Casarasqakunaqa anchatam kusikunku warmachanku naceruptinqa. Anchata kuyaspankupas manamá tukuy tiempo wawachalla kanantachu munanku. Mana wiñariptinqa llumpaytach preocupakunmanku. Jehova Diospas anchatam kusikun payta serviyta qallaykuptinchik, ichaqa manamá ‘wawakuna hinalla’ kananchiktachu munan (1 Cor. 3:1). Payqa munan ‘yuyayniyuq runakuna hina’ kananchiktam. Bibliapiqa manam ninchu achka watayuq runakunalla Diosta serviyninkupi yuyayniyuq kanankumantaqa. Griego rimaypi “yuyayniyuq” nispanqa rimachkantaqmi “Diospi anchata hapipakuq”, “mana pantaq” hinaspa “cabal runa” kaymantapas (1 Cor. 2:​6, qaway willakuyninta). Chaynaqa, Diosta serviyninchikpi yuyayniyuq runakuna hina kayqa wawakuna hina manaña piensaymi hinaspa wawakuna hina manaña ruwaymi. Ichapas pipas piensanman Diosta serviyninpi yuyayniyuqña kasqanta. Ichaqa manam chayllapichu qiparunan, aswanqa Diosta serviyninpim hinalla ñawparinan (1 Tim. 4:15). w24.04 2 parrs. 1, 3

Jehova Diosmanta pipas tapuwaptinchikqa ichapas nichwan: “Payqa amistadniymi, taytaymi hinaspapas Diosniymi”, nispa. Ichaqa, ¿nichwanchu “payqa samaykachiwaqniymi” nispa? Kamachiq Davidmi Jehova Dios serviqninkunawan imayna kasqanmanta rimaspan nirqa samaykachiwaqninchik kasqanta, ñuqanchikñataq samapakuqnin kasqanchikta. Davidmi nirqa: “Jehova Dioslláy, ¿pitaq carpaykipiqa samapakunman? ¿Pitaq yachanman sapaqchasqayki muqupiqa?”, nispa (Sal. 15:1). Davidpa chayna nisqanwanmi yachanchik Jehova Diosqa samapakuqnin utaq amistadninkuna kanapaq invitawasqanchikta. Jehova Diosqa sapallanraqmi karqa tukuy imata manaraq unanchachkaspanqa. Chaymantam ichaqa churin Jesusta unancharqa, chayqa karqa carpanpi samapakunanpaq invitachkaq hinam. Arí, paymi karqa Diospa punta kaq samapakuqnin. Bibliapim niwanchik Jehova Diosqa churinwan anchata kusikusqanta chaynataq Jesuspas ancha kusisqallaña kasqanta (Prov. 8:30). w24.06 2 parrs. 1-3

Huk kutipim 340.000 Israel runakuna huñunakururqaku reyninku kananpaq Davidta churanankupaq. Huñunakururqakuqa Hebron llaqtapa hichpan muqukunapim. Chaypim kusikuyllawanña karqaku Davidwan parlaspanku hinaspa Jehova Diospaq takispanku (1 Cron. 12:39). Chaypitaqmi kachkarqa joven Sadocpas. Achkallaña runakuna kachkaptinpas Diosqa yacharqam chaypi Sadoc kasqanta. Munarqataqmi chaypi kasqanta ñuqanchikpas yachananchikta (1 Cron. 12:​22, 26-28). Sadocqa karqa sacerdotem, chayraykum sacerdotekunata kamachiq  Abiatarwan llamkaq. Jehova Dios yachayta qusqanraykutaqmi Sadocqa Diospa munayninmanta allinta yacharqa (2 Sam. 15:27). Sadocqa mana manchakuq runam karqa. Tukupay punchawkunallapiña kawsasqanchikraykum satanasqa astawanraq imawanpas sasachawachkanchik (1 Ped. 5:8). Chaymi mana manchakuq kananchik satanastawan munaychakusqan runakunata Jehova Dios chinkachinankama (Sal. 31:24). Sadocpa mana manchakuq kasqantayá qatipakusun. w24.07 2 parr. 1-3.

Diosqa Adantawan Evata unanchaspanqa munarqa kusisqa kanankutam. Chaymi sumaq huertapi yachanankupaq churarqa, hinaspapas casarachispanmi wawa-churiyuq kanankupaq nirqa. Nirqataqmi enterollan allpa pachanchik Eden huerta hina kananpaq llamkanankupaqpas. Huk sachapa rurunta ama mikunallankupaqmi nirqaqa, chayta mana kasukuspankuqa wañunankum karqa. Ichaqa satanasmi pantachispan huchallirachirqa. Satanasqa manamá kuyarqachu paykunatapas nitaq Diostapas. Adanwan Evaqa tukuy imata quqnin Diosta kasukunankumantaqa satanastam kasurqaku. Chayraykum chay punchawmantapacha yuyaqyaspa wañurqaku. Diospa nisqanman hinamá paykunataqa pasarqa (Gen. 1:​28, 29; 2:​8, 9, 16-18; 3:​1-6, 17-19, 24; 5:5). w24.08 3 parr. 3

Jehova Dioswan kuyasqan churin Jesusmi kusisqa kananchikta munanku. Salmos 119:2 nisqanta qillqaqmi nirqa: “Mayna kusisqam Diospa nisqankunata kasukuqkunaqa, mayna kusisqam kamachikuyninkunata tukuy sunqunkuwan maskaqkunaqa”, nispa. Jesuspas nirqataqmi: “¡Kusisqaqa kanku Diospa palabranta uyarispa kasukuqkunam!”, nispa (Luc. 11:28). Jehova Diosta serviqkunaqa kusisqam kanchik bibliata sapa punchaw leesqanchikrayku hinaspa yachasqanchikkunata kasukunapaq kallpanchakusqanchikrayku (Sant. 1:​22-25). Arí, Jehova Diosta kusichisqanchikta yachaspam kusisqa kawsakunchik (Ecl. 12:13). Diosta kasukuyqa yanapawanchiktaqmi familianchikpi kaqkunawan hawka kawsakunapaq hinaspa iñiqmasinchikkunawan allin amistad kanapaq. Chaymantapas, Diosta mana serviqkunapa ñakarisqankuta qawaspanchikmi tukuy chaykunamanta Diospa kamachikuyninkuna librawasqanchikmanta agradecekunchik. Rey Davidmi Diospa kamachikuyninkunamanta hinaspa tantiasqankunamanta rimaruspan nirqa: “Pipas kasukuqqa allin kaqtam chaskinqa”, nispa (Sal. 19:​7-11). w24.09 2 parrs. 1-3

Jehova Diosqa yachanmi sapa punchaw imakuna kusichiwasqanchikta hinaspa imakuna llakichiwasqanchikta (Sal. 37:18). Ima llakipiña tarikuspapas kallpanchakunchikmi Diosta servinapaq. Chayta qawamuspanmi payqa anchata kusikun. Chaymantapas yanapaykuytam hinaspa kallpanchaykuytam munawanchik. Salmos 147:3 nisqanpim nin llakisqa sunquyuqkunapa ‘heridankutapas Jehova Dios latapawan wataykusqanta’. Chaywanqa nichkan paykunaman asuykuspa kuyakuywan cuidasqanmantam. Kaypi piensarisun: Pipas llumpayta heridakuruspanqa allin doctormanña rispanpas sanoyananpaqqa doctorpa lliw nisqankunatam kasukunan. Chaynam ñuqanchikpas llakisqa sunquyuq tarikuspaqa palabranpi Diospa lliw nisqankunata kasukunanchik. Kasukuptillanchikmi Diosqa kuyakuywan cuidawasunchik. w24.10 6 parrs. 1-2

Ñawpaq tiempopim kikin Jehova Dios mana allin runakunata chinkachirqa. Ñawpaqtam qillqanchikkunapi nirqa chay runakunaqa manaña kawsarichisqa kanankumanta. Achka kutipim Diosqa mana allin runakunataqa wañuchirqa. Noeypa tiemponpim llapallan mana allin runakunata wañurachirqa, Noeytawan familiantam ichaqa mana. Chaymantañataqmi Jehova Diosqa Israel runakunata kamachirqa prometesqan allpapi kaq qanchis nacionkunata chinkachinankupaq. Huk kutipiñataqmi Diosqa huk angelnillanwan wañurachirqa 185.000 Asiria soldadokunata (Deut. 7:​2, 3; Is. 37:​36, 37). Bibliaqa manam niwanchikchu chay mana allin runakunata wiñaypaq wañurachisqanrayku manaña kawsarimunankumantaqa. Manam yachanchikchu chay wañuchisqan runakunata sapakamata Dios imayna qawasqantaqa. Manataqmi yachanchikchu manaraq wañuchisqa kachkaptinku Diosta riqsinankupaqwan wanakunankupaq pipas willasqantaqa. w24.05 3 parrs. 5-7

Jesusmi willakurqa quejanta allichaykapunanpaq juezman sapa kuti ripayaq viudamanta. Jesuspa discipulonkunaqa allintachá entienderqaku chay viudapa imayna tarikusqantaqa. Chay tiempopiqariki achka runakunam hukkunapa ñakarichisqan karqaku (Luc. 18:​1-5). Manam nichwanchu: “Ñuqataqa manam ima mana allintapas ruwawarqakuchu”, nispaqa. Chaymi ñuqanchikpas chay viuda imayna tarikusqanta entiendeyta atinchik. Yaqa llapallan runakunam hukkunata chiqninku, apu runakunallaman sayapakunku hinaspa wakchakunata ñakarichinku. Chayraykum ñuqanchiktapas mana allinta ruwaruwachwan (Ecl. 5:8). Ichaqa maynatachá hukmanyaruchwan iñiqmasinchik  mana allinta ruwaruwaptinchikqa. Paykunaqa manamá Dios servinanchikta harkakuq runakuna hinachu kanku. Ichaqa pantaq kasqankuraykum wakinpiqa mana allinta ruwaruwachwan. Chayna pasawaptinchikqa enemigonkuna Jesusta ñakarichiptinku imata ruwasqantam yuyarinanchik. Chiqniwaqninchikkuna mana allinta ruwawaptinchik pacienciakunapaq kallpanchakuchkaspaqa, ¿manachu astawanraq iñiqmasinchikkunapaq pacienciakuchwan? w24.11 2 parrs. 1-2

Bibliata qillqasqanku tiempopiqa tantaqa karqa sapa punchaw mikuyninkum (Gen. 14:18; Luc. 4:4). Chaymi tantamanta bibliapi rimaspanqa wakinpiqa ima mikuymantapas rimachkan (Mat. 6:11). Tantataqa Jesuspas servichikurqam ancha riqsisqa iskay milagrokunata ruwasqanpi (Mat. 16:​9, 10). Juan 6 capitulopim rimachkan huknin milagro ruwasqanmanta. Jesusmi apostolninkunapiwan llaqtan-llaqtan willakuypi purimusqankurayku pisipasqa kaspanku samariyta munarqaku. Chaymi botewan pasarqaku Galilea quchapa chimpan runapa mana kasqanman, chayqa karqa Betsaida llaqtapa hichpanmi (Mar. 6:​7, 30-32; Luc. 9:10). Chayaruptinkum ichaqa waranqantin runakuna Jesusta suyachkasqaku. Chaymi Jesusqa “samarinaykamayá suyawaychik” ninanmantaqa Diospa gobiernonmanta kuyakuywan yachachirqa hinaspa unquqkunata sanoyachirqa. Tardeña kasqanraykum Jesuspa qatiqninkunaqa ninakurqaku chay achkallaña runakuna mikuyta maypi tarinankumanta. Ichapas wakiqninkuqa imachallatapas apakurqaku, chaywanpas yaqa llapallankum llaqtachakunaman rispa mikuyta rantimunanku karqa (Mat. 14:15). w24.12 2 parrs. 1-2

Punta tayta-mamanchik Adanwan Evam mana pantaq kaspanku sumaq huertapi kawsakurqaku (Gen. 1:27; 2:​7-9). Paykunaqa tukuy imayuq kaspam wiñaypaq kusisqa kawsakunmanku karqa. Huk punchawmi ichaqa huertamanta qarqurachikuspanku wiñaypaq kawsakuyta pierderurqaku. ¿Imaynam chayrayku lliw mirayninkuna kanchik? Bibliam nin: “Chullalla runapa huchanwanmi lliw runakuna huchayuq rikurirurqa, huchawantaqmi wañuypas rikurirurqa. Chaynapim wañuyqa lliw runakunaman mirarurqa lliw huchallikurusqankurayku”, nispa (Rom. 5:12). Arí, Adanpa miraynin kasqanchikraykum llapanchik huchayuq kaspa wañunchik. Huchayuq kasqanchikqa mana pagay atina deuda hinam (Sal. 49:8). Jesusmi huchanchikkunata tupachirqa ‘debekuywan’ (Mat. 6:12; Luc. 11:​4, qaway willakuyninta). Ima huchatapas ruwaruspaqa Jehova Diosta debekuchkaq hinam kanchik. Paymi ichaqa huchanchikmanta librasqa kanapaq tantiarurqa imata ruwananpaq, manachayqa wañuyllawanmi  pay debekusqanchiktaqa pagachwan karqa (Rom. 6:7). w25.02 2-3 parrs. 2-3

Diospa gobiernonmanta willakunapaq akllasqa kasqanchikmantam anchata kusikunchik. Manamá lliw runakunachu chaytaqa ruwanmanku. Chaymi Jesuspas kay pachapi kachkaspan mana munarqachu demoniokuna paymanta rimanankuta (Luc. 4:41). Jehova Diospa testigonkunawan pipas willakuyta munaspanqa Diospa munasqanman hinam kawsakunan. Chaynaqa, ¿valoranchikchu Diosmanta willakunapaq akllaykuwasqanchikta? Chayna kaptinqa maypiña kaspapas willakunanchikmi. Jesus hinam ñuqanchikpas tarpuchkaq hina hinaspa parquchkaq hina runakunaman sumaq willakuykunata yachachinanchik (Mat. 13:​3, 23; 1 Cor. 3:6). Kunanpas Diospa llaqtanpi kaqkunaqa Jesusta qatipakuspam tukuyta ruwanchik Diospa sutinta runakuna yachanankupaq. Chaypaqmi Diospa llaqtanpi punta apaqkunaqa ruwarachinku Musuq allpa pachapi kawsaqkunapaq bibliata, chayqa kachkan 270 rimaykunapim. w24.04 9 parrs. 8-9

Casado vidanpi kusisqa kawsakuq qusaqa sapa punchawmi warmin kuyasqanta qawachin (1 Juan 3:18). Diosta serviq qusaqa chaytam qawachinman makichanta hapiykuspan utaq abrazaykuspan. Warmin huklawpi kaptinqa celularwanmi mensajeta apachinman imaynalla kasqanta tapuspan. Wakinpiqa waytachata utaq ima regalochatapas quspanmi warminta mayna kuyasqanta ninanpaq tarjetachapi qillqarunman. Chaykunata qusa ruwaptinqa warminmi kuyasqa hinaspa respetasqa tarikunqa, hinaspapas casado vidankupim kusisqa kawsakunqaku. Imanasqa anchata valorasqanmanta niptinqa kusisqam hinaspa kuyasqam warminqa tarikunqa. Chayna qusaqa sapa kutim agradecekunqa yanapananpaq tukuyta warmin ruwasqanmanta (Col. 3:15). “Allinkunata rimaspan” sunqumanta alabaykuptinqa kuyasqa hinaspa respetasqam tarikunqa, manataqmi qusanmantaqa iskayrayanqachu. w25.01 11 parr. 15; 13 parr. 16

Salmos 15 capitulom kaynata tukun: “Chayna runaqa haykapipas hawkam tarikunqa”, nispa. Arí, Diosqa kusisqa kananchikta munasqanraykum imayna kananchikmanta niwanchik Salmos 15 capitulopi. Kasukuptinchikqa bendeciwasunmi hinaspapas cuidawasunmi. ¿Imaynam hamuq tiempopi kawsakusun  Diospa carpanpi samapakuqkuna utaq amistadninkuna? Hinalla payman sunqu kaspaqa hanaq pachapaq kaqkunam Jesuspa allichasqan ‘sitiokunapi’ yachanqaku (Juan 14:2). Wakiqninchikñataqmi Apocalipsis 21:3 nisqanman hina kay allpa pachapi kusisqa kawsakusun. ¡Anchatamá kusikunchik amistadnin kanapaq kikin Jehova Dios invitaykuwasqanchikmantaqa! Wiña-wiñaypaqmá paypa carpanpi samapakuytaqa atichwan (Sal. 15:​1-5). w24.06 13 parrs. 19-20

Bibliapim willawanchik Jehova Diosqa admirakuypaq hinaspa hatunchanapaq kasqanmanta. Chayna kasqantam astawanraq qawachikurqa Israel runakunata Egipto nacionmanta hurqumusqan qipallata. Chay kutipim millonnintin Israel runakuna Sinai urqupa sikinpi huñunasqa kachkarqaku Diospa ima nisqanta uyarinankupaq. Chay urqutam yanay-yanay puyu tapaykurqa, allpapas katkatatarurqam, urqum nina hina qusnikurqa, manchakuypaqta tunrururumuptinmi llipyaykuna karqa, hinaspapas carneropa waqranpa waqasqanmi uyarikurqa (Ex. 19:​16-18; 24:17; Sal. 68:8). Tukuy chaykuna pasasqanwan hatunchanapaq kasqanta Dios qawachikuptinqa mayna admirasqachá karqaku. Kunanpas Jehova Diostam hatunchachwan ancha atiyniyuq hinaspa imayna sunquyuq Diosninchik kasqanmanta hukkunaman willaspa. Diostaqa hatunchachwantaqmi atiyninwan yanapawaptillanchik imapas ruwasqanchik allin lluqsisqanmanta hukkunaman willaspanchikpas (Is. 26:12). w25.01 2 parrs. 2-3

Diospa prometesqan allpaman risqankupim Israel runakunaqa umalliqninku kananpaq Diospa akllasqan Moisesmanta iskayrayayta qallaykuspanku nirqaku: “Llapallanchikmi Diospa akllasqanqa kanchik, llapanchikwantaqmi Jehova Diosqa kachkan, [manam Moisesllawanchu]”, nispanku (Num. 16:​1-3). Ciertotamá Diosqa llaqtan kananpaq ‘llapallankuta akllarqa’. Chaywanpas Moisesllatam akllarqa paykunapa umalliqnin kananpaqqa. Chayraykum Moisesmanta mana allinkunata rimaspankuqa Diosmanta rimachkarqaku. Paykunaqa Diospa munasqanta qunqaruspankum autoridadniyuq utaq riqsisqa kayta astawan munarqaku. Chaymi Diosqa Moisespa contranpi hatarinankupaq umalliq runakunata hinaspa paykunaman hukllawakuq waranqantin runakunata wañurachirqa (Num. 16:​30-35, 41, 49). Kunanpas Diosqa manam chaskinchu llaqtanpi punta apaqkunata mana kasuqkunataqa. w24.07 11 parr. 11

Ñuqanchikpas Hebreo kasta iñiqkuna hinam allin iñiyniyuq kananchik. ¿Imanasqa? Yaqa llapallan runakunam Diospa piñakuynin punchaw kayllapiña kasqantaqa mana creenkuchu, chaymi ñuqanchikmanta burlakunku (2 Ped. 3:​3, 4). Chaymantapas llumpa-llumpay ñakariy punchawkunapi imakuna pasakunanmantaqa manam lliwtachu yachanchik. Chaymi allin iñiyniyuq kananchik Diospa piñakuynin tantiasqan punchawpi chayamunanmanta hinaspa cuidawananchikmanta mana iskayrayanapaq. Allin iñiyniyuqtaqmi kananchik yanapawananchikpaq Diospa churasqan ‘allin yuyayniyuq sirvientepi’ confiananchikpaqpas (Mat. 24:45). Llumpa-llumpay ñakariy punchawkunapiqa kamachikuykunatam chaskisun mana wañurunanchikpaq. Chaymi kunanmantapacha Diospa llaqtanpi punta apaqkunapi astawan confiakunanchik. Manachayqa llumpa-llumpay ñakariy punchawkuna chayaramuptinmi paykunata kasukuy sasa kanqa. w24.09 11 parrs. 11-12

Manam tayta-maman iñiyniyuq kasqankuraykuchu warmankupas iñiyniyuq kanqa. Ichapas wiñasqanman hina ninman: “¿Imaynatataq Dios kasqantaqa yachayman? ¿Ciertotachu bibliaqa Diospa palabran?”, nispan. Chayraykum bibliapipas niwanchik ‘imamantapas allinta yachanapaqqa’ ‘tukuy yuyayninchikta’ servichikunapaq (Rom. 12:1; 1 Tes. 5:21). Chaynaqa, ¿imaynatam warmanchikta yanapachwan allin iñiyniyuq kananpaq? Yanapasun biblia imam kaqta nisqanmanta kikin cuentata qukunanpaq. Warmanchik imamantapas tapuwaptinchikqa yanapasun yachay munasqanmanta kikin maskananpaq. Yachachisunyá jw.org nisqaman yaykuspan bibliamanta rimaq videokunatawan yachachikuykunata tarinanpaq. Chaypim yachanqa bibliaqa ‘Diospa palabran’ kasqanta (1 Tes. 2:13). w24.12 14-15 parrs. 4-5

¿Imaynatam punta apaqkuna Jesusta qatipakunmanku? Imapipas astawanraq yanapakunankupaq iñiqmasinkuta yachachispankum. Yachachinankum musu-sipaskunatapas. Punta apaqkunaqa pitapas yachachinankupaqqa manam suyanku mana pantaq kanankutaraqchu. Aswanqa musukunatam kuyakuywan yanapanku ima ruwaytapas yachanankupaq hinaspa humilde, confianapaq chaynataq imapipas kamas yanapakuq kanankupaq (1 Tim. 3:1; 1 Ped. 5:5). Jesusqa manam willakunallankupaqchu kamachirqa, aswanqa  yachachinankupaqwanmi (Mateo 28:20). Ichapas qatiqninkunaqa piensarqaku tukuy chaykuna ruwayta mana atinankuta. Jesusmi ichaqa chay ruwayta atinankumanta mana iskayrayaspan nirqa paykunapi confiasqanta. Chayraykum nirqa: “Imaynam taytay ñuqata kamachimuwarqa, chaynam ñuqapas qamkunata kamachikichik”, nispan (Juan 20:21). w24.10 16 parr. 15; 17 parr. 17

Davidmi karqa allin kamachiq, musica tocaq, poesiata qillqaq, allin peleaq hinaspa profeta. Chaywanpas sasachakuykunapim tarikurqa. Manaraq kamachiq kachkaspanmi kamachiq Saul wañuchiyta munaptin unay wata pakan-pakan purirqa. Kamachiqña kachkaspanpas pakan-pakanmi purirqa churin Absalon kamachiq kayta munaspan wañurachiyta munaptin. Chayna sasachakuykunapi kaspanpas hinaspa wakinpi hatun huchakunata ruwaspanpas wañukunankamam Diosman sunqu karqa. Jehova Diospas nirqam sunqunta kusichiq kasqanta. Chayraykum ancha allin Davidpa ima nisqankunamanta yachayninchikqa (1 Rey. 15:5). Diosmi Salomonta akllarqa taytan David wañukuptin Israel nacionta kamachinanpaq hinaspa templota ruwananpaq, chaynapi enteron nacionpi payllata yupaychanankupaq (1 Cron. 22:5). Salomon sasachakuykunapi kananta yachasqanraykum Davidqa sumaqta consejarqa. Davidqa churin Salomontam nirqa Jehova Diosta kasukuspanqa yachayniyuq kaspa allin kawsakunamanta (1 Rey. 2:​2, 3). w24.11 10 parrs. 9-11

Warminta tukuyta niq utaq maqaq qusaqa, ¿imakunatam ruwanman warminwan hinaspa Dioswan allin kananpaq? Huk, chay ruwasqan mana allin kasqantam riqsikunan. Jehova Diosqa lliwtam qawamuchkan, paymantaqa manam imapas pakasqachu (Sal. 44:21; Ecl. 12:14; Heb. 4:13). Iskay, warminta mana allin ruwasqanta saqispanmi imayna kasqanta cambianan (Prov. 28:13). Kimsa, riqsikuspanmi warminta hinaspa Diosta sunqumanta ninan pampachaykunanpaq (Hech. 3:19). Diostam ruegakunan imayna piensasqanta, rimasqanta hinaspa ruwasqanta controlakunanpaq, ninantaqmi cambiayta munananpaqpas (Sal. 51:​10-12; 2 Cor. 10:5; Filip. 2:13). Tawa, Diosta mañakusqanman hinam ruwanan, hinaspapas nanay simiwan rimaytawan maqakuq kaytam chiqninan (Sal. 97:10). Pichqa, chayllam punta apaqkunata ninan yanapaykunanpaq, paykunaqa kuyakuywanmi yanapaykunqaku (Sant. 5:​14-16). Suqta, kamasmi tantiakunan chay mana allinkunaman kaqmanta mana wichiykunanpaq imakunata ruwananpaq. w25.01 11 parr. 14

Jehova Diosmi vidata quwanchik chaynataq tukuy imatapas kusisqa kawsakunapaq. ¿Manachu chaykunarayku Jehova Diosta kuyanki? ¿Imaynatam yachanman anchata kuyasqaykita? Payllapaqña kawsakunaykipaq tantiakuptikim hinaspa bautizakuptikim. Chaypaq tantiakuptikiqa Diospa familianpa partenmi kanki. Chayraykum Diosniki, taytayki hinaspa amistadniki kaspan yachachisunki hinaspa cuidasunki (Sal. 73:24; Is. 43:​1, 2). Chaymantapas, salvasqa kaspaykim wiñaypaq kawsakuyta atinki (1 Ped. 3:21). Ichaqa, yaqapaschá imayna kawsasqaykita utaq imayna piensasqaykita cambianaykirayku bautizakuyta iskayrayachkanki. Millonnintin runamasinchikkunapas chaykunapim cambiananku karqa bautizakuyman chayanankupaq. Hinaspam kunanqa kusisqa chaynataq tukuy sunqunkuwan Diosta servichkanku. w25.03 2 parrs. 1-2

Bibliapim huchanchikkunata tupachin llasa-llasaq qipiwan. Chaymi kamachiq Davidpas nirqa: “Pantasqayraykum umallaypas wichiruchkanña. Tukuy chaykunam ñuqallaypaqqa llasa-llasaq qipi hina”, nispa (Sal. 38:4). Ichaqa Salmos 25:18 hinaspa 32:5 nisqanpim nin wanakuptillanchik Dios ‘pampachawasqanchikta’. Hebreo idiomapiqa “pampachay” ninanqa “huqariy” utaq “apay” ninanmi. Chayna nisqanmi piensarichiwanchik llasa-llasaq qipinchikta apaq kallpasapa runapi. Huchallikuruspaqa llumpaytam pesakunchik, chay pesakusqanchikqa llasa-llasaq qipi hinam. Ichaqa Jehova Diosmi chay kallpasapa runa hina chay llasa-llasaq qipinchikta huqariykuspa apakun. ¿Maymantaq Jehova Diosqa huchanchikta apan? Chaypaqyá huknin rikchanachiyta leeykusun Salmos 103:12 nisqanpi. Chaypim nin: “Imaynam intipa qispimunanmanta intipa siqaykunanpas karu-karupi kachkan, chaynatam huchanchikkunatapas ñuqanchikmanta karuncharun”, nispa. Bibliapi chayna nisqanwanmi yachanchik Diosqa huchanchikta pampachaykuwaspanchikqa karu-karuman aparusqanta. ¡Anchatam kusikunchik qalaypaq pampachaykuwasqanchikmanta yachaspa! w25.02 9 parrs. 5-6

Jesusmantamá apostol Pedroqa yacharurqa humilde kayta. Hanaq pachaman Jesus kutikuptinmi Pedroqa nacesqanmantapacha wiqru runata sanoyarachirqa (Hech. 1:​8, 9; 3:​2, 6-8). Chay milagro ruwasqanta qawaspankum achkallaña runakuna Pedropa kasqanman huñunakururqaku (Hech. 3:11).  ¿Imatam Pedroqa ruwarqa? Chay tiempopi runakuna hina imapas ruwasqanwan riqsichikunanmantaqa humilde kaspanmi Jehova Diostawan Jesusta hatuncharqa. Jesusmantam kaynata nirqa: “Chayraykum kay rikusqaykichik hinaspa riqsisqaykichik wiqru runaqa Jesuspa sutinpi allinyarun sutinpi iñisqaykurayku”, nispan (Hech. 3:​12-16). Pedro hinam ñuqanchikpas humilde kayta atichwan. Hukkunaraykuqa imatapas ruwanchik manam alabawananchikta munasqanchikraykuchu, aswanqa Jehova Diostawan runamasinchikkunata kuyasqanchikraykum. Chaynaqa, mana hukkuna qawawanallanchikpaq Diosta kusisqa serviptinchikqa hinaspa iñiqmasinchikkunata yanapaptinchikqa humilde kasqanchikmi sutilla qawakunqa (Mat. 6:​1-4). w25.03 10-11 parrs. 11-12

Jehova Diostawan runamasinchikkunata kuyaspanchikqa aswan kusisqaraqmi willakusun (Mat. 22:​37-39). ¡Maynatachá Jehova Diosninchikqa kusikun paymanta willakunapaq lluqsiptinchikqa! ¡Maynatataqchá runamasinchikkunapas kusikunqa bibliamanta estudiayta qallaykuspankuqa! Yuyarinanchikmi pipas uyariwaqninchikqa wiñaypaq kawsakunanta (Juan 6:40). ¿Imatam ruwawaq wasin-wasin Diosmanta willakuq riyta mana atispaykiqa? Piensarinaykim Jehova Diostawan runamasinchikkunata kuyasqaykirayku imaynataña willakunaykipi. Rimarisun Samuelmantawan Daniamanta. Paykunaqa coronavirus unquy kasqanraykum wasinkumanta mana lluqsiyta atirqakuchu. Chay tiempopim paykunaqa telefonowan, cartakunawan hinaspa Zoomnillanta runamasinchikkunaman yachachirqaku. Samuelwan Daniaqa wasin-wasin willakuq riyta mana atispankupas atisqankuman hinalla willakuspankum ancha kusisqa tarikurqaku. w24.04 18 parrs. 15-16

Achka iñiqmasinchikkunam qaripas, warmipas casarakuyta munanku. Ichaqa manam casarasqaraqchu kana kusisqa kawsakunapaqqa. Casarakuyta munaspaykiqa kaytam yuyarinayki: Dioswanmi allin amistad kanayki, familiaykita mantienenaykipaqmi qullqichayki kanan, hinaspapas kikikitam allinta riqsikunayki (1 Cor. 7:36). Manaraq piwanpas riqsinakuyta qallaykuchkaspaykim nikunayki: “¿Imayna vida pasaqmasiy kanantataq munayman?”, nispa. Hinaspam chayman hina maskanayki. Manachayqa qipatam ñakapakuwaq “paywan casarakuyman karqa” nispa. Utaqmi niwaq “manachusmi payqa ñuqapaq hinachu” nispa. Ichaqa casarakunaykipaq qariqa utaq warmiqa bautizasqam kanan (1 Cor. 7:39) Chaywanqa manam nichkanchik lliw bautizasqa kaqkuna qampaq hina kananmantachu. Chaymi nikunayki: “¿Imakuna haypaytataq  munani Diosta serviyniypi? Vida pasaqmasiy, ¿imayna sunquyuq kanantataq munayman? ¿Chayna qarita utaq warmita tarirusaqchu icha llumpayñachu munasqay?”, nispa. w24.05 20 parr. 1; 21 parr. 3

¿Imatam ruwawaqchik imapipas mana acuerdopi kaspaqa? ¿Chayraykuchu niwaq riqsinakusqaykichik yanqapaq kasqanta? Manam. Lliw riqsinakuqkunam wakinpiqa mana acuerdopichu kanku. Allinta kawsakuq casadokunapas wakinpiqa manam acuerdopichu kanku, chaywanpas yanapanakunkum. Riqsinakusqaykichik tiempopi chaynata qamkunapas ruwaspaykichikqa casarakuruspapas allinmi kankichik. Sapakamam nikunaykichik: “¿Imapas kaptinqa hawkallachu hinaspa respetowanchu rimaniku? ¿Imapipas pantaruspaqa riqsikuspachu allintaña ruwanaykupaq kallpanchakuniku? ¿Chayllachu pampachanakuniku? Gustoyku mana tupaptinpas, ¿hukniypa munasqantachu ruwapuni?”, nispa (Efes. 4:​31, 32). Ichaqa, imapipas sapa kutilla mana acuerdopi kaspaqa utaq sientichinakuspaqa casarakuruspapas hina chaynallam kankichik. Chaymi mana allin apanakusqaykichikta cuentata qukuspaqa manaña riqsinakunaykichikpaq rimaynikichik allin kanman. w24.05 29 parr. 12

Hatun rumi hina mana kuyuriqyá kasun. Chaypaqqa Jehova Diostam tukuy tiempo kasukunanchik hinaspapas palabranman hinam imapaqpas tantiakunanchik. Chayta qawaspankum hukkunapas qatipakuwasun. Diospi astawan hapipakunapaq biblianchikta sapa kuti estudiaspaqa mana kuyurichina hinam kasun, yachasqanchikmantam mana iskayrayasunchu, nitaqmi Dios serviyninchikpiqa chiri-chirichu kasun. Manataqmi runakunapa imapas yachachisqankutaqa chayllaqa creerusunchu (Efes. 4:14; Sant. 1:​6-8). Chayna kaspaqa sasachakuypi tarikuqkunatapas yanapasunmi (1 Tes. 3:​2, 3). Punta apaqkunaqa kananku imapipas controlakuqmi, allin yuyaywan imapas ruwaqmi, mana hikutakuqmi chaynataq mana hawanpi ukunpi imapas ruwaqmi. ‘Diospa palabranman hapipakuspa yachachisqankuraykum’ iñiqkunaqa hawkalla hinaspa kallpanchasqa tarikunku (Tito 1:9; 1 Tim. 3:​1-3). Punta apaqkuna qatipakunapaq chaynataq iñiqkunata watukuspa kallpanchaspankuqa lliw iñiqkunatam yanapanku huñunakuyman mana faltakunankupaq, Diosmanta willakunankupaq hinaspa sapankupi estudianankupaq. Pi iñiqmasinchikpas llumpay llakisqa kaptinqa punta apaqkunam kallpanchan Diospi hinalla hapipakunanpaq chaynataq Diospa imapas ruway munasqanpi yuyaymanananpaq. w24.06 31 parrs. 16-18

Jesusqa runakunatam yachachirqa pitapas pampachaykunanpaq taytan listo kasqanmanta. Chaypaqmi willakurqa wasinmanta ripukuq churimanta. Ripukuspanmi munasqanta ruwarqa. Chaymantam ichaqa allinta ‘yuyaymanaruspan’ taytanman kutiykamurqa. ¿Imatam taytanqa ruwarqa? Jesusmi willakusqanpi nirqa: “Karullapiraq kachkaptinmi rikuruspan kusikuyllawanña abrazaykurqa hinaspa kuyakuywan muchaykurqa”, nispa. Churim taytanta ninan karqa sirvienten kanallanpaqña chaskiykunanpaq. Taytanmi ichaqa tukuy sunqumanta pampachaykuspan chaskiykurqa. Chaymi nirqa: ‘Kay churiyqa [ . . . ] chinkasqa kasqanmantam rikuriramun’, nispa (Luc. 15:​11-32). Kay pachaman manaraq hamuchkaspanpas Jesusqa achka kutitachá rikurqa huchanmanta wanakuq runakunata taytan llakipayaykusqanta. Chaymi suma-sumaqta yachachirqa taytanchik Jehova Diosqa ancha llakipayakuq kasqanta. w24.08 11 parrs. 11-12

¿Imaynam ‘allin yuyayniyuq runaqa’? Jehova Diospa piensasqanman hinam imatapas tantian. Chayna runaqa sapa kutim yuyarin Dioswan amistadnin imamantapas aswan allin kasqanta. Allin yuyayniyuq kaspaqa manam haykapipas piensasunchu tukuy imata yachasqanchiktaqa. Aswanqa humilde kaspam Diosta sapa kuti mañakusun yachachiwananchikpaq hinaspa imapaqpas tantianapaq yanapawananchikpaq. Diostam yanapawananchikpaq mañakunanchik imatapas ruway ñuqanchikpaq facil kaptinpas. Astawanraqmi mañakunanchik imapas tantiasqanchik vidanchikta cambiananmanta yachaspaqa. Payqariki yachanmi imam ñuqanchikpaq aswan allin kasqantaqa. Jehova Diostam anchata agradecekunchik payman rikchakuqta unanchawasqanchikmanta (Gen. 1:26). Yachanchikmi pantaq kasqanchikrayku Diospa imayna kasqanta mana lliwta qatipakuyta atinanchikta (Is. 55:9). w25.03 11 parr. 13; 13 parrs. 17-18

Amayá hukkunamantaqa mana allintaqa piensasunchu. Imatapas ruwaykapusqanchikmanta mana agradecekuwaptinchikqa kaynatam nikuchwan: “¿Ciertotachu mana valoran icha agradecekuwaytachu qunqarurqa?”, nispa. Ichapas agradecekuq kaspanpas mana niyta atiwanchikchu. Yaqapaschá ñawpaqta hina hukkunarayku imatapas manaña ruwayta atisqanrayku pipas yanapaykuptin pinqakun. Iñiqmasinchikkunata sunqumanta kuyaspaqa manam paykunamantaqa mana allintaqa piensasunchu, hinaspapas hinallam kusisqa  qusun (Efes. 4:2). Pacienciakuqyá kasun. Qukuykuq kaymanta rimaspanmi rey Salomon nirqa kaynata: “Tantaykita yakuman wischuy, punchawkuna pasaruptinpas kaqmantam tarinki”, nispa (Ecl. 11:1). Chayna nisqanmi yachachiwanchik wakin runakunaqa ‘punchawkuna pasaruptinña’ agradecekuwananchikta. w24.09 30 parrs. 18-19

Congregacionpi pi iñiqmasinchikpas corregisqa kasqanmanta punta apaq willawaptinchikqa hinallam hukllawakuchwan. Chaywanmi yachanchik huchanmanta wanakusqanta hinaspa mana allin ruwasqankunata saqirusqanta. Payqariki corregisqa kaspanpas iñiqmasinchikraqmi, chaymi allin kaqkunata ruwananpaq kallpanchaykunanchikta necesitan (Heb. 10:​24, 25). Mayqin iñiqmasinchikpas congregacionmanta qarqusqa kaptinmi ichaqa manaña ‘hukllawakunanchikchu’, nitaqmi kuskaqa ‘mikuyllapas-mikunanchikchu’ (1 Cor. 5:11). ¿Nichwanchu pipas qarqusqa kaptinqa paywan qalaypaq mana rimanamanta? Manam. Bibliamanta yachasqanchikkunapi yuyaymanaspam sapakama tantiakuchwan familianchik utaq amistadninchik qarqusqa kaptinqa huñunakuyman invitanapaq. Ichaqa manam hukllawakunanchikchu nitaqmi amistadtaqa armananchikchu. w24.08 30 parrs. 13-14