karqa paykunawanraq kachkaspan Pablopa tukuy ima yachachisqanta yuyarispankuqa (2 Tes. 2:​1-5). Chaymi Pabloqa iskay kaq cartasqanpi nirqa tukuy ima uyarisqankuta chaylla mana creenankupaq. Kaqmanta pantachisqa mana kanankupaqmi chay cartapa tukuyninpi nirqa: “Ñuqa Pablom makiywanpuni qamkuna kuyasqayta qillqamuykichik, kayna qillqamusqa hinaspa kayna letrakunawanmi llapallan cartaykuna qillqasqa kachkan”, nispa (2 Tes. 3:17). w24.07 12 parrs. 13-14

Judeapi sasachakuykuna aswanyasqanraykum Pablo nirqa iñiyninkurayku sasachakuykunata aguantanankumanta. Hebreo kasta iñiqkunamantaqa wakillankum ñawpaqta ñakarichisqa kaqku. Achkam ichaqa manaraq ñakarichisqachu karqaku hawkayay tiempopi iñikusqankurayku. Chaywanpas apostol Pablom nirqa aswan chiqnisqa kanankumanta. Nirqataqmi Jesus hina wañukunankukama Diosman sunqu kanankupaq listo kanankumantapas (Heb. 12:4). Achka judiokuna Jesuspa qatiqninña kasqankuraykum judio religionpi kaqkuna astawanraq chiqnirqaku. Chaymanta iskay-kimsa wata ñawpaqllatam 40 masnin judiokuna ninakurqaku ‘Pablota wañuchinankukama imatapas ama mikunankupaq hinaspa ama tomanankupaq’ (Hech. 22:22; 23:​12-14). Achka runakuna chiqniptinkupas iñiqkunaqa hinallam huñunakunanku karqa, Diosmanta willakunanku karqa hinaspa allin iñiyniyuq kananku karqa. w24.09 12 parr. 15

Juanmi Jesuspa ancha kuyasqan apostolnin karqa (Mat. 10:2). Payqa Jesustam puriysirqa Diosmanta willakuptin. Milagrokuna ruwasqantam rikurqa, hinaspapas llumpay sasachakuykunapi kaptinmi ladonpi karqa. Jesusta qiruman takaptinkupas chaypim karqa. Chaymantañataqmi kawsariramuptin rikuykurqa, payqa rikurqataqmi chay tiempopi iñiqkuna imayna achkayasqankutapas. Chayqa karqa aschallaraq iñiqkuna kasqanmanta ‘sumaq willakuykuna enteron kay pachapi willakusqa kanan’ tiempokamam (Col. 1:23). Juanqa yuyaqchaña kachkaspanmi ‘Jesucristopa revelasqanta’ utaq Apocalipsis librota qillqarqa (Apoc. 1:1). Chaymantapas sutin apaq librotam hinaspa kimsa cartakunatam qillqarqa. Kimsa kaq cartantam apachirqa Gayo sutiyuq iñiqman, paymi karqa kuyasqan churin hina (3 Juan 1). Chay tiempokamaqa Diosmanta yachachisqan churin hina runakunaqa achkañachá karqa. Yuyaqña kachkaspan Juanpa qillqasqankunaqa Jesuspa qatiqninkunatam kunankama anchata yanapawanchik. w24.11 12 parrs. 15-16

Warminta kuyaq qusaqa Jehova Diospa qusqan ancha valorniyuq regalota hinam cuidanqa (Prov. 18:22; 31:10). Chaymi runakunapa qayllanpipas chaynataq iskayllanku kaptinkupas kuyakuywan imatapas ruwaspan warminpa ima piensasqantapas respetanqa. Manataqmi warmi-qari puñusqankupiqa mana munasqan kaqkunata utaq pinqachinanpaq kaqkunata ruwananpaqqa hikutanqachu, aswanqa conciencianpa nisqantam respetanqa. Chaymantapas, kikinmi kallpanchakunqa Diospa nisqanta kasukuspan allin concienciayuq kananpaq (Hech. 24:16). Qusakuna, warmikichikta kuyanaykichikpaq hinaspa respetanaykichikpaq tukuy ima ruwasqaykichiktaqa Jehova Diosqa anchatam valoran. Warmikichikta hukmanyachiq mana allin ruwaykunata saqinaykichikpaq tantiakuspayá kuyakuyllawan rimapayaychik hinaspa allinta cuidaychik. Chayta ruwaspaykichikmi qawachinkichik kuyasqaykichikta hinaspa valorasqaykichikta. Warmikichikta kuyaspaykichikqa hinaspa respetaspaykichikqa Dioswanmi allin amistad kankichik. Chayqa imamantapas aswan allinmi (Sal. 25:14). w25.01 13 parrs. 17-18

Jehova Diospa testigonkunallam Diosmanta tukuy sunquwan willakuytaqa munanchik, lliw cristianotukuqkunam ichaqa mana. Chaynaqa, ¿imataq yanapawasun hinalla kusisqa willakunapaq? Diosmanta kusisqa willakunapaqmi yanapawasun Jesuspa imayna willakusqanmanta yachayninchik. Payqa haykapipas ancha kusikuywanmi willakuq. Kikinmi tupachikurqa higos cuidaq runawan. Chay runapa higosninmi kimsa wata cuidachkaptinpas mana rururqachu, chaynam Jesuspas judiokunaman kimsa wata willakurqa, ichaqa wakillanmi qatiqninqa karqa. Imaynam higosta cuidaqpas tukuyta ruwarqa higos rurunanpaq, chaynam Jesuspas Diosmanta willakuspanqa mana hukmanyarurqachu (Luc. 13:​6-9). Jesuspa imayna piensasqanmanta yachaspaqa paytam qatipakusun hinaspaqa kunanpas tukuy sunquwanmi hinalla Jehova Diosta yupaychasun. w25.03 14-15 parrs. 1-4

Sichu pi iñiqmasinchikpas sunquykita suwarusunki hinaptinqa, ¿kamaschu asuykuspayki niwaq “gustawankim, qanwan riqsinakuytam munayman” nispa? Bibliapim nin yuyayniyuq runaqa imatapas allinta yachaykuspanraq ruwasqanmanta. Chaymi gustasusqayki qarita utaq warmita manaraq rimapayachkaspayki imayna kasqantaraq yachaykunayki, chaypaqqa qawayllaraqmi qawanayki.  Ichapas nikunki: “¿Imaynatataq qawaymanqa mana musyachikuspallayqa?”, nispa. Huñunakuypi kaspam utaq iñiqmasinchikkunawan kuska imatapas ruwasqanchikpim qawawaq imayna comportakusqanta, imakuna ruwasqanta utaq Dios serviyninpi imayna kasqanta. ¿Pikunataq amistadninkuna? ¿Imakunamantataq riman? (Luc. 6:45). ¿Qam hinachu Diosta serviyninpi imatapas haypayta munan? Chaymantapas, punta apaqkunatam utaq payta riqsiqkunatam tapukuwaq imayna kasqanta yachanaykipaq (Prov. 20:18). Tapukuwaqmi imayna kasqanwan riqsichikusqanta hinaspa imayna sunquyuq kasqanta (Rut 2:11). Chaywanpas, qawanaykipaqqa manam tukuy tiempochu ladollanpiña kanayki, manataqmi paymanta tapukuyllapiñachu kanayki, chayna kaptikiqa manam allinchu sientekunqa. w24.05 22 parrs. 7-8

Punta apaqkunaqa Jesusta qatipakuspankum mana chayllachu piensanku huchata ruwaq mana haykapipas cambianantaqa. Wakin huchata ruwaqkunaqa punta apaqkunawan punta huñunakusqallankupiraqmi wanakunankupaq tantianku, wakinkum ichaqa mana. Chayraykum hucha ruwaqwanqa achka kutikamapas huñunakunmanku. Ichapas punta huñunakusqanku qipata yuyaymananman hinaspa huchanta riqsikuspa Diosta mañakunman pampachaykunanpaq (Sal. 38:18). Ichapas qatiqninpi huñunakuypaqqa sunqun llampuyarunman. Punta apaqkunaqa tapukunmankum: “Pay hina tarikuspayqa, ¿imayna rimapayawanankutataq munayman?”, nispa. Chaymi yanapanqa huchallikuqta kuyakuywan yanapanankupaq. Jehova Diostam mañakunku tukuy ima ruwasqankupi yanapananpaq, hinaspapas suyankum chay hucha ruwaq pantaypi kasqanta riqsikuspan wanakunanta (2 Tim. 2:​25, 26). w24.08 22-23 parrs. 12-13

Diosqa pipas wañunantaqa manam munanchu. Payqa munan hatun hucha ruwaqkuna paywan allinyanakunankutam (2 Cor. 5:20). Chayraykum ñawpaqmantaraq mana kasukuq serviqninkunata ruegarqa wanakuspa payman kutirikunankupaq. Kunanpas punta apaqkunam Diospa llamkaqmasin kasqankurayku tukuyta ruwanku hatun hucha ruwaqta yanapanankupaq, chaynapi wanakunanpaq (Rom. 2:4; 1 Cor. 3:9). Jesuswan angelkunaqa maynatach kusikunku pipas wanakuruptinqa. Taytanchik Jehova Diospas anchatam kusikun pipas qarqusqa kasqanmanta llaqtanman kutiramuptinqa. Payqariki chinkasqa ovejachanmi karqa. Jehova Diospa ancha kuyapayakuq hinaspa ancha llakipayakuq kasqanpi sapa kuti yuyaymanaspaqa astawanmi payta kuyasun (Luc. 1:78). w24.08 31 parrs. 16-17

Kamachiq kananpaq churanankuta saqispanqa politicamanmi chapukuchkanman karqa. Chay kutipiqa judiokunaqa Roma nacionpa munaychakusqanmi karqaku. Jesusmi ichaqa mana pipa rantinpipas kamachiq kaytaqa munarqachu. Bibliapim niwanchik Jesusqa ‘urquman sapallan pasakusqanmanta’. Hikutaptinkupas manamá politicaman chaqrukuytaqa munarqachu. ¡Chay ruwasqanqa qatipakunapaqmi! Kunanqa manamá pipas niwasunchu tantata achkayachinanchikpaqqa utaq unquqkunata hampinanchikpaqqa. Manataqmi hikutawasunchu autoridad kananchikpaqpas. Chaywanpas yaqapaschá ñuqanchikrayku imatapas ruwanankuta piensaspanku hikutawachwan pimanpas votananchikpaq utaq imawanpas yanapananchikpaq. Chayna kaptinqa Jesustam qatipakunanchik. Payqa manapunim politicamanqa chaqrukurqachu, chaymi nirqa: “Gobiernoyqa manam kay pachapi kamachiqkunapa hinachu”, nispan (Juan 17:14; 18:36). Ñuqanchikqa Jesuspa imayna piensasqantawan imayna ruwasqantam qatipakunchik. Jesus hinataqmi Diospa gobiernollanman sayapakunchik, chay gobiernomanta runakunaman willakunchik hinaspa Diosta mañakunchik payña kamachimuwananchikpaq (Mat. 6:10). w24.12 4 parrs. 5-6

Bibliata estudiaspanchikqa yuyaymanananchikmi yachasqanchikkunata imayna kasukunanchikpi. Jehova Dios mana pimanpas sayapakuq kasqanmanta yacharuspam kallpanchakuchwan maylawmantaña runamasinchikkuna kaptinpas kuyanapaq. ¿Imaynatam qatipakuchwan taytantawan runamasinkunata Jesuspa kuyasqanta? Diospa sutinta defiendenapaq imatapas aguantaspam, sasa kaptinpas iñiqmasinchikkunata yanapaspam hinaspa Diosmanta willakuspam, chaynapi runamasinchikkunapas Jesuspa wañukusqanwan achka bendicionkunata chaskinankupaq. Ñuqanchikrayku Jesuspa wañukusqanta astawan entiendespaqa hinaspa valoraspaqa astawanmi Jehova Diostawan churin Jesusta kuyasun. Paykunapas astawantaqmi kuyawasun (Sant. 4:8). Chaynaqa, hinallayá bibliatawan qillqanchikkunata estudiasun, chaynapi ñuqanchikrayku Jesuspa wañukusqanmanta astawan yachanapaq. w25.01 25 parrs. 16-17

Ezequiasqa huk rimaypiqa nichkarqa: “Qampa qayllaykipiqa mana haykapipas huchallikuchkayman hinam kani”, nispam. Miqueas 7:​18, 19 nisqanpipas chaymantaqa rimanmi. Chaypim niwanchik Jehova Diosqa huchanchikkunata ukullay-uku lamar quchaman wischuykusqanta. Bibliata qillqasqanku tiempopiqa imapas ukullay-uku lamar quchaman wichiykuptinqa manañam tariqkuchu. Tukuy chay rikchanachiykunawanmi kaykama yacharunchik Diosqa pampachaykuwaspanchik huchanchikwan imata ruwasqanta. Payqa llasa-llasaq qipi hina huchanchiktam karu-karuman aparun. Ñuqanchikpas David hinam mana iskayrayaspa ninchik: “Mayna kusisqam mana allin ruwasqankumanta pampachasqa runakunaqa chaynataq huchankumantapas pampachasqa runakunaqa”, nispa (Rom. 4:​6-8). Arí, Diosllam chiqaptapuni pampachakuykuqqa. w25.02 9 parrs. 7-8

Enteron pachapi millonnintin runakunam hawka, kusisqa hinaspa huk sunqulla Diosta yupaychachkanchik. Jehova Dioswanpas chaynataq ñuqanchikpurapas allin amistadmi kanchik. Chaymi Diospa llaqtanmanta karunchakuytaqa mana haykapipas munanchikchu. Diosta chayna kusisqa servisqanchikraykum hukkunapas Diospa llaqtanman yaykukamunankuta munanchik. Dios yanapawaptinchikmi sasachakuykunapa utaq mana allinkunapa chawpinpi kaspanchikpas kusisqa, hawka hinaspa huk sunqulla Diosta yupaychachkanchik, chaywanmi anchata admirakunchik (1 Juan 5:19; Apoc. 12:12). Diosqa yachanmi satanaspa munaychakusqan runakunawan kawsasqanchikrayku peligropi kasqanchikta. Chaymi kuyawasqanchikrayku llaqtanpi kananchikta munan, chaynapi kusisqa servinanchikpaq. Diosta huk sunqulla servisqanchiktam biblia tupachin ‘rupaypi utaq parapi llantukunapaq’ sitiowan hinaspa ‘parqupayasqa huertawan’ (Is. 4:6; 58:11). Sasallaña tiempopi kawsaspapas Jehova Dios bendeciwaptinchikmi payta yupaychaqkunaqa hawka hinaspa kusisqa kawsakuchkanchik (Is. 54:14; 2 Tim. 3:1). w24.04 20 parrs. 1-2

Casarakuyta munaspaykiqa ñachá Diosta mañakuspayki chaymanta willarqankiña. Diosqa manamá niwanchikchu vida pasaqmasinchikta maskapuwananchikpaqqa. Ichaqa yachanchikmi imapas necesitasqanchikta quwananchikmantaqa. Chaymi qamtapas yanapasunkiman vida pasaqmasikita tarinaykipaq. Chayraykuyá hinalla willakuy imakuna munasqaykimanta hinaspa imayna tarikusqaykimanta (Sal. 62:8). Mañakuytaqyá pacienciakunaykipaqpas  hinaspa yachayta qusunaykipaqpas (Sant. 1:5). Qampaq hina qarita utaq warmita mana tariptikipas Diosqa imapas necesitasqaykitam qusunki, yanapasunkitaqmi mana hukmanyanaykipaqpas (Sal. 55:22). Ichaqa manam qari utaq warmi maskayllapiñachu kanayki (Filip. 1:10). Kayta yuyariy: Kusisqa kanapaqqa manam casadoraqchu utaq sapallanchikraqchu kana, aswanqa Dioswanmi allin amistad kananchik (Mat. 5:3). Chaymantapas sapallaykiraq kaspaykiqa astawanmi atiwaq Dios serviyta (1 Cor. 7:​32, 33). Chaynaqa, sapallaykiraq kachkaspayá chaypaq kallpanchakuy. w24.05 21 parr. 4; 22 parr. 6

¿Hayka tiempotaq riqsinakunaykichik? Mana tantiaspa chaylla imatapas ruwayqa manam allinpichu tukun (Prov. 21:5). Chaymi piensanayki hayka unaypi payta allinta riqsinaykipaq. Ichaqa manataqmi llumpay unayqa pasananchu. Bibliapim nin: “Runaqa imapas suyasqan unamuptinqa llumpaytam hukmanyan”, nispa (Prov. 13:12). Casarakunankupaq riqsinakuqkunata yanapanapaqqa allinmi kanman mikunapaq, familianchikwan estudiananchikpaq utaq maytapas puririkuq rinapaq niyninchik (Rom. 12:13). Maytapas riyta piensaptinkuqa allinmi kanman compañanapaq niyninchik. Nichwantaqmi wasinchikman hamuspa parlanankupaqpas, chaynapi mana sapallanku kanankupaq (Gal. 6:10). ¿Imatam ruwachwan compañanapaq kikinku niwaptinchikqa? Kusikuywanyá yanapasun. Ichaqa yuyarinanchikmi wakinpiqa imapas parlasqankuta mana uyarinanchikta munasqankuta, chaymi karuniqman anchurikunanchik kanqa. Ichaqa manam sapallankutaqa saqirunanchikchu. w24.05 30 parrs. 13-14

Punta apaqkunaqa hatun huchaman imakuna aparusqantam entiendeyta munanku. ¿Imanasqataq chiriyayta qallaykurqa? ¿Manañachu sapa punchaw biblianta estudiaq utaq Diosmanta willakuq lluqsiq? ¿Manañachu Diostapas tukuy sunqunwan mañakuq? ¿Mana allin munaykunawan aysachikuytachu qallaykurqa? ¿Manachu allinta akllarqa pikunawan hukllawakunanpaq utaq imakunawan kusirikunanpaq? ¿Cuentata qukunchu mana allin ruwasqanwan Jehova Dios imayna tarikusqanta? Tukuy chaykunata yachanankupaqmi punta apaqkunaqa allin yuyaywan tapunmanku. Ichaqa manam tapunankuchu pinqachinankupaq hinaqa nitaq mana yachananku kaqkunataqa. Kuyakuywan rimapayaptinkuqa mana manchakuspam rimanqa hinaspapas cuentatam qukunqa hatun huchaman imakuna aparusqanmanta (Prov. 20:5). Chaymantapas ruwasqan mana allin kasqanta cuentata qukunanpaqmi yanapananku, ichapas chaypaqqa servichikunmanku rikchanachikuykunata. Ichapas punta huñunakusqallankupiraq mana allin ruwasqanmanta cuentata  qukuspan pesapakunman utaq wanakunanpaq tantiakurunman. w24.08 22 parrs. 9-11

Jesusqa Diospa gobiernonmanta sumaq willakuytam kusikuywan willakurqa. Payqa yacharqam chay ruwananta Dios munasqanta. Jesuspaqqa chayta ruwayninmi imamantapas puntapi karqa. Willakuyta tukunanpaq killakunallaña faltachkaptinpas payqa ‘llaqtan-llaqtan hinaspa llaqtachakunapi yachachistinmi’ viajarqa (Luc. 13:22). Qatiqninkunatapas yachachirqam pay hina willakunankupaq (Luc. 10:1). Kunanpas Jehova Dioswan Jesusqa munanku Diospa gobiernonmanta sumaq willakuyta puntapi churananchiktam (Mat. 24:14; 28:​19, 20). Diosmanta kusisqa willakunapaqmi yanapawasun runamasinchikkunata Dios hina kuyayninchik. Diosqa munachkan hayka runapas uyarispan payta servinantam (1 Tim. 2:​3, 4). Willakusqanchikqa runamasinchikkunatam salvanman. Chaymi Jehova Diosqa yanapayta munawachkanchik runamasinchikkunapa sunqunman chayaqta yachachinapaq. Kuyakuqyá kasun sutiyuq folletowanmi yanapawanchik runamasinchikkunawan rimayta imaynata qallarinapaq, chaynapi bibliamanta yachachiptinchik Jesuspa qatiqnin kanankupaq. Kunan mana chaskikuspankuqa ichapas llumpa-llumpay ñakariy punchawpi Diosta serviyta munanmanku. Willasqanchikqa ichapas yanapanman qipakunata Dios serviyta munanankupaq. Chayraykum Diosmantaqa hinalla willakunanchik. w25.03 15-16 parrs. 5-7

Sapakamam bibliamanta yachasqanchikkunapi yuyaymanaspa imata ruwanapaq tantiananchik kanqa congregacionmanta pipas qarqusqa kaptinqa. Wakin iñiqmasinchikkunapaqqa yaqapaschá mana hukmanchu kanqa huñunakuyman hamuruptin saludaykuyninkuqa utaq rimapayaykuyninkuqa. Ichaqa manam unaytaqa rimanachu utaq imatapas ruwanapaqqa hukllawakunachu. Bibliapim niwanchik ‘pipas hatun hucha ruwaqta rimaykuqqa chay runapa mana allinkuna ruwaqmasin rikurirunanmanta’ (2 Juan 9-11). Juanpa qillqasqanta lliwta leespam yachanchik chay versiculopiqa Diospa llaqtanta qipanchaqkunamanta utaq apostatakunamanta chaynataq Diospa chiqnisqan kaqkunata hukkunapas ruwananpaq umachaqkunamanta rimasqanta (Apoc. 2:20). Pipas qarqusqa kachkaspan Diospa llaqtanpa contranpi yachachikuykunata chiqichiptinqa utaq huchallikunanpaq hukkunata umachaptinqa punta apaqkunaqa manam watukunqakuchu. Ñuqanchikpas chay runa wanakunankamam mana rimaykunachu nitaq huñunakuyman hamunanpaqpas invitanachu. w24.08 30-31 parrs. 14-15

Achkallaña runakunaman mikurachispanmi Jesusqa apostolninkunata nirqa Capernaum llaqtaman botewan kutinankupaq. Payñataqmi urquman pasakurqa kamachiq kananpaq mana churarunankupaq (Juan 6:​16-20). Apostolkuna richkaptinkum llumpay wayra qallakaykamuptin olakuna boteta aytinyachiyta qallaykurqa. Chaymantam Jesusqa paykunaman asuykurqa yaku hawanta puristin. Hinaspanmi Pedrotapas nirqa paypas yaku hawanta asuykunanpaq (Mat. 14:​22-31). Boteman Jesus qispiruptinmi wayraqa hawkayarurqa. Chaymi apostolninkunaqa admirasqallaña nirqaku: “Qamqa Diospa churinmi kanki”, nispa (Mat. 14:33). Chaywanpas manam allintaraqchu entiendechkarqaku yaku hawanta purisqan achka runakunaman mikuchisqanwan imayna tupasqantaqa. Admirasqallaña imanasqa kasqankumantam Marcospas kaynataraq nirqa: “Manam yacharqakuchu tantawan milagro ruwasqan ima ninan kasqantaqa”, nispa (Mar. 6:​50-52). Chaynaqa, manamá allintachu entienderqaku Jesus milagrokunata ruwananpaq Jehova Dios tukuy atiyta qusqantaqa. w24.12 5 parr. 7

Jesuspa wañukusqanmanta hinaspa Dios kuyawasqanchikmanta agradecekusqanchiktaqa qawachichwantaqmi Jesuspa wañukusqanta yuyarinapaq semanakunapi tukuyta ruwaspanchikpas. Manam ñuqallanchikchu chay huñunakuymanqa rinanchik aswanqa hukkunatapas invitachwanmi. Chay huñunakuy imayna kananmanta willaspanchikmi qawachichwan jw.org nisqapi ¿Imanasqataq Jesusqa wañukurqa? hinaspa Jesuspa wañukusqantayá yuyarisun sutiyuq videokunata. Punta apaqkunam invitanmanku Diosmanta manaña willakuqkunata. ¡Maynataraq kusikunmanku hanaq pachapi kaqkunapas chaynataq kay pachapi kaqkunapas Diosmanta karunchakuqkuna kutiramuptinqa! (Luc. 15:​4-7). Chay huñunakuypiqa manam testigokunallachu saludanakunanchik. Saludaykunanchiktaqmi chayllaraq hamuqkunatapas utaq unaymantaña hamuqkunatapas. ¡Llapallankutamá kusikuywan chaskiykunanchik! (Rom. 12:13). w25.01 29 parr. 15

Ñuqanchikrayku Jesuspa wañukusqanwanmi Diosqa astawanraq qawachiwanchik anchata kuyawasqanchikta (Juan 3:16; 1 Juan 4:​9, 10). Payqa munan wiñaypaq kawsakunanchiktam hinaspa familianpa parten kananchiktam. Chaymi churinta kachamurqa ñuqanchikrayku wañunanpaq. Adan huchallikuruspanqa manañam Diospa familianpa partenñachu karqa. Chayraykum  lliw mirayninkunapas manaña familianpa partenchu kanchik. Ichaqa Jesuspa wañukusqanwanmi Diospi iñispa kasukuqkunaqa kaqmanta familianpa parten kasun. Kunanpas huchanchikkunata Dios pampachaykuwaptinchikmi paywan hinaspa iñiqmasinchikkunawan allin amistad kayta atinchik. ¡Maynataraq Jehova Diosqa kuyawanchik! (Rom. 5:​10, 11). w25.01 21 parr. 6

Ñuqanchikrayku Jesuspa wañukusqanqa Jehova Diospa ancha valorniyuq regalo quwasqanchik hinam (2 Cor. 9:15). Jesus wañukusqanraykum Dioswan allin amistad kayta hinaspa wiñaypaq kawsakuyta atichwan. Diostam anchata agradecekunanchik ñuqanchikrayku wañunanpaq churin Jesusta kachamusqanmanta. Chaytaqa ruwarqa anchata kuyawaspanchikmi (Rom. 5:8). Ñuqanchikrayku Diospa ruwasqanmanta hinalla agradecekunanchikpaqmi hinaspa mana qunqananchikpaqmi Jesusqa kamachirqa wañukusqanta sapa wata yuyarinapaq (Luc. 22:​19, 20). Kay 2026 watapim Jesuspa wañukusqanta yuyarisun jueves 2 de abrilta. Llapallanchikmá chaypi kaytaqa munanchik. Chayraykum ancha allin kanqa Jesuspa wañukusqanta yuyarinapaq semanakuna Dioswan Jesus ñuqanchikrayku ima ruwasqankupi yuyaymanayninchik. w25.01 20 parrs. 1-2

Yuyaymanaymi yanapawasun Jehova Diospawan Jesuspa kuyawasqanchikmanta hinalla yachanapaq. Chaypaqqa Jesuspa wañukusqanta yuyarinapaq tiempopi ichapas leechwan Jesuspa vidanmanta bibliapi rimaq huk utaq iskay librota. Amayá apurawllamanñaqa leerusunchu, aswanqa Diostawan Jesusta imakunaraykuraq kuyanapaq razonkunatayá pacienciawan maskasun. Unay wataña bautizasqa kaspanchikqa ichapas nichwan: “¿Hinallaraqchu yachanay Diospa allin ruwaq kasqanmanta, kuyakuyninmanta hinaspa Jesus wañukusqanmanta?”, nispa. Ichaqa hinallam chaykunamantaqa mana yachasqanchikkunata yachasun. ¿Imataq yanapawasun hinalla yachanapaq? Qillqanchikkunapi yachachikuykunata estudiaymi. w25.01 24-25 parrs. 13-15