IBHAYIBHILI LIYAMNTSHINTSHA UMUNTU
KUYINI okwanceda elinye ijaha elalingelandaba labanye abantu ukuthi lifunde ukubathanda lokubanceda? Kuyini okwenza eyinye indoda yaseMexico eyayiyisitabane ukuthi itshintshe? Kuyini okwanceda elinye ijaha laseJapan elalithanda umncintiswano wamabhayisikili ukuthi liqakathekise ukukhonza uNkulunkulu? Bala uzizwele ukuthi bathini abantu laba.
“Ngangingumuntu oyisiqholo, olenkani njalo olodlakela.”—UDENNIS O’BEIRNE
UMNYAKA WOKUZALWA: 1958
ILIZWE AZALELWA KULO: E-ENGLAND
IMBALI: NGANGINGELANDABA LABANYE ABANTU
KUDALA KWAMI: Imuli yangakithi yayidabuka e-Ireland futhi sasisonta iRoma. Ngangijayele ukuhamba ngedwa esontweni kodwa ngangingakuthandi kangako. Lanxa kunjalo ngangifuna ukubakwazi iqiniso eliseBhayibhilini. Ngangihlala ngikhuleka umthandazo weNkosi, ngisakhumbula ngilele embhedeni ebusuku ngilokhe ngicabangisisa ngokuthi utshoni. Ngangizama ukuwuhlolisisa kodwa ngangingawuzwisisi.
Sengikhulakhulile ngajoyina iqembu lamaRasta. Ngaphinda ngajoyina eyinye inhlanganiso eyayilwisana lokubandlululwa kwabantu. Ngacina sengingenwe yingqondo yokuvukela njalo senginguntando kayiphikiswa. Ngasengitshonela izidakamizwa futhi ngidakwa ngize ngizikhohlwe. Lokhu kwenza ukuthi ngiziphilele umathanda, ngingelandaba labanye abantu futhi ngingasayiqakathekisi lempilo yami. Ngangingunkomo idla yodwa njalo ngingelandaba lokuthi abanye abantu bathini ngaphandle nxa babexoxa ngento engangicabanga ukuthi iloncedo. Ngangingafuni lokuthathwa amapikitsha. Nxa ngikhumbula impilo yami yakudala, kuyazicacela ukuthi ngangingumuntu oyisiqholo, olenkani njalo olodlakela. Ngangisiba lomusa emuntwini ongumngane wami kuphela.
Ngathi ngifikisa iminyaka engu-20 ngaba lesifiso sokufunda iBhayibhili. Omunye umngane wami owayebotshelwe izidakamizwa, wathi esejele waqalisa ukubala iBhayibhili. Esephumile ejele saba lengxoxo ende ngendaba yamasonto lalokho okwenziwa nguSathane emhlabeni. Ngathi ngisuka lapho ngahamba ngayathenga iBhayibhili ngaqalisa ukulibala. Mina lomngane wami sasibala amavesi eBhayibhili besesihlangana ndawonye sixoxe ngokuthi yiziphi izifundo esasizitholile. Sakwenza lokhu okwezinyanga.
Okunye esakuzwisisayo ekufundeni kwethu yikuthi siphila ezinsukwini zokucina zomhlaba lo, ukuthi amaKhristu kumele atshumayele izindaba ezinhle zoMbuso futhi akumelanga angene ezindabeni zombusazwe kanye lokuthi iBhayibhili liyasiqondisa ekwenzeni okulungileyo. Sasikunanzelela ukuthi kumele kube lenkolo yeqiniso efundisa iqiniso eliseBhayibhilini ngoba lona iBhayibhilili liliqiniso. Kodwa sasidinga siswele ukuthi manje yiphi. Sananzelela ukuthi amasonto amanengi ajayelekileyo ayethanda ukungena ezindabeni zombusazwe kodwa uJesu yena kazange akwenze lokhu. Sabona lokuthi amasonto la ayengavumelani lentando kaNkulunkulu, yikho saqalisa ukucabanga ngamanye amasonto ayengadumanga.
Sasixoxa labantu ababengena amasonto lawo sibabuze imibuzo eminengi etshiyeneyo. Sasizazi impendulo kodwa sasifuna ukubona ukuthi babephendula okuhambelana lalokho okuseBhayibhilini yini. Ngemva kwengxoxo ngayinye ngangithandaza kuNkulunkulu ngithi, ‘Nkulunkulu nxa kuyikuthi abantu laba ngabalandeli beqiniso sibili, ngicela ungincedise ngibe lesifiso sokuphinda ngihlangane labo futhi.’ Ngemva kwezinyanga sisenza izingxoxo lezi, angizange ngithole inkolo eyaphendula imibuzo le isebenzisa iBhayibhili njalo angizange ngibe lesifiso sokuphinda ngibonane labo.
Ngelinye ilanga mina lomngane wami sahlangana laboFakazi bakaJehova, sababuza imibuzo esasijayele ukuyibuza kodwa bona basiphendula besebenzisa iBhayibhili. Ababekukhuluma kwakuhambelana sibili lalokho esasikubale eBhayibhilini. Saqalisa ukubabuza eminye imibuzo esasingakatholi izimpendulo zayo eBhayibhilini. Ngokwesibonelo sababuza ukuthi uNkulunkulu uthini ngokusebenzisa izidakamizwa lokubhema. Baphinda basiphendula besebenzisa iBhayibhili. Savuma ngesikhathi besinxusa ukuthi siyemhlanganweni webandla eWolu yoMbuso.
Ukuba phakathi kwabantu kwakuyinto enzima kakhulu kimi. Yikho ngangithwala nzima nxa abantu ababegqoke kuhle belokhu bebuya kimi bengibingelela belomusa. Ngacabanga ukuthi babelenhloso ezimbi ngakho ngacina ngingasafuni ukuhamba emhlanganweni yabo. Kodwa ngangihlala ngithandaza kuNkulunkulu ngimcela ukuthi anginike isifiso sokuphinda ngihlangane labo abantu laba nxa kuyikuthi babe ngabalandeli beqiniso. Okumangalisayo yikuthi ngaba lesifiso esikhulu sokufunda iBhayibhili laboFakazi bakaJehova.
INDLELA IBHAYIBHILI ELANGITSHINTSHA NGAYO: Ngangisazi ukuthi kwakumele ngime ukusebenzisa izidakamizwa futhi ngahle ngakwenza khonapho khonapho. Okwangithwalisa nzima yikutshiya umkhuba wokubhema igwayi. Ngangizama ngezindlela zonke ukukutshiya kodwa kwakungehlula. Ngathi ngisizwa ukuthi kulabanye ababebhema kodwa benelisa ukutshiya, ngathandaza kuJehova ukuthi lami angincedise. Ngokuhamba kwesikhathi uJehova wangincedisa ngenelisa ukutshiya umkhuba wokubhema. Ngafunda ukuqakatheka kokuthululela uJehova isifuba umtshela konke okukukhathazayo.
Ngaphinda ngatshintsha indlela engangigqoka futhi ngizilungise ngayo. Ngesikhathi ngiqala ukuya eWolu yoMbuso, inwele zami zazingamahlahla futhi zipendwe ngombala oluhlaza okwesibhakabhaka. Ngaphinda ngazitshintsha ngazipenda ngombala olithanga. Ngangithanda ukugqoka amajini lezigqoko ezazibhalabhaliwe. OFakazi bakaJehova babezama ngezindlela zonke ukuthi ngitshintshe kodwa ngangingasiboni isizatho salokho. Ngokuhamba kwesikhathi ngacabanga ngombhalo ka-1 Johane 2:15-17, othi: “Lingawuthandi umhlaba kumbe izinto ezisemhlabeni. Loba ngubani othanda umhlaba, uthando lukaBaba alukho kuye.” Ngananzelela ukuthi indlela engangigqoka ngayo yayitshengisa ukuthi ngithanda umhlaba, yikho ukuze ngitshengise ukuthi ngiyamthanda uNkulunkulu kwakumele ngitshintshe indlela engangigqoka ngayo. Ngahle ngakwenza lokhu masinyane.
Umbhalo kaHebheru 10:24, 25 wangenza ngananzelela ukuthi kwakungasibo oFakazi bakaJehova ababefuna ngingene imihlangano yebandla, kodwa kwakunguJehova ngokwakhe. Ngesikhathi sengiqalise ukungena yonke imihlangano njalo sengisazi abantu abanengi ebandleni, ngazinikela kuJehova ngasengibhabhathizwa.
INDLELA ENGISIZAKALE NGAYO: Kuyangithokozisa ukubona indlela uJehova asivumela ngayo ukuba ngabangane bakhe abaseduze. Indlela alozwelo ngayo yenza ngifune ukulingisela yena kanye loJesu Khristu. (1 UPhetro 2:21) Sengifunde ukuthi ngingenelisa ukuba lobuntu obunjengobukaKhristu njalo ngiqhubeke ngisenza okuhle. Ngisebenza nzima ukuze ngibathande abanye futhi ngibe lendaba labo. Ngiyazama ukuphatha kuhle umkami lendodana yami. Ngiyabathanda futhi ngiyabancedisa abafowethu labodadewethu abasebandleni. Ukulandela uKhristu sokungenze ngaba lesithunzi ebantwini, sengizihlonipha futhi sengisenelisa ukuthanda abanye.
“Abazange bangenyanye.”—UGUADALUPE VILLARREAL
UMNYAKA WOKUZALWA: 1964
ILIZWE AZALELWA KULO: EMEXICO
IMBALI: NGANGINGAZIPHATHANGA
KUDALA KWAMI: Emulini yangakithi sasingu-7 futhi ngakhulela eHermosillo, eSonora, elizweni laseMexico. Indawo le yayigcwele abantu abangabayanga. Ubaba wafa ngisesemncane, sasala sisondliwa ngumama. Ngangihlala ngihamba ngenyawo ngoba sasingelayo imali yokuthenga izicathulo. Sasidonsa nzima sibili yikho ngacina ngidinga umsebenzi ngisasemncane ukuze ngincedise umama. Sasihlala endaweni encane futhi siminyene.
Umama wayetshona engekho futhi lokhu kwakusenza ukuthi sihlale singavikelekanga. Ngathi ngileminyaka engu-6 ubudala, omunye umfana owayeleminyaka engu-15 waqalisa ukungihlukuluza kwezemacansini futhi lokhu kwaqhubeka okwesikhathi eside. Ngacina ngiphithana ikhanda ngendaba zemacansini. Ngasengibona angathi yinto eyamukelekayo ukuhawukela amanye amadoda. Ngahamba kubodokotela lakubafundisi ukuthi bangincedise, bangitshela ukuthi kwakungelahlupho ukuthi ngizizwe ngihawukela amanye amadoda.
Ngathi sengileminyaka engu-14, ngahle ngakhetha ukwenza lokugqoka njengesitabane. Ngakwenza lokhu okweminyaka engu-11 eyalandelayo futhi ngathandana lamadoda atshiyeneyo. Ngafundela ukulungisa inwele ngasengivula ibhizinesi yokulungisa inwele lokuzicomba. Kodwa ngangingathokozi, ngangihlupheka futhi ngizizwa ngingumuntu olahliweyo. Ngananzelela ukuthi impilo engangiyiphila yayingaqondanga. Ngaqalisa ukuzibuza ukuthi, ‘Kambe bakhona abantu abenza okuqondileyo yini?’
Ngakhumbula udadewethu owafunda iBhayibhili laboFakazi bakaJehova futhi wabhabhathizwa. Wayehlala engitshela ayekufunda kodwa ngangingelandaba lakho. Lanxa kunjalo nganginanzelela ukuthi yena lomkakhe babethokoza. Ngangibona ukuthi bayathandana, bayahloniphana njalo baphathana ngomusa. Ngokuhamba kwesikhathi ngaqalisa ukufunda iBhayibhili lomunye umama owayenguFakazi kaJehova. Ekuqaliseni, ngangiphongulandela nje ngingelalukuluku lokufunda kodwa ngacina ngitshintshile.
INDLELA IBHAYIBHILI ELANGITSHINTSHA NGAYO: OFakazi bakaJehova banginxusa emihlanganweni yabo futhi ngavuma. Kulokunye engakunanzelelayo ngabo. Abantu abanengi babengenza inhlekisa, kodwa oFakazi bakaJehova bangibingelela ngomusa futhi abazange bangenyanye. Lokhu kwangimangalisa sibili.
Ngaphinda ngafunda okunengi ngoFakazi bakaJehova ngemva kokungena umhlangano wabo omkhulu. Kwakulabantu abanengi sibili futhi bonke babelothando njengodadewethu. Ngabona ukuthi laba yibo abantu engangihlala ngifisa ukuhlala labo. Uthando ababelalo lwangimangalisa kakhulu, lendlela ababesebenzisa ngayo iBhayibhili ukuphendula umbuzo ngamunye. Ngananzelela ukuthi babelandela khona kanye okutshiwo liBhayibhili empilweni zabo. Ngabona ukuthi lami kwakumele ngitshintshe ukuze lami ngibe ngomunye wabo.
Eqinisweni kwakumele ngiguquke ngokupheleleyo ngoba ngangiphila angathi ngumuntu wesifazana. Indlela engangikhuluma ngayo, ngiziphatha ngayo, ngilungisa ngayo inwele kuhlanganise labangane engangilabo, konke kwakumele ngikutshintshe. Abangane bami babengichothoza besithi: “Ukwenzelani khonokho? Sekutheni usutshintsha? Tshiyana lokufunda iBhayibhili. Ulakho konke okudingayo.” Into eyayinzima kakhulu ukuthi ngiyitshintshe, kwakuyindlela engangiziphatha ngayo.
Loba kunjalo ngangikwazi ukuthi ngiyenelisa ukutshintsha ngoba amazwi aku-1 Khorinte 6:9-11 angithinta inhliziyo. Athi: ‘Kalikwazi yini ukuthi abantu abangalunganga abasoze balithole ilifa loMbuso kaNkulunkulu? Lingadukiswa. Abafebayo, labakhonza izithombe, labatshadileyo abalala labantu abangasibomkabo, lamadoda avuma ukuya emacansini lamanye amadoda, lamadoda ayizitabane, abasoze balithole ilifa loMbuso kaNkulunkulu. Kodwa abanye benu babenjalo. Lanxa kunjalo, selageziswa lahlanzeka.’ Kusukela kudala, uJehova ubebancedisa abantu bakhe ukuthi batshintshe indlela abaphila ngayo, lami futhi wangincedisa. Kwangithatha iminyaka eminengi ngilokhu ngitshukana lemikhuba yami emibi kodwa oFakazi bakaJehova babalomusa kimi futhi baba lesineke bengincedisa.
INDLELA ENGISIZAKALE NGAYO: Khathesi sengiphila njengabantu bonke nje. Sengitshadile futhi lomkami siyazama ngamandla wonke ukuncedisa indodana yethu ukuthi iphile ngezimiso zeBhayibhili. Impilo engangiyiphila kudala sengaze ngayikhohlwa lokuyikhohlwa. Ngiyakukholisa ukukhonza njalo ngingumdala ebandleni. Ngenelisile ukuncedisa labanye ukuthi bafunde iqiniso leBhayibhili. Umama wathokoza kakhulu ngokubona utshintsho engalwenzayo empilweni yami futhi lokhu kwamenza laye waba lesifiso sokufunda iBhayibhili. Wacina esebhabhathizwa. Umnawami oyinkazana laye wayengaziphathanga kodwa wacina esenguFakazi kaJehova.
Abanye abantu ababesazi ngempilo yami yakudala sebenanzelela ukuthi sengitshintshile sibili. Ngikwazi mhlophe ukuthi kuyini okwangenza ngatshintsha ukuphila kwami. Ngangisithi nxa ngidinga uncedo ngihambe endaweni engayisiyo besengithola amacebiso angaqondanga. Kodwa uJehova uNkulunkulu wanginceda sibili. Lanxa ngangizizwa ngiyisinothongwana, into engancedi ngalutho uJehova wanginanzelela wangiphatha ngothando njalo wangibekezelela. Khonalokho nje ukuthi uJehova uNkulunkulu olenhlakanipho lothando wanginanzelela wafisa ukuthi ngibe lempilo engcono kwangenza ngafuna sibili ukumkhonza.
“Ngangizizwa nginganeliseki, ngilesizungu futhi ngingelancedo.”—UKAZUHIRO KUNIMOCHI
UMNYAKA WOKUZALWA: 1951
INDAWO AZALELWA KUYO: EJAPAN
IMBALI: NGANGISENZA UMNCINTISWANO WAMABHAYISIKILI
KUDALA KWAMI: Ngakhulela edolobheni elincane elalisendaweni ethuleyo okuthiwa yiShizuoka Prefecture, eJapan. Sasingu-8 emulini yangakithi futhi indlu esasihlala kuyo yayincane. Ubaba wayelebhizinesi yokuthengisa amabhayisikili. Kusukela ngimncane, wayengihambisa emncintiswaneni wamabhayisikili futhi lokhu kwangenza ngawuthanda kakhulu. Ubaba waqalisa ukuba lesifiso sokuthi lami ngingene emncintiswaneni wamabhayisikili, yikho ngesikhathi ngisesesikolo waqalisa ukungiqeqetsha. Ngalesosikhathi nganqoba okweminyaka emithathu ilandelana emncintiswaneni wamabhayisikili. Ngathola indawo eyunivesithi kodwa mina ngakhetha ukuya esikolo sokufundela ukutshova amabhayisikili. Ngathi sengileminyaka engu-19 ngasengiyingcitshi emncintiswaneni lo.
Ngalesosikhathi kwakuyisifiso sami ukuthi ngibe ngumtshovi wamabhayisikili odumileyo eJapan. Ngangifuna ukwenza imali enengi ngakho ukuze imuli yami ikhombe ngophakathi. Ngesikhathi sokuqeqetshwa, ngangizimisele futhi ngifaka wonke amandla ami. Lanxa kwakusiba lobunzima kwakungekho engangingakwenza ngoba ngangizitshela ukuthi ngangivele ngizalelwe ukuba ngumtshovi wamabhayisikili. Ukusebenza nzima kwami kwanginceda sibili ngoba eminyakeni eyalandelayo ngaqhubeka nginqoba emincintiswaneni engangiyenza. Ngathola isicoco sokuba ngowesibili elizweni lonke emincintiswaneni etshiyeneyo okwezikhathi ezingu-6.
Ngasengisaziwa eJapan ngenxa yokuhlala nginqoba emincintiswaneni le, lalabo engangincintisana labo babengesaba sibili ngoba ngangilikhahlela ibhayisikili. Ngaqalisa ukuyenza imali futhi akulalutho olwalungehlula ukuluthenga ngemali engasengilayo. Ngathenga indlu eyayilemitshina yonke engangiyidinga ekuziqeqetsheni. Ngathenga imota eyayidula okulingana lokuthenga indlu. Ngaqalisa lokuthenga izakhiwo ukuze ngenelise ukuqhubeka ngibuthelela inotho.
Lanxa kunjalo ngangizizwa nginganeliseki, ngilesizungu futhi ngingelancedo. Ngalesosikhathi ngasengithethe sengilamadodana amathathu, kodwa izikhathi ezinengi ngangisehluleka ukuyibekezelela imuli yami. Ngangicatshulwa yizinto ezincane nje, basebesenza okokuhlala bengikhangela ebusweni ukuze babone ukuthi ngizondile kumbe ngithabile mhlalokho.
Ngokuhamba kwesikhathi, umkami waqalisa ukufunda iBhayibhili laboFakazi bakaJehova futhi watshintsha. Ngelinye ilanga wacela ukuyangena imihlangano yebandla yaboFakazi bakaJehova, ngasengibona kungcono ukuthi sihambe siyimuli. Engikukhumbulayo yikuthi ngelinye ilanga ntambama omunye umdala wabuya endlini yami ukuzofunda lami iBhayibhili. Engakufundayo kwangithinta kakhulu.
INDLELA IBHAYIBHILI ELANGITSHINTSHA NGAYO: Angisoze ngiyikhohlwe indlela umbhalo ka-Efesu 5:5 owangithinta ngayo. Ulamazwi athi: “Umuntu ofebayo kumbe ongcolileyo loba oyisihwaba, okutsho ukuthi okhonza izithombe, kalalo ilifa eMbusweni kaKhristu loNkulunkulu.” Ngananzelela ukuthi umncintiswano lo wamabhayisikili wawuhambelana lokubheja lobuhwaba. Lokhu kwawuhlupha kakhulu umzwangedwa wami. Ngakunanzelela ukuthi ukuze ngithokozise uJehova uNkulunkulu, kwakuzamele ngitshiyane lomncintiswano lo. Kodwa lesi kwakungayisiso sinqumo esilula.
Ngalowomnyaka kwakungihambele kuhle sibili futhi ngangilokhu ngisizwa ngisafuna ukuqhubeka ngemincintiswano yokutshova amabhayisikili. Kodwa ngananzelela ukuthi ukufunda iBhayibhili kwakungenza ngibe lokuthula futhi ngihlaliseke. Lokhu kwakutshiyene kakhulu lendlela engangihlala ngizizwa ngayo ngesikhathi ngilesifiso sokunqoba emncintiswaneni wamabhayisikili. Ngathi sengiqalise ukufunda iBhayibhili, ngahamba kathathu emncintiswaneni wamabhayisikili, lanxa kunjalo inhliziyo yami yayilokhu ikhonale. Ukungabi semincintiswaneni le kwenza ukuthi ngingasatholi imali enengi eyokondla imuli yami. Ngacina ngingasakwazi ukuthi ngenzeni phakathi kokuthi ngiqhubeke ngomncintiswano wamabhayisikili kumbe ngikhonze uNkulunkulu njalo lezihlobo zami zaqalisa ukungithwalisa nzima ngenxa yokufunda iBhayibhili. Ubaba yena angikhulumi, wadana kakhulu. Ngangihlala ngikhathazekile ngaze ngaba lomkhuhlane wezilonda emathunjini (ama-ulcer).
Okwangincedayo ngesikhathi lesi esinzima yikuthi angizange ngibuyele emuva, ngaqhubeka ngifunda iBhayibhili futhi ngingena imihlangano yebandla laboFakazi bakaJehova. Kancane kancane, ukholo lwami lwaqhubeka luqina. Ngamcela uJehova ukuthi ayilalele imithandazo yami futhi angincedise ngibone indlela ayiphendula ngayo. Ngazizwa ngethulwe umthwalo emahlombe ngesikhathi umkami engiqinisekisa ukuthi injabulo yakhe yayingasoze ilethwe yikuthi sihlala endlini enkulu. Kancane kancane, ngathuthuka ekukhonzeni.
INDLELA ENGISIZAKALE NGAYO: Ngazwisisa ukuthi ayeliqiniso sibili amazwi kaJesu akuMathewu 6:33 athi: “Ngakho qhubekani lifuna kuqala uMbuso kanye lokulunga kwakhe, kuzakuthi-ke zonke lezi ezinye izinto lazo liziphiwe.” Asikaze siswele lokukodwa esikudingayo empilweni njengoba uJesu watsho. Khathesi ngithola imali encane kakhulu nxa ngiqathanisa lengangiyithola ngisenza umncintiswano wamabhayisikili. Kodwa okweminyaka engu-20 mina lemuli yami asikaze siswele lutho.
Ngiyathokoza futhi ngiyasuthiseka nxa ngisenza imisebenzi ephathelane lokukhonza ngindawonye labafowethu labodadewethu, ukwedlula ngesikhathi ngisemncintiswaneni. Imuli yami isithokoza kakhulu. Amadodana ami amathathu labomkawo bakhonza uJehova bethembekile.