Wakin iñiqmasinchikkunaqa Diospaqmi astawan imatapas ruwayta munanmanku, ichaqa manam atinkuchu yuyaqña kasqankurayku, unqusqankurayku utaq imawanpas sasachakusqankurayku. Chayrayku ichapas imapas ruwasqankuta Jehova Dios valorasqanmanta iskayrayaspanku nikunmanku: “¿Valorniyuqchu Diospaq kani?”, nispa. Salmos 71 capitulota qillqaqpas hukmanyasqa tarikuspanmi Jehova Diosta nirqa: ‘Kallpallay pisiruptinqa amayá saqirullawaychu’, nispa (Sal. 71:​9, 18). Pisi kallpayuqña kaspanpas payqa manam iskayrayarqachu Diosman sunqu kaptinqa tukuy imapipas yanapaykunanmanta. Payqariki yacharqam ima sasachakuyniyuq kaspankupas Diosta servinanpaq tukuyta ruwaqkunaqa Diosta anchata kusichisqankuta (Sal. 37:​23-25). Yuyaqña kaspaykiqa Jehova Diospaq imayna kasqaykipiyá piensay. Pisi kallpayuqña kaspaykipas Diospa yanapakuyninwanmi hukkunata Dios serviyninkupi anchata yanapawaq (Sal. 92:​12-15). Mana ruway atisqaykikunamanta hukmanyasqa kanaykimantaqa imapas ruway atisqaykikunapiyá astawan piensay. w24.10 28 parrs. 14-16

Diosta serviyninkupi wawakuna hina kaqkunapaqqa sasam imatapas tantiayninkuqa bibliapi “kaynatam ruwana” utaq “waknatam ruwana” nispa imamantapas mana niptinqa. Chayrayku ichapas piensanmanku munasqankuman hina ruwanankuta. Wakinninkuqa ichapas munanmanku imatapas tantianapaq bibliapi kamachikuykuna kanantaraq. Chaynam karqa apostol Pablopa tiemponpipas. Corinto llaqtayuq iñiqkunam munarqaku taytachakunaman qusqa mikuyta mikunankupaq utaq mana mikunankupaq Pablo qillqananta. Pabloqa “mikunaykichikmi” utaq “manam mikunaykichikchu” nispa ninanmantaqa sapakama concienciankuman hina tantiakunankupaqmi nirqa. Hinaspapas bibliapa nisqankunawanmi yuyaymanachirqa imapas tantiasqankuwan kikinku hawka tarikunankupaq hinaspa hukkunata mana pantachinankupaq (1 Cor. 8:​7-9). Chaynatamá Pabloqa yachachichkarqa kikinku imapaqpas allinta tantiakuspanku Diosta serviyninkupi yuyayniyuq kanankupaq. w24.04 5 parr. 14

Jonaspa tiempopiqa Ninive llaqtayuqkunaqa Diosmantam uyarirqaku, Sodoma hinaspa Gomorra llaqtayuqkunam ichaqa mana. Chaymantapas, Jesusmi nirqa ‘mana allin ruwaqkuna juzgasqa kanankupaq’ kawsarichisqa  kanankumanta (Juan 5:29). Chayraykuchusmi Sodoma hinaspa Gomorra llaqtayuqkunamantapas wakinqa kawsarichisqa kanqaku. Kawsarimuptinkuqa Jehova Diosta hinaspa Jesusta riqsinankupaqchá yanapasun. Diosmi ‘runapa sunqunta’ riqsisqa hinaspa ‘runapa imapas piensasqanta’ yachaqqa. Pitapas kawsarichinanpaq tantiaspanqa Diosqa yuyarinqam chay runa imayna sunquyuq kasqanta. Llumpay mana allin kaptinqa utaq mana cambiananpaq hina kaptinqa manam kawsarichinqachu, mana chayna kaqkunatach ichaqa llakipayaykunqa. Chaynaqa, bibliapi mana niptinqa manam nichwanchu “kay runaqa manam kawsarimunqachu” nispaqa. w24.05 5, 6 parr. 15-16

Ñawpaqmantaraqmi Diospa nisqankunaqa serviqninkunata kallpancharqa sasa kaptinpas Diospa nisqanta cumplinankupaq. Jehova Diosmi Jeremiasta kamachirqa willakunanpaq. Paymi ichaqa manchakuspan nirqa: “Ñuqaqa manam rimayta yachallanichu. Ñuqaqa warmallaraqmi kallani”, nispa (Jer. 1:6). ¿Imam yanaparqa manaña manchakuspan willakunanpaq? Diospa nisqankunam. Chaymi Jeremias nirqa: ‘Niwasqankunam sunquypi nina hina rawrarqa, tulluypa ukunpim nina hina rawrarqa, manañam upallalla kaytaqa atirqaniñachu’, nispa (Jer. 20:​8, 9). Jeremiaspa tiemponpi runakunaqa mana uyariyta munaqkunam karqaku. Chaywanpas Jeremiastaqa Diospa nisqankunapi yuyaymanayninmi kallpancharqa hinalla willakunanpaq. Ñuqanchiktapas bibliapa nisqankunaqa anchatam yanapawanchik. Colosas llaqtapi iñiqkunaman qillqaspanmi apostol Pablo nirqa Diosmanta imam kaqta yachasqankuqa ‘Diospa munasqanman hina kawsakuspa ruruchkaq hina tukuy allinkunata ruwanankupaq’ yanapananmanta (Col. 1:​9, 10). w24.04 14-15 parrs. 2-4

Davidpa churin Adoniasmi munarqa taytanpa rantinpi kamachiq kayta. Sacerdotekunata kamachiq Abiatarmi Jehova Diosta qipanchaspan payta yanaparqa. Chaywanpas Sadocqa hinallam Diosman sunqu karqa. Davidpas manam iskayrayarqachu Sadoc hinalla yanapananmantaqa. Adoniaspa ima ruway piensasqanta willaykuptinkum Davidqa Sadocta, Natanta hinaspa Benayata qayachirqa kamachiq kananpaq Salomonta churanankupaq (1 Rey. 1:​32-34). Sadoctaqa kallpancharqa Natanta hinaspa Diosta wakin serviqkunata qawasqanchá. Paykunaqa kamachiq Davidta yanapaspankum Diosman sunqu karqaku. Salomonqa kamachiqña kaspanmi ‘Abiatarpa rantinpi churarurqa Sadoctaña’ (1 Rey. 2:35). ¿Imaynatam Sadocta qatipakuchwan? Pi kuyasqanchikpas Diosta saqiruptinqa hinallam Diosta servinanchik (Jos. 24:15). Jehova Diosqa mana manchakuq kanapaqmi kallpata quwasun. Chaypaqqa paytam mañakunanchik, hinaspapas iñiqmasinchikkunamantam mana karunchakunanchikchu.  Diosqa payman sunqu kasqanchiktaqa valoranmi, chayraykum bendeciwasun (2 Sam. 22:26). w24.07 6-7 parrs. 16-17

Salmos 15:2 versiculopim nin Diospa amistadninqa ‘paypa munasqanman hina kawsakuqkuna’ hinaspa ‘allin kaqta ruwaqkuna’ kasqanmanta. Chayna kanapaqqa hinallam kallpanchakunanchik. Ichaqa, ¿atichwanchu pantaq kaspapas Diospa munasqanman hina kawsakuyta? Arí, atichwanmi Diosta tukuy imapi kasukuspaqa. Diospa munasqanman hina kawsakunapaqmi payman prometekurqanchik hinaspa bautizakurqanchik, ichaqa manam chayraykullachu Diosqa chaskiwasun. Yuyarisun kayta: Ñawpaq tiempopiqa manam Israel runa kasqankuraykullachu Jehova Diospa carpanpiña kaqku utaq paypa amistadninña kaqku. Wakin Israel runakunaqa Diostam sutinmanta qayakuqku ‘llullallata rimachkaspankupas’ utaq ‘mana allinllata ruwachkaspankupas’ (Is. 48:1). Allin sunqu kaqkunaqa Diospa kamachikuyninkunata yachaspankum kasukunanku karqa. Kunanpas Jehova Dios chaskiwananchikpaqqa ‘allin kaqkunatam’ hinalla ruwananchik. w24.06 9 parr. 4; 10 parr. 6

Diosqa qukuykuq kasqanraykum imatapas quwanchik. Manachá apukuna hinachu tukuy imayuq kasun. Chaywanpas mikunapaq, pachakunapaq hinaspa maypi yachanapaqmi Diosqa imapas necesitasqanchikta quwanchik (Sal. 4:8; Mat. 6:​31-33; 1 Tim. 6:​6-8). Tukuy chaykunataqa quwanchik manam obligasqachu. Qawaykusun Mateo 6:​25, 26 Jesuspa ima nisqanta. Jesusmi alton pawaqkunamanta rimaspan nirqa: “Paykunaqa manam tarpunkuchu nitaq cosechankuchu, manataqmi taqimanpas huñunkuchu”, nispa. Nirqataqmi: “Hanaq pachapi taytaykichikmi paykunataqa mikuchin. ¿Manachu qamkunaqa paykunamantapas astawanraq valenkichik?”, nispa. Animalkunata Dios cuidasqanta qawaspanchikmi mana iskayrayanchikchu ñuqanchiktapas cuidawananchikmanta. Payqa taytanchik kasqanraykum hinaspa kuyawasqanchikraykum imapas necesitasqanchikta quwanchik (Sal. 145:16; Mat. 6:32). w24.09 26-27 parrs. 4-6

Punta apaqkunapa yanapaqninkunaqa Diospa atiyninwanmi nombrasqa kanku punta apaqkunata congregacionpi yanapanankupaq. Punta apaqkunapa yanapaqninkunaqa Jehova Diostam tukuy sunqunkuwan kuyanku, hinaspapas  kamachikuyninkunaman hinam kawsakunku. Chaymantapas, iñiqmasinkutam anchata kuyanku (Mat. 22:​37-39). Chaynaqa, ¿imatam bautizasqa qari iñiqmasinchik ruwanan punta apaqkunapa yanapaqnin kananpaq? Bibliapim niwanchik punta apaqkunapa yanapaqnin kanankupaq imayna kanankumantawan imakuna ruwanankumanta (1 Tim. 3:​8-10, 12). Chaymi bibliapa chayna nisqanta estudiaspayki kasukunaykipaq kallpanchakunayki. Ichaqa, puntatam yuyaymananayki imarayku punta apaqkunapa yanapaqnin kayta munasqaykipi. w24.11 15 parrs. 4-5

Wakin runakunam ninku bibliataqa achka kutikama leesqankuta, ichaqa manam creenkuchu Diospa palabran kasqantaqa. Manataqmi leesqanku vidankupi yanapanantapas saqinkuchu. Ñuqanchikqa manamá chay runakuna hinachu kanchik. Chayraykum bibliapi nisqankunata kasukunapaq kallpanchakunchik. Manamá facilchu bibliata leeyqa hinaspa tukuy ima nisqankunata kasukuyqa. Wakinpiqa manam tiempo haypawanchikchu leenapaq. Ichapas apurawllamanña leesqanchikrayku mana imatapas yuyanchikchu. Utaq tukuy imapi cambiananchikmanta cuentata qukuruspa hukmanyarunchik. Leenapaq imawanpas sasachakuptinchikqa Diosmi yanapawasun. Bibliata leespaqa vidanchikpi yanapawananchiktam saqikunanchik, yachasqanchikkunata mana qunqaspam kasukunanchik. Chayraykum sapa punchaw bibliata leespaqa hinaspa yachasqanchikkunata kasukuspaqa kusisqa kasun (Sant. 1:25). w24.09 7 parrs. 15-16

Ima llakipas pasaruwaptinchikqa Jehova Diosmi chuya espiritunwan sunqunchikta tiyaykachin. Qampas hatun llakipi tarikusqaykirayku hukmanyasqa kaspaykiqa imayna tarikusqaykitayá Diosman lliwta willakuy. Paywanqa parlawaqmi hayka kutitapas chaynataq hayka tiempopas (Sal. 86:3; 88:1). Chuya espiritunta qusunaykipaq Diosta hinalla mañakuptikiqa uyariykusunkipunim. ¿Ima sasachakuypas pasarususqaykiraykuchu imatapas ruwanaykipaq manaña kallpayuq tarikunki? Hinaptinqa yuyariy: Diosmi chuya espiritunwan kallpanchasunkiman tukuy sunquwan hinalla payta servinaykipaq (Efes. 3:16). ¿Imatam ruwachwan chuya espiritunwan yanapawananchikpaq Diosta mañakuruspaqa? Huñunakuykunaman hinaspa Diosmanta willakuqmi rinanchik. Bibliatapas sapa punchawmi leenanchik, chaynapim allin kaqkunapi piensasun (Filip. 4:​8, 9). Sasachakuypi tarikuq Diospa serviqninkunamanta bibliapi leespaqa yuyaymanasun aguantanankupaq Dios imayna yanapasqanpi. w24.10 9 parrs. 12-14

Ñuqanchikpas Diosninchik hinaspa Jesus hinam lliw runakunata kuyanchik (Prov. 8:31). Llakikunchikmi ‘Jehova Diosta mana riqsisqankurayku’ problemallapiña kasqankuta qawaspa (Efes. 2:12). Paykunaqa tukuy ima sasachakuyniyuq kasqankuraykum ukullay-uku uchkupi hina tarikunku. Chaymi chay uchkumanta lluqsinankupaq waskawan chutachkaq hina Diospa gobiernonmanta willananchik. Kuyakuq hinaspa llakipayakuq kasqanchikraykumá runamasinchikkunamanqa Diosmanta willayta munanchik. Yachanchikmi Diosmanta yachaspankuqa kunan tiempopas kusisqa kawsakunankumanta, hamuq tiempopiñataq wiñaypaq (1 Tim. 6:19). Runakunata kuyasqanchikraykutaqmi willayta munanchik mana allinkunata Diosninchik chinkachinanmantaña (Ezeq. 33:​7, 8). Piñakuynin punchawpi imakuna pasakunanmanta lliw runakuna yachanankutam munanchik. Puntatam pantay religionkuna chinkachisqa kanqa, chaymantam Armagedon punchaw chayamunqa. Hinaptinmi tukuy mana allinkuna tukunqa (Apoc. 16:​14, 16; 17:​16, 17; 19:​11, 19, 20). w24.05 16-17 parrs. 8-9

Apostol Pablom nirqa: “Diosmanyá saqiykuychik ruwasqankuman hina kutichipunanpaq”, nispa. Chayna nisqantam kasukunchik haykapi hinaspa imaynata kikin Dios kutichipunanpaq tantiananta saqispanchik. Chaytam Yon ruwarqa huk iñiqmasinchik mana allinta ruwaruptin. Paymi nin: “Ruwasqanwan llumpayta piñakurusqayraykum anchata controlakunay karqa ima mana allintapas ruwarunaymanta. Romanos 12:19 nisqanmi yanapawarqa pacienciakunaypaq hinaspa Jehova Diospi hapipakunaypaq”, nispa. Imatapas Jehova Dios allichananta saqiymi aswan allinqa. Kikinchik allichayta munaspam ichaqa rabiawan hinaspa llumpay preocupacionwanpas unquruchwan. “Ama llumpaytaqa preocupakuychu, ñuqam allichasaq” nichkanmanpas hinam Diosqa yanapaykuyta munawanchik. Paymi prometewanchik ñuqanchikmantapas aswan allintaraq imatapas allichananmanta. Chaymanta mana iskayrayaspanchikqa manam rabiasqallañachu kasun. w24.11 6 parrs. 14-15

Diospi iñiqkunaqa manam imapas necesitasqanchikta maskayllamanñachu qukurunanchik. Chaytam apostol Pablopas iñiqkunaman yuyarichirqa judiokuna Diosta imayna yupaychasqanku tukunanpaqña kachkaptin. Paykunamanmi qillqarqa Sinai urqupi hinaspa huklaw chunniqkunapi Israel runakuna imayna kasqankumanta. Nirqataqmi Israel runakuna hina mana allin kaqkunata ama munapayanankupaqpas (1 Cor. 10:​6, 7, 11). Paykunamanmi Jehova Diosqa milagrota ruwaspan mikuchirqa. Ichaqa manam Diospa qusqanwanqa kusisqachu karqaku, aswanqa imata mikunankupi umayuqlla kasqankuraykum mikuy munayninkuqa mana allinña rikurirurqa (Num. 11:​4-6, 31-34). Hina chaynallataqmi pasarqa qurimanta torota yupaychaspanku mikuspa, tomaspa kusirikuptinkupas (Ex. 32:​4-6). Chaykunamanta yuyarichispanmi Pabloqa iñiqmasinkunaman qillqarqa. Chayqa karqa Jerusalen llaqta hinaspa templo chinkachisqa kananpaq hichpaykamuchkaptinñam. Ñuqanchikpas tukuy mana allinkunapa chinkanan tiempopa hichpallanpiñam kawsachkanchik, chayraykum Pablopa nisqanta kasukuyninchikqa ancha allin. w24.12 6 parr. 13

Jehova Diosqa ‘kusisqa Dios’ kasqanraykum ñuqanchikpas kusisqa kananchikta munan (1 Tim. 1:11). Chaymi tukuy imatapas quwarqanchik kusisqa kawsakunapaq (Sant. 1:17). Chayraykutaqmi casado vidatapas qallarichirqa. Casarakuspankum warmiwan qariqa prometenakunku kuyanakunankupaq, respetanakunankupaq hinaspa cuidanakunankupaq. Chayna kawsakuspankuqa kusisqam kanqaku. Diosta mana serviq achka casarasqakunam casarakuspanku prometenakusqankutaqa mana cumplinkuchu. Chayraykum mana kusisqachu kawsakunku. ¿Qusakuna imayna kanankutam Diosqa munan? Jehova Diosmi qusakunata kamachin warminkuta respetanankupaq. Chayna kasqankutam qawachinqaku kuyakuywan rimapayaspanku hinaspa paypaq allin kaqkunata ruwaspanku (1 Ped. 3:7). w25.01 8 parrs. 1-2; 9 parrs. 4-5

Apostol Pablopa hebreo kasta iñiqkunaman cartasqanmi anchata yanapanan karqa sasachakuykunapaq preparasqa kanankupaq. Pabloqa iñiqkunatam kallpancharqa Diospa palabranta allinta yachanankupaq hinaspa entiendenankupaq. Chaynapim Diosmanta karunchaqninku llulla yachachikuykunata riqsispanku qipanchanmanku karqa. Nirqataqmi Jesuspa hinaspa congregacionpi punta apaqkunapa nisqanta kasukunankupaq allin iñiyniyuq kanankupaqpas. Chaymantapas nirqam sasachakuypi kanankuta wakinpi Dios  saqinanmanta, chaynapi allin iñiyniyuq kayta yachanankupaq. Ñuqanchikpas Pablopa nisqankunata kasukuspanchikqa tukupaykamam aguantasun (Heb. 3:14). w24.09 13 parrs. 17, 19

Bibliapim willawanchik pipas mana allin ruwasqanmanta pampachasqa kananpaqqa leypa nisqanman hina necesitakusqan preciota pagananmanta. Chayta ruwaspanqa allinyanakuytam atinman karqa. Jehova Diospas huchanchikmanta pampachasqa kanapaqmi hinaspa paypa amistadnin kanapaqmi imawan pagananpaq tantiarurqa. Adanwan Evaqa mana pantaq kasqankuraykum wiñaypaq kawsakuyta atinmanku karqa. Ichaqa huchallikurusqankuraykum manaña wiñaypaqchu kawsarqaku. Chaymi ñuqanchikpas paykunapa miraynin kasqanchikrayku huchayuq kaspa wañunchik. Chaynaqa, ¿imayna runallataq necesitakusqan preciota paganman karqa huchanchikmanta pampachasqa kaspa Dioswan allinyanakunapaq? (1 Tim. 2:6). 1) Adan hina mana pantaq runam, 2) kay pachapi wiñaypaq kawsakuyta atiq runam 3) hinaspa kikinmanta runakunarayku ofrecekuqmi. Chayna runallam kikinpa vidanwan pagayta atinman karqa Adanpa tukuy ima pierdesqantaqa. ¿Imanasqam Jesusqa necesitakusqan preciota pagayta atirqa? 1) ‘Payqa mana pantaq kaspam mana ima huchatapas ruwarqachu’, 2) chayraykum kay allpa pachapi wiñaypaq kawsakuyta atinman karqa, 3) chaywanpas ñuqanchikrayku wañunanpaqmi kikinmanta ofrecekurqa (1 Ped. 2:22; Heb. 10:9). w25.02 4-5 parrs. 11-12

Bautizakuyman chayayniki sasa kaptinpas ama iskayrayaychu Jehova Dios kuyasusqaykita hinaspa familianpa parten kanaykita munasqantaqa. Jesusmi achka qatiqninkunata nirqa: “Mostaza mugu sayayllapas iñiynikichik kaptinqa, kay urqutam niwaqchik ‘kaymanta wakman suchuy’ nispa, hinaptinqa chaypiñam rikurirunman. Arí, manam imapas mana atinaykichikqa kanqachu”, nispa (Mat. 17:20). Paykunaqa iskay-kimsa watallaraqmi Jesuswan purirqaku, chaymi hinalla tukuyta ruwananku karqa aswan iñiyniyuq kanankupaq. Jesusmi prometerqa allin iñiyniyuq kaptinkuqa maynaña sasachakuytapas atipanankupaq taytan yanapananmanta. ¡Chaynamá qamtapas yanapasunki! Manaraq bautizakuyta atispaykiqa imapi kallpanchakunaykipi yuyaymanay, hinaspaykiyá tukuyta ruway bautizakunaykipaq listoña kanaykipaq. Jehova Diosllapaqña kawsakunaykipaq tantiakuspa bautizakuspaykiqa manamá haykapipas pesakunkichu. w25.03 7 parrs. 18-20

Kawsaq Dios yanapaykuwananchikmanta mana iskayrayaspaqa manam manchakusunchu ima sasachakuypi tarikuspapas. Ñawpaqpi imakunata Jehova Dios ruwasqanpi yuyaymanaspaqa manam iskayrayasunchu yanapawananchikmantaqa. (Is. 37:​17, 33-37). Leechwantaqmi kunan tiempopi serviqninkunata imayna yanapasqanmantapas, chaykunam kachkan jw.org nisqapi. Yuyarichwantaqmi kikinchikta imayna yanapawasqanchiktapas, payqa tukuypim yanapawarqanchik. Paymiriki akllaykuwarqanchik amistadnin kananchikpaq (Juan 6:44). Chaymi yuyariykachiwananchikpaq mañakuna. Yuyarinam necesitasqanchik tiempopi yanapawasqanchikta hinaspa sasachakuypi kaptinchik mana qunqaruwasqanchikta. Imapipas yanapawasqanchikpi yuyaymanaspaqa astawanraqmi seguro kasun hinalla yanapawananchikmanta. w24.06 21 parr. 8

Jehova Diosmantaqa manam karunchakuytaqa munanchikchu. Ichaqa pantaq kasqanchikraykum qunqayllamanta ima tentacionpipas rikuriruchwan (Rom. 7:​21-23). Arí, wakinpiqa mana allin ruwaymanta ayqikuyqa sasam kanman. Chaymi ima tentacionmanpas mana wichiykunapaqqa Jesuspa nisqanman hina qawan-qawanlla kananchik, chayna kaspaqa Jehova Diostawan Jesustam kusichisun. Llapallanchikmi imawanpas tentasqa kachwan, ichaqa manam llapallanchikchu chaynalla kanchik. Chaymi imapas qawayqa utaq ruwayqa wakinkunapaq tentacion kanman, wakinkupaqñataq mana. Wakinkuqa ichapas tukuyta ruwachkanku hatun huchaman mana wichiykunankupaq. Hukkunañataqmi warmi kayninwan utaq qari kayninwan mana allinkunata ruwananpaq utaq qalalla kaqkunata qawananpaq tentasqa kanmanku. Yaqapaschá wakinkuñataq kallpanchakuchkanku mana hatuntukuq kanankupaq, runata mana manchakuq kanankupaq utaq genionkuta controlanankupaq. w24.07 14 parr. 3; 15 parr. 5

¿Imaynataq huchallikuqqa tarikunman karqa sunqumanta wanakuruptinpas kutimunanta punta apaqkuna mana munaptinkuqa? ¿Imaynataq kanman karqa kutiramuptinpas mana kuyakuywan chaskiykuptinkuqa? “Llumpay llakipa intusqan” kaspanchá piensanman karqa manaña haykapipas Diospa llaqtanman kutiykuy atinanta. Utaqchá mana imatapas ruwanmanchu karqa mana  allin ruwasqanta saqispa Dioswan kaqmanta kuyachikunanpaqqa. ¿Imaraqtaq pasanman karqa wanakuq runata iñiqkuna pampachaykuyta mana munaptinkuqa? Manañam kikinkupas Dioswanqa kuyachikunmankuchu karqa. ¿Imanasqa? Manamá qatipakuchkanmankuchu karqa Jehova Diospa pampachakuq kasqantaqa, aswanqa satanastam. Payqariki mana pampachakuqmi hinaspa pitapas mana llakipayaqmi. Chaymantapas satanasqa paykunatam servichikunman karqa chay runata hukmanyachinanpaq, chaynapi Diosta manaña serviyta munananpaq (2 Cor. 2:​10, 11; Efes. 4:27). w24.08 17 parr. 7, 10-11

¿Pikunaraqtaq apostolkunapa tiemponpi iñiqkunapaq ‘regalo hina’ karqaku? Llaqtan-llaqtan watukuqkunam. Jesuspa yanapakuyninwanmi Jerusalenpi punta apaqkunaqa Pablota, Bernabeyta hinaspa wakin iñiqkunata llaqtan-llaqtan watukuq kanankupaq churarqaku (Hech. 11:22). Chaynapi punta apaqkunawan yanapaqninkuna hina iñiqkunata kallpanchanankupaq (Hech. 15:​40, 41). Llaqtan-llaqtan watukuqkunaqa wakinpim huk congregacionmanta huklaw congregacionman rinankupaq karu-karuta viajananku. Paykunaqa sapa semanam achka discursokunata qunanku, iñiqmasinchikkunata watuykuspa kallpanchananku, precursorkunawan huñunakunanku, punta apaqkunawan huñunakunanku hinaspa Diosmanta willakuq lluqsinankupaq huñunakuyta ruwananku. Paykunataqmi huk punchawlla hinaspa kimsa punchaw apakuq asambleanchikkuna imayna ruwakunanpaqpas tantianku hinaspa chaykunapipas yachachinku. Chaymantapas precursorkunapaq escuela haykapi kananpaqmi tantianku, asamblea manaraq qallarichkaptinmi precursorkunawan huñunakuyta ruwanku hinaspapas betelpi punta apaqkunapa urgente kamachisqankutam ruwanku. w24.10 21 parrs. 12-13

Jeremiasmi Dios yanapaptin kunan punchawpaq textopa nisqanta qillqarqa. Diospa chayna nisqanta yuyarispanmi apostol Pablopas qillqarqa: “Huchankutaqa manañam yuyarisaqñachu”, nispa (Heb. 8:12). Jesuspa waqtanpi warkusqa runam Jesusta nirqa: “Yuyarillawankimá kamachiqña kaspaykiqa”, nispa (Luc. 23:​42, 43). Chayna nisqanwanqa, ¿sutinta yuyanallanpaqchu nichkarqa? Manam, aswanqa chay runata Jesus yuyarispan imatapas ruwapunamantam. Jesuspas nirqam chay runata yuyarispa kawsarichinanmanta. Arí, bibliapi yuyariymanta rimaspanqa manam chaypi piensayllamantachu riman, aswanqa chayta yuyarispa imatapas ruwaymantam. Chaynaqa, ¿imatam Diosqa niwachkanchik “huchaykichiktaqa manañam yuyarisaqñachu” nispanqa? Pampachaykuwaspanchik contranchikpi manaña imatapas ruwananmantam.  Manañataqmi haykapipas ñawpaqpi imapas mana allin ruwasqanchikkunataqa yuyarichiwasunñachu. w25.02 10-11 parrs. 14-15

Allin yuyayniyuq kanapaqqa Jehova Diospa imayna kasqanta, ima munasqanta, ima kuyasqanta hinaspa ima chiqnisqantam yachananchik. Nikunanchikmi: “Kunankama Jehova Diosmanta yachasqayman hinaqa, ¿ima tantiasqaytaq payta kusichinqa?”, nispa (Efes. 5:17). Wakinpiqa Diosta kusichinanchikraykum familianchikpa utaq amistadninchikkunapa munasqankutaqa mana ruwananchikchu kanqa. Ichapas tayta-mamakunaqa warmankuta hikutanmanku Diosta serviyninpi mana allin kaq qullqisapa qariwan casarakunanpaq. Arí, tayta-mamakunaqa munankum warmanku allin kawsakunankuta. Ichaqa, ¿yaqachu chay runaqa yanapanqa Dioswan astawan kuyachikunanpaq? ¿Imatam Diosqa piensanman chaymanta? Mateo 6:33 nisqanpim niwanchik ‘Diospa munayninta puntata ruwanapaq’. Tayta-mamanchikta kuyaspa kasukuspapas hinaspa llaqtamasinchikkunata respetaspapas aswan allinqa imapas ruwasqanchikwan Jehova Diosta kusichiymi. w25.01 17 parrs. 9-10

Kunanpas Diosmanta willakusqanchikraykum runakunaqa chiqniwanchik, chaymi hinalla kusikuywan willakunapaq necesitanchik Jehova Dios yanapawananchikta (Apoc. 12:17). Juan 17 capitulopim willawanchik apostolkunata yanapananpaq taytanta Jesus mañakusqanmanta. Hechos libropim willawanchik chiqnisqa kaspankupas hinalla kusisqa willakunankupaq Dios imaynata yanapasqanmanta. Jesusqa taytantaqa mañakurqataqmi apostolkunapa willakusqanta creeqkunata yanapananpaqpas. Chaymi mana iskayrayachwanchu Jesuspa mañakusqanta uyarisqanrayku apostolkunata hina sapakamata Jehova Dios yanapawananchikmantaqa (Juan 17:​11, 15, 20). Diospa piñakuynin astawan hichpamusqanrayku ichapas kusikuywan willakuyqa aswan sasa kanqa. Jesusmi ichaqa niwarqanchik hinalla kusisqa willakunapaq yanapasqa kananchikmanta (Luc. 21:​12-15). w25.03 17-18 parr. 13-14

Kusisqa hinaspa saksasqa hinam tarikunchik. Ñuqanchikqa Jehova Diosta tukuy sunqumanta agradecekusqanchikraykum kusikuymanta qaparinchik. ¿Imanasqam ‘sunqunchikpi kusisqa kanchik’? Diospa palabranpi sumaq yachachikuykunam hinaspa prometewasqanchikkunam anchata kallpanchawanchik. Chaymantapas, Jesuspa wañukusqanwan hamuq tiempopi aswan kusisqaraq  kawsakunanchikmantam mana iskayrayanchikchu. ¡Mayna kusisqamá tarikunchik iñiqmasinchikkunawan chaykunamanta parlaspaqa! (Sal. 34:8; 133:​1-3). Diospa llaqtanpi kaqkunaqa huk sunqullam Diosta yupaychanchik, hinaspapas anchatam kuyanakunchik. ‘Tukuy imapi huklla kanapaq’ kuyanakusqanchikraykum yachanchik musuq allpa pachapiqa aswan sumaqraq kawsakunanchikta. Chay tiempopiqa astawanraq kuyanakuspanchikmi huk sunqulla Diosta yupaychasun (Col. 3:14). Pipas kusisqa hinaspa saksasqa hina kananpaqqa testigokunawan kuskam Diosta yupaychanan. Ñuqanchikmanta runakuna imataña niptinkupas Diospa hinaspa angelkunapa allin qawasqanmi kanchik (Is. 65:15). w24.04 21 parrs. 7-8

¿Imatam llapallanchik ruwachwan casarakuy munaqkunata yanapanapaq? Chaypaqqa allinta tantiarispam rimananchik (Efes. 4:29). Nikunanchikmi: “¿Sientichichkaq hinachu utaq casarakunanpaq hikutachkaq hinachu rimani? Solterotawan solterata rimachkaqta rikuruspayqa, ¿kamaschu piensani sunqunkuta suwanakusqankutaña?”, nispa (1 Tim. 5:13). Manataqmi solterotaqa utaq solterataqa ninanchikchu “casarakunaykim, manachayqa manam allinchu kanki” nispaqa. Imapas nisqanchikqa kallpanchananpaq hinam kanan. ¿Imatam yuyarinanchik soltero iñiqmasinchik huk soltera iñiqmasinchikwan tupasqankupaq rikchakuwaptinchik? Chaypaqqa imam munasqankutam respetananchik (Rom. 15:2). Achka soltero iñiqmasinchikkunam mana munankuchu casarakunankupaq pitapas maskapunanchiktaqa, chayna piensasqankutam respetananchik (2 Tes. 3:11). Wakinkum ichaqa munanku maskaypi yanapaykunanchikta icha mana niwachkaptinchikqa manam imatapas ruwanachu (Prov. 3:27). w24.05 24, 25 parrs. 14-15.

Mana allin tiempopi kawsasqanchikraykum qunqayllamanta imapas pasaruwaptinchik vidanchik cambiarunman. Ichaqa mañakuptinchik Jehova Dios yanapaykuwananchikmanta yachasqanchikraykum hawka tarikunchik. Pasaq yachachikuypim yacharqanchik Diosqa kawsaq Dios kasqanrayku tukuy tiempo yanapawasqanchikmanta. Sapa kuti yanapawasqanchikraykum mana iskayrayanchikchu Diosqa Davidpa nisqanman hina ‘kawsasqanmanta’ (Sal. 18:46). Ichaqa chay textollapim Davidqa Diosta tupachirqa ‘hatun rumiwan’. Chaywanpas, ¿imanasqataq Davidqa Diosta tupachirqa mana kawsaq hatun rumiwan? Bibliam nin Jehova Diosninchik hatun rumi hina kasqanta chaynapi imayna kasqanmanta astawanraq entiendenanchikpaq. Ñawpaq tiempopi Diosta serviqkunam Jehova Diosta hatunchaspanku achka kutipi nirqaku Jehova Diosqa hatun rumi hina kasqanta. Deuteronomio 32:4 nisqanpim  chayllaraq Jehova Diosta hatun rumiwan tupachin. Anapas Diosta mañakuspanmi nirqa Diosninchikqa ‘qaqa hina’ utaq hatun rumi hina kasqanta (1 Sam. 2:2). Habacucpas Diosta mañakuspanmi nirqa “waqaychaqnilláy” nispan. Hebreo rimaypiqa nichkarqa: “Hatun rumi hina Diosnilláy”, nispam (Hab. 1:12). Kikin Jehova Diospas nirqam ‘hatun rumi hina waqaychakuq’ kasqanta (Is. 44:8). w24.06 26 parr. 1, 3

Diospaqqa Israel nacionpi allin kamachiqkunaqa karqaku tukuy sunquwan payta kuyaqkunallam. Josiasmantapas kaynatam nin: ‘Manam mayqin kamachiqpas Josias hina Jehova Diosta tukuy sunquwan yupaychaqqa karqachu’, nispa (2 Rey. 23:25). Salomonmi ichaqa kamachiyta tukuspan ‘Jehova Diostaqa manaña tukuy sunqunwanchu yupaycharqa’ (1 Rey. 11:4). Kamachiq Abiyanmantapas bibliam nin: “Manam Jehova Diostaqa tukuy sunqunwanchu yupaycharqa”, nispa (1 Rey. 15:3). ¿Imaynatam yachanchik Jehova Diosta pipas tukuy sunquwan yupaychasqanta? Manam obligasqa utaq allin rikchakusqanraykulla serviptinchu, aswanqa tukuy sunquwan kuyaspa hinaspa respetaspam Diosta serviptinmi. w24.07 21 parrs. 4-5

Isaias 44:22 nisqanpim Jehova Diosqa huk rikchanachiywanraq entiendechiwanchik huchanchikmanta pampachawasqanchikta. Chaypim nin: “Mana allin ruwasqaykikunamantam pampachasqayki, puyupa pampasqan hinam kanqa, huchaykikunatam chinkachisaq, yana puyupa pampasqan hinam kanqa”, nispa. Imaynam yana-yanay puyupas urquta tapaykuptinqa mana imaniraqllapas rikukunchu, chaynam Diospas huchanchikkunata qalaypaq taparun manaña pipas rikunanpaq. Rimamusqanchik rikchanachiykunawanmi mana iskayrayanchikchu Diosqa huchanchikta pampachaykuwaspanchikqa qalaypaq chinkarachisqanta. Chaymi manapuni piensananchikchu ñawpaqpi imapas huchallikusqanchikta Jehova Dios hinalla yuyasqantaqa. Señorninchik Jesucristomiki huchanchikmantaqa yawarninwan pagarunña, chaymi manaña ñuqanchikqa pagananchikchu. Huk rimaypiqa Diosqa ima huchatapas ruwasqanchikmanta pampachaykuwaspanchikqa manañam yuyanñachu, qalaypaqmi chinkarachin. Sunqumanta wanakuruptinchikqa Diosqa qawawanchik mana haykapipas huchallikuqta hinañam. Arí, payqa chiqaptapuni pampachakuqmi. Huchanchikmanta Jehova Dios pampachaykuwaspanchikqa amistadninpaqmi kaqmanta chaskiykuwanchik. Chaymi hawkaña tarikunchik. Manañam pantasqanchiktaqa sapa kutichu yuyarinchik. w25.02 10-11 parrs. 11-14

Diosqa punta apaqkunatam kamachin hatun hucha ruwaqkunamanta lliw iñiqkunata cuidanankupaq. Chaymi paykunaqa tukuyta ruwanku chayta kasukunankupaq (1 Cor. 5:7). Tukuytataqmi ruwanku hatun hucha ruwaqta wanakunanpaq yanapanankupaqpas. Chayraykum Diospa “ancha kuyapayakuq hinaspa ancha llakipayakuq kasqanta” qatipakuspanku kusikuywan hinaspa mana amiruspa hatun hucha ruwaqta yanapayta munanku (Sant. 5:11). Apostol Juanmi yuyaqña kachkaspan kuyakuywan kaynata nirqa: “Kuyasqay churillaykuna, kaykunatam qillqamuchkaykichik mana huchallikunaykichikpaq. Chaywanpas, pipas huchallikuruptinqa Dios taytanchikpa qayllanpim kachkan yanapawaqninchik, payqa allin ruwaq Jesucristom”, nispa (1 Juan 2:1). Wakinpiqa hatun hucha ruwaqqa manam wanakuyta munanchu, chayna kaptinqa congregacionmantam qarqusqa kanan. w24.08 25 parrs. 19-20

Manam hukkunawanqa tupachikunanchikchu. ¿Imanasqa? Jehova Diosqa manam piwanpas tupachiwanchikchu (Gal. 6:4). Bibliam willawanchik achka qullqipa chanin aceiteta Jesuspa chakinman Maria tallisqanmanta (Juan 12:​3-5). Wakcha viudañataqmi mana ancha valorniyuq iskay uchuy qullqichata templopi qullqi churana cajaman churaykurqa (Luc. 21:​1-4). Jesusmi nirqa iskayninku Diospi iñisqankurayku chayta ruwasqankuta. Chaywanmi yachanchik taytanchik Jehova Diosqa payta kuyasqanchikrayku imapas ruwasqanchiktaqa anchata valorasqanta. Llapallanchikmi wakinpiqa imamantapas iskayrayanchik, ichaqa bibliam yanapawanchik. Chaymi kikinchikmanta iskayrayaspaqa bibliata allinta estudiananchik yachachikuykunata hinaspa consejokunata tarinanchikpaq. Hinaspaqa manañam hukmanyasqañachu kasun, aswanqa yachasunmi ñuqanchikmanta Dios preocupakusqanta, paypaq imapas ruwasqanchikta anchata valorasqanta hinaspa hamuq tiempopi bendeciwananchikta. Chaynaqa amayá qunqasunchu: Jehova Diosqa payman sunqu serviqninkunataqa anchata kuyawasqanchikraykum cuidawasun. w24.10 24 parr. 3; 29 parrs. 17-18