Febrero
Domingo 1 febrero
Piñanakuymanta asurikuq runaqa allin qawasqam, ruqru uma runam ichaqa piñakuspan kutirin (Prov. 20:3).
Diospa imayna kasqanta qatipakuq punta apaqkunaqa iñiqmasinchikkunatam anchata yanapanku. ‘Mana hikutakuq’ utaq hukkunata uyariykuq punta apaqqa iñiqkuna hawkalla kananpaqmi yanapakun. Qampas chayna kayta munaspaykiqa hukkunata uyariykuqmi hinaspa imayna piensasqankuta entiendeqmi kanayki. Punta apaqkuna huñunakuspanku bibliapa nisqanman hina tantiasqankuwan yaqa llapallanku acuerdopi kaptinkuqa, ¿qampas acuerdopichu kanki paykuna hina mana piensaspaykipas? Chaymantapas punta apaqqa mana hatuntukuq kaspanqa manam pitapas hikutanqachu pay hina piensananpaqqa. Aswanqa hukkunata sumaqta tapurikuspanmi imatapas ruwanqa (Gen. 13:8, 9; Prov. 15:22). Nanay simi kananmantaqa hukkunata mana sientichinanpaq hinam riman. Hawka kawsakuq kasqanraykum piñanakuykuna kaptinpas hawkayay kananpaq yanapakun (Sant. 3:17, 18). Llampu simi kasqanraykutaqmi chiqniqnin runakunatapas hawkayaykachin (Juec. 8:1-3; Prov. 25:15; Mat. 5:23, 24). w24.11 23 parr. 13
Payqa angelkunata kachamunqa, paykunañataqmi akllasqankunata huñumunqaku kay pachapa tawan lawninmanta, kay pachapa cantonmanta qallaykuspa cielopa cantonkama (Mar. 13:27).
Jesusqa ‘huk kutillatam’ wañukurqa, ichaqa hinallam yanapawachkanchik (Rom. 6:10). Arí, hinallam tukuyta ruwachkan wañukusqanrayku allin kaqkunata quwananchikpaq. Payqa reymi, sacerdotekunapa kamachiqninmi hinaspa iñiqkunapa umanmi (1 Cor. 15:25; Efes. 5:23; Heb. 2:17). Chayraykum hanaq pachapaq kaqkunatawan kay pachapaq mana yupay atina achkallay-achka runakunata huñuchkan. Chaytaqa tukunqa llumpa-llumpay ñakariy punchawkuna manaraq tukuchkaptinmi (Mat. 25:32). Kay tukupay tiempopipas Diospa llaqtanpi punta apaqkunawanmi sumaq yachachikuykunata quwanchik hinalla Diosman sunqu kananchikpaq (Mat. 24:45). Waranqa wata kamachimuspanpas tukuytam ruwanqa yanapawananchikpaq. Arí, Diosqa churintaqa kachamurqa manam wañukunallanpaqchu, aswanqa ñuqanchikrayku tukuy imata ruwananpaqwanmi. w25.01 24 parr. 12
Diosqa allin ruwaqta hinañam paykunataqa chaskin Jesucristopa wañukusqanwan pagasqanrayku, chayqa ancha kuyakuyninta Dios qawachisqanrayku mana imallapaq qusqan regalom (Rom. 3:24).
Ima huchanchiktapas Dios pampachaykuwaspanchikqa wiñaypaqmi chinkachin, chayta ruwasqanraykum paywan allin amistad kaytapas atinchik. Ichaqa kaytam yuyarinanchik: Jehova Diosqa manam pampachawanchik imatapas allinta ruwasqanchikraykuchu. Manataqmi paytaqa hikutachwanchu pampachawananchikpaqqa. Payqa mana imallapaqmi pampachaykuwanchik anchata kuyawasqanchikrayku. ¡Ancha kusisqam tarikunchik Salmos 130:4 nisqanman hina Jehova Dios ‘chiqaptapuni pampachakuykuq’ kasqanmanta yachaspanchik! (Rom. 4:8). Ichaqa pampachawananchikpaqqa Jesuspa nisqantam kasukunanchik, paymi nirqa: “Mana pampachaptikichikmi ichaqa, qamkunapa pantasqaykichiktapas taytaykichikqa mana pampachasunkichikchu”, nispa (Mat. 6:14, 15). Chaynaqa, Dios hinam ñuqanchikpas hukkunata pampachananchik. w25.02 13 parrs. 18-19
Allin ruwaq hinaspa mana allin ruwaq runakunam kawsarimunqaku (Hech. 24:15).
Rimaykusun Sodoma hinaspa Gomorra llaqtapi yachaq runakunamanta. yachanchikmi Sodoma llaqtapi allin ruwaq Lot yachasqanta. Ichaqa manam yachanchikchu chaypi yachaq llapallan runakunaman Diosmanta willasqantaqa. Arí, paykunaqa mana allin runakunam karqaku. Ichaqa, ¿yaqachu taksankumanta yacharqaku imam allin utaq imam mana allin kasqanta? Manachusmi. Bibliam niwanchik huk kutipi Sodoma llaqtayuqkuna “hatunpas uchuypas” Lotpa samachisqan runakunata abusayta munasqankuta, ichapas warmaraq kaqkunaqa mana yacharqakuchu chay ruwasqanku llumpay mana allin kasqantaqa (Gen. 19:4; 2 Ped. 2:7). Chaynaqa, ¿yaqachu nichwan llakipayakuq Diosqa chay runakunamanta mayqintapas mana kawsarichinanta? Manam yachanchikchu. Diosmi Abrahanta nirqa chay llaqtapiqa chunka runallapas allin ruwaqqa mana kasqanta (Gen. 18:32). Chaymi Diosqa chay runakunata mana allin runakuna kasqankurayku wañurachirqa. Chaynaqa, ¿nichwanchu hamuq tiempopi mana allin ruwaq runakunata Dios kawsarichispan chay wañuchisqan runakunamanta chullallatapas mana kawsarichinanta? Manam chaytaqa yachanchikchu. w24.05 2 parr. 3; 3 parr. 8
Diospa munaynintayá puntataqa ruwaychik, kamachikuyninkunatapas hinallayá kasukuychik, hinaptinqa qusunkichikmi imapas pisipusuqnikichiktaqa (Mat. 6:33).
Qullqimanta aswan sasachakuypi kaspankuqa, achkam familiankuta saqispanku huklawpi llamkapakuyta maskanku. Ichaqa chaymantam cuentata qukunku chaypaq tantiakusqanku mana allin kasqanta. Chaymi ima llamkaytapas manaraq aceptachkaspa piensananchik Diosta serviyninchikpi imayna kananchikpi, manam allinta pagawanallanchikpichu (Luc. 14:28). Nikusun: “¿Imaynataq casado vidaypi kasaq warmiymanta utaq qusaymanta karupi kaspay? ¿Atisaqchu lliw huñunakuykunaman riyta, Diosmanta willakuyta hinaspa iñiqmasiykunawan kuska kayta?”, nispa. Churiyuq utaq wawayuq kaspanchikpas kaynatam nikunanchik: “¿Imaynatataq warmayta uywasaq ‘Jehova Diospa yachachisqanman hina’ hinaspa consejonkunaman hina paykunawan kuska mana kaspayqa?”, nispa (Efes. 6:4). Imapaqpas tantiasqanchikqa manam Diosta mana serviq familianchikkunapa utaq amistadninchikkunapa niwasqanchikman hinachu kanan, aswanqa Diospa piensasqanman hinam. w25.03 29 parr. 12
Amañayá wawakuna hinañachu kasunchik (Efes. 4:14).
Diosta serviyninkupi wawallaraq hina kaqkunam ichaqa chaylla engañachikunku ‘sumaqllataña rimaspanku hukkunata pantachiq’ runakunawan. Chaymi testigokunapa contranpi kaqkunapa hinaspa Diosta qipanchaqkunapa imapas nisqanta creerunku. Chaymantapas, paykunaqa hinallaraqmi envidiakuq, liryanakuq, chaylla piñakuq utaq tentacionkunaman chaylla wichiykuq kanku (1 Cor. 3:3). Imaynam wawakunapas wiñasqankuman hina yuyayniyuq kanku, chaynam ñuqanchikpas Diosta serviyninchikpi yuyayniyuq runakuna hina kachwan (Efes. 4:15). Warmachakunaqa manamá imamantapas cuidakuytaqa yachankuraqchu. Achka carrokunapa purinanta warmacha chimpananpaqqa mamanmi aysanan. Wiñasqanman hinam ichaqa sapallanña chimpanqa. Chaywanpas mamanqa hinallam yuyarichinqa allinta qawarikuspan cuidadowan chimpananpaq. Yuyayniyuqña kaspanmi ichaqa kikinña imamantapas cuidakunqa. Chaynallataqmi pipas yuyayniyuq kaspanqa kikinmanta imatapas allinta tantianqa. Chaypaqqa Jehova Diospa ima piensasqanta yachananpaqmi bibliapa nisqanpi yuyaymananqa. w24.04 3 parrs. 5-6
Jehova Dioslláy, ¿pitaq carpaykipiqa samapakunman? (Sal. 15:1).
Pachaknintin watakunam Jehova Diosqa hanaq pachapi kaqkunallawan amistad karqa, chaymantam ichaqa kay pachapi runakunata unancharqa, hinaspanmi paykunatapas invitarqa amistadnin kanankupaq. Paykunamanta wakinmi karqa Enoc, Noey, Abrahan hinaspa Job. ¡Mayna kusisqachá paykunaqa tarikurqaku Diospa amistadnin kasqankuwanqa! Bibliam sapakamamanta niwanchik Diospa amistadnin kasqanta utaq ‘Diospa munasqanman hina kawsakusqanta’ (Gen. 5:24; 6:9; Job 29:4; Is. 41:8). Watakuna pasasqanman hinam Jehova Diosqa kuyasqan runakunata hinalla invitarqa samapakuqnin kanankupaq. Chaypaq rimarisunchik Ezequielwan ima qillqachisqanmanta (Ezeq. 37:26, 27). Chaywanmi yachanchik Jehova Diosqa payman sunqu serviqninkuna amistadnin kanankuta munasqanta. Diosmi nirqa ‘paykunawan hawkayay kananpaq contratota ruwananmanta’. Chayna nisqanmi cumplikunan karqa hanaq pachapaq kaqkuna kay pachapi kawsakuyta suyaqkunawan “huk kanchallaña” hina huk sunqulla kaptinku (Juan 10:16). Chayna nisqanmá kunan cumplikuchkan. w24.06 2 parrs. 2, 4; 3 parr. 5
Diosninchikmi mana manchakuq kanaykupaq kallpanchawarqaku (1 Tes. 2:2).
Diospa munayninta puntapi churanapaqqa mana manchakuqmi kananchik (Mat. 6:33). Mana allin runakunapa chawpinpi kawsasqanchikraykum Diosta tukuy imapi kasukunapaq chaynataq gobiernonmanta willakunapaq mana manchakuq kananchik. Chaymantapas, politicokuna hinaspa qatiqnin runakuna rakinasqa kasqankuraykum mana pimanpas sayapakuyqa aswan sasa (Juan 18:36). Achka testigokunam politicaman mana chaqrukusqankurayku utaq militar kayta mana munasqanrayku qullqimanta sasachakurqaku, maqapasqa utaq carcelman apasqa karqaku. Ñuqanchikpas mana manchakuq kaytam yachasun Diospa munayninta puntapi churaqkunata qatipakuspanchik. Señorninchik Jesucristo kay pachapi kachkaptinmi hikutarqaku satanaspa munaychakusqan politicaman chaqrukunanpaq (Mat. 4:8-11; Juan 6:14, 15). Paymi ichaqa mana wichiykachinankupaq Jehova Diosllapi hapipakurqa. w24.07 3 parr. 4; 4 parr. 7
Chay sachapa rurunta pallaruspam mikururqa. Chaymantam qusanmanpas quykurqa hinaptinmi paypas mikururqa (Gen. 3:6).
Tukuy chay pasasqankuna llakikunapaq kaptinpas bibliapim Dios qillqachirqa huchata chiqnisqanta entiendechiwananchikpaq. Huchaqariki Diosmanta karunchawaspanchikmi wañuyman apawanchik (Is. 59:2). Chayraykum satanasqa Adantawan Evata hina huchaman tanqawanchik. Payqa piensarqachá Diospa munaynin manaña cumplikunanta. Ichaqa manam entienderqachu runakunata Dios maynata kuyasqantaqa. Diosqa Adanpawan Evapa mirayninkunapaq ima munasqantaqa manam cambiarqachu. Runakunata kuyasqanraykum chaylla willakurqa huchamanta imaynata librananpaq (Rom. 8:20, 21). Wakin runakuna kuyananta chaynataq kasukuy munananta yachasqanraykum tukuyta ruwarqa payman asuykunankupaq hinaspa huchamantawan wañuymanta librakunankupaq. w24.08 3 parrs. 3-4
Imakuna ruway aswan allin kasqanmanta yachanaykichikpaq (Filip. 1:10).
Yaqa llapallan Diosta serviqkunam sapa punchaw tukuy ruwayniyuq kanchik. Bibliapa nisqanman hinam kikinchikpaq utaq familianchikpaq llamkananchik (1 Tim. 5:8). Achka iñiqmasinchikkunam unquq utaq yuyaq familiankuta cuidanku. Llapanchiktaqmi saludninchikpi cuidakunapaqpas tiempochakunanchik. Chaymantapas, congregacionpi tukuy ima ruwaykunapaqmi tiempochakunanchik. Astawanraqmi tiempochakunanchik Diosmanta willakunapaqqa. Diosta serviqkunapaqqa bibliata leeymi “aswan allin”, chayraykum mana saqinanchikchu. Salmos libropa qallariyninpim nin kusisqa runaqa ‘Jehova Diospa kamachikuyninkunawan kusikusqanta hinaspa kamachikuyninkunata tuta-punchaw leespan yuyaymanasqanta’ (Sal. 1:1, 2). Chaynaqa, tiempochakunanchikmi bibliata leenapaqqa. ¿Imay horam aswan allin kanman leenapaq? Chayqa sapakamamantam. Ichaqa sapa punchaw leenapaqmi chay tantiasqanchik horaqa kanan. w24.09 3 parrs. 5-6
Sapakamam imapas ruwayninchikkunataqa ruwananchik (Gal. 6:5).
Diosta serviyninkupi yuyayniyuq kaqkunaqa, ¿necesitankuchu pipas yanapaykunanta? Arí, wakinpiqa paykunapas hukkuna yanapaykunantam necesitanku. Ichaqa manam imatapas ruwanankupaq pipas niykunankutaraqchu suyanku, aswanqa yuyayniyuq iñiqkunapa consejasqanta allinta uyarispankum kikinku tantiakunku. Paykunaqa allintam yachanku ‘sapakama imapas ruwayninchikkunata ruwanamanta’ bibliapa nisqanta. Imaynam yuyayniyuq runakunapas mana igualchu kanku, chaynam Diosta serviyninkupi yuyayniyuq kaqkunapas mana chaynallachu kanku. Wakinkum kanku hukkunamanta aswan yachayniyuq hinaspa aswan qukuykuq. Wakinkuñataqmi kanku imatapas mana manchakuq chaynataq imayna tarikusqanchikta allinta entiendeq. Chaymantapas Diosta serviyninkupi allin yuyayniyuq iskay iñiqmasinchikkunapa concienciankuqa manam chaynallachu, chaymi imamantapas mana chaynallatachu tantianku, chaywanpas iskayninkupa tantiasqankum allin kanman. Chayraykum sapakama ima tantiasqankumantaqa imatapas mana ninakunqakuchu, aswanqa huk sunqulla kanankupaqmi kallpanchakunqaku (Rom. 14:10; 1 Cor. 1:10). w24.04 4 parrs. 7-8
Llakikuna intuwaptinmi sunqullayta tiyaykachispa hawkayaykachillawarqanki (Sal. 94:19).
¿Imatam ruwawaq mana valeq kasqaykita piensaspaykiqa? Jehova Dios valorasusqaykimanta rimaq textokunata bibliapi leespaykim chaypi yuyaymanawaq. Imapas tantiasqaykita mana cumpliyta atispaykiqa utaq imatapas hukkuna hina mana ruwayta atispaykiqa ama hukmanyaychu nitaq mana imapaq valeq kasqaykitaqa piensaychu. Diosqa allinta riqsisusqaykiraykum imapas ruway atisqallaykita mañasunki (Sal. 103:13, 14). Pipas maqasusqaykimantaqa utaq abusasusqaykimantaqa ama piensaychu qam huchayuq kasqaykitaqa. Yuyariy: Diosqa mana allin ruwaqkunatam cuentataqa mañanqa, manam abusasqa kaqkunatachu (1 Ped. 3:12). Diosqa hukkunata yanapanaykipaqmi servichikusunkiman mana chaypaq hina kasqaykita wakinpi piensaptikipas. ¡Ancha kusikunapaqmi Diosmanta willakusqaykirayku llamkaqmasinpaq hapisusqaykiqa! (1 Cor. 3:9). Ñawpaqpi imapas pasasusqaykiraykum qam hina sasachakuypi tarikuqkunata aswan allinta entiendenki hinaspa llakipayanki, chaymi aswan allinta paykunata yanapayta atiwaq. w24.10 7, 8 parrs. 6-7
¿Manachu Diosqa pacienciakuspan tuta-punchaw mañakuqnin akllasqankunata yanapaykunman? Nikichikmi: Diosqa chayllam paykunataqa yanapaykunqa (Luc. 18:7, 8).
Jehova Diosqa allin kananchikta munasqanraykum pipas mana allinta ruwawasqanchikta qawamuchkan. Payqa “allin ruwaqkunatam kuyan” (Sal. 37:28). Jesusmi nirqa Diosqa tiempollanpi serviqninkunapaq ‘allin kaqta ruwananmanta’. Ñamá Diosqa chinkachinqaña mana allin ruwaykunataqa, hinaptinmi manaña saqinqachu pipas yanqamanta mana allinta ruwawananchiktaqa (Sal. 72:1, 2). Tukuy mana allinkunata Dios chinkachinantaqa suyananchikraqmi. Ichaqa kunanpas hukkuna mana allinta ruwawaptinchikmi yanapawachkanchik (2 Ped. 3:13). Payqa yachachiwanchikmi achka sasachakuypi mana kanapaq imata ruwanamanta. Chaypaqmi bibliapi qillqachirqa churin Jesusta yanqamanta ñakarichiptinku imata ruwasqanmanta. Qillqachirqataqmi hukkuna mana allinta ruwaruwaptinchik imata ruwanapaq sumaq consejonkunatapas. w24.11 2-3 parrs. 3-4
Qamkunayá imallatapas mikuykachiychik (Mat. 14:16).
Jesusmi apostolninkunata nirqa qatiqnin runakunata mikuykachinankupaq, Chaypiqa qarikunallaraqmi karqaku yaqa 5.000, warmikunatawan warmakunata yupaptinkuqa yaqa 15.000 runakunachá karqaku. ¿¡Maypimá chayna achkallay-achka runapaqqa mikuyta tarinmanku karqa!? (Mat. 14:21). Andresmi nirqa: “Kaypi kaq warmachapam kachkan cebadamanta pichqa tantan hinaspa iskay challwachankuna. Ichaqa, ¿imaynamá kaychallaqa haypanqa kaynaña runakunamanqa?”, nispa (Juan 6:9). Cebadamanta tantaqa karqa wakchakunapapas rantiy atinallanmi, challwañataqchá karqa kachiwan chakichisqa. Imayna kaptinpas, manamá chayllaqa chaynaña runamanqa haypanmanchu karqa. Chay runakuna imallatapas mikuykunankuta munaspanmi Jesusqa kamachirqa pastopi huñu-huñulla tiyanankupaq (Mar. 6:39, 40; Juan 6:11-13). Bibliam willawanchik Jesusqa tantamantawan challwachakunamanta taytanta mañakuspa agradecekusqanmanta. Chaytaqa ruwarqa ima mikuytapas Dioslla quwasqanchikraykum. ¿Imatam chaymanta yachachwan? Jesus hinam ñuqanchikpas manaraq mikuchkaspa Diosta agradecekunanchik. Chaymantam Jesusqa tantatawan challwata tiyaqkunaman aypurqa, hinaptinmi saksanankukama mikurqaku. w24.12 2-3 parrs. 3-4
Jehova Diostayá hatunchaychik (1 Cron. 29:20).
Jesuspas kay pachapi kachkaspanmi tukuy imapi taytanta hatuncharqa. Ima milagrotapas ruwaspanqa taytanpa atiyninwan ruwasqantam nirqa (Mar. 5:18-20). Taytantaqa hatunchaqtaqmi paymanta rimasqanwanpas hinaspa hukkunawan imayna kasqanwanpas. Huk kutipim Jesusqa huñunakuna wasipi yachachichkarqa, chaypim kachkarqa 18 wataña demoniopa ñakarichisqan warmi. Paymi derechakuyta mana atispan kurkunpalla karqa. Chayna kasqanqa ancha llakikuypaqmi karqa. Chaymi Jesusqa llakipayaykuspan kuyakuywan nirqa: “Mamáy, chay unquynikimantam sanoña kanki”, nispan. Makinkunata payman churaykuptinmi warmiqa chaylla derechakuruspan “Diosta hatunchayta qallaykurqa” (Luc. 13:10-13). Chay warmiqa Jehova Diostam anchata agradecekurqa kaqmanta sano hinaspa kallpayuq kasqanmanta. ¿Imakunaraykum ñuqanchikpas Jehova Diosta hatunchachwan? w25.01 2-3 parrs. 3-4
Huchaykutapas pampachaykuwayku (Luc. 11:4).
Manamá kikillanchikmantaqa Adanpawan Evapa saqiwasqanchik deudataqa pagayta atichwanchu (Sal. 49:7-9). Dios mana yanapawaptinchikqa manam wiñaypaq kawsakuytaqa atichwanchu nitaqmi wañukuspapas kawsarimuchwanchu, aswanqa animalkuna hinallach kachwan (Ecl. 3:19; 2 Ped. 2:12). Taytanchik Jehova Diosmi kuyawasqanchikrayku huchanchikmanta debekusqanchikta pagananpaq churinta kachamurqa. Jesusmi nirqa: “Diosqa ancha-anchatam runakunata kuyarqa, chaymi sapallan churinta kachamurqa haykam paypi iñiqqa mana wañunanpaq, aswanqa wiñaypaq kawsakunanpaq”, nispa (Juan 3:16). Jesusraykutaqmi Dioswanpas allin amistad kayta atichwan. Diosqa churintam kachamurqa debekusqanchikta pagananpaq, chaynapi huchanchikmanta pampachasqa kanapaq. w25.02 3 parrs. 3-6
[Sauloqa] hatariruspam bautizakurqa (Hech. 9:18).
¿Imakuna ruwaynintaq Saulota yanaparqa bautizakuyman chayananpaq? Hanaq pachamanta Jesus rimapayaykamuptinmi achki kanchaykuptin Sauloqa ñawsayarurqa (Hech. 9:3-9). Kimsa punchawmi payqa mana imatapas mikurqachu. Yuyaymanachkarqachá tukuy ima pasasqanpi. Chaymantam manaña iskayrayarqachu Diospa prometesqan runaqa Jesus kasqanmanta hinaspa Jesuspa qatiqninkuna chiqap religion kasqankumanta. Sauloqa hatuntukuq kaspanqa utaq ñawpaq religionninpi kaqkunata manchakuspanqa manam bautizakuymanqa chayanmanchu karqa. Ichaqa manamá chaynachu karqa. Ñakarichisqa kananta yachachkaspanpas Jesuspa qatiqnin kananpaqmi tantiakurqa (Hech. 9:15, 16; 20:22, 23). Bautizakuruspanpas Dios yanapananmantam mana iskayrayarqachu ima sasachakuypiña kaspanpas (2 Cor. 4:7-10). ¿Imatam Saulomanta yachawaq? Qampas Jehova Diospa testigon kanaykipaq bautizakuruspaykiqa yaqapaschá chiqnisqapas utaq ima sasachakuypipas tarikuwaq. Ichaqa manam sapallaykichu kanki. Dioswan Jesusmi yanapasunki (Filip. 4:13). w25.03 4 parrs. 8-9
Ñuqaqa kallpachkani manam ñawsa hinachu (1 Cor. 9:26).
Bibliamanta leeyqa ancha allinmi, ichaqa manam leeyllachu-leenanchik yanapawananchikpaqqa. Chaynaqa, ¿imatawanraqtaq ruwananchik? Piensarisun kaypi: Paraqa lliw plantakunapaqmi ancha allin. Ichaqa manam allpamanqa yaykunchu loco paraqa, manataqmi allinchu plantapaqpas. Llampuchallata paramuspanmi ichaqa allpaman yaykun. Chaynapim plantakunapas allinta wiñan. Chaynam bibliata apurawllamanña leeypas mana yanapawasunchu. Allimanta leespam ichaqa leesqanchikkunata yuyasun hinaspa yachasqanchikkunata kasukusun (Sant. 1:24). ¿Imatam ruwawaq apurawllamanña biblia leesqaykita cuentata qukuruspaqa? Qatiqnin versiculokunata allimanta leey yuyaymananaykipaq hina. Ichapas mas tiempo estudiawaq yuyaymananaykipaqwan, utaqmi as versiculollata leeruspayki puchususqayki tiempo yuyaymanawaq. w24.09 4 parrs. 7-9
Pusasuqnikichiktayá kasukuychik (Heb. 13:17).
Punta apaqkunaqa kamachikuykuna apachimusqankutam chaskinqaku, hinaspam tukuyta ruwanqaku kasukunankupaq. Paykunam sapa huñunakuypi imaynata yachachinankupaq hinaspa imaynata mañakunankupaq yachachikuykunata chaskinku. Chaskinkutaqmi iñiqkunata imayna cuidanankupaqpas. Sapa congregacionpi punta apaqkuna tukuy chay yachachikuykunata kasukuptinkuqa iñiqkunam yachanku Jehova Dios kuyasqanta hinaspa cuidasqanta. Punta apaqkuna kamachiwaptinchikqa kusisqam kasukunanchik. Kasukuptinchikqa manam sasachu kanqa cuidawayninchikqa. Bibliapim niwanchik paykunata kasukunapaq hinaspa makinkupi churakunapaq (Heb. 13:7, 17). Wakinpim ichaqa kasukuyninchik sasa kanman pantaq kasqankurayku. Sichum pantasqallankuta qawaspanchikqa enemigonchikkunapa munasqantam ruwachkachwan. ¿Imanasqam chaynata ninchik? Enemigonchikkunaqa munachkan llaqtanta Dios yanapasqanmanta iskayrayananchiktam. Chaymi congregacionninchikpi punta apaqkunamanta iskayrayaspanchikqa Diospa llaqtanpi punta apaqkunamantapas iskayrayayta qallaykuchwan. w24.04 10 parrs. 11-12
Runakunatam rakinqa (Mat. 25:32).
¿Imataq pasanqa llumpa-llumpay ñakariy punchawkunapi wañuq runakunawanqa? ¿Manañachu kawsarichisqa kanqaku? Bibliapim niwanchik Armagedon punchawpi paypa hinaspa angelninkunapa wañuchisqan runakunalla manaña kawsarimunankumanta. Chaynaqa kanqaku Jehova Diospa contranpi churakusqankuraykum (2 Tes. 1:6-10). Ichaqa, ¿imataq pasanqa llumpa-llumpay ñakariy punchawkunapi yuyaqyaspa wañukuqkunawanqa, ima accidentepipas wañuqkunawanqa utaq runapa wañuchisqan kaqkunawanqa? (Ecl. 9:11; Zac. 14:13). ¿Yaqachu paykunamanta wakin kawsarichisqa kanqaku ‘mana allin ruwaq runakuna’ kawsarichisqa kaptinku? (Hech. 24:15). Manam yachanchikchu, qipa punchawkunata imakuna pasakunanmanta wakintaqa yachanchikmi. Bibliapim nin Diospa piñakuynin punchawpiqa hanaq pachapaq akllasqakunata utaq Jesuspa ‘wawqinkunata’ yanapaqkunalla salvasqa kanankumanta (Mat. 25:40). Jesucristotawan wawqinkunata yanapaqkunaqa kasukuq oveja hinam kanqaku Diospaqqa (Apoc. 12:17). w24.05 10-11 parrs. 9-11
¡Jehova Diosyá kawsachun! ¡Pakakunay hatun rumi hina Diosniyyá alabasqa kachun! ¡Hatunchasqayá kachun salvaykuwaqniy Diosqa! (Sal. 18:46).
Bibliapim niwanchik kay tiemponchikqa ‘mana haykapipas qawasqanchik sasallaña punchawkuna kasqanmanta’ (2 Tim. 3:1). Kunan tiempopiqa lliw runam sasachakuypi kanku, chaywanpas Diosta serviqkunaqa chiqnisqaraq hinaspa carcelkunaman apasqaraqmi kanchik. Tukuy chaykunapi tarikuptinchikpas, ¿imam yanapawasun Jehova Diosta hinalla servinapaq? Puntataqa yanapawasun Jehova Dios ‘kawsaq Dios’ kasqanta yuyariyninchikmi (Jer. 10:10; 2 Tim. 1:12). Jehova Diosqa ‘kawsaq Dios’ kasqanraykum listo kachkan ima sasachakuypi kaptinchikpas yanapaykuwananchikpaq (2 Cron. 16:9; Sal. 23:4). Diosninchik ‘kawsaq Dios’ kasqanta yachaymi yanapawasun ima sasachakuy kaptinpas aguantanapaq. w24.06 20 parrs. 1-2
Allin ruwaqkunapa imapas ruwasqanmi ichaqa achikyaqta kanchariq achki hina, inti qispiramuspan punchawyanankama aswan-aswan kanchariq hinam (Prov. 4:18).
Diospa llaqtanpi punta apaqkunaqa confianapaqmi kanku. Bibliapa mayqin yachachikuynintapas ñawpaqta hina manaña entiendenamanta cuentata qukuruspankuqa chayllam cambianku. Chaynatataqmi ruwanku Diosta serviyninchikpi imatapas cambianamanta cuentata qukuruspankupas. Chaykunataqa ruwanku Diosta kusichinankuraykum. Diospa palabranman hinataqmi imapaqpas tantianku. Paykunaqariki yachankum lliw Diosta serviqkuna bibliapa nisqanman hina imatapas ruwanata. Apostol Pablom nirqa: ‘Hinallayá hapipakusun lliw yachasqanchik chiqap kaq yachachikuykunapi’, nispa (2 Tim. 1:13). Tukuy chaykunatam Jesuspa chiqap qatiqninkunaqa bibliamanta yacharqanchik (Juan 17:17). Arí, lliw creesqanchikkunaqa bibliapa nisqanman hinam kachkan. Diospa llaqtanpi punta apaqkuna yachachiwasqanchikman hinam bibliapa nisqallanta kasukunanchik. Kasukuspaqa allinmi kawsakusun. w24.07 11-12 parrs. 12-13
Jehova Diosqa [ . . . ] pacienciawanmi suyasuchkankichik mayqinnikichikpas mana chinkarunaykichikta munaspan, payqa munachkan huchaykichikmanta llapallaykichik wanakunaykichiktam (2 Ped. 3:9).
Vidanpi tukuy ima pasasqanwanmi apostol Pedroqa allinta entienderqa sunqumanta wanakuspa pampachasqa kay imayna kasqanta. Chaymi hukkunamanpas tukuy ima yachasqanmanta yachachirqa. Pentecostes fiesta pasaytam achka judiokunata yuyarichirqa Diospa akllasqan runata wañuchisqankumanta. Ichaqa kuyakuywanmi nirqaraq: “Huchaykichikmantayá wanakuychik hinaspa Diosman kutirikuychik huchaykichik pampachasqa kananpaq, chaynapi Jehova Dios hawkayay tiempota qamkunaman qusunaykichikpaq”, nispa (Hech. 3:14, 15, 17, 19). Chaywanmi Pedroqa yachachichkarqa pipas wanakuqqa imayna piensasqanta cambiananmanta, mana allin ruwasqanta saqinanmanta hinaspa Diospa munasqanman hinaña kawsakunanmanta. Chaykunata ruwaptinmi huchanta Dios qalaypaqta pampachanan karqa. ¡Mayna sumaqmi hatun huchataña ruwaruptinchikpas Diospa pampachaykuwasqanchikqa! w24.08 12 parr. 14
Amayá qullqilla maskaymanqa qukuruychikchu (Heb. 13:5).
Diospa piñakuynin punchaw qunqayta chayaramunanmanta mana iskayrayasqanchikmi yanapawasun qullqilla maskayman mana qukurunapaq. Llumpa-llumpay ñakariy punchawkunapiqa manam qullqiqa imapaqpas valenqachu. Bibliapim niwanchik ‘runakunaqa Diospa piñakuynin punchawpi quri-qullqinku mana librananmanta cuentata qukuruspanku qullqinkutapas chuqapanankumanta’ (Ezeq. 7:19). Qullqilla maskayman qukuruymanta aswan allinqa imapas kapuwasqallanchikwan kusisqa kawsakunapaq tantiakuymi. Chaypaqqa manam yanqapas-yanqaqa imapas munasqanchikkunataqa rantirunanchikchu. Tukuy imata rantiruspa chaykunata cuidayman qukuruptinchikqa manam tiemponchik haypawasunchu Diospaq kaqkunata ruwanapaq. Cuidakunanchiktaqmi tukuy imanchikkunata llumpayta kuyaruymantapas (Mat. 6:19, 24). Yaqachusmi Diospa piñakuynin punchaw astawan hichpamusqanrayku qawachinanchik kanqa sichum Jehova Diospi utaq kapuwasqanchikkunapi confiasqanchikta. w24.09 11 parrs. 13-14
Pipas allin kasqanta piensaqqa cuidakuchunyá, yanqataq ima mana allinmanpas wichiykunman (1 Cor. 10:12).
Llapallanchikmi mana allin munapayaykunataqa saqirunchikña. Chaywanpas kallpanchakunanchikraqchá imayna piensasqanchikta controlanapaq. Pedropas hinallam kallpanchakunan karqa runa manchakuyninta controlananpaq. Payqariki Jesustam kimsa kutikama negarurqa (Mat. 26:69-75). Chaymantam ichaqa mana manchakuspan hatun cortepi Jesusmanta rimarqa. Chaywanchá wakinkuqa piensanmanku karqa runa manchakuq kayninta controlarusqantaña (Hech. 5:27-29). Ichaqa, watakuna pasaytam ‘señalasqa kaqkunata manchakusqanrayku’ huklaw nacionniyuqkunawanqa manaña mikuyta munarqachu (Gal. 2:11, 12). Arí, runata manchakuq kayninmi kaqmanta rikurirurqa, manam yachanchikchu chayna kasqanta qalaypaq cambiasqantaqa. Pay hinam ñuqanchikpas tarikuchwan ichaqa hatun huchaman mana aparuwananchikpaqqa Jesuspa nisqantam kasukunanchik, paymi nirqa: “Qawan-qawanllayá kaychik”, nispa (Mat. 26:41). Iñiyninchikpi allin takyasqa kasqanchikta piensaspapas hinallam cuidakunanchik huchaman apawaqninchik kaqkunamanta. Tentacionman mana wichiykunanchikpaqmi allin kaqkunata ruwana (2 Ped. 3:14). w24.07 18-19 parrs. 17-19
Runakunatam regalota hina quykuwarqanchik (Efes. 4:8).
Manam pi runapas Jesus hina hukkunata yanapaqqa karqachu. Jesusqa kay pachapi kachkaspanmi milagrokunata ruwarqa achka runakunata yanapananpaq (Luc. 9:12-17). Chaymantapas ñuqanchikrayku wañukusqanmi karqa aswan valorniyuq regalo hina quwasqanchik (Juan 15:13). Kawsariramuspanpas hinallam payqa yanapawachkanchik. Prometekusqanman hinam taytanta mañakurqa chuya espiritunwan yachachiwananchikpaq hinaspa consuelawananchikpaq (Juan 14:16, 17; 16:13). Jesusqa huñunakuykunawanpas yachachiwanchikmi qatiqnin kanankupaq runamasinchikkunata yanapanapaq (Mat. 28:18-20). Apostol Pablom nirqa hanaq pachaman Jesus kutikuspan ‘runakunata regalota hina quwasqanchikmanta’ (Efes. 4:7, 8). Nirqam tukuy imapi yanapawananchikpaq paykunata Jesus quwasqanchikmanta (Efes. 1:22, 23; 4:11-13). Paykunaqa ñuqanchik hina pantaqmi kanku (Sant. 3:2). Chaywanpas paykunawanmi Jesusqa yanapawanchik. w24.10 18 parrs. 1-2
Allin tantiaq kaymi waqaychasunki (Prov. 2:11).
Davidqa churin Salomontam nirqa Diosta kasukuspallan allin kawsakunanmanta. Chaywanpas Salomonqa yuyaqyaruspanmi taytacha-mamachakuna yupaychayta qallaykurqa, ichaqa mana kasukusqanraykum Jehova Diosqa manaña chaskirqachu. Manaña yachayniyuq kasqanraykutaqmi manaña allintachu kamachirqa (1 Rey. 11:9, 10; 12:4). ¿Imatam yachachwan Davidpa nisqanmanta? Diosta kasukuspallam allinqa kawsakusun (Sal. 1:1-3). Jehova Diosqa manamá Salomonman hinachu prometewanchik tukuy imayuq kanapaq hinaspa allin riqsisqa kanapaq. Chaywanpas, payta kasukuptinchikqa yachaytam quwasun imapaqpas allinta tantianapaq (Prov. 2:6, 7; Sant. 1:5). Palabranpim sumaq consejokunata tarinchik llamkaymanta, educacionmanta, kusirikuymanta hinaspa qullqimanta. Chaykunata kasukuspanchikqa paywan kuyachikuspam wiñaypaq kawsakuyta haypasun (Prov. 2:10, 11). Kunanpas allin amistadkunata tarispam hinaspa Diosta kasukuspam familianchikpi kusisqa kawsakusun. w24.11 10-11 parrs. 11-12
Tukuy imamantayá allinta yachaychik, hinaspayá allin kaqkunata hinalla ruwaychik (1 Tes. 5:21).
Tayta-mamakuna warmaykichikta yanapaychik tukuy yuyayninkuwan Diosmantawan bibliamanta yachananpaq. Warmanchikmanmi bibliamanta hinaspa Diosmanta yachachichwan ñawpaq tiempomanta rimaq librota utaq videota qawaspanchik. Chaykunapi maskaychik bibliawan tupaq kaqkunata. Chaywanmi yachanqa bibliapa nisqankunaqa cierto kasqanta. Yachachichwantaqmi 3.000 watayuqña Moab llaqtapi kaq labrasqa rumipi Diospa sutin rikurisqanmantapas. Chay rumi kaqllata ruwasqankutaqa rikuchwantaqmi Warwick betelpi “Bibliamantawan Diospa sutinmanta” niq museota rispapas. Chay rumipim qillqarqaku Moabta kamachiq Mesa sutiyuq runa Israel nacionta kamachiqta mana kasukuyta munasqanmanta. Chayqa bibliapa nisqanwanpas tupanmi (2 Rey. 3:4, 5). Chayta kikin rikuykuspanmi warmanchikqa mana iskayrayanqachu bibliapa nisqanqa cierto kasqanmanta. w24.12 14 parr. 4; 15 parr. 6

