Walaan Ka Kasi na Imortal ya Espiritu?

WALA NI kasi bilay kayari ipatey? Satan a tepet so mangekewkew ed katooan ed loob la na saray milenyo. Diad dakel a panaon, satan a tema so nanumamengan na saray totoo ed amin a komunidad tan amawala ira na nanduruman sisiaen.

Diad intiron mundo, laktip lay rehyon na Pasipiko a Polynesia, Melanesia, tan Micronesia, panisiaan na dakel a totoo a walay “espiritu” ya onsian sano ompatey so sakey a too. Kasin wala itan a bengatla diad loob na sakey a too a talagan onsian ed laman diad ipatey tan mantultuloy nin manbilay? Anto so espiritu ed sakey a mabilay a too? Antoy nagawa ed satan sano ompatey itayo? Say apuyanan a Salitay Dios, say Biblia, so mangiter na matua tan makapnek iran ebat ed sarayan tepet.

Anto so Espiritu?

Diad Biblia, saray balikas a nipatalos ya “espiritu” so manunan mankabaliksan na “panlinawa.” Balet aliwa lambengat a panlinawa so kabaliksan na satan. Alimbawa, oniay kuan nen managsulat na Biblia a Santiago: “Say laman ya andian na espiritu et inatey.” (Santiago 2:​26, NW) Kanian, say espiritu so mamapabilay ed laman.

Sayan mamapabilay a puersa so aliwa lambengat a susungapen, odino dagem, ya onloloob ed saray bala tayo. Akin ya andi? Lapud ta no ontunda so panlinawa, mansiansia ni so bilay ed saray selula na laman diad antikey a panaon​—“diad loob na pigaran minuto,” unong ed The World Book Encyclopedia. Makasengeg ed satan, ontalona iray sagpot kaleganay resuscitation, tan nayarin niyalis iray organo na laman ed sananey a too. Balet no sigpot lan ontunda so talagsik na bilay ed saray selula na laman, onsaew laray sagpot pian papawilen ni so bilay. Anggan  panon lay pangisibok na dagem et agla nabilay so selula. Say espiritu, sirin, et say agnanengneng a puersa na bilay​—say talagsik na bilay​—a mamapasiansian mabilay ed saray selula. Sayan puersa na bilay so susustunien na panlinawa.​—Job 34:​14, 15.

Kasin aktibo lambengat itan ya espiritu ed saray totoo? Ontulong ed sikatayo so Biblia pian nadampot so suston konklusyon ed sayan pamaakaran. Onia so insulat nen makabat ya Arin Solomon: “Siopa so mikabat ed espiritu na too, no mamaatagey, tan say espiritu na ayep, no mamaleksab ed dalin?” (Eclesiastes 3:21) Kanian saray ayayep ontan met ed totoo so asaglawi bilang walaan na espiritu. Panon ya ontan?

Say espiritu, odino puersa na bilay, so niyaliling ed koryenti ya ontotonton ed sakey a makina odino kagawaan. Say agnanengneng ya elektrisidad so nayarin usaren ed nanduruman gagala, dependi ed klase na kagawaan a paandaren na satan. Alimbawa, say stove so napaandar pian ondangat, say kompyuter so manproseso na impormasyon tan mankalkula, tan say telebisyon so mamawala na saray retrato tan tanol. Ingen, agbalot sasalinen na koryenti so paraan na iyaandar na kagawaan. Mansiansia lambengat itan bilang sakey a puersa. Mipadpara, agsasalinen na puersa na bilay so antokaman a walewaleng na saray palsa a papakurangen na satan. Satan so andian na personalidad, andian na pakayarin manisip. Say too tan ayep so “walaan na sakey ya espiritu.” (Eclesiastes 3:​19, NW) Kanian no say too et ompatey, agmansiansia so espiritu to ed arum a pasen bilang espiritun pinalsa.

Anto sirin, so kipapasen na inaatey? Tan anto so nagawa ed espiritu sano ompatey so too?

“Dia ed Dabok Ompawil Ka”

Sanen ginagala na inmunan too, si Adan, so tinmunganga ed ganggan na Dios, oniay kuan nen Jehova ed sikato: “Dia ed linget  na lupam so panganan mo na tagano ya angga ed ipawil mo ed dalin; ta sikato so angalaan ed sika: lapud sika et dabok ka, dia ed dabok ompawil ka.” (Genesis 3:19) Iner so kawalaan nen Adan sakbay a sikatoy palsaen nen Jehova manlapud dabok? Anggapo ni ed saman! Sikato so agni niwala. Kanian sanen inkuan nen Jehova a Dios a si Adan so ‘ompawil ed dabok,’ say labay ton ibaga et ompatey si Adan. Ag-onalis si Adan ed espiritun ayaman. Diad patey et sikato so naandian lay bilay, agkiwawala. Say dusa to et patey​—inkaandian na bilay​—aliwan iyalis ed sananey a pasen.​—Roma 6:23.

Komusta met iray arum ya inaatey la? Say kipapasen na inatey so nipabitar ed Eclesiastes 9:​5, 10, ya oniay nabasa tayo: “Anggapo lay amta na inaatey . . . Anggapo lay gegemtan, anggapo lay panagplano, anggapo lay pikakabat nisay inkatudio, diad dalem na lubok.” (Moffatt) Sirin, say patey et sakey a kipapasen na agkiwawala. Insulat na salmista a sano ompatey so too, “say panlinlinawa [“espiritu,” NW] to ompaway, ompawil ed dalin to; dia ed satan lanlamang ya agew saray nonot to natawtaw ira.”​—Salmo 146:4.

Malinew, say inatey et andian lay pakalikna, inaktibo. Anggapo lay amta ran balot. Agda ka la nanengneng, narengel, nisay makapitongtong ira ed sika. Agda ka met natulongan nisay napasakitan. Kanian agka nepeg ya ontakot ed inaatey. Balet panon ya “ompaway” so espiritu diad bektan ipatey na sakey a too?

Say Espiritu so ‘Ompawil ed Tuan Dios’

Imbaga na Biblia a sano ompatey so too, “say espiritu ompawil ed [tuan] Dios ya angiter ed sikato.” (Eclesiastes 12:7) Kasin kabaliksan na saya a walay espiritu a literal a manbaroy ed liwang ya onla’d kawalaan na Dios? Anggapon balot! Say paraan ya impangusar na Biblia ed salitan “ompawil” et agmankaukolan na aktual ya iyalis ed nanduruman pasen. Singa bilang, nibaga ed saray agmatoor ya Israelita: “Ompawil kayo ed siak, et siak ompawil ak naani ed sikayo, kuan nen Jehova na saray ehersito.” (Malaquias 3:7) Say ‘ipawil’ na Israel ed si Jehova so mankabaliksan na pangibeneg ed makapuy a kurso ra tan itumbok lamet ed matunong a dalan na Dios. Tan say  kabaliksan na ‘ipawil’ nen Jehova ed Israel et ipaarap to lamet so pabor to ed totoo to. Diad parehon kipapasen say ‘ipawil’ so manasaglawi ed sakey ya awawey, aliwan literal ya iyalis ya onla ed sananey.

Mipadpara, diad patey et anggapo so nagawan aktual ya itaynan ed dalin pian onla ed tawen sano “ompawil” so espiritu ed Dios. Tandaan, say espiritu et say puersa na bilay. No naandi itan a puersa ed sakey a too, say Dios lambengat so walaan na pakayarin mangipawil ed satan ed sakey. Kanian say espiritu so ‘ompawil ed tuan Dios’ diad pantalos ya antokaman ya ilalo na bilay ed arapen a parad satan a too so sigpot ya akadependi la ed Dios.

Alimbawa, konsideraen so ibabaga na Kasulatan nipaakar ed impatey nen Jesus. Oniay insalaysay na managsulat na ebanghelyo a si Lucas: “Sanen si Jesus naningal ed baleg a bosis, inkuan to. Ama, dia ed saray limam imatale’ko so espirituk; et nen abitla to’ya, inyawa’to so espiritu to.” (Lucas 23:46) Nen pinmaway lay espiritu nen Jesus, sikatoy aliwan literal ya amaarap ed tawen. Inmoli si Jesus manlapud inaatey kayari na komatlon agew. Tan linmabas ni so 40 ya agew sakbay a sikatoy tinmokotok ed tawen. (Gawa 1:​3, 9) Balet, diad panaon na impatey to, inmatalek nen Jesus so espiritu to ed lima na Ama to, a nagnap a nanmatalek ed pakayari nen Jehova a mamilay lamet ed sikato.

On, say Dios lambengat so makasarag a mamilay ed sakey a too. (Salmo 104:30) Agaylan abig iran ilalo so inlukas na saya!

Sakey a Seguradon Ilalo

Inkuan na Biblia: “Onsabi oras ya amin iramay walad pakanodnonotan a lubok et narengel da so bosis [nen Jesus] et ompaway ira.” (Juan 5:​28, 29, NW) On, insipan nen Jesu-Kristo ya amin na saramay walad pakanodnonotan nen Jehova so napaoli, odino nabilay lamet. Imbes a say narengel et makapaermen a balita ya impatey na totoo, say narengel et makapaliket iran balita a walaray binmilay lamet. Agaylan makapaliket itan sano abeten lamet iray inad-aro manlapud lubok!

 Labay mo ta nin naaralan so nipaakar ed no panon kan nagunggonaan ed sayan ilalo ya inter na Dios? Mansulat ka labat ed address a walad leksab parad sakey a kopya na brosyur ya Nayarian Moy Magmaliw a Kaaro na Dios.

Likud no sananey so nipanengneng, amin ya inaon ed Biblia so nanlapu ed Pangasinan a Biblia a PBS tekep na modernon ortograpiya.