Quechua (Ayacucho)
Junio
/assets/ct/28ada02fb0/images/syn_placeholder_sqr.png
es26 70-82 paginakuna

Junio

Lunes 1 junio

Junio

Jehova Dioslláy, qamqa allin Diosmi kanki. Qamqa pampachakuykuqmi kanki (Sal. 86:5).

Jesus wañukusqanraykum Diosqa huchanchikkunata pampachawanchik. Ichaqa manam obligasqachu, aswanqa pampachaykuyta munawasqanchikraykum (Sal. 103:​3, 10-13). Wakiqninchikqa ichapas piensachwan Dios mana pampachawananchikpaq hina kasqanchikta. Llapallanchikmá Dios mana pampachawananchikpaq hinaqa kanchik. Chaymi apostol Pablopas nirqa: “Ñuqaqa manam ‘apostol’ nispa sutichasqa kanaypaq hinachu kallani”, nispan. Nirqaraqmi: ‘Mana kuyasqa kanaypaq hina kachkaptiypas Dios anchata kuyawasqanraykum kay ruwasqaytaqa ruwani’, nispan (1 Cor. 15:​9, 10). Huchanchikmanta wanakuptinchikqa Diosqa pampachaykuwanchikmi. Pampachaykuwanchikqa manam imapas allin kaqta ruwasqanchikraykuchu, aswanqa kuyawasqanchikraykum. Chaymi mana hukmanyananchikchu Dios mana pampachawananchikpaq hina kasqanchikta piensaspaqa. Diosqa churintaqariki kachamurqa manam mana pantaq runakunarayku wañunanpaqchu, aswanqa huchankumanta wanakuq pantaq runakunaraykum (Luc. 5:32; 1 Tim. 1:15). w25.01 26-27 parrs. 3-4

Allin sunquyuq runaqa kikintam allinta ruwakun, mana llakipayakuq runañataqmi kikillan mana allinta ruwakun (Prov. 11:17).

Manam pitapas controlayta atichwanchu mana allinta rimananmantaqa utaq ruwananmantaqa. Ichaqa pipas mana allinta niruwaptinchikqa utaq ruwaruwaptinchikqa atichwanmi imakuna ruwananchikpaq tantiakuyta. Chaynaqa, ¿ima ruwayninchikmi aswan allin kanman? Chay runata pampachaykuyninchikmi. ¿Imanasqa? Jehova Diosta kuyasqanchikraykum. Paymi munan chayna pampachakuq kananchikta. Chaymantapas hinalla piñasqa kaspanchikqa chaynataq mana pampachaspanchikqa imatapas mana tantiarispam ruwaruchwan, manataqmi saludninchikpipas allinchu kachwan (Prov. 14:​17, 29, 30). Pipas mana allinta ruwaruwaptinchikqa chayta qunqanapaqyá tukuyta ruwasun. Qunqaruspaqa manam piñasqallañachu kasun, hinaspapas hukkunawanmi allinta apanakusun. Chaymantapas, gustasqanchik kaqkunata kaqmanta ruwaspam kusisqa kawsakusun. Arí, pitapas pampachaspaqa allintam ruwakuchkanchik. Pitapas pampachanapaqqa hinaspa mana allin ruwawasqanchikmanta manaña resentisqa kanapaqqa tiempom pasanan. Pipas llumpayta accidentakuruspanqa doctorwan hampirachikuspanmi unay tiempo suyanan allinyananpaq. Yaqa chaynam pipas mana allinta ruwaruwaptinchikqa mana chayllachu sunqunchikqa pampachaykuyta munanqa, aswanqa tiempo pasasqanman hina ima ruwawasqanchikta qunqaruspam chayraq pampachaykuyta atisun (Ecl. 3:3; 1 Ped. 1:22). ¿Imataraqtaq ruwachwan? Jehova Diostam mañakuchwan pampachaykunapaq. w25.02 16-17 parrs. 8-11

Mikuyqa yuyayniyuqkunapaqmi (Heb. 5:14).

Cristomanta punta yachasqanchikkunaqa kaykunam: Huchanchikmanta wanakusqanchik, iñiyniyuq kasqanchik, bautizakusqanchik hinaspa wañuqkuna kawsarimunankumanta yachasqanchik (Heb. 6:​1, 2). Chaytaqa lliw testigokunam yachananchik. Chaymi apostol Pedropas achka runakunaman yachachispan chaykunamanta rimarqa (Hech. 2:​32-35, 38). Jesuspa qatiqnin kanapaqqa llapanchikpas chaykunataqa yachananchikpunim, chayraykuchá apostol Pablopas nirqa wañuqkuna kawsarimunanpi mana creeptinchikqa Diospi hapipakusqanchikpas yanqapaq kasqanmanta (1 Cor. 15:​12-14). Chaywanpas punta yachasqanchikkunallawanqa manam contentakunanchikchu. Cristomanta punta yachasqanchikkunata yachaspapas, yachananchikmi Diospa kamachikuyninkunata hinaspa yachachikuyninkunata, chaynapi paypa imayna piensasqanta entiendenapaq. Chaypaqqa bibliatam estudiananchik, estudiasqanchikpim yuyaymanananchik, hinaspapas yachasqanchikman hinam kawsakunanchik. Chaykunata ruwaspanchikqa Jehova Diospa munasqanman hinam imapaqpas tantiasun. w24.04 5 parrs. 12-13

Juicio punchawpim Ninive llaqtapi runakuna [ . . . ] kawsarimunqaku (Mat. 12:41).

Diosmi Jonasta yuyarichirqa Ninive llaqtayuqkunaqa “imam allin utaq imam mana allin kasqantapas” mana yachasqankuta (Jon. 1:​1, 2; 3:10; 4:​9-11). Jesuspas nirqam huchankumanta wanakuq Ninive llaqtayuqkunata Diosqa allin ruwaq hinaspa llakipayakuq kasqanrayku pampachaykusqanmanta. ¿Imamantam Jesusqa rimachkarqa “juicio punchawmanta” rimaspanqa? ‘Juzgasqa kanankupaq mana allin ruwaqkuna’ kawsarimunanku tiempomantam (Juan 5:29). Jesusqa yacharqam waranqa wata kamachimuptin ‘allin ruwaq hinaspa mana allin ruwaq’ runakuna kawsarimunanta (Hech. 24:15). ‘Mana allin ruwaq’ runakuna kawsarimuptinkuqa Jehova Dioswan Jesusmi qawanqaku chay tiempopi yachasqankuman hina kawsakusqankuta utaq chayman hina mana kawsakusqankuta. Chayman hinam paykunaqa ‘juzgasqa kanqaku’. Kawsarimuq Ninive llaqtayuqkunamanta mayqinninkupas Diosta mana yupaychayta munaspanqa wañuchisqam kanqa (Is. 65:20). Diosta tukuy sunqunwan servinanpaq tantiakuruspanmi ichaqa wiñaypaq kawsakunqa (Dan. 12:2). w24.05 5 parr. 13-14

Runapa churinqa hamurqa chinkasqakunata maskaspan salvaqmi (Luc. 19:10).

Jesusqa taytan hina ancha llakipayakuqmá karqa (Juan 14:9). Jesuspa rimasqanwan hinaspa ruwasqanwanmi cuentata qukunchik Diosqa anchata kuyawasqanchikta, llakipayawasqanchikta hinaspa huchayuq kachkaptinchikpas payta servinapaq yanapay munawasqanchikta. Jesus chayna kasqanraykum huchasapa runakunaqa vidanta cambiayta munaspanku qatikuyta munarqaku (Luc. 5:​27, 28). Jesusqa yachakurqam wañuchinankuta, chaymi achka kutipi qatiqninkunaman willarqa qipanchasqa kananmanta hinaspa qirupi warkuspa wañuchinankumanta (Mat. 17:22; 20:​18, 19). Yacharqam vidanta qusqanrayku llapa runakunapa huchan pampachasqa kananmanta. Chaymantapas willakurqam wañukusqan qipata ‘tukuy rikchaq runakunata kikinman pusananmanta’ (Juan 12:32). Jesuspi iñiqkunaqa hinaspa payta qatipakuqkunaqa Jehova Dios kusichiytam atinmanku karqa, hinaspaqa ‘huchamantam librasqaña’ kanmanku karqa (Rom. 6:​14, 18, 22; Juan 8:32). Tukuy chaykunaraykum Jesusqa mana manchakurqachu ñakarichispa wañuchinankutaqa (Juan 10:​17, 18). w24.08 5 parrs. 11-12

Puntataqa llapallan nacionkunapim sumaq willakuyraq willakusqa kanan (Mar. 13:10).

Yuyariy testigokuna bibliamanta yachachisuptiki imayna tarikusqaykipi. Yacharurqankim Diosqa anchata kuyasusqaykimanta, yupaychaqninkunawan kuska kanaykita munasqanmanta, nanaynikitawan ñakariynikita tukuchinanmanta hinaspa kuyasqa aylluykita kawsarichinanmanta (Mar. 10:​29, 30; Juan 5:​28, 29; Rom. 8:​38, 39; Apoc. 21:​3, 4). Chay sumaq yachachikuykunaqa sunquykimanchá chayarurqa (Luc. 24:32). Chaychá kusisqa tarikusqaykirayku lliw runakunaman willayta munarqanki (tupachiy Jeremias 20:9 nisqanwan). Bibliapa yachachikuyninkunata sunqumanta kuyaspaqa lliw runakunawanmi chaymanta rimayta munasun (Luc. 6:45). Ñuqanchikpas Jesuspa qatiqninkuna hinam ninchik: “Manam upallaymankuchu rikusqaykumantawan uyarisqaykumanta willakuytaqa”, nispa (Hech. 4:20). Diosmanta imam kaqta yachasqanchikta anchata kuyasqanchikraykum lliw runamasinchikkunaman willayta munanchik. w24.05 15 parr. 5; 16 parr. 7

Jehova Diostayá kusikuywan yupaychaychik (Sal. 100:2).

¿Imanasqam Diosmanta willakunchik? Diosta kuyasqanchikraykum hinaspa paymanta runamasinchikkuna yachanankuta munasqanchikraykum, wakin iñiqmasinchikkunapaqmi ichaqa Diosmanta willakuyqa sasa. ¿Imanasqa? Manchapakuqllañam kanku, hinaspapas piensankum rimaspanku pantarunankuta. Wakinñataqmi mana riqsisqankuwan parlaytaqa manchakunku. Hukkunañataqmi piwanpas atipanakurunanta piensaspanku manchakunku. Sasachakunkum mana riqsisqanku runakunawan Diosmanta rimaytaqa. ¿Qamqa manchakunkichu Diosmanta willakuyta? Wakinpi chayna tarikuspaykiqa amayá hukmanyaychu. Ichapas humilde kasqaykirayku rimaspa pantarunaykita piensanki. Ichapas mana munankichu hukkuna qawarayasunaykita utaq piwanpas imamantapas atipanakuyta. Chaymantapas, manach munankichu pitapas yanapayta munachkaptiki qaqcharusunaykitaqa. Diosqa allintapunim yachan paymanta willakuspayki imayna tarikusqaykita hinaspam yanapaykuyta munasunki (Is. 41:13). w24.04 14 parrs. 1-2

Mana hatuntukuq runam ichaqa yachayniyuq (Prov. 11:2).

Biblia leesqanchikta kasukunapaqqa lliw leesqanchikta mana ruway atisqanchikta riqsikuymi yanapawasun. Chaypaqqa ichapas imakunapi kallpanchakunamanta listata ruwaruchwan. Hinaspam hukta utaq iskayta akllachwan qatiqnin punchawkuna chaypi kallpanchakunapaq. ¿Mayqinkunatataq akllachwan? Puntatam tantiakuchwan facil kaqpi utaq imakuna cambiay necesitasqanchikpi kallpanchakunapaq. Imapi kallpanchakunapaq tantiaruspanchikñataqmi qillqanchikunapi maskachwan. Jehova Diosta mañakuspa nisun chay ruwayta atinanchikpaq kallpata quwananchikpaq (Filip. 2:13). Chaymantañataq yachasqanchikkunata kasukusun. Chaypi cambiasqanchikmanta cuentata qukuspanchikqa wakinkunapipas cambiananchikpaqmi kallpanchasqa tarikusun. Arí, manañapaschá anchatachu kallpanchakunanchik kanqa anotasqanchik kaqkunamanta wakinpi cambianapaqqa. w24.09 6 parrs. 13-14

Tukuy chaykunatam allinta ruwarqankichik chay sasachakuyta allichanaykichikpaq (2 Cor. 7:11).

Hukmanyasqataqchá tarikuwaq ñawpaqta imapas ruwasqaykiwan hukkunata ñakarichispaykiqa. Chayna kaptinqa pampachaykusunaykipaq mañakuspaykim tukuyta ruwanayki yanapanaykipaq. Jehova Diostapas mañakuwaqtaqmi payta yanapananpaq. Diosninchikqa qamtapas chaynataq ñawpaqpi ñakarichisqayki runakunatapas yanapasunkichikmanmi hinalla payta servispa hawka kanaykichikpaq. Tukuytayá ruway ñawpaqpi imapas mana allin ruwasqaykita manaña kaqmanta ruwanaykipaq. Hinaspapas Diostayá kasukuy maypi hinaspa imaynata servinaykipaq tantiaptinqa. Jonaspa ima ruwasqantam yuyarinayki. Payqa Ninive llaqtaman Dios kamachichkaptinmi ayqikuspan huklawman pasakurqa. Dios corregiptinmi ichaqa kasukuq kayta yacharqa (Jon 1:​1-4, 15-17; 2:​7-10). Chaymi Diosqa Jonastaqa mana qipancharurqachu. Aswanqa Ninive llaqtata rinanpaqmi kaqmanta kacharqa, hinaptinmi payqa kasukurqa. Ñawpaqpi mana kasukusqanmanta pesakuspanpas mayman rinanpaq Diospa kamachisqantam kasukurqa ( Jon. 3:​1-3). w24.10 8, 9 parrs. 10-11

Chaynaqa, huchaykichikmantayá wanakuychik hinaspa Diosman kutirikuychik huchaykichik pampachasqa kananpaq, chaynapi Jehova Dios hawkayay tiempota qamkunaman qusunaykichikpaq (Hech. 3:19).

Jehova Diosqa manam debekusqanchikmanta pagayllachu-pagarun, aswanqa huchanchiktam qalaypaq chinkarachin. Chayna nisqanqa piensarichiwanchikchá pitapas debekusqanchik papelpi anotasqa kasqanta. Debekusqanchik pagasqaña kaptinmi ichaqa chay anotawasqanchikqa lapicerowan rayapasqaña kanqa. Rayapasqaña kaptinpas hayka debekusqanchik numerokunaqa hinallam rikukun, manam chinkanchu. Diosmi ichaqa huchanchikkunataqa qalaypaqta chinkachin. Chayta allinta entiendenapaq kayta yuyarisun: Bibliata qillqasqanku tiempopim qillqanankupaq servichikuqku carbonwan, gomawan hinaspa yakuwan chapusqa tintata. Chaymi nuyu trapowan chay qillqasqankuta pipas picharuptinqa qalaypaq chinkaruq, manañam pipas hayka debekusqantaqa rikuqchu. Chayqa karqa mana haykapipas debekuchkanman hinam. Chaynallataqmi Diospas huchanchikkunata pampachaykuwaspanchikqa qalaypaqta chinkachin. ¡Chay ruwasqanmantam anchata agradecekunchik! (Sal. 51:9). w25.02 10 parr. 11

Llumpayta piñakuspaykiqa mana allintam ruwaruwaq (Sal. 37:8).

Pipas ñuqanchikmanta llullakunata rimaptin utaq contranchikpi imatapas ruwaptinqa Diospa makinpim churakunanchik. Tiempollanpi imatapas allichananta yachayninchikmi tukuy chaykunata aguantanapaq yanapawanchik. Diospa makinpiña tukuy imatapas saqispaqa manam rabiakurusunchu nitaq resientikurusunchu. Chayna kaspaqa imatapas rimaruspam utaq ruwaruspam chaymantaña pesapakuchwan. Chaymantapas manaña kusisqa kaspam Dioswan amistadninchiktapas yanqacharuchwan. Manamá atichwanchu mana pantaspa Jesusta qatipakuytaqa. Chayrayku ichapas wakinpiqa imatapas ruwaruspa utaq rimaruspa pesapakuchwan (Sant. 3:2). Chaymantapas hukkunapa mana allin ruwasqan llumpayta llakirachiwasqanchikraykum mana haykapipas qunqayta atichwanchu. Chaynapi tarikuspanchikqa lliwta Jehova Dios yachasqantam yuyarinanchik. Jesuspas tukuy imapi ñakarichisqa kasqanraykum imayna tarikusqanchikta allintapuni entiendewanchik (Heb. 4:​15, 16). Mayna kusisqam tarikunchik Diosninchik palabranpi consejokunata quwasqanchikwan. w24.11 6 parrs. 12-13

Diosqa munan paypa kachamusqan runapi iñinaykichiktam, chaytapunim payqa munan (Juan 6:29).

Wiñaypaq kawsakuyta haypanankupaqqa Jesuspim iñinanku karqa. Chaytam Jesusqa ñawpaqtapas nirqaña (Juan 3:​16-18, 36; 17:3). Achka judiokunaqa manam creerqakuchu Jesuspi iñinankupaq Diospa munasqantaqa. Chayraykum Jesusta nirqaku: “¿Ima milagrotataq ruwanki rikuspayku qampi iñinaykupaq?”, nispa (Juan 6:30). Chaymantam nirqaku Moisespa tiemponpi runakuna Dios milagrota ruwaptin maná sutiyuq mikuyta mikusqankumanta (Neh. 9:15; Sal. 78:​24,25). Arí, paykunaqa ima mikuytapas Jesus qunallantamá munachkarqaku, chaymi hanaq pacha chiqap tantamanta Jesus kaqmanta rimaptin mana imatapas tapurqakuchu. Chay tantaqa wiñaypaq kawsakuyta haypanapaqmi karqa (Juan 6:32). Paykunaqa wiksallankupi piensasqankuraykum wiñaypaq kawsakunankupaq Jesuspa yachachisqanta entiendenankupaqqa mana imatapas ruwarqakuchu. w24.12 5-6 parrs. 10-11

Tukuy imapas Diospa ruwasqanmi (Heb. 3:4).

Colegiopim warmanchikqa yachanqa kay pachapi tukuy imapas imayna ruwasqa kasqanta. Yaqa llapallan sachakunam huk formallata qatispa hatunmanta taksaman ruwasqa kachkan. Qirunmantam lluqsin hatun kallmakuna, kallmakunamantañataqmi taksa kallmachakuna, chaymantañataqmi uchuy kallmachakuna. Chaytam yachaysapa runakuna sutichanku fractales nispanku. Chayqa sachapi hinam tukuy imakunapipas qawakun. ¿Pitaq tantianman karqa chay sumaq formakuna kananpaq? ¿Pitaq chayna yachayniyuq kanman kay pachapi tukuy imakunapaqpas achkallaña formakunata rikurichinanpaq? Warmanchik chaynata sapa kuti tapukuspanqa manam iskayrayanqachu tukuy imakunatapas Dios unanchasqanmantaqa. Warmanchiktaqa wiñasqanman hinam yanapananchik Diosta kasukunanpaq. Chaypaqmi kaynata nispa piensarichichwan: “Dios unanchawaqninchik kaspanqa, ¿manachu kusisqa kanapaqpas kamachikuykunata quwachwan?”, nispa. Chaymantam nichwan chay sumaq kamachikuykunaqa bibliapi kasqanta. w24.12 16 parr. 8

Uyarirunim qamkunawan huchapakuq runa kasqanta, chayna pinqaypaq huchapakuyqa manam kanchu Diospi mana iñiq runakunapipas, hukkaqnikichikmi taytanpa warmillanwan kakuchkan (1 Cor. 5:1).

Apostol Pablom Jehova Diospa yanapakuyninwan cartata qillqarqa. Chaypim nirqa chay mana wanakuq iñiqta congregacionmanta qarqunankupaq (1 Cor. 5:13). Kamachirqataqmi chay iñiqwan amaña hukllawakunankupaqpas. ¿Imakunapitaq mana hukllawakunankuchu karqa? Kikin Pablom nirqa: “Chayna runakunawanqa amayá mikuyllapas-mikuychikchu”, nispa (1 Cor. 5:11). Piwanpas kuska mikuspaqa unaymi tukuy imamantapas parlanchik hinaspam aswan confianza kanchik. Chaynaqa, Pablom Corintopi iñiqkunata nichkarqa chay runawan ama unayta parlanankupaq utaq yanqapas-yanqa ama hukllawakunankupaq. Pablopa nisqanta kasukuspankuqa hatun huchaman wichiykuymantam cuidakunmanku karqa (1 Cor. 5:​5-7). Iñiqkuna manaña hukllawakusqanwanmi chay runaqa cuentata qukunman karqa Diosta maynata llakirachisqanta, hinaspanmi ruwasqanmanta pinqakuspan wanakunman karqa. w24.08 15 parrs. 4-5

Diosqa ancha-anchatam runakunata kuyarqa, chaymi sapallan churinta kachamurqa (Juan 3:16).

Sacerdotekunapa kamachiqninmi sapa wata hucha pampachana punchaw llapallan Israel runakunapa huchanmanta animalkunata nakaspan Diosman ofreceq. Chay animalkuna qusqankuwanqa manamá Israel runakunapa huchankuqa qalaypaqchu pampachasqa karqa. Ñuqanchikqariki animalkunamanta aswan valorniyuqmi kanchik. Chaywanpas Israel runakuna huchankumanta wanakuspanku sacrificiokunata quptinkuqa Diosqa huchankumantam pampachaykuq (Heb. 10:​1-4). Hucha pampachana punchawmi Israel runakunataqa yuyarichiq huchasapa kasqankuta. ¿Imatam Jehova Dios tantiarurqa llapallan runakunapa huchan wiñaypaq pampachasqa kananpaq? Kuyasqan churintam kay pachaman kachamurqa, chaynapi ‘huk kutillata wañuspan achka runakunapa huchanta apananpaq’ (Heb. 9:28). Arí, Jesusqa wañurqa runakunapa huchan wiñaypaq pampachasqa kananpaqmi (Mat. 20:28). w25.02 4 parrs. 9-10

Qawan-qawanllayá kaychik, hinaspayá Diosta tukuy tiempo mañakuychik tentacionman ama wichiykunaykichikpaq (Mat. 26:41).

Huk kutipim Jesus nirqa: “Allin ruwayta runa munaptinpas cuerpoqa mana kallpayuqmi kachkan”, nispa (Mat. 26:41b). Arí, Jesusqa allintam entienderqa huchayuq hinaspa pantaq kasqanchikta. Chaymi yachachiwarqanchik allinkunata ruwanapaqqa kallpallanchikpi mana llumpayta confiakunapaq. Jesuspa nisqanmanta iskay-kimsa hora ñawpaqllatam discipulonkunaqa manapuni saqinankumanta nirqaku (Mat. 26:35). Paykunaqa manamá Jesustaqa saqiyta munarqakuchu, ichaqa manam cuentata qukurqakuchu sasachakuykuna kaptin allin kaqkunata ruway sasa kananmantaqa. Chaymi Jesusqa paykunata nirqa kunan punchawpaq textopa nisqanta. ¿Kasukurqakuchu Jesuspa nisqanta? Manam. Llakikuypaqmá mana qawan-qawanlla kasqankurayku Jesusta saqirurqaku. Manapuni saqinankumanta nichkaspankupas Jesusta qunqaymanta hapiruptinkum mana ima ruwaytapas atirqakuchu hinaspam saqirurqaku (Mat. 26:56). w24.07 14 parrs. 1-2

Dioswanmi allinyanakurunchik churinpa wañukusqanwan (Rom. 5:10).

Huchallikurusqankuraykum Adanwan Evaqa manaña Dioswanpas amistadñachu karqaku. Manaraq huchallikuchkaspankuqa Diospa kuyasqan churinmi karqaku (Luc. 3:38). Diosta mana kasukusqankumantapacham ichaqa Diospa ayllunmanta qarqusqa karqaku. Chayqa pasakurqa manaraq churiyuq kachkaptinkum (Gen. 3:​23, 24; 4:1). Paykunapa miraynin kasqanchikraykum ñuqanchikpas manaña Dioswan amistadchu kayta atirqanchik, chaymi Dioswan allinyanakunanchik karqa (Rom. 5:​10, 11). Chaypaqmi tukuyta ruwananchik. Romanos libropi allinyanakuymanta rimaspanqa nichkan manaña Diospa enemigon kaspa kaqmanta amistadnin kaymantam. Kikin Jehova Diosmá tantiarurqa paywan allinyanakunapaq imata ruwananpaq. Runakuna huchasapa kachkaptinchikpas Jehova Diosqa paywan allin amistad kananchiktam munarqa. Chaypaqqa puntatam huchanchikmanta pampachasqa kananchik. Pampachasqaña kaspaqa Adanpa pierdesqan bendicionkunatam ñuqanchikña chaskiyta atichwan. w25.02 3-4 parrs. 7-8

Ñuqanchikpa allinninchikpaqmi Diospa munasqanman hina chayna llakisqa kayqa, huchanchikmanta wanakunapaqmi yanapawanchik, chaynapi salvasqa kanapaq (2 Cor. 7:10).

Apostol Pablom nirqa: “Chay runataqa llapallaykichikmi qaqcharunkichikña, chayllapaqñayá kachun”, nispa (2 Cor. 2:​5-8). Madrastallanwan kakuq runapa qarqusqa kasqanqa ancha allinmi karqa (1 Cor. 5:1). ¿Imanasqa? Wanakunanpaq yanapasqanraykum (Heb. 12:11). Pablom nirqa chay iñiqmasinkuta ‘pampachaykuspanku sunqunta tiyaykachinankupaq’. Nirqataqmi: ‘Ruegakuykichikmi pay kuyasqaykichikta niykunaykichikpaq’, nispa. Arí, Pabloqa munarqa manamá Diospa llaqtanman chay runa kutimunanta saqinallankutachu, aswanqa sunqumanta pampachaykunankutam hinaspa rimasqankuwan chaynataq ruwasqankuwan payta kuyasqanku sutilla kanantam. Chaynapimá huchanmanta wanakuqpas cuentata qukunman karqa kutimusqanwan iñiqmasinkuna kusisqa kasqankuta. w24.08 15 parr. 4; 16-17 parrs. 6-8

Llapallan runakunapa qayllanpim kamisqa hinaspa ñakarichisqa karqankichik (Heb. 10:33).

Apostol Pablom yuyarichirqa kikillankupi hapipakunankumantaqa Diospi hapipakunankupaq. Paymi nirqa: “Jehova Diosmi ñuqapa yanapawaqniyqa, manam manchakusaqchu”, nispa (Heb. 13:6). Kunanpas wakin iñiqmasinchikkunaqa gobiernokuna Dios servinanchikta harkakusqankuraykum sasachakuykunata aguantachkanku. Kuyasqanchikraykum paykunapaq mañapuchwan, wakinpiqa imawanpas yanapachwanmi. Chayraykum bibliapipas nin: “Pipas Jesucristota qatispan tukuy sunqunwan Diosta serviy munaqqa chiqnikuq runakunapa ñakarichisqanmi kanqa”, nispa (2 Tim. 3:​12, willakuynin). Chaynaqa llapallanchikmi sasachakuy punchawkunapaq preparasqa kananchik. Jehova Diospim tukuy sunquwan hapipakunanchik, hinaspapas manam iskayrayananchikchu imaña-haykaña kaptinpas aguantanapaq yanapawananchikmantaqa. Payqa necesitasqanku tiempopim serviqninkunamanqa hawkayayta qunqa (2 Tes. 1:​7, 8). w24.09 13 parrs. 17-18

Corinto llaqtayuq uyariq runakunaqa achkallañam iñikurqaku hinaspa bautizakurqaku (Hech. 18:8).

¿Imanasqam Corinto llaqtayuqkunaqa bautizakuyman chayayta atirqaku? (2 Cor. 10:​4, 5). Diosmi palabranwan hinaspa chuya espiritunwan yanaparqa imayna kawsasqankuta cambianankupaq (Heb. 4:12). Chaymi sumaq willakuyta chaskikuqkunaqa saqirqaku sinkakuyta, suwakuyta hinaspa qarimasinwan kakuyta (1 Cor. 6:​9-11). Arí, wakin Corinto llaqtayuqkunaqa imayna kawsakusqankutam lliwta cambiananku karqa bautizakuyman chayanankupaqqa. Paykunaqa manamá piensarqakuchu chayta ruwayninku mana atina kasqantaqa. Wiñay kawsayman apaq ñanninta rinankupaqmi tukuyta ruwarqaku (Mat. 7:​13, 14). ¿Imatam paykunamanta yachawaq? Ichapas ima viciotapas utaq ima huchatapas saqinaykipaq tukuyta ruwachkanki. ¡Amayá mana saqiy atinaykitaqa piensaychu! Diostayá mañakuy chaykunata vencenaykipaq atiyninwan yanapasunaykipaq. w25.03 6 parrs. 15-17

Mayqinnikichikpapas yachaynikichik pisilla kaptinqa Diostayá tukuy tiempo mañakuychik yachayta qusunaykichikpaq (Sant. 1:5).

‘Jehova Diosqa mana piñakuspan tukuy sunqunmanta achkanpi [yachayta] qukuqmi’. Chay yachay quwasqanchikwanmi yachasun tantiasqanchik paypa munasqanman hina utaq mana munasqanman hina kasqanta. Diosta mañakuruspañataqyá contestawasqanchikmanta cuentata qukunapaq listo kasun. Kaypi piensarisun: Maytapas rispanchik pantaruspaqa chaypi yachaqtam tapukunchik. Ichaqa, ¿tapukuptinchik manaraq imatapas niwachkaptinchikchu pasakunchik? Manamá. Aswanqa ima niwasqanchiktam allinta uyariykunchik. Chaynam ñuqanchikpas yachayta quwananchikpaq Diosta mañakuruspaqa allinta uyarichkaq hina chay tantiasqanchikwan tupaq yachachikuykunata hinaspa bibliapi Diospa niwasqanchikkunata maskananchik. Rimarisun fiestaman rinapaq invitawasqanchikpi. Rinapaq utaq mana rinapaq manaraq tantiachkaspam bibliapa nisqanta yachananchik: ¿Imatam nin fiestakunamanta, Diosta mana serviq amistadkunamanta hinaspa imapas munasqanchikmantaqa Diospa munayninta puntapi churaymanta? (Mat. 6:33; Rom. 13:13; 1 Cor. 15:33). w25.01 16 parrs. 6-7

Yupaychaqniykunaqa mikunqakum, qamkunam ichaqa yarqaymanta kankichik (Is. 65:13).

Allinlla kawsakunapaqmi tukuy imayuq kanchik. Isaiasmi qillqarqa Diosta yupaychaqkuna hinaspa Diosta mana yupaychaqkuna imayna kawsakusqankumanta. Jehova Diosqa atiyninwan, palabranwan hinaspa tukuy ima yachachikuykunawanmi tiempollanpi yanapawanchik, tukuy chaykunaqa miski mikuy hinam (tupachiy Apocalipsis 22:17 nisqanwan). Diosta mana yupaychaqkunam ichaqa chay yachachikuykunata mana chaskisqankurayku ‘yakumanta’, ‘mikuymanta’ hinaspa ‘pinqaypi’ hina tarikunku (Amos 8:11). Diosmanta willakuq Joelpas qillqarqataqmi Jehova Diosqa serviqninkunaman trigota, vinota hinaspa aceiteta achkanpi qunanmanta (Joel 2:​21-24). ¿Imaynatam chay nisqanqa kunan cumplikuchkan? Jehova Diosmi quwanchik palabran bibliata, qillqanchikkunata, jw.org nisqanpi yachachikuykunata hinaspa huñunakuykunapiwan asambleakunapi yachachikuykunata. Tukuy chaykunawanmi sapa punchaw allinlla hinaspa kusisqa kawsakuyta atinchik. w24.04 21 parrs. 5-6

Rimasqaykichikpas sumaqllañayá kachun (Col. 4:6).

¿Imaynatam pitapas niwaq riqsiy munasqaykita? Chaypaqqa parlapayawaq runakunapa kasqanpim, celularwan qayaykuspam utaq videontakamam. Clarotam ninayki gustasusqaykita hinaspa astawan riqsiy munasqaykita (1 Cor. 14:9). Piensaykunanpaq nisuptikiqa suyaykunaykim (Prov. 15:28). Astawan riqsinakunaykichikta mana munaptinqa manam hikutanaykichu. ¿Imatam ruwawaq astawan riqsiy munasusqaykita pipas nisuptiki? Chaypaq nisuynikiqa manachá facilchu karqa, chaymi kuyakuyllawan hinaspa sumaqllata rimapayanayki. Tiempota necesitasqaykita piensaspaykiqa clarotam ninayki, ichaqa manam una-unayqa suyachinaykichu (Prov. 13:12). Paywan riqsinakuyta mana munaspaykiqa sumaqllatam hinaspa clarotam ninayki. Riqsinakuyta munaspaykiqa clarotam ninayki, hinaspam parlawaqchik imaynata riqsinakunaykichikpaq. Mana chaynalla uywasqa kasqaykichikraykum, mana igualchu kanqa riqsinakusqaykichik tiempo imayna kananmanta piensasqaykichikqa. w24.05 23, 24 parrs. 12-13

Ñuqam ichaqa hamuchkani angelkunata kamachiq Jehova Diospa sutinpi (1 Sam. 17:45).

Warmallaraq kachkaspanchusmi Davidqa Israel soldadokunapa kasqanman rirqa. Chaypim Israel soldadokunata hatunkaray Goliat nichkasqa: “¡Kunanmi Israel soldadokunata pinqayman churasaq!”, nispa. Chaynata nisqanwanmi Israel soldadokunaqa mancharisqallaña kachkasqaku (1 Sam. 17:​10, 11). Paykunaqa kikinkupa kallpallankuwan Goliatta venceyta piensaspankum hatunkaray kasqanwan hinaspa ima nisqanwan mancharikurqaku (1 Sam. 17:​24, 25). Davidmi ichaqa mana chaynatachu piensarqa. Chaymi paypaqqa Goliatpa insultakusqanqa karqa kawsaq ‘Diospa soldadonkunata’ insultasqan hina (1 Sam. 17:26). Davidqa Dios yanapananpim astawan piensarqa. Ovejata michiptin yanapasqanman hina chay kutipipas Dios yanapananmantaqa manam iskayrayarqachu. Dios yanapaptinmá Goliattaqa vencerurqa (1 Sam. 17:​45-51). w24.06 21 parr. 7

Amayá manchakuychu, ñuqaqa qanwanmi kachkani. Amayá hukmanyaychu, ñuqaqa Diosnikim kani. Ñuqam kallpata qusqayki. Arí, ñuqam yanapasqayki. Alliq makiywan hapispaymi yanapasqayki (Is. 41:10).

Piensarisun Diosta mana serviptinchik kawsakuyninchik imayna kananpi. Chaypi yuyaymanaymi yanapawasun Diosmanta mana karunchakunapaq hinaspa Salmos qillqaq hina ninapaq. Paymi nirqa: “Ñuqapaqmi ichaqa Diosniyman asuykuyqa allinpuni”, nispa (Sal. 73:28). ‘Kawsaq hinaspa chiqap Diospa sirvienten’ kasqanchikraykum kay tukupay tiempopi ima sasachakuytapas aguantayta atisun (1 Tes. 1:​9, willakuynin). Payqa kawsaq Dios kasqanraykum ñuqanchikmanta preocupakun hinaspapas yanapaykuwananchikpaqmi listo kachkan. Ñawpaq tiempopi serviqninkunata hinam kunanpas hinalla yanapawasun. Ñamá mana haykapipas qawasqanchik llumpa-llumpay ñakariy punchaw qallaykunqaña, chaywanpas manam sapallanchikchu kasun. Hinaptinqa, mana manchakuspam nichwan: “Jehova Diosmi ñuqapa yanapawaqniyqa manam manchakusaqchu”, nispa (Heb. 13:​5, 6). w24.06 25 parrs. 17-18

Qamkunaqa [ . . . ] qawankichikmi pim allin ruwaq kasqanta, pim mana allin ruwaq kasqanta (Mal. 3:18).

Bibliata leespam yachanchik Israel nacionta kamachiq 40 masnin runakunamanta. Paykunamanta wakinku vidankupi imakuna ruwasqankumantam mana pakaspa willawanchik. Willawanchikmá allin kamachiqkunapas mana allinkunata ruwasqankumanta. Yuyarisun Davidmanta. Allin kamachiq kasqanraykum paymanta Dios nirqa: “Munasqayman hina kawsakuspanmi kamachikuyniykunata tukuy sunqunwan kasukurqa”, nispa (1 Rey. 14:8). Chaywanpas casada warmiwanmi huchapakururqa, hinaspanmi chay warmipa qusan imayna wañuchisqa kananpaq nirqa (2 Sam. 11:​4, 14, 15). Wakin kamachiqkunañataqmi mana allin kachkaspankupas allin kaqkunata ruwarqaku. Rimarisun Reoboanmanta. Paymi “mana allinkunata ruwarqa”, chaymi Jehova Diospaqqa mana allin kamachiq karqa (2 Cron. 12:14). Chaywanpas, Israel nacionpi chunka ayllukunawan mana peleananpaq Dios niptinmi kasukurqa. Diospa nisqanman hinataqmi saqirqa chay chunka ayllukuna kamachiqninku akllanankutapas. Chaymantapas, achka llaqtakunapa pirqantam allinta ruwachirqa enemigonku mana yaykurunanpaq (1 Rey. 12:​21-24; 2 Cron. 11:5-12). ¿Imanasqataq Diosqa nirqa wakin kamachiqkuna payman sunqu kasqankuta, wakinkuñataq mana payman sunqu kasqankuta? Payqa qawarqa tukuy sunqumanta utaq mana tukuy sunqumanta kuyasqantam, huchanmanta wanakusqanta utaq mana wanakusqantam chaynataq paypa munasqanman hina yupaychasqanta utaq chayman hina mana yupaychasqantam. w24.07 20 parrs. 1-3

Sumaqllatayá uywaychik Jehova Diospa yachachisqanman hina hinaspa rimapayasusqaykichikman hina (Efes. 6:4).

¿Imatam punta apaqkunaqa ruwanmanku bautizasqa iñiqmasinchik manaraq 18 watanpi kachkaspan hatun huchata ruwaruptinqa? Paykunam tantianqaku iskay punta apaqkuna chay warmawan hinaspa iñiq tayta-mamanwan parlanankupaq. Tayta-mamantam tapunqaku: “¿Imatam tantiarunkichik warmaykichikta yanapanaykichikpaq, chaynapi cambiaspan wanakunanpaq?”, nispa. Chay warma humilde kaspan tayta-mamanpa yanapakuyninta chaskikuptinqa manañam tantianqakuchu kimsa punta apaqkunaraq paywan huñunakunankupaqqa. Tayta-mamakunatamriki Jehova Diosqa kamachin churi-wawankuta kuyakuywan correginankupaqqa (Deut. 6:​6, 7; Prov. 6:20; 22:6; Efes. 6:​2-4). Chaymantam punta apaqkunaqa tayta-mamanwan wakinpi rimanmanku warmankuta hinalla yanapasqankumanta yachanankupaq. Chay warma mana wanakuspa mana cambiayta munaptinmi ichaqa kimsa punta apaqkunaña paywan hinaspa iñiq tayta-mamanwan huñunakunqaku. w24.08 24 parr. 18

Imapas quqmi aswan kusisqaqa imapas chaskiqmantaqa (Hech. 20:35).

Hukkuna imatapas quykuwaptinchikqa kusisqam tarikunchik. Chaywanpas hukkunarayku imatapas ruwaspanchikmi aswan kusisqaqa tarikunchik. Chayna unanchasqa kasqanchikraykum kikinchikmanta aswan kusisqa kayta atichwan. Hukkunata yanapanapaq tukuyta ruwaspaqa aswan kusisqam kasun. ¡Anchatamá kusikunchik chaynata Dios unanchawasqanchikmantaqa! (Sal. 139:14). Bibliam niwanchik pipas imatapas quspa kusisqa kasqanmanta. Chaywanmi allinta entiendenchik Jehova Diosninchik imanasqa ‘kusisqa Dios’ kasqanta (1 Tim. 1:11). Paymanta aswan qukuykuqqa manam pipas kanchu. Apostol Pablopa nisqanman hinataqmi ‘pay kaptin kawsanchik, purinchik hinaspa kay pachapipas kachkanchik’ (Hech. 17:28). Chaymantapas “tukuy imapas allin kaqkunaqa hinaspa allinkuna chaskisqanchikqa” hamun Jehova Diosmantam (Sant. 1:17). Chaynaqa, ¿imatam ruwachwan imatapas quspanchik aswan kusisqaraq kanapaq? Chaypaqqa Diospa qukuykuq kasqantam qatipakuchwan. Chaymantam kay yachachikuypi yachasun (Efes. 5:1). w24.09 26 parrs. 1-4

Maykama Dios servisqanchikpi ñawparisqanchikmantaqa aswanraqyá ñawparisun (Filip. 3:16).

Kay yachachikuyta estudiaruspaqa ichapas punta apaqkunata wakin yanapaqkunaqa piensanmanku punta apaq kayta mana atinankuta. Ichaqa yuyarinankum Diospas chaynataq iñiqmasinkupas pantaq kasqankuta allinta yachasqankuta (1 Ped. 2:21). Chaymantapas, atiyninwan Dios yanapaptinmi punta apaq kay munasqantaqa haypayta atinman (Filip. 2:13). Hinaptinqa, ¿munawaqchu imapipas astawan kallpanchakuyta? Chayna kaptinqa Diostayá mañakuy, imapi kallpanchakunaykimantayá estudiay, hinaspapas punta apaqkunatayá niy yanapaykusunaykipaq. Jehova Diostayá mañakuy yachachisunaykipaq, saqikuytaqyá munasqanman hina qamta valekuspan iñiqmasikikunata yanapanantapas (Is. 64:8). Diosqa yanapasunkim punta apaq kanaykipaq tukuy ima ruwasqaykipiqa. w24.11 25 parrs. 17-18

Diosqa manam mana allin ruwaqchu paypaq llamkasqaykichikta qunqarunanpaqqa, manataqmi qunqanchu sutinta kuyasqaykichikrayku runankunata servisqaykichiktapas, kunanpas runankunataqa chaynatam servichkankichik (Heb. 6:10).

Manam haykapipas piensananchikchu unay wataña Diosta servisqanchikrayku pampachawananchikpaq obligasqa kasqantaqa. Payqa churin Jesus wañunanpaqqa kachamurqa manam servisqanchikrayku pagawananchikpaqchu, aswanqa anchata kuyawasqanchikraykum. Jehova Diosqa anchatam valoran servispanchik tukuy ima ruwasqanchikkunataqa. Chaywanpas manam nichwanchu pampachawananchikpaq obligasqa kasqantaqa. Chaynata nispaqa ñuqanchikrayku Jesus wañukusqanta mana necesitasqanchiktam nichkanchik (tupachiy Galatas 2:21 nisqanwan). Apostol Pablopas yacharqam imataña ruwaptinpas pampachananpaq Dios mana obligasqa kasqantaqa. Chaynaqa, ¿imanasqataq anchata kallpanchakuspan tukuy sunqunwan Diosta servirqa? Pantaq kachkaptinpas Dios anchata kuyasqanmanta agradecekusqanraykum (Efes. 3:7). Pablo hinam ñuqanchikpas anchata kallpanchakunchik Diosta servinapaq. Ichaqa manam servisqanchikrayku pampachawananchikta munaspachu, aswanqa pampachawasqanchikmanta anchata agradecekuspam. w25.01 27 parrs. 5-6