مراجعه به متن

شگفتی‌های طبیعت

پوست نهنگ خلبان که خودبه‌خود تمیز می‌شود

 جانوران دریایی از جمله کشتی‌چسب‌ها که با چسبیدن به بدنهٔ کشتی روی آن رشد می‌کنند،‏ مشکلی بزرگ در صنعت کشتی‌رانی هستند.‏ این جانوران اصطکاک کشتی با آب را افزایش داده،‏ از سرعت آن می‌کاهند.‏ در نتیجهٔ این مشکل،‏ مصرف سوخت کشتی بسیار بالا می‌رود و کشتی‌ها به منظور پاکسازی بدنه باید هر چند سال یک بار از سرویس خارج شوند.‏ دانشمندان با الهام از طبیعت،‏ راه‌حلی برای این مشکل یافته‌اند.‏

 نکته‌ای درخور تأمّل:‏ تحقیقات روی پوست نهنگ خلبان باله‌بلند (‏به اسم لاتین Globicephala melas) نشان داده است که پوست این جانور خودبه‌خود تمیز می‌شود.‏ راز این عملکرد جالب چیست؟‏ پوست این نهنگ با برجستگی‌هایی بسیار کوچک پوشیده شده است،‏ آنقدر کوچک که تخم کشتی‌چسب نمی‌تواند به آن بچسبد.‏ همچنین موادی ژل‌گونه بین این برجستگی‌ها وجود دارد که مانع رشد جلبک‌های دریایی می‌شود و به باکتری‌ها حمله می‌کند.‏ این نهنگ در هنگام پوست‌اندازی،‏ مجدّداً ژل تولید می‌کند.‏

 دانشمندان می‌خواهند از سیستم پوست نهنگ خلبان،‏ در ساختار بدنهٔ کشتی بهره‌برداری کنند.‏ در گذشته برای رنگ بدنهٔ کشتی از رنگ‌های ضدّ خزه و کشتی‌چسب استفاده می‌شد.‏ اما استفاده از رایج‌ترین نوع این رنگ‌ها به دلیل ایجاد مسمومیت برای موجودات دریایی اخیراً ممنوع شده است.‏ پس دانشمندان اکنون این سیستم را اختراع کرده‌اند که بدنهٔ کشتی را با توری فلزی که نوعی مادهٔ شیمیایی از سوراخ‌های آن ترشح می‌شود،‏ می‌پوشانند.‏ این مادهٔ شیمیایی به محیط زیست صدمه نمی‌زند و هنگام تماس با آب دریا غلیظ شده،‏ به نوعی ژل تبدیل می‌شود که تمام سطح بدنهٔ کشتی را می‌پوشاند.‏ این پوشش یا پوست که قطر آن تقریباً ۷ دهم میلی‌متر است،‏ به مرور زمان پاک می‌شود و هر جانور کوچکی را که به بدنهٔ کشتی چسبیده باشد،‏ با خود می‌برد.‏ این تور فلزی برای پوشاندن بدنهٔ کشتی،‏ مجدّداً ژل ترشح می‌کند.‏

کشتی‌چسب‌ها از سرعت کشتی می‌کاهند و به‌سختی از بدنهٔ کشتی کَنده می‌شوند

 دانشمندان طی آزمایش‌هایی ثابت کرده‌اند که این سیستم می‌تواند تعداد جانورانی را که به بدنهٔ کشتی می‌چسبند،‏ به میزان ۹۹ درصد کاهش دهد.‏ این اکتشاف منافع فراوانی برای شرکت‌های کشتی‌رانی به همراه دارد،‏ زیرا هزینهٔ آوردن یک کشتی بزرگ به جایی خشک برای تمیز کردن بدنهٔ آن،‏ بسیار زیاد است.‏

 نظر شما چیست؟‏ آیا پوست نهنگ خلبان که خودبه‌خود تمیز می‌شود،‏ در اثر تکامل به وجود آمده یا یک طراح پشت آن بوده است؟‏