Be Nitie Mach Misandoe Ji? Ang’o ma Muma Wacho e Wi Kar Jomotho?
Dwoko ma Muma chiwo
Thoth Mumbni mag Dholuo ok tiga gi wach mar “mach” kata “mach misandoe ji,” kar mano, gitiyoga gi weche kaka “Liel,” “piny joma otho,” “bur,” kod “Sheol.” (Zaburi 16:10; Tich Joote 2:27) Mana kaka picha man malo kanyo nyiso, ji mang’eny paroga ni nitie kamoro miwang’oe joricho nyaka chieng’ bang’ ka gisetho. Kata kamano, be mano e gima Muma puonjo?
E sulani
Be nitie mach misandoe ji nyaka chieng’?
Ooyo. Wach motigo e Dho-Hibrania ni “Sheol” kod motigo e Dho-Grik ni “Hades” ochung’ ne “Liel,” ma tiende en kar jomotho duto. Muma nyiso ni joma nie “Liel” gin joma ok ngima nikech gisetho.
Jomotho ok ong’eyo gimoro amora, omiyo ok ginyal winjo lit. “E piny joma otho, kuma ibiro dhiye, onge paro kata ng’eyo kata rieko, kata tim moro amora!” (Eklesiastes 9:10, The Bible in Luo, 1976) E piny joma otho kata e Liel, onge joma ywagore nikech isandogi kata nikech rem. Kar mano, Muma wacho kama: “Mad joricho oyud wich-kuot, kendo ginind ka giling’ thi e i Liel.”—Zaburi 31:17; 115:17.
Nyasaye wacho ni tho e misach richo, to ok mach misandoe ji. Nyasaye nonyiso Adam, ma ne en dhano mokwongo, ni ka oketho chikne, to ne odhi tho. (Chakruok 2:17) Ne ok owacho gimoro amora e wi mach misandoe ji nyaka chieng’. Bang’ ka ne Adam osetimo richo, Nyasaye nonyise kum ma ne idhi miye. Nonyise kama: “In buru kendo inidog e buru.” (Chakruok 3:19) Ne odhi bedo ma onge. Ka dine bed ni Nyasaye dhi kumo Adam e mach misandoe ji, to onge kiawa ni dine owacho kamano. Nyasaye pok oloko kum ma richo kelo. Higni mang’eny bang’ ka Adam nosetimo richo, Nyasaye notayo jandik Muma moro gi rohone maler mondo ondik kama: “Misach richo en tho.” (Jo-Rumi 6:23) Onge tiende dhi nyime kumo ng’at motimo richo, nikech “ka ng’ato osetho, osegonye kuom richone.”—Jo-Rumi 6:7.
Jehova osin gi puonj mar sando ji nyaka chieng’. (Jeremia 32:35) Puonjno opogore ahinya gi gima Muma puonjo ni “Nyasaye en hera.” (1 Johana 4:8) Odwaro ni walame nikech wahere, to ok nikech waluor ni idhi sandwa nyaka chieng’.—Mathayo 22:36-38.
Kata joma notimo gik mabeyo nodhi e Liel. Muma nyiso ni joma nomakore gi Nyasaye kaka Jakobo kod Ayub ne ong’eyo maber ni ne gibiro dhi kuno. (Chakruok 37:35; Ayub 14:13) Ndiko bende wacho ni kata mana Yesu Kristo ne nie “piny joma otho” bang’ ka nosetho kendo ka ne pok ochiere. (Tich Joote 2:31, 32) Omiyo, nenore maler ni sama oti gi wach mar “piny joma otho” e Mumbnigo, to itiyo kode kiwuoyo kuom Liel. a
To nade ngero ma Yesu nogoyo mar jamwandu gi Lazaro?
Yesu notiyo gi ngeroni kendo oyudore e Luka 16:19-31. Ngero gin ranyisi mitiyogo e puonjo adiera moko, tim makare, kata kaka Nyasaye neno gik moko. Ngero mar jamwandu kod Lazaro ok en gima notimore adier. (Mathayo 13:34) Mondo ipuonjri weche momedore e wi ngerono, ne sula ma wiye wacho ni “Jamwandu gi Lazaro ne Gin Ng’a Gini?”
Be jomotho ong’eyo gimoro amora?
Ooyo. Jomoko paroga ni jomotho ong’eyo ni Nyasaye kumogi. Paro ma kamano kwedo gima Muma puonjo ni jomotho ok ong’eyo gimoro amora.—Zaburi 146:3, 4; Eklesiastes 9:5.
Be nitie ng’ato ang’ata mosechier koa kuom jomotho?
Ee. Muma wuoyo kuom ji ochiko ma notho ma obedo mangima kendo kokalo kuom chier. b Ka dine bed ni ne ging’eyo gik ma ne otimorenegi ka gin e Liel, dine giwuoyo e wi wechego bang’ ka nosechiergi. Gima iwuoro en ni onge kata ng’at achiel kuomgi ma nowuoyo e wi sand kata gimoro amora ma notimorene ka ne en e Liel. Nikech ang’o? Mana kaka Muma puonjo, ne ok ging’eyo gimoro amora. Ne chal mana ka gima ne gin e “nindo” matut.—Johana 11:11-14; 1 Jo-Korintho 15:3-6.
