Mayo
Viernes 1 mayo
Diosqa manam pimanpas sayapakunchu (Rom. 2:11).
Paykunata Egipto nacionpi ñakarisqankumanta hurquruspanmi Diosqa sacerdotekunata churarqa carpapi yanapakunankupaq. Chaymantapas Leviy ayllumanta kaqkunatam nirqa wakin ruwaykunapi yanapakunankupaq. Chaynaqa, ¿yaqachu nichwan carpapi yanapakuqkunata utaq hichpanpi yachaqkunata Jehova Dios astawan cuidasqanta? Manam. Payqa llapallankutam chaynallata cuidarqa. Israel runakunaqa sapakamam Jehova Dioswan amistad kayta atinmanku karqa carpapi yanapakuspankupas utaq mana yanapakuspankupas, chaynataq carpapa hichpanpi utaq karupi kaspankupas. Arí, Israel runakunaqa llapallankum rikurqaku carpapa hawanpi punchaw puyu kasqanta, tutanñataq nina kanchasqanta (Ex. 40:38). Chay puyu huqarikuyta qallaykuptinqa llapallankum alistakuyta qallaykuspanku carpankuta paskaqku huklla pasanankupaq (Num. 9:15-23). Chaynam kunanpas maypiña yachaptinchikpas Jehova Diosqa kuyawanchik hinaspa cuidawanchik. w24.06 4 parrs. 10-12
¡Hakuchik kaymanta ayqikusun, manam Absalonmanta lluptiytaqa atisunchu! (2 Sam. 15:14).
Davidtam churin Absalon wañuchiyta munarqa kamachiq kayta munaspan (2 Sam. 15:12, 13). Chaymi Davidqa Jerusalenmanta ayqikunan karqa. Lluqsiruptinkuñam Davidqa cuentata qukururqa Jerusalenpi pipas quedaspan Absalonpa imapas tantiasqanta willananpaq, chaymi Sadoctawan wakin sacerdotekunata kamachirqa Jerusalenman kutinankupaq. Paykunaqa mana musyachikuspallankum Absalonpa ruway munasqanmanta Davidman willananku karqa (2 Sam. 15:27-29). Sadocwan Husaiqa Davidpa confianza amistadninmi karqa. Paykunatam David nirqa ima ruway piensasqanpi yanapanankupaq (2 Sam. 15:32-37). Davidpa nisqanman hinam Husaiqa Absalonpa amistadnintukuspan consejarqa Davidwan imaynata peleaq rinanpaq. Chaynapim Davidpaqwan runankunapaqqa tiempo karqa peleanankupaq allinta preparakunankupaq. Chaymantam Husaiqa Sadocmanwan Abiatarman willarqa Absalon imayna peleaq rinanmanta (2 Sam. 17:8-16). Paykunañataqmi Davidman willachimurqaku. Paykunam Davidta yanaparqaku mana wañurachinankupaq (2 Sam. 17:21, 22). w24.07 4-5 parrs. 9-10
Jehova Diosmi nin: “Ñuqamanyá hamuychik rimanakuykuspa allichanapaq”, nispa (Is. 1:18).
Diospa wakin serviqninkunam hinalla hukmanyasqa tarikunku manaraq bautizakuchkaspanku utaq bautizakuruspankuña mana allin ruwasqankumanta. Chaynapi tarikuspaqa ñuqanchikpas yuyarinanchikmi Jehova Dios anchata kuyawaspanchik huchanchikrayku wañunanpaq churin Jesusta kachamusqanta. Chaymi kikin Dios niwanchik: “Ñuqamanyá hamuychik rimanakuykuspa allichanapaq”, nispa. Niwanchiktaqmi chayta ruwaptinchikqa huchanchikkunata qalaypaqta pampachawananchikmanta. Diostam anchata agradecekunchik mana allin ruwasqanchikkunata qunqaspan allin ruwasqanchikta yuyasqanmanta (Sal. 103:9, 12; Heb. 6:10). ¿Imam yanapasunkiman ñawpaqta mana allin ruwasqaykimanta hinalla hukmanyasqa tarikuptikiqa? Chaypaqqa kunan imapas ruwasqaykikunapiwan hamuq punchawkunapi imapas ruwanaykikunallapiyá piensay. Ñawpaqta imapas ruwasqaykikunataqa manam cambiayta atiwaqchu. Chaywanpas, Jehova Diosta imayna servinaykipim hinaspa hamuq tiempopaq imapas prometesusqaykipim astawan piensawaq. w24.10 8 parrs. 8-9
Musuq runaña kaychik (Col. 3:10).
Bibliata leespaqa tukuypi kallpanchakunamanta cuentata qukuruspam wakinpiqa hukmanyaruchwan. Ichapas leeruchwan pimanpas sayapakuy mana allin kasqanmanta (Sant. 2:1-8). Chaymi tantiakuruchwan hukkunawan imayna kasqanchikta cambianapaq. ¡Chayqa allinpunim! Paqarintinñataqmi leeruchwan rimasqanchikta controlakuy ancha allin kasqanmanta (Sant. 3:1-12). Hinaspam wakinpi mana kuyakuywan rimasqanchikta cuentata qukuruspa tantiakuruchwan pitapas kallpanchanapaq hina allinta rimanapaq. Minchantinñataqmi leeruchwan Diosta mana yupaychaqkunapa amistadnin mana kanamanta (Sant. 4:4-12). Hinaspam cuentata qukuruchwan wakin peliculakuna qawasqanchik hinaspa takikuna uyarisqanchik mana allin kasqanta. Tukuy chaykunapi cambiananchikmanta cuentata qukuruspaqa ichapas paqarintinqa hukmanyaruchwan. Ichaqa amayá hukmanyasunchu, “musuq runaña” kanapaqqa llapallanchikmi hinalla kallpanchakunanchik. w24.09 5-6 parrs. 11-12
Sunquykichikpiyá riqsikuychik Cristoqa señorninchik kasqanta chaynataq chuya kasqantapas, hinaspayá listo kaychik imam iñisqaykichikmanta pipas tapusuptikichik imam kaqta rimarinaykichikpaq, chaytaqa llampu simillawanyá hinaspa ancha respetowanyá ruwaychik (1 Ped. 3:15).
Jesusqa yacharqam lliwta taytan qawamusqanta. Chayraykum mana iskayrayarqachu tukuy chay mana allinkunata tiempollanpi allichananmanta. Hukkuna mana allinta ruwawaptinchikqa Jesus hinam rimasqanchikta controlakuchwan. Contranchikpi ruwasqanku mana llumpay kaptinqa mana imatapas ninapaqmi tantiakuchwan. Ichapas wakinpiqa aswan sasachakuykunapi mana kananchikrayku upallalla kanapaq tantiakuchwan (Ecl. 3:7; Sant. 1:19, 20). Wakinpim ichaqa pipas ñakarichisqa kaptin utaq creesqanchikkuna chiqap kasqanta defiendenapaq imatapas rimananchik kanqa (Hech. 6:1, 2). Chayna kaptinpas llampu simillawanmi hinaspa respetowanmi rimananchik. Jesustaqa qatipakuchwantaqmi “allin ruwayman hina juzgaq juezpa” utaq Diospa makinman churakuspanchikpas (1 Ped. 2:23). w24.11 5-6 parrs. 10-12
Diospa angelninkunapas kusikunkum chullallapas huchasapa runa wanakuptinqa (Luc. 15:10).
Pipas huchanmanta wanakuptinqa llapallanchikmi anchata kusikunchik (Luc. 15:7). Ichaqa, ¿pitam astawanqa agradecekunanchik? ¿Punta apaqkunatachu? Apostol Pablom nirqa: “Icharaqpas wanakunankupaq Dios saqiykunman”, nispa (2 Tim. 2:25). Chaynaqa, manam punta apaqkuna rimapayasqanraykullachu cambiananpaqqa tantiakun, aswanqa kikin Dios sunqunta tupaykusqanraykum. Pabloqa nirqataqmi hucha ruwaq wanakuspan allinña kananmantapas. ¿Imanasqa? Chiqap yachachikuykunata aswan allinta yachaspa hinaspa pantaypi kasqanta riqsikuspa diablopa tuqllanmanta lluptikusqanraykum (2 Tim. 2:26). Huchallikuq wanakuruptinpas punta apaqkunaqa watuspankum hinalla kallpanchanqaku allin iñiyniyuq kananpaq, satanaspa tuqllanmanta ayqikunanpaq hinaspa allin ñanninta rinanpaq (Heb. 12:12, 13). w24.08 23 parrs. 14-15
Qamkunaqa maskawachkankichik manam milagrokuna qawasqaykichikraykuchu, aswanqa saksanaykichikkama tantata mikusqaykichikraykum (Juan 6:26).
Mikuchisqan achkallaña runakunaqa astawanqa mikusqa kayta munaspallankum Jesustaqa qatirqaku. Paqarintin Jesuswan apostolninkuna pasakuptinkum paykunapas Tiberiadesmanta hamuq boteman qispirurqaku, hinaspankum Capernaum lawman pasarqaku Jesusta maskaq (Juan 6:22-24). Ichaqa, ¿Diospa gobiernonmanta Jesuspa willakusqanta uyarinankuraykuchu rirqaku? Manam. Rirqakuqa Jesus mikuchinanta munaspankum. ¿Imaynatam chayta yachanchik? Capernaum llaqtapa hichpanpim chay achkallaña runakunaqa Jesuswan tupanakururqaku. Chaypim Jesusqa paykunata nirqa ‘saksanankukama’ tantata mikusqankuraykulla maskasqankuta. Nirqataqmi: “Llamkaychikqa amayá ismuruqlla mikuypaqchu, aswanqa mana ismuspa wiñaypaq kawsachikuq mikuypaqyá”, nispa (Juan 6:26, 27). Nirqataqmi chay mikuyta taytan Dios qunanmantapas. w24.12 5 parrs. 8-9
Yachayniyuq runaqa yuyaywanmi riman, paypa rimasqantaqa pipas kasunmi (Prov. 16:23).
Runakunapa sunqunman chayananpaqqa huñunakuypi yachachispanpas utaq iñiqmasinta sapallanpi consejaspanpas bibliawanmi yachachinan. Chaypaqqa bibliatawan qillqanchikkunata allinta estudiaqmi kanan (Prov. 15:28). Bibliata estudiaspanqa qillqanchikkunapim maskan chay versiculokunapa ima ninan kasqanta chaynapi yachachispa allinta entiendechinanpaq. Yachachispanpas uyariqninkunapa sunqunman chayananpaqmi kallpanchakun. Aswan allin yachachiq kananpaqqa unayña punta apaq kaqkunatam tapukunman, hinaspam paykunapa consejonkuta kasukunan (1 Tim. 5:17). Punta apaqkunaqa llapallan iñiqmasinkunata ‘kallpanchaspanpas’ wakinpiqa ‘pantaypi kasqankutam qawachinan’ utaq correginan kuyakuyllawan. Chaynaqa, kuyakuq, llampu sunqu hinaspa bibliapa nisqanman hina yachachiq kaspankuqa Jesusta qatipakuspankum allin yachachiq kanqaku (Mat. 11:28-30; 2 Tim. 2:24). w24.11 24 parr. 16
Ancha riqsisqa kasqanmantayá nacionkunapi willakuychik (Sal. 96:3).
Rimasqanchikwanmi Diosta hatunchachwan. Chay versiculokunapim niwanchik Jehova Diospaq takinapaq, sutinta hatunchanapaq, libraykuwaqninchik kasqanmanta allin willakuyta willakunapaq hinaspa ancha riqsisqa kasqanmanta nacionkunapi willakunapaq (Sal. 96:1-3). Chaynatam Diosninchikta hatunchasun (Hech. 4:29). Imapas kapuqninchikwanpas Diostaqa hatunchachwantaqmi. Ñawpaqmantaraqmi Diosta serviqkunaqa chayta ruwarqaku (Prov. 3:9). Israel runakunam qurita hinaspa qullqita qurqaku Diospa wasinta ruwanankupaq hinaspa cuidanankupaq (2 Rey. 12:4, 5; 1 Cron. 29:3-9). Jesuspa wakin qatiqninkunapas paytawan apostolninkunatam yanaparqaku “kapuqninkuwan” (Luc. 8:1-3). Apostolkunapa tiemponpi iñiqkunapas sasachakuypi tarikuq iñiqmasinkutam yanaparqaku imapas kapuqninkuwan (Hech. 11:27-29). Kunanpas kapuqninchikmanta imallatapas quspanchikmi Diosta hatunchachwan. w25.01 4 parr. 8; 5 parr. 11
¿Yaqachu pipas harkakunman [paykunapas] yakupi bautizakunankuta? (Hech. 10:47).
¿Imakunata ruwayninmi Corneliota yanaparqa bautizakuyman chayananpaq? Bibliapim niwanchik ‘payqa wasinpi llapallan kaqkuna hina Diosta respetaq’ kasqanmanta hinaspa “Diosta sapa kuti mañakuq” kasqanmanta (Hech. 10:2). Diosmanta sumaq willakuyta Pedro willaykuptinmi Corneliowan familianqa Jesuspi iñikuspanku chaypunilla bautizakurqaku (Hech. 10:47, 48). Cornelioqa mana iskayrayaspanchá kawsakusqanta cambianan karqa familianpiwan kuska Jehova Diosta servinanpaq (Jos. 24:15; Hech. 10:24, 33). Cornelioqa riqsisqa kasqanraykum Jesuspa qatiqnin kaytaqa iskayrayanman karqa, ichaqa manam chaynachu karqa. ¿Imatam Corneliomanta yachawaq? Yaqapaschá qampas imayna kawsasqaykita cambianayki kanqa bautizakuyman chayanaykipaq. Manam iskayrayanaykichu Jehova Dios yanapasunaykimantaqa. Bibliapa yachachikuyninkunata kasukunaykipaq kallpanchakuptikiqa paymi bendecisunki. w25.03 5 parrs. 12-13
Amayá uyariychu payakunapa willakusqanku hina yanqa cuentokunataqa (1 Tim. 4:7).
Jehova Diospa testigonkunamanta utaq Diospa llaqtanpi punta apaqkunamanta llulla willakuykunata uyarispanchikqa yuyarinanchik ñawpaq tiempopipas Diospa enemigonkunaqa Jesusta hinaspa qatiqninkunata ima ruwasqankuta. Bibliapa nisqanman hinamá runakunaqa testigokunata hinalla chiqnichkanku hinaspa paykunamanta llullakunata rimachkanku (Mat. 5:11, 12). Enemigonchikkuna mana pantachiwananchikpaqqa yachananchikmi chay llullakunata creenanchikta satanas munasqanta. ¿Imataraqmi ruwananchik mana pantachiwananchikpaq? Amayá uyarisunchu llulla willakuykunataqa. Chaypaqmi apostol Pablo consejawanchik. Paymi 1 Timoteo 1:3, 4 nisqanpi kaynata nirqa: ‘Yanqa cuentokunataqa amayá uyariychikchu’, nispa. Timoteotapas kaynatam nirqa: “Amayá uyariychu [ . . . ] yanqa cuentokunataqa”, nispa. Kaypi piensarisun, uña warmachakunaqa imatapas pampapi tariruspankuqa siminmanpunim hinanku. Yuyayniyuqkunam ichaqa mana chaytaqa ruwachwanchu unqurachiwananchikta yachasqanchikrayku. Chaynam llulla willakuykunatapas mana uyarinchikchu mana allinninchikpaq kasqanrayku. Uyarinchikqa ‘chiqap kaq yachachikuykunallatam’ (2 Tim. 1:13). w24.04 11 parr. 16; 13 parr. 17
Sumaqllataña rimaspankum hinaspa kallpanchaq hinaraq rimaspankum mana ancha yachayniyuq runakunata pantachinku (Rom. 16:18).
Diosman sunqu kaqkunamantaqa amayá karunchakusunchu. Diosqa munan huk sunqulla yupaychananchiktam. Chaypaqqa llapallanchikmi bibliamanta yachachikuykunapi hapipakunanchik. Bibliapim Dios niwanchik chiqap yachachikuymanta karunchakuqkunamanta karunchakunapaq, chaynapi iñiyninchikpi allin takyanapaq. Paykunaqariki iñiqkunatam rakinachinku (Rom. 16:17). Imam cierto utaq imam llulla kasqanta sutillata yachaspanchikqa iñiyninchikpi allinta takyaspam Diosmantaqa mana karunchakusunchu (Efes. 4:15, 16). Manataqmi satanaspa llulla hinaspa pantay yachachikuyninkunawanqa engañachikusunchu. Hinaspapas llumpa-llumpay ñakariy punchawkunapim Dios harkaykuwasun. Chaynaqa, hinallayá chiqap yachachikuykunaman hapipakusun, hinaptinqa ‘hawkayay qukuq Diosmi’ ñuqanchikwan kanqa (Filip. 4:8, 9). w24.07 13 parrs. 16-17
Jesusmi ichaqa hucharayku wiñaypaqña huk kutillata wañukurqa (Heb. 10:12).
Jesusqa kuyakuywanmi yanapaq hucha ruwasqankurayku mana allin sientekuqkunataqa, hinaspam qatiqnin kanankupaq niq. Payqa yacharqam runakunaqa huchayuq kasqanrayku tukuy ima ñakariypi tarikusqankuta. Chaymi kikinmanta asuykuspa huchasapa runakunatapas yanapaq. Kikinmi nirqa: “Sano runakunaqa manam necesitanchu doctortaqa, unquqkunam ichaqa necesitanku”, nispa. Nirqaraqmi: “Hamurqaniqa manam allin runakuna qayaqchu, aswanqa huchasapakunata qayaqmi”, nispa (Mat. 9:12, 13). Chay rimasqanman hinamá Jesusqa ruwarqa. Huk kutipim chakinta wiqinwan mayllaq huchasapa warmita kuyakuyllawan rimapayaspan pampachaykurqa (Luc. 7:37-50). Huk kutipiñataqmi Samaria warmiman Diosmanta sumaq yachachikuykunata willarqa huchasapa kasqanta yachaspanpas (Juan 4:7, 17-19, 25, 26). Chaymantapas, Diospa atiy qusqanwanmi qarikunatapas, warmikunatapas chaynataq warmachakunatapas kawsarichirqa. Chayna ruwasqanwanmi sutilla karqa huchapa rikurichisqan wañuyta chinkachinanpaq atiyniyuq kasqan (Mat. 11:5). w24.08 4 parrs. 9-10
Kay allpa pachatam allin ruwayman hina juzganqa. Imam kaqta rimasqanman hinam runakunata juzganqa (Sal. 96:13).
¿Imaynatam Diosqa sutinta hatunchanqaña? Allin ruwaq kasqanrayku enemigonkunata chinkachispanmi. Payqa sutinta pinqayman churaq pantay religionkunatam chinkachinqa (Apoc. 17:5, 16; 19:1, 2). Chayta qawaqkunamanta wakinqa ichapas ñuqanchikwan kuska Diosta serviyta munanqaku. Chaymantam Diosqa Armagedonpi tukuy mana allinkunata chinkachinqa. Chay punchawmi payta chiqniqkunata hinaspa sutinta pinqayman churaqkunata chinkachinqa. Ichaqa salvaykunqam payta kuyaqkunataqa, kasukuqkunataqa hinaspa sutinta hatunchaqkunataqa (Mar. 8:38; 2 Tes. 1:6-10). Chaymantam waranqa wata Jesus kamachiyta qallaykunqa. Kamachiyta tukuruptinñataqmi satanaspas, mana allin runakunapas wiñaypaq chinkachisqaña kanqaku. Chaymi Diosqa sutinta hatunchanqa kay pachapipas chaynataq hanaq pachapipas. Chay tiempopiqa “imaynam lamar quchatapas yaku pampaykun, chaynam kay allpa pachatapas atiyniyuq Jehova Diospa yachaynin pampaykunqa” (Hab. 2:14). ¡Mayna kusikuypaqraq kanqa llapallanchik Diospa sutinta hatunchayninchikqa! w25.01 7 parrs. 15-16
Qamkunaqa sasachakuykuna aguantasqaykichikwanmi corregisqa kachkankichik (Heb. 12:7).
¿Imataq iñiqkunata yanapanan karqa sasachakuykuna kaptin aguantanankupaq? Apostol Pablopa nisqanman hinam yuyarinanku karqa sasachakuykuna paykunata yanapananmanta. Chaymi nirqa serviqninkuna sasachakuypi kananta wakinpi Dios saqisqanmanta, chaynapi allin iñiyniyuq kanankupaq. Paykunaqa entiendenankum karqa chay sasachakuykunawan yachachichkanmanpas hina imayna kasqankupi Dios yanapananta. Chayta sapa kuti yuyarispaqa ima sasachakuytapas aguantanmankum karqa (Heb. 12:11). Pablom iñiqkunata kallpancharqa mana hukmanyaruspanku aguantanankupaq. Pabloqa allintam yacharqa sasachakuypi tarikuy imayna kasqanta. ¿Imanasqa? Kikinmi iñiqkunata ñawpaqpi chiqnispan ñakarichirqa. Chaymantapas Jesuspa qatiqnin rikuriruspanmi achka sasachakuykunata pasarqa (2 Cor. 11:23-25). w24.09 12-13 parrs. 16-17
Qawan-qawanllayá kaychik (Mat. 25:13).
Kunanqa astawanraqmi tiempochakunanchik Diosmanta willakunapaq. ¿Imanasqa? Tiempom tukuchkanña. Jesusmi nirqa kay tukupay tiempokunapi Diosmanta willakuyninchik imayna kananmanta, leeykuy Marcos 13:10. Mateom nirqa manaraq ‘tukuy mana allinkunapa tukupaynin’ chayamuchkaptin Diosmanta sumaq willakuy enteron pachapi willakusqa kananmanta (Mat. 24:14). Tukuy mana allin tukunanmanta Jesus rimaspanqa nichkarqa satanaspa munaychakusqan tiempo qalaypaq tukunanmantam. Diosqa ñamá tantiarunña “imay punchaw” chaynataq “imay hora” imapas tantiasqanta ruwananpaq (Mat. 24:36; Hech. 1:7). Chay punchawqa aswan hichpallapiñam kachkan (Rom. 13:11). Chaykamaqa hinallam willakunanchik. Chaynaqa, ¿imanasqam Diosmanta willakunchik? Diospa palabranta kuyasqanchikraykum, runamasinchikkunata kuyasqanchikraykum chaynataq Jehova Diosta hinaspa sutinta kuyasqanchikraykum. Chaymantayá sapakamamanta yachaykusun. w24.05 14-15 parrs. 2-3
Diosqa tukuy ima ruwasqantam qawarqa, hinaptinmi chay ruwasqankunaqa suma-sumaq karqa (Gen. 1:31).
Tayta-mamakuna yanapaychik warmaykichikta Diospa unanchasqankunapi yuyaymananankupaq. Parqueta purikuq rispanchikmi utaq chakrapi kaspanchikmi warmanchikman qawachichwan sapa plantapa kullunkuna, kallmankuna hinaspa llaqinkuna ancha admirakuypaq kasqanta. Hinaspam nichwan plantata unanchaqqa ancha yachayniyuq kasqanta. Yachaysapa runakunam unayña estudiachkanku galaxiakunata, caracolpa caparazonninta, wakin plantakunapa llaqinta hinaspa girasol waytata. ¿Imanasqa? Tukuy chaykuna taksamanta hatunman ordenninpi muyu-muyu formayuq wiñasqanraykum. Muyu-muyu kasqanqa manam llutanpichu kachkan, aswanqa Nicola Fameli sutiyuq yachaysapa runapa nisqanman hinam chay formallata qatispa sumaq ordenninpi kachkan. Chaykunata allinta estudiaspankum yacharunku muyu-muyu hayka siqi kasqanqa sucesión de Fibonacci nisqanpi numerokunawan tupasqanta. w24.12 16 parr. 7
Jehova Diosmi kawsachisuqnikichik (Deut. 30:20).
Moisesqa, Davidqa hinaspa Juanqa ñuqanchikpa tiemponchikmanta huk tiempopim kawsarqaku. Chaywanpas, ¿imakunapim tupanchik? Paykuna hinam Jehova Diosllata yupaychanchik, payllata mañakunchik, payllapi hapipakunchik hinaspa ima sasachakuyña kaptinpas yanapakuyninta maskanchik. Paykuna hinataqmi manapuni iskayrayanchikchu kasukuqninkunata Jehova Dios bendecinanmantapas. Chaynaqa, yuyaqña kachkaspanku Moisespa, Davidpa hinaspa Juanpa ima nisqankumantayá allinta yachasun. Hinaspayá Jehova Diospa kamachikuyninkunata kasukusun. Chayta ruwaptinchikqa imapas ruwasqanchikkunam allin kanqa. Hinaspapas ‘unaytam’ utaq wiñaypaqmi kawsakusun. Chaymantapas tukuy ima nisqankunata cumpliq taytanchik Jehova Diosta kasukusqanchikraykum kusisqa kasun. ¡Hamuq tiempopaq bendeciwananchikqa piensasqanchikmantapas astawanraqmi kanqa! (Efes. 3:20). w24.11 13 parrs. 20-21
Diosmi iñiqkuna ukupi [punta apaqkunata] churarun (1 Cor. 12:28).
Apostolkunapa tiemponpiqa wakin qarikunam nombrasqa karqaku punta apaqkunapa yanapaqnin kanankupaq (1 Tim. 3:8). Yaqachusmi apostol Pabloqa paykunamanta rimaspan nirqa ‘hukkunata yanapaqkuna’ kasqankumanta. Paykunachusmi Diospa palabranta copiaypi yanapakuqku utaq copiakuna ruwanankupaq materialkunata rantiqku, chaynapi punta apaqkuna iñiqkunata astawan yachachinankupaq hinaspa watukuspa kallpanchanankupaq. ¿Imakunapim punta apaqkunapa yanapaqninkunaqa kunan tiempopi yanapakunku? (1 Ped. 4:10). Paykunam yanapakunku qullqi churasqanchikta hinaspa ima gastokuna kasqanta anotaypi, Diosmanta willakunapaq mapakunata ruwaypi, qillqanchikkunata mañaspa aypuypi, huñunakuypi takikunatawan videokunata churaypi, huñunakuyman hamuqkunata chaskiypi hinaspa huñunakunanchik wasita allichaypi. Tukuy chaykunapi yanapakusqankum yanapawanchik Diosta allinta servinapaq (1 Cor. 14:40). w24.10 19 parrs. 4-5
Dios kallpata quwaptinmi tukuy imata ruwanaypaq kallpayuq kani (Filip. 4:13).
Jehova Dios kawsaq Dios kasqanta hinaspa yanapawananchikpaq listo kasqanta yuyarispaqa aguantasunmi ima sasachakuytapas. Paypaqqa ima sasachakuypas allichanallam. Hinaspapas tukuy atiyniyuq kasqanraykum kallpata quwasun ima sasachakuytapas aguantanapaq. Chaykunam yanapawanchik ima sasachakuytapas mana iskayrayaspa atipanapaq. Imallawanpas sasachakuptinchik yanapawasqanchikwanmi manapuni iskayrayanchikchu hatun sasachakuykuna kaptinpas Dios yanapawananchikmantaqa. ¿Imakuna pasasqanmi kamachiq Davidta yanaparqa Jehova Diospi astawan hapipakunanpaq? Warmallaraq kachkaspan ovejata michichkaptinmi huknin ovejanta leon apakurqa. Huk kutipipas osom ovejanta apakurqa. Iskaynin kutipim Davidqa leontawan osota qatispan qichuramurqa. Payqa yacharqam Dios yanapaptillan leontawan osota wañurachisqanta, chaymi mana alabakurqachu (1 Sam. 17:34-37). Tukuy chaypi yuyaymanasqanraykum manapuni iskayrayarqachu hamuq punchawkunapipas kawsaq Dios yanapaykunanmanta. w24.06 21 parrs. 5-6
Imatapas sumaqta mana yachachkaspan rimariq runaqa ruqru umam, chayna runaqa pinqaypim kanqa (Prov. 18:13).
Kaypi piensarisun: Pipas niwachwan fiesta kananmanta. Chay fiesta ruwaqta allinta mana riqsispanchikqa utaq chay fiesta imayna kananmanta allinta mana yachaspanchikqa kaynakunatam tapukuchwan: “¿Maypitaq hinaspa haykapitaq chay fiestaqa kanqa? ¿Hayka runataq rinqa? ¿Pitaq encargakunqa imapas mana pasarunanpaq? ¿Pikunataq rinqaku? ¿Imakunatataq ruwanqaku? ¿Tragotachu tomanqaku?”, nispa. Chaykunamanta yachaykuyninchikmi yanapawasun chay fiestaman rinapaq utaq mana rinapaqpas. Tantiay munasqanchikmanta allinta yachaykuspapas kaykunapiraqmi piensarinanchik: ¿Imatam ruwachwan fiestaman Diosta mana serviqkuna riptinkuqa utaq achka trago kananmanta yachaspanchikqa? ¿Mana pipapas controlasqan kasqankuraykuchu munasqankutaña ruwayta qallaykunqaku? (1 Ped. 4:3). Chaykunapi piensariymi yanapawasun allinta tantianapaq. w25.01 15 parrs. 4-5
Pukay-pukayña huchaykichik kaptinpas ritita hinam yuraqyachisaq (Is. 1:18).
Jesucristopa wañukusqanraykum Jehova Diosqa pipa huchantapas chinkachinman chay huchallikuq wanakuptinqa. Cochinillapas utaq ima pinturapas yuraq pachata tiñiruptinqa sasatam lluqsin. Diosmi ichaqa niwanchik maynaña huchallikusqanchiktapas yuraqyachichkaq hina qalaypaq pampachaykuwananchikmanta. Huchanchikkunatam hatu-hatun deudawan bibliapi tupachin (Mat. 6:12; Luc. 11:4). Sapa kuti huchallikusqanchikwanmi debekusqanchikqa aswan-aswan yapakuchkan. Huchanchikmanta pampachaykuwaspanchikmi ichaqa chay debekusqanchikta chinkachin manaña paganapaq. Huk rimaypiqa huchanchikmanta pampachaykuwaspanchikqa Diosqa manañam yuyarayanñachu. ¡Chayta entiendeyninchikqa maynatam sunqunchikta tiyaykachin! w25.02 9-10 parrs. 9-10
Tayta-mamakunam churi-wawankupaqqa huñunku, manam churi-wawakunachu tayta-mamankupaqqa huñunku (2 Cor. 12:14).
Tayta-mamakuna yuyaqyaruspanqa ichapas munanku qullqiwan utaq imawanpas warmanku yanapananta. Chaytamá achka churi-wawakuna kuyakuywan ruwanku (1 Tim. 5:4). Chaywanpas Diosta serviq tayta-mamakunaqa astawanqa kusikunku warmankuta Diosta servinankupaq yanapaspam. Manam warmankutaqa uywanku yuyaqyaruptinku qullqiwan yanapanankuraykullachu (3 Juan 4). Tayta-mamakuna, allin llamkaq hinaspa Diospi hapipakuq kasqaykichikwanyá warmaykichikta yachachiychik. Taksachankumanta yachachiptikichikqa manam sasachu kanqa qipa punchawkunata vida pasayninkuqa (Prov. 29:21; Efes. 4:28). Wiñasqankuman hinayá yanapaychik estudiasqankupipas allin alumnokuna kanankupaq. Colegionkuta tukuruspa imataraq estudianankupaq allinta tantianankupaqyá yanapaychik qillqanchikkunapi bibliapa yachachikuyninkunawan. Qamkunaqariki munankichik warmaykichik kikinku mantienekuspanku Diosmanta astawan willakunankutam utaq precursor kanankutam. w25.03 30-31 parrs. 15-16
Musuq pachawan pachakuchkaq hinayá musuq runaña kaychik (Efes. 4:24).
Jehova Diosmi Isaias 65 capitulopi qillqachirqa serviqninkuna imayna kawsakunankumanta. Chay qillqachisqanmi puntata cumplikurqa 537 watapi. Chay watapim huchankumanta wanakuq judiokuna Babiloniaman apasqa kasqankumanta llaqtankuman kutirqaku. Paykunam Dios yanapaptin tuñisqallaña Jerusalen llaqtata kaqmanta sumaqyarachirqaku. Chaymantapas, Israel nacionpi Diosta yupaychanankupaqmi templota kaqmanta allicharqaku (Is. 51:11; Zac. 8:3). Isaiaspa qillqasqanqa kunan tiempopipas cumplikuchkanmi. 1919 watapim Jehova Diosta serviqkunaqa hatun Babiloniamanta utaq pantay religionmanta lluqsikuyta qallaykurqaku. Chaymantapacham enteron pachapi mirachkanchik. Diosmanta willakuqkunaqa kusikuyllawanñam achka congregacionta rikurirachirqaku. Achka runamasinchikkunam mana allin kawsakusqankuta saqispanku Diosta serviyta qallaykurqaku. Hinaspapas musuq pachawan pachakuchkaq hinam ‘Diospa munasqanman hinaña’ kawsakuyta qallaykurqaku. w24.04 20-21 parr. 3, 4
Sapakamamiki imapas ruwayninchikkunataqa ruwananchik (Gal. 6:5).
Wakin llaqtakunapiqa tayta-mamankum utaq pipas yuyayniyuq kaqmi maskapunku piwanpas casarakunankupaq. Huklawkunapiñataqmi familianku utaq amistadninku maskapunku, hinaspam llapanku huñunakusqankuman chay qaritawan warmita invitanku imayna kasqankuta riqsinakunankupaq. Chayna maskapunapaq niwaptinchikqa imayna qarita utaq warmita munasqankutam maskapunanchik. Munasqanku kaqta tarirusqanchikta piensaspaqa allintam yachananchik imayna sunquyuq utaq imayna genioyuq kasqanta. Astawanraqmi yachananchik Dios serviyninpi imayna kasqantaqa. Dioswan allin amistad kayninmi aswan allinqa qullqisapa, educacionniyuq chaynataq riqsisqa kaymantaqa. Ichaqa, casarakuyninku utaq mana casarakuyninkuqa kikinkumantam kanqa. w24.05 23 parr. 11
Ancha kuyakuq amistadqa imaña-haykaña kaptinpas hinallam kuyasunki (Prov. 17:17).
Riqsinakuqkunataqa yanapachwanmi imatapas yuyaywan rimaspanchik, wakinpiqa imatapas ninapaqmi utaq imatapas mana ninapaqmi controlakunanchik kanqa (Prov. 12:18). Ichapas pipas riqsinakusqankuta yacharuspanchik kusisqa tarikusqanchikrayku pimanpas willayta munachwan, ichaqa riqsinakuqkunaqa kikinkum willakuyta munanmanku. Manataqmi paykunamantaqa yanqakunataqa rimananchikchu (Prov. 20:19; Rom. 14:10; 1 Tes. 4:11). Amataqyá imatapas rimasunchu nitaq tapusunchu haykapi casarakunankumanta yachayta munaspaqa. ¿Imatam mana ruwanachu riqsinakuqkuna mana casarakunankupaq tantiakuruptinkuqa? Manam averiguananchikchu imanasqa tukurusqankumantaqa nitaq mayqinmanpas sayapakunanchikchu (1 Ped. 4:15). Manaña casarakunankupaq tantiakuruptinkuqa manam ninanchikchu riqsinakusqanku tiempo yanqapaq kasqantaqa. Aswanqa chay tiempom yanapan allinta tantiakunankupaq. Mana casarakunankupaq tantiakuruspankuqa llakisqachá tarikunqaku, chayraykum yanapanapaq listo kananchik. w24.05 31 parrs. 15-16
Ima sasachakuywanpas llumpayta hukmanyaruspaqa pisi kallpayuqñam kanki (Prov. 24:10).
Imamantapas astawanqa llakichiwanchik mayqin familianchikpas utaq amistadninchikpas Dios serviyta saqirusqanmi (Sal. 78:40). Aswan sasaraqmi ancha kuyasqanchik familianchik utaq amistadninchik kaptinqa. Sadocpas chayna llakipim tarikurqa, chaymi paymanta yachayqa yanapawasun. David wañukunanpaqña kachkaptinmi churin Adonias kamachiq kayta munarqa. Jehova Diosmi ichaqa munarqa Davidpa qipanmanqa Salomon kamachinanta (1 Cron. 22:9, 10). Chaymi Sadocqa Davidta hinalla yanapaspan Diosman sunqu karqa. Abiatarñataqmi Davidta traicionaspa Adoniasta yanaparqa (1 Rey. 1:5-8). Chay ruwasqanwanmi Diostapas qipanchachkarqa. Chaywanqa mayna llakisqachá Sadocqa tarikurqa. Abiatarwanqa 40 wata masninmi sacerdote kaspa kuska llamkarqaku (2 Sam. 8:17; 15:29; 19:11-14). w24.07 6 parrs. 14-15
¡Mayna kusisqam Diosta haykapipas kasukuq runaqa! (Prov. 28:14).
Tentacionman mana wichiykunapaq qawan-qawanlla kayqa allinninchikpaqmi kanqa. Huchata ruwaspaqa ichapas huk ratulla kusisqa kasun, Jehova Diospa munasqanman hina kawsakuspam ichaqa tukuy tiempo kusisqa kasun (Heb. 11:25; Sal. 19:8). ¿Imanasqam chaynata ninchik? Payqariki unanchawarqanchik munayninta ruwanapaqmi (Gen. 1:27). Diospa munayninta ruwaspallanchikmi allin concienciayuqqa kasun, hinaspapas wiñaypaqmi kawsakusun (1 Tim. 6:12; 2 Tim. 1:3; Jud. 20, 21). Cuerponchik mana kallpayuq kaptinpas Jehova Diosqa tukuy imapim yanapawasun (2 Cor. 4:7; Mat. 26:41). Payqa runakunapa mana haypay atisqan hatu-hatun atiytam quwanchik. Chaypaqmi ichaqa sapa punchaw kallpanchakunanchik tentacionman mana wichiykunapaq. Chaypaq kallpanchakuptinchikqa mañakusqanchikman hinam Jehova Diosqa atiyta quwasun (1 Cor. 10:13). Paypa yanapakuyninwanqa qawan-qawanlla kaspanchikmi tentacionmanqa mana wichisunchu. w24.07 19 parrs. 19-21
Huchapi puriqkunataqa llapallankupa qayllanpiyá qaqchay (1 Tim. 5:20).
Apostol Pablom punta apaqmasin Timoteota nirqa hucha ruwaqta ‘llapallankupa qayllanpi’ qaqchananpaq utaq correginanpaq. ¿Pikunamantam rimachkarqa ‘llapallankupa qayllanpi’ nispanqa? Manam llapallan iñiqkunamantachu, aswanqa hucha ruwasqanmanta lliw yachaqkunallamantam. Ichapas paykunaqa rikurqaku utaq hucha ruwaq paykunaman willakurqa. Paykunallamanmi punta apaqkunaqa willananku chay hucha ruwaqwan rimaspanku payta corregisqankumantaqa. Wakinpim ichaqa hucha ruwaqmanta lliw iñiqmasinkuna yacharunmanku utaqmi qipakunaman llapallankupa yachasqan kanman. Chayna kaptinqa punta apaqmi congregacionman willanqa chay iñiqmasinchik corregisqa kasqanmanta. ¿Imaynanpim congregacionpi kaqkunapa ‘qayllanpi’ corregisqa kanqa? Pablopa nisqanman hinaqa hukkunapas manchakunankupaqmi hinaspa hatun huchaman mana wichiykunankupaqmi. w24.08 23-24 parrs. 16-17
Chaykunaqa Diospa chiqap rimasqankunam (Apoc. 19:9).
Diospaq tukuy imapas ruwaypim ocupasqa kananchik tukupaykama. Akllasqa kaqkunaqa hanaq pachaman apasqa kanankupaqmi hinalla rikchan-rikchan kananku Jesuspa rimasqanman hina (Mat. 24:40). Paykunaqa anchatam munachkanku hanaq pachapi Jesuswan ‘huñusqa’ kananku punchaw chayamunanta. Armagedon guerra pasaytam hanaq pachapaq kaqkunaqa “carneropa casarakuyninpi” Jesuspa novian kanqaku (2 Tes. 2:1). Hichpallapiñam kachkan runakunata Jesuspa juzganan tiempoqa. Ichaqa manam manchakunanchikchu. Hinalla Diosman sunqu kaptinchikqa ‘runakunapa mana haypay atisqan hatu-hatun atiytam’ quwasun. Chaywanmi “churinpa qayllanpi” allin ruwaqpaq hapisqa kasun (2 Cor. 4:7; Luc. 21:36). Chaynaqa, hanaq pachapaq utaq kay pachapaq kaspanchikpas rikchanachisqankunapi Jesuspa yachachiwasqanchikkunatayá kasukusun. Chayna kaspanchikqa Diospa chaskisqanmi kasun. Chaymantapas ancha kuyakuq kasqanraykum Diosqa sapakamapa ‘sutinchikta libronpi qillqanqa’ (Dan. 12:1; Apoc. 3:5). w24.09 24-25 parrs. 19-20
Diosniyman asuykuyqa allinpunim (Sal. 73:28).
Sunqunchikpipas hawka tarikunapaqqa Salmos qillqaq hinam piensananchik Jehova Diosmanta tukuy ima chaskisqanchikkunapi. Yuyarinanchiktaqmi Diosta mana serviqkunataqa pay mana yanapasqantapas. Paykunaqa kay tiempollapi piensasqankuraykum allin llamkayniyuq hinaspa tukuy imayuq kanankupaq tukuyta ruwanku. Jehova Diosmi ichaqa serviqninkunata niwanchik piensasqanchikmantapas astawanraq hamuq tiempopi quwananchikmanta (Sal. 145:16). Chaymantapas, ¿imaynataq vidanchik kanman karqa Jehova Diosta servinapaq mana tantiakuptinchikqa? Manapunim iskayrayanchikchu Diosninchikta chaynataq runamasinchikkunata kuyasqanchikrayku imapas tantiakusqanchikmanta Dios bendeciwananchikmantaqa. Payqa tukuy imapas kusichiwaqninchik kaqkunatam quwasunpuni. w24.10 27 parrs. 12-13

