Tũtibatiĩ kwĩrutanĩria o gũkinyĩra ũgima wa kĩĩroho tu, ĩndĩ nĩ nginya kũũtũũria. Kwoguo nĩ wega kwĩmenyerera tũtikeĩtĩkie mũno. (1 Kor. 10:12) Twagĩrĩirũo ‘gũikara tũkĩĩgeragia’ nĩguo tũtigĩrĩre atĩ no tũrathiĩ na mbere gũkũra kĩĩroho. Marũa-inĩ marĩa mũtũmwo Paulo aandĩkĩire Akolosai, nĩ aagwetire rĩngĩ bata wa gũtũũria ũgima wa kĩĩroho. O na gũtuĩka nĩ maatuĩkĩte Akristiano agimaru kĩĩroho, Paulo nĩ aameerire memenyerere matikahĩngĩcwo nĩ mwĩcirĩrie wa thĩ. (Kol. 2:​6-10) Na Epafara, ũrĩa hihi woĩ andũ othe wega kĩũngano-inĩ kĩu, hingo ciothe nĩ aamahoyagĩra nĩguo ‘marigĩrĩrio-inĩ magaakorũo mehandĩte biũ,’ kana magimarĩte kĩĩroho. (Kol. 4:12) Tũreruta atĩa? Paulo na Epafara nĩ maataũkagĩrũo atĩ gũtũũria ũgima wa kĩĩroho nĩ kũbataraga kĩyo kĩa mũndũ we mwene o hamwe na ũteithio wa Jehova. Meendaga Akristiano acio a Kolosai matũũrie ũgima wao wa kĩĩroho nĩguo matũũre marĩ Akristiano agimaru kĩĩroho, o na magĩcemanagia na moritũ. w24.04 6 ¶16-17

Gwĩtigĩra Jehova nĩ kũmwenda mũno ũũ atĩ nĩ tũrĩĩthemaga gwĩka ũndũ o wothe ũngĩmũrakaria. Tũrĩkoragwo twĩhaarĩirie gũkũũrana ũndũ ũrĩa mwega na ũrĩa mũũru, na gũkũũrana ũhoro wa ma na wa maheeni, nĩguo twĩtĩkĩrĩke harĩ Jehova. (Thim. 2:​3-6; Ahib. 5:14) Tũngĩĩtigĩra andũ gũkĩra ũrĩa twĩtigĩrĩte Ngai, no twĩkore tũhĩtithĩtio tũkeherera ũhoro ũrĩa wa ma. Ta wĩcirie ũhoro wĩgiĩ atongoria 12 arĩa maathiĩte gũthigana bũrũri ũrĩa Jehova eerĩire Aisiraeli atĩ nĩ akaamahe. Athigani ikũmi harĩ acio nĩ meetigĩrire Akanaani mũno gũkĩra ũrĩa meendete Jehova. Meerire Aisiraeli arĩa angĩ ũũ: “Tũtingĩhota kwambata tũgokĩrĩre andũ acio, tondũ marĩ na hinya gũtũkĩra.” (Ndar. 13:​27-31) Nĩ ma Akanaani maarĩ na hinya makĩria kũringana na muonere wa andũ. No kuuga atĩ Aisiraeli matingĩahotire gũtooria thũ ciao, kuonanirie atĩ matieciragia ũhoro wĩgiĩ Jehova. w24.07 9 ¶5-6

No tũkorũo na ma atĩ matuĩro mothe ma Jehova nĩ ma kĩhooto. Iburahimu nĩ aataũkĩirũo wega atĩ Jehova nĩ “Mũtuanĩri Ciira wa thĩ yothe” ũrĩ ũũgĩ mũingĩ, na atuanagĩra na njĩra nginyanĩru arĩ na tha. Nĩ amenyeretie Mũrũ wake na akamwĩhokera wĩra ũcio wa gũtuanĩra. (Joh. 5:22) Jehova na Jesu no mahote gũthoma ngoro ya mũndũ o wothe. (Mat. 9:4) Kwoguo magaatuĩra o mũndũ na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire. Rekei tũtue itua rĩa kwĩhoka Jehova na matua make mothe. Nĩwe wĩ na ũhoti wa gũtuanĩra, no ithuĩ tũtirĩ naguo. (Isa. 55:​8, 9) Na nĩkĩo tũtigagĩra Jehova na Jesu wĩra wothe wa gũtuanĩra. Na nĩ tũĩ atĩ Mũthamaki witũ Jesu, nĩ egerekanagia biũ na Ithe harĩ kuonania kĩhooto na tha.—Isa. 11:​3, 4. w24.05 7 ¶18-19

No twĩrute bata wa kwaragia ũhoro wa ma ngoro-inĩ citũ, kuumana na ũrĩa gwekĩkire rĩrĩa Filipu aatwarire mũrata wake Nathanieli kũrĩ Jesu. Jesu aaugire ũũ igũrũ rĩgiĩ Nathanieli o na gũtuĩka ndaacemanĩtie nake mbere ĩyo: “Ta rorai Mũisiraeli kũna ũtarĩ ũhinga.” (Joh. 1:47) Jesu nĩ oonire wĩhokeku wa Nathanieli ũrĩ wa mwanya. O na gũtuĩka Nathanieli aarĩ mũndũ ũtarĩ mũkinyanĩru o ta ithuĩ, ndaarĩ na ũhinga. Aarĩ mwĩhokeku maũndũ-inĩ mothe. Jesu nĩ aakenirio nĩ ũndũ ũcio na akĩgathĩrĩria Nathanieli nĩ ũndũ wa wĩhokeku wake. Motaaro maingĩ marĩa magwetetwo thĩinĩ wa Thaburi ya 15 nĩ makonainie na ũrĩa tũbatiĩ kũrũmbũyania na andũ arĩa angĩ nĩguo tũkenie Jehova. Thaburi 15:3 yonanagia atĩ mũndũ ũrĩa ũnyitĩtwo ũgeni hema-inĩ ya Jehova, “ndacambanagia na rũrĩmĩ rwake, ndekaga mũndũ ũrĩa ũngĩ ũndũ mũũru, na ndacambagia arata ake.” Tũngĩhũthĩra rũrĩmĩ rwitũ ũũru na njĩra ta icio, no tũtuurithie andũ arĩa angĩ.—Jak. 1:26. w24.06 10 ¶7; 11 ¶9-10

Ũngĩĩhaaragĩria wega nĩ ũndũ wa ũtungata, no ũkorũo na ũmĩrĩru wa kwaria na andũ. Jesu nĩ aateithirie arutwo ake kwĩhaarĩria atanamatũma makahunjie. (Luk. 10:​1-11) Na tondũ arutwo acio nĩ maahũthĩrire maũndũ marĩa Jesu aamarutire, nĩ maakeneire mũno maumĩrĩro marĩa maagĩire namo. Tũngĩĩhaarĩria atĩa nĩ ũndũ wa ũtungata? Nĩ tũbatiĩ gwĩciria kabere ũrĩa tũngĩheana ndũmĩrĩri ya Ũthamaki na njĩra ĩrataũkĩka wega tũkĩhũthĩra ciugo citũ. Ningĩ nĩ ũndũ wa bata gwĩciria kabere macokio maigana ũna marĩa andũ a gĩcigo gitũ mangĩheana, na twĩcirie ũrĩa tũngiuga mangĩcokia ũguo. Na twakinya harĩ mwene nyũmba, no tũgerie kwaria na njĩra ya ũrata tũhooreire, na tũcanjamũkĩte. w24.04 15-16 ¶6-7

Gĩtũmi kĩrĩa kĩa bata makĩria gĩtũmaga tũhunjie ũhoro ũrĩa mwega nĩ atĩ nĩ twendete Jehova Ngai na rĩĩtwa rĩake itheru. Tuonaga kũhunjia kũrĩ njĩra ya kũgooca Ngai witũ twendete. Nĩ twĩtĩkĩtie biũ atĩ Jehova Ngai witũ nĩ agĩrĩire kwamũkĩra riri, gĩtĩo, na hinya kuuma kũrĩ ndungata ciake. Tũmũheaga riri na gĩtĩo rĩrĩa twateithia andũ arĩa angĩ kũmenya atĩ “nĩwe wombire indo ciothe” na atĩ nĩwe ũtũheete muoyo. Tũmũheaga hinya witũ rĩrĩa twahũthĩra mahinda maitũ, hinya witũ, na indo citũ kũhunjia na kĩyo kũringana na ũhoti witũ. (Mat. 6:33; Luk. 13:24; Kol. 3:23) Kwoguo twendete kwaria ũhoro wĩgiĩ Jehova tondũ nĩ tũmwendete. Ningĩ nĩ twendete kwĩra andũ ũhoro wĩgiĩ rĩĩtwa rĩake na ũrĩa riugĩte. w24.05 17 ¶11

Jehova nĩ atũheaga thayũ na agatũteithia kũiganĩra, na ihinda rĩũkĩte nĩ agaatũhe muoyo wa tene na tene. Tũrĩ na ma biũ atĩ Jehova nĩ akoragwo na wendi wa gũtũrathima na nĩ arĩ ũhoti wa gwĩka ũguo. Gũkorũo na ũũma ũcio nĩ gũtũtindĩkaga gũthiĩ na mbere kũmũthathaiya na kĩyo, o ta ũrĩa ndungata ciake cia tene ciekaga. Ũguo nĩguo Timotheo eekaga. (Ahib. 6:​10-12) Timotheo aarĩ na wĩtĩkio mũrũmu harĩ Ngai ũrĩa ũtũũraga muoyo. (1 Tim. 4:10) Nĩkĩo eerutanagĩria ũtungata-inĩ wake. Eekaga ũguo atĩa? Mũtũmwo Paulo nĩ aamwĩkagĩra ngoro kwagagĩria ũhoti wake wa kũrutana na wa kwaria mbere ya andũ. Ningĩ Paulo nĩ aamwĩrire atuĩke kĩonereria kĩega harĩ Akristiano arĩa angĩ, ethĩ na akũrũ. Makĩria ma ũguo Timotheo nĩ eehokeirũo mawĩra mamwe maritũ, ta megiĩ kũheana ũtaaro mũrũmu na njĩra ya wendo kũrĩ arĩa maaũbataraga. (1 Tim. 4:​11-16; 2 Tim. 4:​1-5) Timotheo aarĩ na ma atĩ Jehova nĩ ekũmũrathima.—Rom. 2:​6, 7. w24.06 22-23 ¶10-11

Kaingĩ Jehova aahũthagĩra anabii kũhe andũ ake mũkaana na kũmarũnga. Kwa ngerekano, Ngai aaugire ũũ kũgerera Jeremia: “Coka, wee Isiraeli mũregenyũki . . . Ndigaakũrora na marakara, nĩ gũkorũo ndĩ mwĩhokeku . . . Ndigũtũũra ndakarĩte tene na tene. Wee ĩtĩkĩra o mahĩtia maku, nĩ gũkorũo nĩ ũremeire Jehova.” (Jer. 3:​12, 13) Ningĩ aaugire ũũ kũgerera Joeli: “Njokererai na ngoro cianyu ciothe.” (Joel. 2:​12, 13) Na akĩra Isaia ameere ũũ: “Mwĩtheriei; eheriai ciĩko cianyu njũru ndige gũciona; tigai gwĩka maũndũ moru.” (Isa. 1:​16-19) Na Jehova aaugire ũũ kũgerera Ezekieli: “Kaĩ ngenagio o na hanini nĩ gĩkuũ kĩa mũndũ mwaganu? . . . Githĩ ti kwenda ingĩenda agarũrũke atigane na mĩthiĩre yake nĩguo atũũre muoyo? Niĩ ndikenagio o na hanini nĩ gĩkuũ kĩa mũndũ o na ũrĩkũ, . . . nĩ ũndũ ũcio, garũrũkai nĩgetha mũtũũre muoyo.” (Ezek. 18:​23, 32) Jehova nĩ akenaga rĩrĩa ona andũ makĩĩrira tondũ endaga mathiĩ na mbere gũtũũra nginya tene na tene. w24.08 9 ¶5-6

Jehova nĩ aheaga ndungata ciake ciothe irio cia kĩĩroho, ũtongoria, na ũgitĩri ũrĩa irabatara. Ũndũ ũmwe wonanagia atĩ Jehova ndarĩ mũthutũkanio nĩ atĩ nĩ atigĩrĩire andũ othe thĩinĩ wa thĩ no mahote gũthoma Bibilia. Kĩambĩrĩria-inĩ Maandĩko Marĩa Matheru maandĩkĩtwo na thiomi ithatũ tu, nĩcio Kĩhibirania, Kĩaramu, na Kĩngiriki. Hihi andũ arĩa mangĩhota gũthoma thiomi icio nĩ makoragwo na ũrata wa hakuhĩ na Jehova gũkĩra arĩa matangĩhota gũcithoma? Aca. (Mat. 11:25) Jehova agĩtũthuura tũtuĩke arata ake, ndaroraga gĩthomo kĩrĩa twĩ nakĩo, o na kana tũrĩ na ũhoti wa gũthoma thiomi itiganĩte. Atigagĩrĩra atĩ andũ othe thĩinĩ wa thĩ no mahote kũgunĩka kuumana na ũũgĩ wake gũtekũmakania kana marĩ na gĩthomo kĩa igũrũ kana matirĩ. Kiugo gĩake Bibilia nĩ gĩtaũrĩtwo na thiomi nyingĩ, na kwoguo andũ thĩinĩ wa thĩ yothe no magunĩke kuumana na morutani makĩo na merute ũrĩa mangĩtuĩka arata ake.—2 Tim. 3:​16, 17. w24.06 6-7 ¶13-15

Mũtabarĩre wa maũndũ wa Kĩyahudi warĩ hakuhĩ kũniinwo o ta ũrĩa Jesu aarathĩte. Kwoguo Akristiano nĩ maabataraga kũhũthĩra ihinda rĩrĩa rĩatigarĩte kwĩhaarĩrĩria na njĩra ya gũkũria ngumo ta wĩtĩkio na ũkirĩrĩria. (Ahib. 10:25; 12:​1, 2) Ica ikuhĩ nĩ tũgũcemania na thĩna mũnene ũkĩrĩte ũrĩa Akristiano Ahibirania maacemanirie naguo. (Mat. 24:21; Kũg. 16:​14, 16) Ta wĩcirie motaaro mamwe Jehova aaheire Akristiano acio, marĩa o na ithuĩ mangĩtũteithia. Mũtũmwo Paulo nĩ eekĩrire Akristiano acio ngoro marikĩre makĩria Kiugo-inĩ kĩa Ngai. (Ahib. 5:14–6:1) Paulo nĩ aahũthĩrire Maandĩko ma Kĩhibirania kũmonia atĩ ũthathaiya wa Gĩkristiano nĩ mwega makĩria gũkĩra wa ndini ya Kĩyahudi. Paulo nĩ aamenyaga atĩ kũgĩa na ũmenyo mũrikĩru na gũtaũkĩrũo wega nĩ ũhoro ũrĩa wa ma, nĩ kũngĩateithirie Akristiano acio gũkũũrana na kũregana na morutani ma maheeni nĩguo matikahĩngĩcwo mehere ũhoro-inĩ wa ma. w24.09 8-9 ¶2-3; 10 ¶6

Arutwo a Jesu nĩ maabataraga kũũmĩrĩrio. Nĩkĩ? Tondũ amwe ao nĩ maatigĩte mĩciĩ yao, famĩlĩ ciao, na mawĩra mao nĩguo marũmĩrĩre Jesu mahinda mothe. (Mat. 19:27) Angĩ nao nĩ meekagwo maũndũ matarĩ ma kĩhooto nĩ ũndũ wa gũtuĩka arũmĩrĩri a Jesu. (Joh. 9:22) Meeimĩte maũndũ macio tondũ maarĩ na ma atĩ Jesu nĩwe warĩ Mesia ũrĩa weranĩirũo. (Mat. 16:16) No rĩrĩa Jesu ooragirũo, mwĩhoko wao nĩ wathirire na magĩkua ngoro. Hatarĩ nganja, Jesu nĩ aamenyaga atĩ arutwo ake maarĩ na kĩeha nĩ ũndũ wa gũkuĩrũo nĩ mũndũ mendete, no ti tondũ atĩ matiarĩ na wĩtĩkio. Kwoguo mũthenya ũrĩa aariũkirio, nĩ aambĩrĩirie kũũmĩrĩria arata acio ake. Kwa ngerekano, nĩ aaumĩrĩire Mariamu Mũmagidali rĩrĩa aarĩragĩra mbĩrĩra-inĩ yake. (Joh. 20:​11, 16) Ningĩ nĩ aaumĩrĩire arutwo ake erĩ arĩa meerekeire gĩcagi kĩa Emau. O na nĩ aaumĩrĩire mũtũmwo Petero. w24.10 13 ¶5-6

Mũciari, teithia mwana waku nĩguo ahote gũtaaragĩria arĩa angĩ kĩrĩa gĩtũmaga etĩkie atĩ nĩ kũrĩ Mũũmbi. No mwarĩrĩrie na mwana waku icunjĩ iria irĩ rungu rwa kĩrũmanĩrĩrio kĩa, “Indo Kwĩyumĩria kana Kũũmbwo” thĩinĩ wa jw.org/ki. Thutha ũcio mwana waku no athuure ũhoro ũrĩa arona ta ũngĩteithia arĩa angĩ na njĩra hũthũ gũtaũkĩrũo atĩ nĩ kũrĩ Mũũmbi, mũcoke mwĩmenyerie nake ũrĩa angĩũtaarĩria. Mwĩkĩre ngoro ataarĩrie maũndũ na njĩra hũthũ ĩrataũkĩka na ihenya rĩrĩa mararia na arĩa mehaarĩirie kũmũthikĩrĩria. Kwa ngerekano, mũrutwo angiuga: “Niĩ ndingĩtĩkia nĩ kũrĩ Ngai tondũ ndirĩ ndamuona,” no amwĩre: “Ta hũũra mbica ũthiĩte mũtitũ ũrĩ kũraihu na taũni, na ũgĩceeranga kuo wone irima rĩa maĩ rĩkorogeirũo wega. Hihi no wĩĩre atĩ nĩrĩo rĩethondekire? O ta ũrĩa tũtangiuga atĩ irima rĩu nĩ kwĩyumĩria rĩeyumĩririe, noguo kũrĩ harĩ indo iria irĩ igũrũ na thĩ.” w24.12 18 ¶16

Ithuothe nĩ tũbataraga ũtaaro nĩguo tũhote gũtua matua mega ũtũũro-inĩ. No twamũkĩre ũtaaro ta ũcio kuuma kũrĩ athuri a kĩũngano na Akristiano angĩ agimaru kĩĩroho. O na angĩkorũo me na mĩaka mĩingĩ gũtũkĩra, tũtibatiĩ gũteanĩria ũtaaro wao tũgĩciria atĩ nĩ mũhĩtũke nĩ mahinda. Jehova nĩ endaga twĩrute kuumana na andũ arĩa akũrũ. Ũũma nĩ atĩ makoretwo kuo ihinda iraihu gũtũkĩra, na kwoguo nĩ merutĩte maũndũ maingĩ na makagĩa na ũtaũku na ũũgĩ mũingĩ. Mahinda-inĩ ma Bibilia, Jehova nĩ aahũthĩrire arũme ehokeku maaikangĩtie mĩaka gwĩkĩra andũ ake ngoro na kũmataara. Kwa ngerekano, ta wĩcirie ũhoro wa Musa, Daudi, na mũtũmwo Johana. Maatũũraga mahinda ngũrani, na o na ũtũũro wao ndwahaanaine. Marĩ hakuhĩ gũkua, nĩ maaheire andũ a matukũ mao ũtaaro. O ũmwe wao nĩ aatĩtĩrithirie bata wa gwathĩkĩra Ngai. Ithuothe gũtekũmakania kana tũrĩ ethĩ kana akũrũ, no tũgunĩke tũngĩthuthuria ũtaaro wao.—Rom. 15:4; 2 Tim. 3:16. w24.11 8 ¶1-2

Matukũ-inĩ ma Nuhu, Ngai nĩ aagirĩtie andũ kũrĩa thakame. (Kĩam. 9:​3, 4) O na Watho-inĩ wa Musa, Jehova nĩ aathire Aisiraeli matikanarĩe thakame. Mũndũ o wothe ũngĩarĩire thakame aabatiĩ “kũũragwo.” (Alaw. 7:​27, kohoro ka magũrũ-inĩ.) Jesu nĩ aarutire Ayahudi gwathĩkagĩra maũndũ mothe ma Watho ũcio. (Mat. 5:​17-19) Kwoguo gũtingĩkorũo Jesu eeraga Ayahudi acio marĩe nyama cia mwĩrĩ wake kana manyue thakame yake. Jesu aaragia na njĩra ya mũhaano, o ta ũrĩa eekĩte hau kabere rĩrĩa eerire mũtumia Mũsamaria ũũ: “Maĩ marĩa ngũmũhe megũtuĩka . . . maĩ ma kũmũhe muoyo wa tene na tene.” (Joh. 4:​7, 14) Jesu ndeendaga kuuga atĩ mũtumia ũcio Mũsamaria nĩ angĩagĩire muoyo wa tene na tene nĩ ũndũ tu wa kũnyua maĩ ma gĩthima. O ũndũ ũmwe na ũcio, Jesu ndeendaga kuuga atĩ kĩrĩndĩ kĩu aaragĩria thĩinĩ wa Kaperinaumu nĩ kĩngĩatũũrire tene na tene kĩngĩarĩire nyama cia mwĩrĩ wake na kĩnyue thakame yake. w24.12 9 ¶4-6

Mũthuri Mũkristiano nĩ abatiĩ gwĩthema muonere mũhĩtanu wa andũ a thĩ wĩgiĩ atumia. Nĩkĩ? Gĩtũmi kĩmwe nĩ atĩ maũndũ marĩa mũndũ athugundaga meciria-inĩ, kaingĩ nĩ akinyagĩrĩra kũmeka. Mũtũmwo Paulo eerire Akristiano aitĩrĩrie maguta thĩinĩ wa Roma “[matige] kwĩgerekanagia na mũtabarĩre ũyũ wa maũndũ.” (Rom. 12:​1, 2) Paulo akĩandĩkĩra Akristiano acio, kĩũngano kĩu nĩ gĩaikarĩte mĩaka ĩigana ũna kuuma kĩambĩrĩrio. No ciugo icio aamandĩkĩire nĩ cionanagia atĩ andũ amwe kĩũngano-inĩ kĩu matiatiganĩte biũ na ũndũire na mwĩcirĩrie wa andũ a thĩ. Nĩkĩo aameerire magarũrĩre mwĩcirĩrie o hamwe na mĩthiĩre yao. O na ũmũthĩ ũyũ athuri Akristiano nĩ mabatiĩ kũrũmĩrĩra ũtaaro ũcio. Gĩtũmi nĩ tondũ amwe nĩ mahutĩtio nĩ mwĩcirĩrie wa thĩ nginya magakinyĩrĩra gwĩkaga atumia ao maũndũ moru. w25.01 9 ¶4

Athuri a kĩũngano nĩ makoragwo na mawĩra maingĩ ma kũruta. Nĩ marutaga wĩra wa kũhunjia. (2 Tim. 4:5) Nĩ maigaga kĩonereria kĩega wĩra-inĩ wa kũhunjia, makabanga wĩra wa kũhunjia gĩcigo-inĩ gitũ, na magatũmenyeria kũhunjia na kũrutana na njĩra njega. Ningĩ nĩ matuanagĩra na njĩra ya kĩhooto na tha. Rĩrĩa Mũkristiano eka mehia maritũ, athuri a kĩũngano nĩ merutanagĩria kũmũteithia gũcokia ũrata mwega na Jehova. Ningĩ o ihinda-inĩ rĩu, nĩ matigagĩrĩra atĩ kĩũngano nĩ gĩaikara kĩrĩ gĩtheru. (1 Kor. 5:​12, 13; Gal. 6:1) Wĩra ũrĩa mũnene athuri a kĩũngano marutaga nĩ kũrĩithia rũũru rwa Ngai. (1 Pet. 5:​1-3) Nĩ marutaga mĩario mĩhaarĩrie wega ĩĩhocetie Maandĩko-inĩ, makerutanĩria kũmenya wega mũndũ wothe kĩũngano-inĩ, na makabanga maceera ma ũrĩithi. Ningĩ athuri amwe nĩ mateithagĩrĩria wĩra-inĩ wa gwaka na kũmenyerera Nyũmba cia Ũthamaki, kũbanga igomano, na magatungata Kamĩtĩ-inĩ cia Ũiguano na Thibitarĩ na Ikundi-inĩ cia Gũceerera Arwaru, o hamwe na mawĩra mangĩ. Hatarĩ nganja athuri a kĩũngano nĩ marutaga wĩra na kĩyo nĩ ũndũ witũ! w24.10 20 ¶9

Kiugo “gũkũũrũo” thĩinĩ wa Bibilia kiugĩte kũrekererio kana kwehererio mehia tondũ wa thogora wa ũkũũri ũrĩa warĩhirũo. Mũtũmwo Petero aataarĩirie ũndũ ũcio ũũ: “Nĩ mũĩ atĩ ti kũgerera indo iria ithũkaga, ta betha kana thahabu mwohorirũo [ũkk., “mwakũũrirũo”] kuuma mũtũũrĩre-inĩ wanyu wa tũhũ ũrĩa mwatigĩirũo nĩ maithe manyu ma tene. No nĩ kũgerera thakame ya goro, o ta ya gatũrũme gatarĩ na kaũgũ kana kameni, ĩrĩa ya Kristo.” (1 Pet. 1:​18, 19; kohoro ka magũrũ-inĩ.) Nĩ ũndũ wa igongona rĩa ũkũũri, no tũkũũrũo kuuma ũkombo-inĩ wa mehia na gĩkuũ. (Rom. 5:21) Hatarĩ nganja, nĩ tũbatiĩ gũkorũo na ngatho nyingĩ harĩ Jehova na Jesu nĩ ũndũ wa gũtũkũũra kũgerera thakame ya goro ya Jesu. w25.02 5 ¶15-16

Tũngĩregana atĩa na magerio? Rekei tuone maũndũ marĩa tũngĩĩruta kuumana na mwanake ũrĩa ũgwetetwo thĩinĩ wa Thimo mũrango wa 7, ũrĩa weingĩririe ngomanio-inĩ itagĩrĩire na mũtumia warĩ mwaganu. Mũhari wa 22 uugaga atĩ mwanake ũcio aarũmĩrĩire mũtumia ũcio “o hĩndĩ ĩyo.” Kwoguo ũndũ ũcio nĩ ũngĩonekire ta wekĩka atekũmenya. No mĩhari ĩrĩa ĩrĩ hau rũgongo yonanagia atĩ nĩ harĩ matua matarĩ ma ũũgĩ mwanake ũcio aambĩte gũtua, marĩa maatũmire akinyĩrĩre kũgwa mehia-inĩ. Nĩ maũndũ marĩkũ aambĩte gwĩka atanakinyĩrĩra kwĩhia? Ũndũ wa mbere eekire nĩ kũgerera “barabara-inĩ hakuhĩ na kona ya kwa mũtumia ũcio” mwaganu mathaa ma hwaĩ-inĩ. Agĩcoka agĩthiĩ erekeire nyũmba-inĩ ya mũtumia ũcio. (Thim. 7:​8, 9) Na rĩrĩa oonire mũtumia ũcio, ndamwĩthemire. Handũ ha ũguo, aarekire mũtumia ũcio amũmumunye, na akĩmũthikĩrĩria akĩmũhe ũhoro wĩgiĩ magongona ma ũiguano marĩa aarutĩte, hihi nĩguo mwanake ũcio ecirie atĩ mũtumia ũcio ndaarĩ mũndũ mũũru. (Thim. 7:​13, 14, 21) Korũo mwanake ũcio nĩ eethemete gwĩka maũndũ macio maamwerekeirie mehia-inĩ, nĩ angĩahotire gwĩthema magerio macio maatũmire agwe mehia-inĩ. w24.07 16 ¶8-9; 19 ¶19

Jehova ndarekagĩrĩria mehia maritũ mathiĩ na mbere gwĩkwo gatagatĩ-inĩ ka andũ ake. Andũ amwe no mecirie atĩ tondũ Jehova nĩ arĩ tha, no etĩkĩrie mũndũ ũtarerira athiĩ na mbere gũikara kĩũngano-inĩ, no ũguo tiguo Jehova onanagia tha. O na gũtuĩka Jehova nĩ mũigua tha, ũguo ti kuuga atĩ etĩkagĩria mĩtugo o yothe kana akaregeria ithimi ciake. (Jud. 4) Gwĩka ũguo ti kuonania tha, tondũ ũndũ ũcio ũngĩkorũo ũkĩingĩria kĩũngano ũgwati-inĩ. (Thim. 13:20; 1 Kor. 15:33) O na kũrĩ ũguo, nĩ tũreruta atĩ Jehova ndendaga mũndũ o na ũmwe akaaniinwo. Endaga kũngĩhoteka andũ a mĩthemba yothe makaahonoka. Nĩ onanagia tha harĩ andũ arĩa magarũrĩire mĩthiĩre yao na makerutanĩria gũthondeka ũrata wao hamwe nake. (Ezek. 33:11; 2 Pet. 3:9) Kwoguo rĩrĩa mũndũ ũcio warĩ kĩũngano-inĩ gĩa Korintho eeririre na agĩtigana na mĩthiĩre yake mĩũru, Jehova nĩ aahũthĩrire mũtũmwo Paulo gũtaarĩria Akristiano acio atĩ mũndũ ũcio aabatiĩ kuoherũo na kwamũkĩrũo wega kĩũngano-inĩ. w24.08 17 ¶7; 18-19 ¶14-15

Ngerekano-inĩ ya ngʼondu na mbũri, Jesu oonanirie atĩ agaatuĩra andũ kũringana na ũrĩa maanyitire mbaru ariũ a Ithe arĩa aitĩrĩrie maguta. (Mat. 25:​31-46) Jesu akaamatuĩra hĩndĩ ya “thĩna ũrĩa mũnene,” ihinda inini mbere ya Hari–Magedoni kwambĩrĩria. (Mat. 24:21) O ta ũrĩa mũrĩithi amũranagia ngʼondu na mbũri, no taguo Jesu akaamũrania arĩa manyitaga mbaru arĩa aitĩrĩrie maguta marĩ ehokeku kuumana na arĩa matekaga ũguo. Morathi ma Bibilia monanagia atĩ Jesu, ũrĩa wamũrĩtwo nĩ Jehova arĩ Mũtuanĩri Ciira, agaatuanĩra na njĩra ya kĩhooto. (Isa. 11:​3, 4) Nĩ athuthuragia mĩthiĩre ya andũ, mĩerekera yao, na mĩario yao, nginya ũrĩa marũmbũyanagia na ariũ a Ithe arĩa aitĩrĩrie maguta. (Mat. 12:​36, 37) Kwoguo Jesu nĩ akaahota kũmenya arĩa maanyitaga mbaru ariũ a Ithe arĩa aitĩrĩrie maguta o hamwe na wĩra wao. Njĩra ĩmwe nene arĩa a mũhaano wa ngʼondu monanagia nayo atĩ nĩ manyitaga mbaru ariũ a Ithe na Kristo, nĩ kũmateithĩrĩria wĩra-inĩ wa kũhunjia. w24.09 20-21 ¶3-4

Nĩguo tũtigĩrĩre atĩ mawoni marĩa twĩ namo nĩ magĩrĩire, twagĩrĩirũo gũthuthuria ũrĩa Bibilia ĩrauga ũhoro-inĩ ũcio. Kwa ngerekano, ta wĩcirie ũhoro wa mũndũ mwĩthĩ ũrĩ na nganja kana nĩ wa bata maitho-inĩ ma Jehova. Hihi nĩ agĩrĩirũo kwaga gũtindanĩra na nganja icio? Aca! Agĩrĩirũo ‘gũthuthuria maũndũ mothe,’ na njĩra ya kũhũthĩra Bibilia nĩguo amenye mwĩcirĩrie wa Jehova ũndũ-inĩ ũcio. Rĩrĩa tũrathoma Bibilia nĩ ta Jehova akoragwo agĩtwarĩria. No nĩguo tũmenye mwĩcirĩrie wa Jehova ũhoro-inĩ wĩgiĩ kĩũria kĩna twĩ nakĩo, nĩ tũrabatara gwĩka ũndũ ũngĩ makĩria ma gũthoma Bibilia. Tũrabatara gũthuthuria maandĩko marĩa mangĩtũteithia kuona macokio ma kĩũria kĩu. No twĩke ũguo tũkĩhũthĩra indo cia gwĩka ũthuthuria iria tũheetwo nĩ ithondeka rĩa Jehova. (Thim. 2:​3-6) No tũhoe Jehova tũgĩka ũthuthuria nĩguo atũteithie tũtaũkĩrũo nĩ mawoni make megiĩ kĩũria gitũ. Tũcoke tũcarie motaaro ma Bibilia na ũhoro ũrĩa ũngĩtũteithia ũndũ-inĩ ũcio. w24.10 25 ¶4-5

Jehova ndangĩrathima mũndũ ũreka maũndũ agĩtindĩkwo nĩ mwĩtĩo kana merirĩria ma mwĩyendo. (1 Kor. 10:​24, 33; 13:4) Rĩmwe o na arata a hakuhĩ a Jesu nĩ maageragia gũkinyĩra mĩeke ya mwanya marĩ na itũmi itagĩrĩire. Ta wĩcirie ũrĩa mũtũmwo Jakubu na mũtũmwo Johana meekire. Meerire Jesu amahe tũturũa twa mwanya Ũthamaki-inĩ wake. Jesu ndamagaathĩrĩirie nĩ ũndũ ũcio. Handũ ha ũguo, eerire atũmwo othe 12 ũũ: “Ũrĩa ũkwenda gũtuĩka mũnene gatagatĩ-inĩ kanyu no mũhaka atuĩke ndungata yanyu, nake ũrĩa ũkwenda gũtuĩka wa mbere gatagatĩ-inĩ kanyu no mũhaka atuĩke ngombo ya arĩa angĩ othe.” (Mar. 10:​35-37, 43, 44) Ariũ a Ithe witũ arĩa makinyagĩra mĩeke ya ũtungata kĩũngano-inĩ magĩtindĩkwo nĩ wendi wao wa gũtungatĩra arĩa angĩ, makoragwo marĩ ũteithio mũnene harĩ kĩũngano.—1 Thes. 2:8. w24.11 16 ¶7-8

Rĩrĩa tũratua matua, wendo nĩ ũrĩtũtindĩkaga gũcaragia maũndũ marĩa mekũguna “mũndũ ũrĩa ũngĩ” na tũgakorũo na ũigananĩru. (1 Kor. 10:​23, 24, 32; 1 Tim. 2:​9, 10) Gwĩka ũguo nĩ kũrĩtũteithagia gũtua itua rĩronania atĩ nĩ twendete andũ arĩa angĩ, na atĩ nĩ tũmatĩĩte. Ũngĩbatara gũtua itua inene, nĩ wega gwĩciria nĩ maũndũ marĩkũ marabatarania nĩguo rĩkinyanĩre. O na Jesu aaugire ‘tũgataraga kĩrĩa tũrabatara.’ (Luk. 14:28) Kwoguo nĩ ũrabatara gwĩciria ũhoro wa mahinda na mbeca iria ũkũhũthĩra, na kĩyo kĩrĩa kĩrabatarania nĩguo ũhingie itua rĩaku. Rĩmwe o na no ũbatare kwaranĩria na andũ a famĩlĩ, nĩguo muone ũrĩa o mũndũ angĩteithĩrĩria gũkinyanĩria itua rĩu. Nĩkĩ nĩ ũndũ wa bata gwĩka maũndũ macio? Gwĩka ũguo no gũgũteithie kuona kana nĩ ũrabatara gũcenjia maũndũ mamwe megiĩ itua rĩaku kana nĩ kũrĩgarũrĩra ũkũrĩgarũrĩra biũ. Ningĩ ũngĩra famĩlĩ yaku ũhoro wĩgiĩ itua rĩaku na ũthikĩrĩrie mawoni mao, no makorũo mehaarĩirie gũkũnyita mbaru nĩgetha itua rĩu rĩgaacĩre. w25.01 18-19 ¶14-15

Isaia nĩ ataarĩirie kĩrĩa kĩbatiĩ gũtũma ‘tũcanjamũke na tũkene’ tũrĩ thĩinĩ wa paradiso ya kĩĩroho. Oonanirie atĩ Jehova we mwene nĩwe ũthondekete paradiso ĩyo. (Isa. 65:​18, 19) Nĩkĩo atũhũthĩraga gũteithia andũ maume mathondeka-inĩ ma gũkũ thĩ na moke thĩinĩ wa paradiso itũ thaka ya kĩĩroho. Nĩ tũcanjamũragwo nĩ irathimo iria tũgĩaga nacio nĩ ũndũ wa kũmenya ũhoro wa ma, na ũndũ ũcio ũgatũtindĩka kwĩra andũ arĩa angĩ ũhoro wacio. (Jer. 31:12) Ningĩ nĩ tũkoragwo na ngatho nyingĩ na tũkaigua tũcanjamũkĩte nĩ ũndũ wa kĩĩrĩgĩrĩro kĩrĩa tũkoragwo nakĩo paradiso-inĩ ya kĩĩroho. Bibilia ĩranĩire atĩ nĩ ‘tũgaaka nyũmba na tũtũũre thĩinĩ wacio, na tũhande mĩgũnda ya mĩthabibũ na tũrĩe maciaro mayo.’ ‘Tũtikaaruta wĩra wa tũhũ, tondũ tũgaakorũo tũrĩ andũ arathime nĩ Jehova.’ Atwĩrĩire ũtũũro mwega ũtarĩ na mĩtangĩko, na ũrĩ na muoroto. Nĩ oĩ mabataro ma o mũndũ na nĩ akaahingia “merirĩria ma kĩndũ gĩothe kĩrĩ muoyo.”—Isa. 65:​20-24; Thab. 145:16. w24.04 22-23 ¶11-12

Tũtuaga Jehova Rwaro Rwitũ rwa Ihiga rĩrĩa twamwĩhoka na ngoro yothe. Nĩ tũkoragwo na ma atĩ rĩrĩa twamwathĩkĩra, o na rĩrĩa tũracemania na maũndũ maritũ, nĩ tũgunĩkaga. (Isa. 48:​17, 18) Rĩrĩa tuona ũrĩa Jehova aratũteithia, nĩ tũmwĩhokaga o na makĩria. Na ũndũ ũcio nĩ ũtũteithagia kwĩhaarĩria kũngʼethanĩra na magerio marĩa tũramenya no Jehova tu ũngĩtũteithia gũkirĩrĩria. O ta ũrĩa rwaro rwa ihiga rũtangĩenyenyeka, Jehova akoragwo ehandĩte. Ngumo ciake iticenjagia na muoroto wake ndũngĩgarũrũka. (Mal. 3:6) Rĩrĩa Adamu na Hawa maamũremeire, ndacenjirie muoroto wake. Mũtũmwo Paulo aaugire atĩ Jehova “ndangĩĩkaana we mwene.” (2 Tim. 2:13) Ũguo nĩ kuuga atĩ gũtekũmakania ũrĩa arĩa angĩ megwĩka, o na kana ũrĩa kũngĩthiĩ, Jehova ndarĩ hĩndĩ angĩcenjia ngumo ciake, muoroto wake, kana ithimi ciake. Tondũ Jehova ndenyenyekaga, no tũkorũo na ma atĩ nĩ arĩtũteithagia hĩndĩ ya moritũ na ihinda rĩũkĩte nĩ akaahingia ciĩranĩro ciake.—Thab. 62:​6, 7. w24.06 27 ¶7-8

Angĩkorũo nĩ mũtumĩte ndũgũ-rĩ, nĩ kĩĩ kĩngĩmũteithia gũtua itua rĩa kana nĩ mũkũhikania? Mwĩrutanĩriei kũmenyana wega. Kwahoteka nĩ woĩ maũndũ mamwe megiĩ mũndũ ũcio mũtanambĩrĩria ndũgũ yanyu. No rĩu ũrĩ na mweke mwega wa kũmenya “mũndũ [wake] wa hitho ũrĩa wa ngoro thĩinĩ.” Ũndũ ũcio ũhutĩtie kũmenya makĩria ũrĩa mũndũ ũcio atariĩ kĩĩroho, ngumo ciake, na mwĩcirĩrie wake. O ũrĩa ihinda rĩrathiĩ, nĩ wagĩrĩirũo gũkorũo ũmenyete macokio ma ciũria ta ici: ‘Hihi mũndũ ũyũ no akorũo arĩ mwega wa kũhikania nake?’ (Thim. 31:​26, 27, 30; Ef. 5:33; 1 Tim. 5:8) ‘Hihi o ũmwe witũ no ahote kũhingĩria ũrĩa ũngĩ mabataro make ma ngoro-inĩ? Hihi no tũhote gũkiranĩrĩria na mawathe maitũ?’ (Rom. 3:23) Rĩrĩa mũramenyana nĩ wega kũririkana atĩ kwaganĩrĩrũo na mũndũ gũtiringanaga mũno na maũndũ marĩa mũhaanainie, no kũringanaga na kana nĩ mũraiguithania o na angĩkorũo rĩmwe mũtikoragwo mũhaanainie mwĩcirĩrie wanyu kana mĩĩkĩre ya maũndũ. w24.05 27 ¶5

Mũthamaki Daudi nĩ eekire mehia maritũ. No rĩrĩa mũnabii Nathani aamũrũngire nĩ ũndũ wa mehia macio, Daudi nĩ eeririre kuuma ngoro. (Thab. 51:​3, 4, 17, kohoro ga gũtaarĩria) O na Mũthamaki Hezekia nĩ eehĩirie Jehova. (2 Maũ. 32:25) No o ta Daudi, Hezekia nĩ eeririre kuuma ngoro. (2 Maũ. 32:26) Nĩ ũndũ ũcio, Jehova oonaga Hezekia arĩ mũthamaki mwĩhokeku ũrĩa “[wathiire] na mbere gwĩka maũndũ marĩa magĩrĩire.” (2 Ath. 18:3) Tũreruta atĩa? Nĩ twagĩrĩirũo kwĩriraga mehia maitũ, na tũkerutanĩria kwaga kũmacokera. Ĩ tũngĩheo ũtaaro nĩ athuri a kĩũngano nginya maũndũ-inĩ mangĩoneka ta marĩ manini? Tũtibatiĩ kuona ta Jehova atigĩte gũtwenda kana ta athuri maratũũkĩrĩra. O na athamaki a Isiraeli arĩa maarĩ ega, nĩ maabataraga kũheo ũtaaro na kũrũngwo. (Ahib. 12:6) Rĩrĩa twarũngwo, twagĩrĩirũo (1) gwĩtĩkĩra ũtaaro ũcio tũrĩ na wĩnyihia, (2) gwĩka mogarũrũku marĩa marabatarania, na (3) gũthiĩ na mbere gũtungatĩra Jehova na ngoro yothe. Na tũngĩĩrira mehia maitũ, Jehova nĩ arĩtuohagĩra.—2 Kor. 7:​9, 11. w24.07 21 ¶8; 22 ¶9, 11

Mũndũ wĩhĩtie eheragio thĩinĩ wa kĩũngano rĩrĩa arega kwĩrira thutha wa athuri a kĩũngano kũgeria kũmũteithia maita maigana ũna. (2 Ath. 17:​12-15) Ciĩko ciake cionanagia atĩ nĩ athuurĩte kwaga gwathĩkĩra ithimi cia Jehova. (Gũcok. 30:​19, 20) Kĩũngano nĩ gĩthomagĩrũo kĩmenyithia kĩrauga atĩ mũndũ ũcio rĩu ti Mũira wa Jehova. Kĩmenyithia kĩu ti gĩa gũconorithia mũndũ ũcio wĩhĩtie. Muoroto wakĩo nĩ gũteithia andũ arĩa angĩ kĩũngano-inĩ marũmĩrĩre ũtongoria wa Kĩĩmaandĩko wĩgiĩ ‘gũtiga gũthiaga thiritũ’ na mũndũ ũcio, “o na kũrĩanĩra” nake. (1 Kor. 5:​9-11) Jehova nĩ onanĩtie gĩtũmi gĩa kũheana ũtongoria ũcio. Mũtũmwo Paulo aaugire: “Gatawa kanini ga kũimbia kagagatagia kĩmere gĩothe.” (1 Kor. 5:6) Kwoguo mũndũ ũregete kwĩrira angĩaga kweherio kĩũngano-inĩ, no atũme andũ arĩa angĩ maregerie itua rĩao rĩa gũtũũra kũringana na ithimi cia Jehova.—Thim. 13:20; 1 Kor. 15:33. w24.08 27 ¶3-4

O na angĩkorũo tũtingĩhota kũgaĩra arĩa angĩ hinya witũ, no tũhũthĩre hinya ũrĩa tũrĩ naguo kũmateithia. Kwa ngerekano, no tũteithie Mũkristiano mũkũrũ kana mũrwaru na njĩra ya kũmũgĩrĩra indo nduka-inĩ, kana kũmũteithia mawĩra ma mũciĩ. Ningĩ no twĩrutĩre gũteithĩrĩria gũtheria na kũmenyerera Nyũmba ya Ũthamaki. Ningĩ ririkana atĩ ciugo nĩ irĩ hinya. Hihi harĩ mũndũ ũĩ ũngĩigua ekĩrĩtwo hinya ũngĩmũgaathĩrĩria kuuma ngoro? Hihi harĩ mũndũ ũĩ ũrabatara kũũmĩrĩrio? Angĩkorũo nĩ harĩ, no woe ikinya rĩa kũmuonia atĩ nĩ ũramũrũmbũiya. No ũmũceerere, ũmũhũũrĩre thimũ, kana ũmũtũmĩre kandi, marũa, kana ndũmĩrĩri nguhĩ. Ndũgatangĩke mũno nĩ ũrĩa ũkuuga. Ciugo nguhĩ cia kuuma ngoro no ikorũo nĩcio mũrũ kana mwarĩ wa Ithe witũ arabatara, nĩguo athiĩ na mbere gũkorũo arĩ mwĩhokeku kana ahote kũhiũrania na ũndũ ũrĩa aragerera.—Thim. 12:25; Ef. 4:29. w24.09 28 ¶8-10

Angĩkorũo nĩ ũtungatĩte kwa ihinda ũrĩ ndungata ya kĩũngano, no kũhoteke nĩ ũrerutanĩria nĩguo wagĩrĩre gũtuĩka mũthuri wa kĩũngano. Hihi no wende kũrutaga “wĩra mwega” ũrĩa athuri a kĩũngano mahingagia? Hihi mũthuri wa kĩũngano ehokeirũo mawĩra marĩkũ? Akoragwo arĩ mũhari-inĩ wa mbere wĩra-inĩ wa kũhunjia, akehokerũo wĩra wa kũrutana na kũrĩithia ngʼondu cia Jehova, na gwĩkĩra kĩũngano hinya kũgerera ciugo na kĩonereria gĩake. Nĩkĩo Bibilia ĩtaga athuri a kĩũngano “iheo,” nĩ ũndũ wa kĩyo kĩao. (Ef. 4:8) Ũngĩka atĩa nĩguo wagĩrĩre gũtuĩka mũthuri wa kĩũngano? Maũndũ marĩa maroragwo nĩgetha mũndũ agĩrĩre gũtuĩka mũthuri wa kĩũngano ti ta marĩa maroragwo nĩguo mũndũ andĩkwo wĩra. Kaingĩ kĩrĩa kĩroragwo nĩguo mũndũ andĩkwo wĩra, nĩ kana arĩ na ũũgĩ na ũhoti ũrĩa ũrabatarania wa kũruta wĩra ũcio. Ngũrani na ũguo, rĩrĩa mũndũ arathuthurio kana nĩ aragĩrĩra gũtuĩka mũthuri wa kĩũngano, to ũhoti wa kũhunjia na kũrutana ũroragwo. No mũhaka akorũo ahingĩtie ithimi cia Kĩĩmaandĩko ciĩgiĩ athuri a kĩũngano iria igwetetwo thĩinĩ wa 1 Timotheo 3:1-7 na Tito 1:​5-9. w24.11 20 ¶1-3